Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Sztuka higieny. Lampy katalityczne

Włodarczyk Adam

Szkło i Ceramika

|

2026

|

R. 77, nr 2

73--80

PL

Francuska marka Maison Berger Paris istnieje na rynku towarów luksusowych od końca XIX wieku. Pierwszą lampę katalityczną opracował jej założyciel, farmaceuta Maurice Berger w 1898 roku jako urządzenie do oczyszczania powietrza w szpitalach i przestrzeniach publicznych. System działania opierał się na spalaniu katalitycznym alkoholu przy użyciu specjalnego palnika, co pozwalało eliminować bakterie i nieprzyjemne zapachy. Wkrótce lampy zaczęły trafiać do domów prywatnych, gdzie oprócz funkcji dezynfekcji pełniły także rolę dekoracyjną i zapachową. W pierwszej połowie XX wieku marka współpracowała z wieloma znanymi projektantami szkła i ceramiki, dzięki czemu lampy stały się ważnym elementem francuskiego designu. Powstawały modele wykonane ze szkła kryształowego, warstwowego, prasowanego, porcelany i metalu. Po II wojnie światowej popularność lamp wzrosła dzięki modzie na perfumowanie wnętrz. Z czasem marka rozwinęła szeroką gamę kompozycji zapachowych i unikatowych kolekcji limitowanych lamp o walorach artystycznych. Obecnie lampy Maison Berger Paris łączą funkcję oczyszczania powietrza, aromaterapii oraz luksusowego wzornictwa, a historyczne egzemplarze są cenione przez kolekcjonerów szkła i przedmiotów użytkowych z XX wieku.

EN

The French brand Maison Berger Paris has been a prominent presence in the luxury goods market since the late nineteenth century. The first catalytic lamp was developed by its founder, pharmacist Maurice Berger, in 1898 as a device for purifying the air in hospitals and public spaces. Its innovative system was based on the catalytic combustion of alcohol using a specially designed burner, effectively eliminating bacteria and unpleasant odors. The lamps soon found their way into private homes, where, in addition to their disinfecting properties, they also served decorative and fragrance-diffusing functions. During the first half of the twentieth century, the brand collaborated with numerous renowned designers and manufacturers of glass and ceramics, establishing its lamps as significant examples of French decorative arts and design. Models were produced in crystal, layered and pressed glass, porcelain, and metal. Following World War II, the popularity of the lamps grew alongside the increasing trend of fragrancing interior spaces. Over time, the company developed an extensive range of fragrances and introduced distinctive limited-edition collections with considerable artistic value. Today, Maison Berger Paris lamps combine air purification, home fragrance, and refined design. Historic models are highly sought after by collectors of twentieth-century glassware and decorative objects.

2

Różne oblicza cynamonu

Przetaczek-Rożnowska Izabela

Przemysł Spożywczy

|

2026

|

T. 80, nr 3

24--26

PL

Cynamon jest znaną i bardzo często stosowaną przyprawą pozyskiwaną z kory, kojarzoną z deserami, napojami i całymi potrawami. Obok zastosowania kulinarnego, ma on bardzo szerokie znaczenie fitoterapeutyczne i kosmetyczne, dlatego często można spotkać go w recepturach kosmetyków. Najpowszechniej spotkać można dwa typy cynamonu – cynamon cejloński oraz kasja. Oba mają zastosowanie kulinarne oraz fitoterapeutyczne, ale różnią się między sobą zarówno walorami sensorycznymi – intensywnością zapachu czy smakiem, ale także składem chemicznym i wyglądem zewnętrznym. Oba rodzaje cynamonu charakteryzuje obecność aldehydu cynamonowego, który odpowiada za typowy zapach tej przyprawy, ale również zawierają eugenol (w różnych ilościach), a cynamon kasja również kumarynę. Na półkach sklepowych można także spotkać preparaty uzyskane z cynamonowca kamforowego, który stosuje się wyłącznie do celów kosmetycznych lub leczniczych i nie ma on zastosowania w gastronomii. Głównym składnikiem olejku eterycznego tego cynamonowca jest kamfora.

