Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 24

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  Paleogene
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
EN
Early to Late Eocene bryozoans from the La Meseta Formation of Seymour Island were collected at two localities within the Cucullaea I Allomember (Telm4 and Telm5) on the northwestern side of the island and in two localities within the Submeseta Allomember (Telm6 and Telm7) on the northeastern side. This fauna is represented by cyclostomes of the suborders Tubuliporina and Cerioporina and suborders of Neocheilostomata, among which nine species have been recognized. The following new species are introduced: Micropora nordenskjoeldi sp. nov., Lunulites marambionis sp. nov., Otionellina antarctica sp. nov. and Otionellina eocenica sp. nov. Some other taxa recognized in the studied material, such as Reticrescis plicatus, Uharella seymourensis and Celleporaria mesetaensis, were previously described from the lowermost (Telm1) or uppermost parts (Telm6-7), thus their stratigraphical ranges within the La Meseta Formation are extended. The diverse growth-forms of the bryozoans include a sole ball-shaped celleporiform colony and reticulated and bilamellar-foliaceous colony, as well as rich encrusting and free-living forms (so-called sand faunas), indicating the existence of locally restricted shallow-marine environments. This is particularly true in the middle and upper parts of the La Meseta Formation (Telm4-7). Reticulated, spheroidal and robust, branched colonies, which thrived in the environmental conditions of the lower part (Telm1), are represented only by a sparse bryozoan biota in the upper part of the La Meseta Formation. Lunulitiforms, such as Lunulites and Otionellina which are warm water, free-living bryozoans, dominate in the siliciclastic sediments of Telm5, but erect folded sheets forming a shell bed composed of ?Goodonia occur in Telm6-7. These three genera are recognized in Antarctica for the first time. The austral genus Otionellina has its earliest fossil record here, showing close biogeographical links with the Late Eocene-Miocene faunas of Australia and New Zealand. The taxonomic composition of the studied fauna together with their growth forms is a very good tool for reconstructing palaeoenvironmental conditions in the middle and upper parts (Telm4-7) of the La Meseta Formation, deposited during the Late Ypresian-Priabonian.
EN
During the Paleogene, the area of the northern Tethys was controlled by a turbidity system stimulated by diastrophic and geodynamic processes. These factors contributed to the dispersion and rapid oxygenation of organic debris. Its accumulation was a consequence of stagnant bottom water conditions that periodically occurred in the basin. In these periods, intense decomposition intensified by hydrothermal and diagenetic processes was associated with oxygen consumption and the release of greenhouse gases, which led to hypoxia and acidification. These phenomena intensified by thermal and density stratification had a major impact on the structure, evolution and distribution of biota. Stress associated with rapidly changing conditions induced by sedimentary process and upwelling resulted in the dominance of forms that colonized most sediments (Glomospira, Ammodiscus, Recurvoides, Rzehakina) and surface waters (Guembelitria, Chiloguembelina, Globanomalina, Globigerina, Cassigerinella, Catapsydrax). At the time, foraminifera were limited to low-diversified eutrophic assemblages or were mainly replaced by siliceous phytoplankton (radiolarians and diatoms). Geochemical data confirm that environmental crises in the Paleogene basin took place under changing thermal conditions that reflect global events (KTBE, PTME, EEOC and TTE). Thermal stress favouring the formation of certain minerals or rocks occasionally occurred during the Paleocene to Eocene (siderite, phosphates) and dominated in the Early Oligocene (silica).
3
Content available remote Paleogen i neogen : czas dynamicznych zmian klimatycznych
EN
The paper discusses the causes of climate change in the latest Cretaceous and the Paleogene (impact event or huge volcanic eruptions?). The climatic evolution (global and – more specifically – in the territory of Poland) during the Paleogene and Neogene in relation to the major climatic events of these periods (PETM, EECO, C4 grassland, Messinian Salinity Crisis) are described and their causes are discussed. Tectonic transformation, volcanic events and earthquakes led to the change in the position of the continents and in the circulation of ocean currents, as well as to increased emission of greenhouse gases – methane and carbon dioxide. These were the main causes of climate changes during the Paleogene and Neogene.
PL
Na podstawie badań przeprowadzonych w obrębie trzech obszarów w Polsce przedstawiono charakterystykę i efekty analiz mikrotermometrycznych inkluzji, występujących w spoiwach i minerałach skał osadowych różnego wieku (od kambru przez perm po paleogen) oraz wypełnionych węglowodorami (HCFI). Inkluzje mają charakter pierwotny i wtórny. Są na ogół jedno- lub dwufazowe. Charakteryzuje je fluorescencja w barwach biało-niebieskich (ropa naftowa) lub niebieskawej (metan), niekiedy żółtej lub czerwonej. Na podstawie barwy świecenia wstępnie oszacowano charakter węglowodorów, które wypełniają te inkluzje i krążą w skałach z tego regionu. Temperatura homogenizacji, która stanowi przybliżenie temperatury zamknięcia fluidu w minerale, wykazuje zmienność związaną z historią geologiczną badanych obszarów. Inkluzje węglowodorów współwystępują w badanych rejonach z inkluzjami solankowymi. Połączenie wyników analiz mikrotermometrycznych inkluzji węglowodorowych z rezultatami badań inkluzji wodnych pozwoliło na szerszą interpretację wyników wszystkich oznaczeń w poszczególnych rejonach. Obecność węglowodorów w inkluzjach świadczy o ich występowaniu i/lub migracji w skałach badanych regionów.
EN
Characteristics and results of microthermometric studies of fluid inclusions which occur in the cements of sedimentary rocks of various ages (from Cambrian through Permian to Paleogene) and filled with hydrocarbons (HCFI) are presented. The inclusions are primary and secondary in origin. They display one or two phases and fluorescence in white-blue (oil) or dull blue (methane) colours, sometimes yellow or red. Based on the fluorescence colour in the ultraviolet light a character of hydrocarbons that fill these inclusions and migrate in the rocks of the region can be estimated. The inclusions are filled with palaeofluids of different compositions. The homogenization temperatures, which correspond to the minimum estimation of the trapping temperatures in minerals, show variability with respect to the geological history of the study area. The hydrocarbon inclusions are often accompanied by brine inclusions. Wider interpretation of all microthermometric analyses was enabled due to the combination of studies on hydrocarbon and aqueous inclusions. The presence of hydrocarbons in inclusions is a proof of their occurrence and/or migration in the rocks of the regions studied.
EN
The Hoanh Bo Basin is a multiple period formed basin which is associated with the tectonic mechanism due to the activity of the Chi Linh-Hon Gai and Trung Luong Faults during the late Paleogene – early Neogene time. The basin is filled with continental sediments, comprising mainly polymictic conglomerates, sandstones, siltstones, claystones and shales. Coarser-grained polymictic deposits predominate along the northern and western margins of the basin, while different types of siltstones, claystones, even sandstones occur in its center, as well as along its southern and eastern parts toward the Ha Long Bay. The source rocks for sedimentary materials are mainly originated from rocks of the Hon Gai and Ha Coi Formations. Based on the dominant grain-size class, texture, stratification, degree of clast rounding and sorting, 17 lithofacies were determined in the Hoanh Bo Basin infill. The basin is filled by gravelly, sandy and fine-grained lithofacies just covers a modest area but it represents a full of succession of 4 depositional systems including alluvial fan, fluvial, deltaic and lacustrine environments. Alluvial fan and fluvial environments are characterized by an assemblage of lithofacies such as sand- and mud-supported disorganized breccias (Gb), clast- to sand-supported conglomerates (Gmm), clast-supported inverse-graded conglomerates (Gig), planar-cross-bedded conglomerates (Gp), trough cross-bedded conglomerates (Gt), horizontally stratified conglomerates (Gh), planar cross-bedded sandstones (Sp), trough cross-bedded sandstones (St), ripple cross-laminated sandstones (Sr), horizontally bedded sandstones (Sh), massive sandstones (Sm), massive mudstones, siltstones (Fsm), laminated siltstones and mudstones (Fl), massive claystones (Fm) and coaly lithofacies (C); the deltaic assemblage is dominated by planar-cross-bedded conglomerates (Gp), horizontally stratified conglomerates (Gh), planar cross-bedded sandstones (Sp), horizontally bedded sandstones (Sh), low-angle cross-bedded sandstones (Sl); while the lacustrine assemblage consists of ripple cross-laminated sandstones (Sr), horizontally bedded sandstones (Sh), normally graded sandstones (Sng), massive mudstones, siltstones (Fsm), laminated siltstones and mudstones (Fl), massive claystones (Fm) and coaly lithofacies (C).