EN

Cinnamon is a well-known and widely used spice extracted from the cortex, associated with desserts, beverages, and dishes. Besides its culinary uses, it has a wide range of phytotherapeutic and cosmetic applications, which is why it often appears in cosmetic recipes. The two most popular types of cinnamon are Ceylon and cassia. Both have culinary and phytotherapeutic uses, but they differ in both sensory qualities – the intensity of their aroma and flavor – as well as in their chemical composition and appearance. Both types of cinnamon are characterized by the presence of cinnamaldehyde, which is responsible for the spice’s characteristic aroma. They also contain eugenol (in varying amounts), while cassia cinnamon also contains coumarin. Camphor preparations can also be found on store shelves, but these are used exclusively for cosmetic or medicinal purposes and have no culinary applications. The main component of cinnamon essential oil is camphor.

3

Olejki eteryczne to nie tylko zapach

Przetaczek-Rożnowska Izabela

Przemysł Spożywczy

|

2026

|

T. 80, nr 4

58--60

PL

Olejki eteryczne to naturalne produkty kojarzone głównie z ich zapachem i oleistą konsystencją. Pozyskiwane mogą być z różnych części morfologicznych rośliny, od pąków i kwiatów, przez liście, gałęzie, kory, drewno, owoce, nasiona, a nawet korzenie. Olejki pozyskane z jednej rośliny, ale z różnych jej elementów mogą mieć bardzo różny skład, a tym samym odmienne właściwości i zastosowanie. Otrzymywane są głównie na drodze destylacji z parą wodną, ale także metodą enfleurage, maceracji, wyciskania i wciąż poszukuje się efektywnych sposobów ich pozyskania. Metoda ekstrakcji olejków eterycznych wpływa zarówno na skład, jak i trwałość takiego produktu, który może mieć zastosowanie zarówno w aromaterapii, jak i w kosmetyce i przemyśle spożywczym, a także w fitoterapii. Mogą być stosowane jako przeciwutleniacz, konserwant, albo naturalny środek do odstraszania insektów czy gryzoni. Pomimo, że ich toksyczność oceniana jest na niską, należy zachować ostrożność przy ich stosowaniu szczególnie w samodzielnego spożywania.

EN

Essential oils are natural products, primarily associated with their smell and oily consistency. They can be extracted from various parts of the plant, from buds and flowers to leaves, branches, bark, wood, fruit, seeds, and even roots. Oils extracted from a single plant but from different parts can have very diverse compositions, and therefore different properties and uses. They are obtained primarily through steam distillation, but also by enfleurage, maceration, and pressing, and effective methods are still being sought. The method of extracting essential oils influences both the composition and shelf life of the product, which can be used in aromatherapy, cosmetics, the food industry, and even phytotherapy. They can be used as an antioxidant, preservative, and natural insect and rodent repellent. Although their toxicity is considered low, caution should be exercised when using them, especially when consumed alone.

4

Naturalne i syntetyczne substancje zapachowe : funkcjonalne surowce dla przemysłu

Surowiak Alicja K., Balcerzak Justyna, Baberowska Kinga, Bacińska Zuzanna, Strub Daniel J.

Wiadomości Chemiczne

|

2025

|

[Z] 79, 9-10

825--849

EN

This article provides a comprehensive overview of natural and synthetic fragrance substances and their functional significance across multiple industrial sectors. It discusses the role of aroma compounds in cosmetics, food production, household chemicals, and therapeutic applications, highlighting their contribution to sensory perception and consumer experience. The article explores the main types of fragrance materials, including essential oils and solvent extracts, along with the benefits and challenges associated with their production. A separate focus is placed on synthetic fragrances, detailing both their historical development and current industrial relevance. Importantly, the article addresses the growing application of artificial intelligence (AI) and machine learning (ML) in the design, prediction, and personalization of fragrance and flavor compounds. Regulatory frameworks related to fragrance safety and labeling in the European Union are also reviewed. The paper emphasizes the need for interdisciplinary research to support sustainable innovation, consumersafety, and environmental responsibility in the evolving fragrance industry.

5

Kwas 5-aminolewulinowy : synteza, właściwości oraz możliwości zastosowania

Zdubek Anna, Masiowska Kaja, Maliszewska Irena

Wiadomości Chemiczne

|

2025

|

[Z] 79, 9-10

744--788

EN

5-Aminolevulinic acid (5-ALA) is a naturally occurring amino acid present in all living cells. Application of this compound across various fields is primarily attributed to its unique biochemical properties. As a precursor to heme, 5-ALA possesses the ability to be converted into protoporphyrin IX, a molecule with photosensitizing characteristics. Consequently, 5-ALA is employed in photodynamic pathogen inactivation and in photodynamic therapy and diagnostics targeting neoplastic tissues. Furthermore, 5-ALA enhances plant tolerance to abiotic stress factors and plays a critical role in metabolic processes essential for optimal plant growth. 5-ALA is used as a natural biostimulant, promoting increased chlorophyll synthesis and thereby enhancing photosynthetic efficiency. Extensive research is ongoing regarding the application of 5-ALA in animal husbandry and aquaculture.