PL
Celem przeprowadzonych prac było rozpoznanie i zbadanie profilu osadów paleogenu i neogenu, ze szczególnym uwzględnieniem młodszego neogenu, w miejscowości Łęczyce koło Lęborka, gdzie w odsłonięciu w skarpie pradoliny Redy-Łeby stwierdzono występowanie utworów neogeńskich. Posadowiony u podstawy odsłonięcia otwór wiertniczy Łęczyce-Tr osiągnął głębokość 110,0 m p.p.t. i został zatrzymany w utworach formacji mosińskiej dolnej z dolnego oligocenu. Próbki pobrane z odsłonięcia i z rdzenia wiertniczego wykorzystano do badań laboratoryjnych składu ziarnowego (133 analizy), węglanowości osadów (122 analizy), składu minerałów ciężkich (41 próbek) i badań zespołów sporowo-pyłkowych i fitoplanktonu (39 próbek). W profilu otworu wiertniczego rozpoznano osady dolnego oligocenu i miocenu odpowiadające formacjom: mosińskiej dolnej, czempińskiej i mosińskiej górnej (dolny oligocen), gorzowskiej i krajeńskiej (dolny/ środkowy miocen) oraz adamowskiej (środkowy miocen). Stwierdzone w profilu odsłonięcia osady plioceńskie uznano za ekwiwalenty formacji poznańskiej i gozdnickiej. Przeprowadzono korelację stratygraficzną rozpoznanej sukcesji z profilami z obszarów sąsiadujących na terenie północno-wschodniej Polski oraz z Półwyspu Sambijskiego. Wyniki badań umożliwiły odtworzenie warunków sedymentacji osadów, prześledzenie następstwa zbiorowisk roślinnych i implikujących je zmian klimatu. Ze względu na zachowanie pełnego profilu osadów kenozoicznych i stwierdzenie występowania osadów plioceńskich (jedyne stanowisko w tym rejonie), profil z Łęczyc uznano za referencyjny dla Pomorza Wschodniego.
EN
The reported study focused on a complex analysis of Paleogene–Neogene section located at Łęczyce near Lębork (Eastern Pomerania). The lower part of the section is represented by Lower Oligocene to Miocene deposits, drilled by the Łęczyce-Tr well to the depth of 110 m. Its upper part consists of the Late Neogene succession exposed in the slope of the Reda–Łeba palaeovalley just above the drill top. Both core and outcrop sections were sampled for analyses of grain size and composition (133 samples), carbonate content (122 samples), heavy mineral composition (41 samples), and spore-pollen and phytoplankton assemblages (39 samples). For the first time in the Eastern Pomerania, a succession of the standard Lower Oligocene to Pliocene formations has been identified in this section including the Oligocene to Miocene deposits represented by the Lower Mosina Fm., Czempin Fm., Upper Mosina Fm. (Lower Oligocene), Gorzów Fm. and Krajenka Fm. (Lower/ Middle Miocene) and Adamów Fm. (Middle Miocene). Outcrop of the Pliocene deposits (unique in the area), being an equivalent of the Poznań Fm., were described. All the distinguished units were correlated with corresponding sections from the north-eastern Poland and the Sambia Peninsula. The study results have enabled to reconstruct the sedimentary conditions and depositional environments, as well as the succession of floral communities that record the paleoclimatic changes. The Łęczyce section, comprising the Lower Oligocene to Pliocene deposits, is a representative section of the Paleogene–Neogene succession for the whole area of Eastern Pomerania.
PL
Celem prac było rozpoznanie i zbadanie profilu osadów kenozoicznych na południowo-wschodnim obrzeżeniu niecki żytawskiej (ryft Ohrzy) u zbiegu granic Polski, Czech i Niemiec oraz określenie wieku skał osadowych i wulkanicznych związanych z wulkanizmem synsedymentacyjnym. Zlokalizowany w sąsiedztwie miejscowości Markocice otwór wiertniczy Opolno Zdrój PIG-1 osiągnął głębokość 200,0 m p.p.t. i został zatrzymany w utworach podłoża krystalicznego niecki żytawskiej; przewiercono nim cały profil serii osadowej wraz z wulkanitami. Próbki pobrane z rdzenia wiertniczego posłużyły do badań litologiczno-sedymentologicznych oraz laboratoryjnych, w tym do badań mineralogiczno-petrograficznych skał wulkanicznych i do oznaczenia wieku radiometrycznego metodą K-Ar (trzy próbki z rdzenia i jedna próbka referencyjna z odsłonięcia w sąsiedztwie otworu wiertniczego) oraz do badań zespołów sporowo-pyłkowych i fitoplanktonu obecnych w warstwie osadów węglistych nawierconej pod skałami wulkanicznymi (sześć próbek). Skały wulkaniczne datowano na 24,9–32,7 mln lat BP, a zatem utwory te mogły powstać nie później niż w późnym oligocenie. Wyniki badań palinologicznych nie pozwoliły na szczegółowe określenie wieku skał osadowych znajdujących się pod wulkanitami, jednak z superpozycji tych ostatnich wynika jednoznacznie, że są one starsze od górnego oligocenu, a zatem nie mogły powstać później niż we wczesnym oligocenie i stanowią zapewne ekwiwalent stratygraficzny formacji turoszowskiej. Wyniki badań przesuwają zatem początek sedymentacji utworów węglonośnych w niecce żytawskiej co najmniej do późnego paleogenu.
EN
The aim of the study was to identify and examine the Cenozoic strata in the southeastern margin of the Zittau Basin (Ohře Rift) at the crossborder of Poland, Czech Republic and Germany, and to determine the age of the sedimentary and volcanic rocks related to synsedimentary volcanic events. The Opolno Zdrój PIG-1 borehole, located near the village of Markocice, reached a depth of 200.0 m b.g.l. and it was stopped in the crystalline basement of the Zittau Basin, piercing the whole sedimentary series together with the volcanites. A number of sedimentological and lithological studies and laboratory examinations have been performed on samples taken from drill cores. They included (1) a mineralogical/ petrographic study of volcanic rocks and absolute age determination using the K-Ar method (three samples from the borehole and one reference sample from a neraby outcrop) and (2) research of pollen-spore and phytoplankton assemblages from a layer of lignite-bearing sediments lying below the volcanic rocks (six samples). This work determined the age of the covering volcanic rocks at the 24.9– 32.7 million years BP, and therefore, the lignite-bearing rocks may have been deposited no later than the Late Oligocene. Although the results of palynological studies did not allow detailed determination of the age of the sedimentary rocks lying below the volcanites, but the superposition of the latter shows evidently that they are older than the Late Oligocene. They could not have been deposited later than in the Early Oligocene and are probably a stratigraphic equivalent of the Turoszów Formation. Thus, the results move the beginning of sedimentation of the coal-bearing layers in the basin Zittau Basin at least to the Late Paleogene.
PL
Badawczy otwór wiertniczy w Wysokiej Wsi, zlokalizowany w centrum Wzgórz Dylewskich (NE Polska), osiągnął głębokość prawie 490 m, z czego na ponad 400 m przewiercono utwory paleogenu i neogenu. W wyniku badań palinologicznych 47 próbek wyróżniono 13 zespołów palinomorf (sporomorfy, fitoplankton i zoomorfy) i datowano osady. Stwierdzono dwu- i trzykrotne powtarzanie się podobnych zespołów palinomorf w paleogeńskim i neogeńskim odcinku profilu, co wskazuje na silne glacitektoniczne zaburzenie osadów. Udokumentowana w wyniku badań palinologicznych skomplikowana budowa geologiczna odnacza się kilkoma strefami odkłucia i przemieszczenia pakietów skalnych. Najniższy, paleogeński kompleks znajduje się w położeniu pierwotnym, datowano w nim zespoły pyłkowo-fitoplanktonowe: D3–D4 – środkowy paleocen, utwory górnego paleocenu w facji lądowej i D8 – dolny eocen. Na głębokości ok. 455 m występuje pierwsza powierzchnia nieciągłości, gdzie w osady paleogeńskie został wprasowany ponad 100-metrowej miąższości pakiet osadów środkowego miocenu z poziomami sporowo-pyłkowymi V, VI, VIII, IX, XI. Kolejną powierzchnię odkłucia stwierdzono na głębokości ok. 339 m. Na osadach mioceńskich ponownie występuje ok. 60-metrowej miąższości pakiet utworów paleogeńskich, stratygraficznie młodszych od leżących w spągu, datowanych na podstawie poziomów pyłkowo-fitoplanktonowych – górnoeoceński poziom D12 i wykształcone w facji lądowej utwory dolnego oligocenu. W te paleogeńskie osady jest wprasowana kilkumetrowej miąższości seria osadów mioceńskich reprezentująca poziom sporowo-pyłkowy IX. Na głębokości ok. 240 m znów pojawiają się osady środkowomioceńskie ok. 150-metrowej miąższości z poziomami sporowo-pyłkowymi V, VII i IX. Stwierdzone mozaikowe następstwo warstw odzwierciedla skomplikowane procesy glacitektoniczne, które doprowadziły do powstania łusek glacitektonicznych budujących jądro moreny spiętrzonej Wzgórz Dylewskich. W wyniku badań palinologicznych uzyskano unikatowe dane, pozwalające na lokalizację stref odkłuć glacitektonicznych. Brak osadów czwartorzędowych w jądrze moreny spiętrzonej wskazuje na wczesnoplejstoceński wiek deformacji.