6

Dynamika procesu regeneracji australijskich lasów po fali pożarów w 2019 roku

Tysiak Jordan, Będkowski Krzysztof

Teledetekcja Środowiska

|

2025

|

T. 65

18--35

PL

Celem badań była ocena dynamiki procesu regeneracji lasów po intensywnych pożarach, które wystąpiły w 2019 r. Zastosowano obrazy satelitarne Landsat 8 i 9, zarejestrowane w okresach od marca do lipca w latach 2019-2023. Materiał referencyjny stanowiła warstwa typów lasów opracowana przez właściwe instytucje australijskie. Kanały spektralne zostały oczyszczone z chmur, a do dalszych przetworzeń przyjęto uśrednione wartości ze zintegrowanych obrazów z kilku terminów rejestracji. Mimo zastosowania takiego zabiegu, nie udało się uzyskać wiarygodnej informacji spektralnej dla pewnej części pikseli obrazu i zostały one odrzucone. Właściwa analiza została wykonana na podstawie znormalizowanego różnicowego indeksu roślinności (NDVI). Na podstawie różnic NDVI obliczonych między obrazami z roku 2019 (przed pożarami) i następnego, wyznaczono pięć stref intensywności pożaru metodą naturalnych przedziałów. Stwierdzono, że proces regeneracji przebiega odmiennie, w zależności od klasy intensywności pożaru: w klasach o wyższej intensywności pożarów następuje duży spadek wartości NDVI bezpośrednio po pożarze, po czym wskaźnik ten w kolejnych latach stopniowo wzrasta. W klasach o mniejszej intensywności pożarów zauważono wzrost wartości NDVI bezpośrednio po pożarze, przekraczający wartość sprzed wystąpienia tego kataklizmu, co wynika z szybkiej regeneracji roślinności niskiej. Po upływie 4 lat od pożaru różnice wartości NDVI są nadal widoczne we wszystkich strefach intensywności pożaru. Zaobserwowane różnice w przebiegu procesu regeneracji można wytłumaczyć odmiennym charakterem spalonych zbiorowisk roślinnych i ich reakcji na zniszczenia pożarowe. Zbiorowiska rzadko zadrzewione z niskimi krzewami i roślinami, częściowo trawiaste, prawdopodobnie reagują szybko i pozytywnie (wzrost NDVI) na zwiększoną liczbę uwolnionych w wyniku pożaru substancji odżywczych. W zbiorowiskach o bardziej złożonej budowie pionowej pozostałości spalonych drzew zasłaniają roślinność rozwijającą się na dnie lasów i są one częściowo niewidoczne na obrazach satelitarnych (spadek NDVI). Zbiorowiska te potrzebują także dłuższego czasu na odbudowanie się.

EN

The aim of the research was to assess the dynamics of forest regeneration after the intense fires that occurred in 2019. Satellite images from Landsat 8 and 9, recorded from March to July, in the years 2019-2023, were used to analyze this process. The reference material was a forest type layer developed by relevant Australian institutions. The spectral channels were cleared of clouds, so the averaged values from integrated images recorded at several dates were used for further processing. Despite this procedure, it was not possible to obtain reliable spectral information for some pixels of the image, and they were discarded. The proper analysis was performed based on the Normalized Difference Vegetation Index (NDVI). Based on the NDVI differences calculated between images from 2019 (before the fires) and the following year, five fire intensity zones were identified using natural breaks method. It was observed that the regeneration process varies depending on the fire intensity class: in classes with higher fire intensity, there is a significant drop in NDVI values immediately after the fire, followed by a gradual increase in subsequent years. In classes with lower fire intensity, an increase in NDVI values was observed immediately after the fire, exceeding the values present before the occurrence of this disaster, which results from the rapid regeneration of low vegetation. Four years after the fire, differences in NDVI values are still visible in all fire intensity zones. The observed differences in the course of the regeneration process can be explained by the varying nature of the burned plant communities and their response to fire damage. Sparsely wooded communities with low shrubs and plants, partially grassy, likely respond quickly and positively (NDVI increase) to the increased amount of nutrients released by the fire. In communities with a more complex vertical structure, the remains of burned trees shade the vegetation developing on the forest floor and they are partially invisible in satellite images (NDVI decrease). These communities also require a longer time to recover.