EN
The Wysoka Wieś borehole located in the center of Dylewskie Hills (NE Poland) reached a depth of almost 490 metres, with more than 400 metres of the Paleogene and the Neogene deposits. Palynological studies were designed to determine whether this huge Paleogene and Neogene sedimentary complex is located in situ or it has been glacitectonically redeposited. Forty-seven samples were analysed for all palynological matter components, i.e. palynomorphs (sporomorphs, phytoplankton, zoomorphs), palynoclasts (phytoclasts) and inorganic debris. Among the palynomorphs, 13 assemblages have been distinguished. Describing these assemblages from the bottom to the top of the section, dual or triple repetition of the same palynomorph zones indicates a strong glacitectonic deformation of the sediments. Palynological data evidence several disengagement zones and displacement of rock packages. The lowest sedimentary complex occurs in the primary position and it contains the pollen and phytoplankton assemblage D3–D4 of the Middle Paleocene to the Upper Paleocene (terrestrial facies), and the Lower Eocene assemblage D8. At a depth of ca. 455 m there is the first discontinuity zone, along which the over 100-metres thick package of Middle Miocene sediments, containing pollen zones V, VI, VIII, IX and XI, became intruded/ pressed into the Paleogene deposits. The next disengagement zone occurs at a depth of ca. 339 m, where the Miocene sediments are overlain by a about 60-metres thick package of Paleogene deposits dated with the stratigraphically younger pollen and phytoplankton zones D12 of the Upper Eocene and Lower Oligocene (terrestrial facies). These Paleogene deposits were intruded by the Miocene series, a few metres thick, representing pollen zone IX. Then, at a depth of 240 m, occurs the Middle Miocene sedimentary complex, ca. 150 m thick, with pollen zones V, VII and IX. The complicated glacitectonic processes caused such mosaic succession, reflecting the slice structure of glaciotectonic thrust moraines. Palynological studies provided unique data to define the glaciotectonic disengagement zones. The absence of Quaternary deposits in the internal moraine structure indicates the Early Pleistocene age of deformation.
PL
Przedstawiono charakterystykę i wyniki mikrotermometrycznych badań inkluzji fluidalnych występujących w spoiwie skał osadowych wieku od kambru po perm oraz od jury po paleogen i miocen. Inkluzje mają charakter pierwotny i wtórny; na ogół są jedno- lub dwu-, rzadziej trójfazowe. Wypełniają je paleofluidy o zróżnicowanym składzie i różnej gęstości. Temperatura homogenizacji, która stanowi przybliżenie temperatury zamknięcia fluidu w minerale, wykazuje zmienność związaną z rodzajem spoiwa i z historią geologiczną badanego obszaru. Zasolenie fluidów również jest zmienne i zależy od rodzaju spoiwa i od lokalizacji. Połączenie analiz inkluzji np. z badaniami izotopowymi pozwala na szerszą interpretację wyników oznaczeń mikrotermometrycznych.
EN
Characteristics and results of microthermometric studies of fluid inclusions which occur in the cements of sedimentary rocks of the age oscillating form Cambrian to Permian and from Jurassic to Paleogene and Miocene are presented. The inclusions studied are primary and secondary in origin. They display one, two or, less frequently, three phases. The inclusions are filled by the paleofluids of variable compositions and densities. The homogenization temperature, which corresponds to the minimum estimation of the trapping temperature, shows variability in respect to the cement type and geological history of the study area. Salinities of fluids are also variable in respect to the cement type and locality. Wider interpretation of the microthermometric analyses is enabled when they are combined, e.g., with the isotopic studies.
EN
The evolution of the Central Carpathian Paleogene Basin (CCPB) reflects an important role of relative sea level changes on a tectonically active basin margin. After the initial upper Lutetian/Bartonian transgression, the next regressive-transgressive cycle played a key role in a formation of the late Eocene fan delta facies associations in the southern Orava region of Northern Slovakia. Detailed sedimentary analysis allowed the separation of the following three facies associations which represent distinct depositional environments: alluvial fan (subaerial fan delta; Unit 1); subaqueous fan delta (Unit 2); and prodelta/slope and basin (Unit 3). The first stage of delta development is connected with eustatic sea level fall at the Bartonian/Priabonian boundary, accompanied by subaerial exposure, fluvial incision and deposition of alluvial fan sediments. Subaerial deposition was characterized by a variety of mass flow conglomerates with a red muddy matrix, interfingering with stream or sheetflood deposits. The next stage of the delta corresponds to high-amplitude transgression related to rapid tectonic subsidence along the CCPB margins during the Priabonian. The vertical arrangement of facies suggests retrograde delta development that shows rapid submergence of the subaerial parts and onlap of subaqueous mass flow conglomerates, often reworked by waves or wave-induced shallow-marine currents. Continuous deepening of the depositional environment during the late Priabonian/early Rupelian led to the relatively rapid superposition of prodelta/slope and basin facies associations by slowly accumulated hemipelagic deposis.
PL
W 40 próbkach pochodzących z czterech formacji paleogeńskich (oligocen) i czterech formacji neogeńskich (miocen) zbadano standardowymi badaniami litopetrograficznymi węglanowość, obtoczenie materiału ziarnistego i skład minerałów ciężkich. Cechy te dobrze charakteryzują analizowane osady i mogą służyć do określania ich pozycji litostratygraficznej. Ma to szczególne znaczenie w badaniach stratygraficznych krótkich odcinków rdzeni wiertniczych, które są głównym materiałem badawczym analizowanych osadów na Niżu Polskim. Formacje morskie oligocenu charakteryzuje podwyższona węglanowość i średnie obtoczenie materiału ziarnistego. Formacje te różnicuje skład minerałów ciężkich. Formacje lądowe oligocenu i miocenu odznaczają się niską węglanowością, na ogół złym stopniem obtoczenia ziaren i znaczną wewnętrzną odmiennością składu i udziału minerałów ciężkich.
EN
The most indicative qualities of four Paleogene formations (Oligocene) and four Neogene formations (Miocene), 40 samples of which have been the subject of the standard lithopetrographic analysis, prove to be carbonate content, grain roundness and composition of heavy minerals. Consequently, on the basis of these features, the lithostratigraphic position of the sediments may be determined, which is of high importance for stratigraphic examinations of short drill core intervals remaining the main research material of the analyzed deposits of the Polish Lowland. Oligocene marine formations are characterized by high carbonate content, medium grain roundness and varying composition of heavy minerals. As far as Oligocene and Miocene continental formations are concerned, low carbonate content and generally angular grains as well as significant differences in the heavy minerals’ composition and percentage may be observed.
EN
The lithostratigraphy and biostratigraphy of the Bystrica/Tylicz and Krynica facies zones of the Magura Nappe have been studied in the Beskid Sadecki Range and Lubovnianska Vrchovina (Polish and Slovak parts of the Western Outer Carpathians respectively). The new, Tylicz Zone is established, and the Szczawnica, Zarzecze, Magura and Kremna formations are redefined and described. These formations, spanning over 35 myrs, represent a synorogenic deep-water turbidites depositional system that dominated the southern part of the Magura Basin after the collision of the Alcapa Mega Unit with the Czorsztyn/Oravic ridge. The calcareous nannoplankton zones NP14-NP25 (Middle Eocene to Late Oligocene) and NN1-NN2 (Early Miocene) were recognized.
EN
The northern part of theWestern Carpathians suffered polyphase deformation at the boundary between their Central and Outer parts. Palaeostress analysis in the Orava region revealed the existence of five different stress fields in the period from the Late Eocene to the Quaternary. The evolution of the stress fields was determined by detailed structural analysis of the fault slip and fold orientation data. The orientation of the stress fields shows an apparent clockwise rotation from the Late Eocene to the Quaternary. During the Late Eocene to Oligocene, E-W compression and perpendicular tension affected this area. This was the time when the Central Carpathian Palaeogene Basin formed. After this compression, the palaeostress field rotated approximatly 40-50[degrees], and NW-SE compression and NE-SW tension took place in the Early Miocene. The Middle Miocene to Pliocene was characterised by progressive rotation of the palaeostress field from NW-SE to the NE-SW direction of the maximum principal compressional stress axis ([sigma][1]). This clockwise rotation of the Oligocene to Quaternary palaeostress fields here is explained by the effect of the counterclockwise rotation of the ALCAPA microplate, and by the regional stress field changes in this region. The Quaternary stress field was reconstructed on the basis of structural measurements in the Pliocene sedimentary formations of the Orava-Nowy Targ Basin. The results of the palaeostress analysis show that the Quaternary stress field is characterised by E-W-oriented S[h] (minimum horizontal compression) and N-S-oriented S[H] (maximum horizontal compression).
EN
Detailedanalysis of lithofacies and their distribution in the Magura Beds in 11 transects in the eastern part of the Siary zone, revealed 16 facies and 6 associations of genetically and spatially related facies. The facies spectrum evidences deposition from a variety of mass gravity processes and subordinately by hemipelagic rain. The facies associations reveal depositional patterns of submarine fans and include: channels, channel-levees, channel-lobe transitions, depositional lobes and slump bodies. Correlation results (9 sections) and facies distribution together with paleocurrent directions suggest that the deposition of this part of Magura Beds took place in a submarine ramp/apron hybrid setting fed from a multipoint source. The depositional pattern of the Magura Beds in the study area records a two-stage development, which began with the emplacement of a sand/mud-rich type system and was followed by a mud-dominated system.