7

Application of aromatic medicinal plants for creating a therapeutic environment that has a sensory impact in the built environment

Krzeptowska-Moszkowicz Izabela, Moszkowicz Łukasz, Miłosz Zieliński

Przestrzeń i Forma

|

2025

|

nr 61

133--160

EN

The work is based on a study of selected public, urban gardens with sensory features from Poland, supplemented with examples from Great Britain. The focus is primarily on creating spaces with therapeutic values, not only through their direct impact on the recipient, but also through their semantic value. Such an environment with a positive impact may be important especially for city dwellers, exposed to the adverse effects of the urban environment. The work includes a collection of several dozen plant species along with their uses and types of scent (excluding commonly known spice plants). In addition, thematic sets of plants associated with specific medicinal effects are proposed.

PL

Praca bazuje na studium wybranych ogólnodostępnych, miejskich ogrodów o cechach sensorycznych z Polski, uzupełnionych o przykłady z Wielkiej Brytanii. skoncentrowano się przede wszystkim na tworzeniu przez nie przestrzeni o walorach terapeutycznych, nie tylko przez bezpośrednie ich oddziaływanie na odbiorcę, ale także poprzez ich wartość znaczeniową. Takie środowisko mające pozytywny wpływ, może być ważne zwłaszcza dla mieszkańców miast, narażonych na niekorzystne oddziaływanie miejskiego środowiska. W pracy zebrano kilkadziesiąt gatunków roślin wraz z ich zastosowaniem i typem zapachu (bez znanych powszechnie roślin przyprawowych). Ponadto zaproponowano tematyczne zestawy roślin, związanych z konkretnym działaniem leczniczym.

8

Synergistyczny efekt zastosowania substancji czynnych z grupy triazoli i strobiluryn z biofungicydami w ograniczaniu rozwoju grzybów rodzaju Fusarium w warunkach in vitro

Horoszkiewicz Joanna, Danielewicz Jakub, Jajor Ewa, Korbas Marek, Grzanka Monika, Sobiech Łukasz

Przemysł Chemiczny

|

2025

|

T. 104, nr 6

621--625

PL

Testowano możliwość zastosowania syntetycznych fungicydów z grupy triazoli i strobiluryn wraz z biologicznymi środkami ochrony roślin. Określano ich wpływ na hamowanie wzrostu grzybni grzybów rodzaju Fusarium w warunkach in vitro. Wszystkie zastosowane warianty fungicydowe zawierające tebukonazol pozwoliły na całkowite zahamowanie rozwoju grzybni patogenów testowych. Dodatek wybranych biofungicydów do azoksystrobiny przyczynił się do zwiększenia efektu działania w porównaniu z samą substancją z grupy strobiluryn. W przypadku protiokonazolu wszystkie warianty fungicydowe wykazały zbliżoną skuteczność działania.

EN

The possibility of using synthetic fungicides from the triazole and strobilurin groups together with biol. plant protection products was tested. Their effect on inhibiting the growth of mycelium of fungi of the genus Fusarium was detd. All fungicide variants contg. tebuconazole completely inhibited the growth of mycelium of the tested pathogens. The addn. of selected biofungicides to azoxystrobin contributed to an increase in the effect of action compared to the substance from the strobilurin group alone. In the case of prothioconazole, all fungicide variants showed similar efficacy.

9

Mechanical and physical properties of acrylic resin denture base after extended-term immersion in a chemical disinfectant solution and enzymatic denture cleanser

Al-TakaI Ihssan F., Jawad Inas AzIz Mohammed, Jameel Mahammed

Ochrona przed Korozją

|

2025

|

nr 10

299--305

EN

The properties of acrylic resin materials (flexural strength, hard ness, dimensional accuracy, water sorption, and solubility) after long-term exposure to disinfectants and enzymatic denture clean ing solutions (Kin® mouthwash, thymol oil, ginger oil, salt, and Poli dent® denture cleaner) were studied in relation to their pH values. One hundred and eighty thermally cured resin samples (VERACRIL®) were divided into a control group (immersed in distilled water) and 5 test groups (immersed in disinfectant and enzymatic solutions). Each group consisted of 25 samples, which were tested for flexural strength (using a universal testing machine), hardness (Vickers mi crohardness tester), dimensional accuracy, water sorption, and sol ubility. Samples immersed in Polident® cleaning agent and alkaline ginger oil demonstrated improved physical properties compared to the other groups and the control group. Low pH had a negative impact on the acrylic resin properties. Natural ginger oil, Polident®, and saline solution had the least negative impact on the acrylic resin properties. The pH values of the disinfectants played an significant role because they affected the chemical composition and functional structure of the acrylic resin.