16
Content available remote Paleogene marginal marine sedimentation in central-western Poland
EN
The Paleogene deposits of central-western Poland area have been studied in more than 300 bore holes and several out crops with lithological, mineralogical and sedimentological methods. Grain-size analyses, heavy mineral analyses, XRD analyses and pebble analyses were mainly used to characterize these deposits. From the Late Eocene until the Late Oligocene central-western Poland area was a marginal part of the NW European Tertiary Basin. For this time interval five informal lithostratigraphical units have been determined: the Pomorze, Lower Mosina, Czempiń, Upper Mosina and Leszno "formations" and addi tionally the Kaolinite Sand Unit. Their correlation is based on lithological features obtained from archival descriptions of borehole profiles. Deposits from boreholes and newly discovered exposures are mainly marine while only the Czempiń "Formation", with lignite intercalations, represent a non-marine environment. These findings help reconstruct the structural and palaeogeographic evolution of the eastern, marginal fragment of the NW European Tertiary Basin. The succession shows evidence of at least four interregional transgressive-regressive cycles. More over, the pres ent-day extent of the Paleogene deposits has been determined much more precisely. The southern limit of marine sedimentation in Paleogene times should be pushed at least a few tens of kilometres south in the vicinity of Konin and Turek, central-western Poland.
PL
W budowie geologicznej terenu pomiędzy Bielskiem-Białą a Nowym Targiem biorą udział jurajskie, kredowe, paleogeńskie i neogeńskie utwory allochtoniczne Karpat zewnętrznych budujące obecnie płaszczowiny: magurską, przedmagurską, śląską, podśląską i skolską. Autorzy usystematyzowali jednostki litostratygraficzne według ich występowania w oryginalnych basenach i innych obszarach sedymentacyjnych. Basen magurski uformował się w jurze środkowej. Początkowo dominowała w nim sedymentacja głębokomorska radiolarytowa i węglanowa, od późnej kredy przeważała sedymentacja fliszowa. Basen protośląski rozwinął się w późnej jurze i wczesnej kredzie z osadami synryftowymi i postryftowymi. W późnej kredzie uformowały się baseny przedmagurski, śląski i skolski. W basenie śląskim przeważały osady fliszowe. Podśląski obszar sedymentacyjny obejmował w badanym rejonie zachodni kraniec grzbietu podśląskiego, a także skłon basenu śląskiego i skłon basenu skolskiego na jego zachodnim krańcu. Zachodnie zakończenie basenu skolskiego znajduje się na rozpatrywanym obszarze. W związku z tym występują tu głównie facje skłonowe a także odrębne facje fliszowe basenowe. W okresie od późnego eocenu po wczesny miocen istniały dwa baseny. Resztkowy basen magurski ma charakter basenu niesionego. W północnej części pryzmy akrecyjnej rozwinął się basen krośnieński.
EN
Jurassic, Cretaceous, Paleogene, and Neogene allochtonous rocks of the Outer Carpathians build up the complex area between Bielsko-Biała and Nowy Targ. These deposits belong recently to the Magura, Fore-Magura, Silesian, Sub-Silesian and Skole Nappes. The present authors provided the systematic arrangement of the lithostratigraphic units according to their occurrence within the original basins and other sedimentary areas. The Magura Basin was formed in the Middle Jurassic. The deep--water sedimentation of radiolarites and carbonates dominated at the beginning, since the Late Cretaceous the flysch sedimentation prevailed. The proto-Silesian Basin developed during Late Jurassic and Early Cretaceous times with the syn-rift and post-rift formations. The Silesian, Fore-Magura, Skole Basins formed during Late Cretaceous. Fore-Silesian sedimentary area included the western end of the Sub-Silesian Ridge and slopes of the Silesian and Skole Basins. The western end of the Skole Basin is located within the investigated area. The slope deposits of the Sub-Silesian type and separated basinal flysch facies occurred there. The basins existed during Late Eocene to Early Miocene times: the remnant piggy-back Magura Basin and, in the northern part of the accretionary prism the Krosno Basin with Menilite and Krosno Formations.
EN
The types, abundance and origin of non-opaque heavy minerals from17 samples of sandstones and granule conglomerates of the Godula Beds, Upper Istebna Sandstone, Ciężkowice and Cergowa Sandstone (Upper Cretaceous–Paleogene) of the Beskid Śląski Mts. are described in this study. The descriptions are based on standard optical petrographic investigations and on scanning electronmicroscope (including electron microprobe) analysis. Garnet, rutile, zircon and tourmaline are the most common types of heavyminerals. Monazite and apatite occur subordinately, whereas epidote and spinel are sporadic. The heavy minerals from the Middle and Upper Godula Beds and the Upper Istebna Sandstone indicate original derivation mainly from metamorphic rocks of granulite and partly eclogite facies. Metasediments were significant constituents, with subordinate granitoids and hornfelses. Granitoids and corresponding pegmatites and aplites, as well as metapelites and metapsammites, appear to be the primary crystalline parent rocks of the Lower Godula Beds and the Ciężkowice Sandstone. Garnet-mica schists with subordinate granitoids and their pegmatites are interpreted as the main crystalline parent rocks of the Cergowa Sandstone. Sporadic chromian spinels and chromian pyrope indicate derivation from mafic and ultramafic rocks. Co-occurrence of rounded and fresh unabraded grains (sometimes euhedral) suggests a mixed provenance for the clastic material, both from crystalline and older sedimentary rocks.