PL

Przeprowadzono ocenę wpływu środków dezynfekujących i enzymatycz nych płynów do czyszczenia protez na właściwości materiałów z żywicy akrylowej (wytrzymałość na zginanie, twardość, dokładność wymiarowa, sorpcja wody i rozpuszczalność) w długim okresie czasu w zależności od ich wartości pH (płyn do płukania jamy ustnej Kin®, olejek tymolowy, olejek imbirowy, sól i płyn do czyszczenia protez Polident®). Analizowano 180 próbek żywicy utwardzanej na gorąco (VERACRIL®), które podzielono na grupę kontrolną (zanurzone w wodzie destylowanej) i pięć grup tes towych (zanurzonych w roztworach dezynfekujących i enzymatycznych). Każda grupa zawierała 25 próbek, które zostały poddane badaniom na wytrzymałość na zginanie (za pomocą uniwersalnej maszyny wytrzy małościowej), twardość (mikrotwardościomierz Vickersa), stabilność wymiarową, sorpcję wody i rozpuszczalność. Próbki zanurzone w środku czyszczącym Polident® i alkalicznym olejku imbirowym wykazały lepsze właściwości fizyczne w porównaniu z innymi grupami i grupą kontrolną. Niskie pH miało negatywny wpływ na właściwości żywicy akrylowej. Naturalny olejek imbirowy, Polident® i roztwór soli fizjologicznej najmniej negatywnie oddziaływały na właściwości żywicy akrylowej. Wartości pH środków dezynfekujących odgrywały ważną rolę, ponieważ wpływały na skład chemiczny i strukturę funkcjonalną żywicy akrylowej.

10

Czosnek – naturalna tarcza odporności w zimowych miesiącach

Dzida Katarzyna

Aura : Ochrona Środowiska

|

2025

|

Nr 12

4--6

PL

Wzrost zainteresowania zdrową żywnością spowodował, że od kilku lat wzrasta zapotrzebowanie na żywność funkcjonalną, w skład której wchodzą naturalne produkty posiadające unikalną wartość odżywczą oraz składniki pokarmowe, które wywołują korzystne efekty zdrowotne. Do takich produktów można zaliczyć czosnek, który wykazuje prewencję wielu chorób cywilizacyjnych. Czosnek jest niezwykle bogatym surowcem w różnorodne substancje biologicznie czynne, które wykazują istotny wpływ na przemiany wewnątrzkomórkowe. Badania wykazały, iż czosnek posiada właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwgrzybicze, przeciwzapalne, przeciwzakrzepowe, a także przeciwutleniające i przeciwnowotworowe.

EN

The growing interest in healthy eating has led to a growing demand for functional foods in recent years, including natural products with unique nutritional value and nutrients that can have beneficial health benefits. Garlic is one such product, which have been shown to prevent many lifestyle diseases. Garlic is an exceptionally rich source of various biologically active substances that significantly influence intracellular metabolism. Studies have shown that garlic possesses antibacterial, antiviral, antifungal, anti-inflammatory, antithrombotic, and antioxidant properties.

11

Olejki eteryczne otrzymywane z roślin rodzaju melaleuca : skład chemiczny i zastosowanie

Gajos Adrianna, Białoń Marietta, Wieczorek Piotr P.

Wiadomości Chemiczne

|

2024

|

[Z] 78, 5-6

467--489

EN

The Melaleuca plant genus is included in the myrtle family and is found from the Indochina Peninsula to Tasmania. The greatest diversity of plants in this family is found mainly in Australia. Essential oils extracted from plants of the Melaleuca genus are a mixture of valuable chemicals that exhibit a broad spectrum of biological properties. Studying the chemical composition of these oils can provide information on their active ingredients, which has applicationsin the pharmaceutical and cosmetic industries, as well as in aromatherapy. The essence of the study was to conduct an analysis to determine the chemical composition, learn about the main volatile compounds, as well as their percentage content in essential oils extracted from different varieties, namely: Melaleuca alternifolia (TTO), Melaleuca viridiflora (niaouli oil) and Melaleuca cajuputi (cayeput oil). Methods of analysis included gas chromatography coupled with mass spectrometry (GC-MS) to identify and determine the chemical components present in the samples. Two different chromatographic columns were used in the study - a non-polar column and a polar column. The results of the analysis indicated the presence of a variety of chemical components in essential oils of the Melaleuca genus. The composition of the chemical compounds present varied depending on the column used for analysis and the type of plant from which the oil was extracted. The main components of niauli and cayeput oils are: 1,8-cineole (eucalyptol), α-terpineol and α-pinene. TTO, on the other hand, contains terpinene-4-ol, p-cymene and γ-terpinene. These compounds exhibit antibacterial, anti-inflammatory activity.