PL
W budowie geologicznej terenu, który rozciąga się wzdłuż doliny Skawy pomiędzy Suchą Beskidzką a Świnną Porębą, biorą udział górnokredowe i paleogeńskie utwory płaszczowiny śląskiej i płaszczowiny magurskiej. Serię śląską tworzą tu środkowe i górne warstwy godulskie, warstwy istebniańskie, pstre łupki eoceńskie i piaskowce ciężkowickie oraz warstwy hieroglifowe, menilitowe i krośnieńskie. W tych ostatnich zaobserwowano spływy typu derbis-flow z otoczakami skał egzotycznych i wielkimi olistolitami. Płaszczowina magurska jest zbudowana z sukcesji osadowej typowej dla tzw. podjednostki Siar. Autorzy zaproponowali dla jej jednostek litostratygraficznych formalizację nazw. Zgodnie z zaproponowaną formalizacją w jej sukcesji osadowej wyróżnia się formację z Jaworzynki (warstwy ropianieckie) z ogniwami łupków z Gołyni i piaskowców z Mutnego w paleoceńskiej części profilu, formację z Łabowej z ogniwami piaskowców z Żurawnicy i ze Skawiec, formację beloweską oraz formację makowską z ogniwem łupków zembrzyckich, piaskowców wątkowskich i łupków budzowskich. Utwory płaszczowin śląskiej i magurskiej są sfałdowane, a w płaszczowinie magurskiej można wyróżnić kilka łusek i podłużnych zluźnień. Utwory obu tych jednostek pocięte są systemem uskoków poprzecznych, a u czoła nasunięcia płaszczowiny magurskiej część dyslokacji jest przejęta od płaszczowiny śląskiej. Płaszczowina ta posiada swój niezależny system uskoków.
EN
Upper Cretaceous and Paleogene rocks of the Silesian and Magura Nappes build up the complex structure of the investigated area, which is stretching along the Skawa River valley between Sucha Beskidzka and Świnna Poręba. Middle and Upper Godula Beds, Istebna Beds, Eocene red shales and Ciężkowice Sandstone as well as Hieroglyphic, Menilite and Krosno Beds form the Silesian Succession. The debris-flow deposits with exotic rocks pebbles and large olistolites were observed within the Krosno Beds. The sedimentary succession is typical for the Siary sub-unit from the Magura Nappe. The present authors proposed the formal lithostratigraphic names for this unit. According to this formalization the following lithostratigraphic units have been distinguished within the Siary succession: Jaworzynka Formation (Ropianka Beds) with Gołynia Shale member and Mutne Sandstone Member within the Paleocene part of profile, Łabowa Formation with the Żurawnica Sandstone Member, the Skawce Sandstone Member, Beloveza Formation, and Maków Beskid Formation with Zembrzyce Shale Member, Wątkowa Sandstone Member and Budzów Shale Member. The Silesian and Magura Nappes rocks are strongly folded; within the Magura Nappes several scales and longitudinal shear zones have been distinguished. The formations of both units are cut by the transversal fault systems of The Magura Nappe has the independent fault systems, some of its dislocations have been acquired, however, from the Silesian Nappe.
EN
The present paper summarizes previously published results of my studies on the Cenomanian-Turonian and Cretaceous-Paleogene changes in benthic foraminiferal assemblages. The recorded changes indicate that the rate and intensity of restructuring of benthic foraminiferal populations during the Cenomanian-Turonian Boundary Event (CTBE) and Cretaceous-Paleogene Boundary Event (KTBE) strongly depended on the duration and severity of environmental stress. A stepwise extinction within benthic foraminiferal assemblages, a bloom of infaunal and semi-infaunal morphotypes during the CTBE and a relatively long-lasting survival interval (the Whiteinella archaeocretacea chron) most likely reflect the decline in oxygenation level of the bottom waters at the end of the Rotalipora cushmani chron and persistence of these unfavourable conditions during the Whiteinella archaeocretacea chron. A catastrophic type of mass extinction within benthic foraminiferal assemblages, extinction or temporary emigration of most of infaunal morphogroups during the KPBE and a relatively short survival interval are interpreted to be the result of a sudden breakdown in food supply as the consequence of a sudden collapse in primary productivity, probably resulting from the impact of the K-P asteroid.
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.