12

Olejek tymiankowy w zastosowaniach leczniczych i kosmetycznych (składniki chemiczne i aktywność biologiczna)

Walasek-Janusz Magdalena, Cichosz Patrycja, Nurzyńska-Wierdak Renata

Wiadomości Chemiczne

|

2024

|

[Z] 78, 11-12

1731--1748

EN

Essential oils - aromatic plant substances with strong biological activity - are increasingly used in pharmaceutical and cosmetic production. An example of an extremely active essential oil is thyme essential oil, obtained by steam distillation of thyme herb. Thyme oil has proven antibacterial, antifungal, and antiviral activity. It is also characterized by strong antioxidant activity, as well as anti-inflammatory, antispasmodic, and repellent properties. The biological activity of thyme oil and its possible applications depend on the origin of the raw material and the extraction method. Thymol and carvacrol are mentioned as the most active compounds of thyme oil, although other ingredients are also mentioned. The intended therapeutic effects can be achieved by using pure, natural oil and proper application. In cosmetic production, thyme oil can act as an active ingredient of the product and/or a natural preservative that extends its shelf life.

13

Właściwości zdrowotne mięty i jej zastosowanie w różnych obszarach

Bondyra-Wiśniewska Beata, Wedziuk-Reszka Aleksandra

Przemysł Spożywczy

|

2024

|

T. 78, nr 11

53--57

PL

Mięta jest jedną z najważniejszych roślin przyprawowych. Ze względu na swoje walory smakowe, aromatyczne i prozdrowotne znalazła szerokie zastosowanie m.in. w medycynie, przemyśle kosmetycznym i produkcji żywności. Jej najbardziej rozpowszechnioną odmianą jest mięta pieprzowa, znana głównie ze swoich właściwości przeciwdrobnoustrojowych, przeciwzapalnych, przeciwbólowych i przeciwnowotworowych, a także wspomagających funkcjonowanie układu pokarmowego. Potrzebne jest prowadzenie dalszych badań, w tym również klinicznych, aby w pełni poznać wpływ mięty na organizm człowieka i mechanizmy działania zawartych w niej składników.

EN

Mint is one of the most important spice plants. Due to its taste, aromatic and health-promoting properties, it has been widely used, among others: in medicine, cosmetics industry and food production. The most popular variety is peppermint, which is mainly known for its antimicrobial, anti-inflammatory, analgesic, anticancer and digestive properties. Further research, including clinical research, is needed to fully understand the impact of mint on the human body and the mechanisms of action of the ingredients it contains.

14

Badania procesu przyśpieszonej ekstrakcji rozpuszczalnikiem olejków eterycznych z goździków (Syzygium aromaticum)

Cichy Marcin

Przemysł Chemiczny

|

2024

|

T. 103, nr 2

277--281

PL

Przeprowadzono badania procesu przyśpieszonej ekstrakcji rozpuszczalnikiem olejku eterycznego z goździków, w zakresie temp. 40-120°C, używając rozpuszczalników o różnej polarności (etanol, izopropanol, chloroform, dichlorometan). Wyznaczono wydajności ekstrakcji trzech dostępnych w handlu surowców oraz określono skład i czystość uzyskanych olejków za pomocą techniki spektroskopii w podczerwieni. Zbadano również wpływ starzenia goździków na zawartość i skład olejków. Ponadto porównano otrzymane olejki z produktami komercyjnymi. Wykazano, że największe wydajności ekstrakcji otrzymano, stosując rozpuszczalniki polarne i wyższe temperatury procesu (ok. 31% dla izopropanolu w 120°C), przy czym wraz ze wzrostem temperatury obserwowano wzrost zawartości zanieczyszczeń pochodzących z rozkładu celulozy. Najlepsze wyniki pod kątem wydajności ekstrakcji olejków z goździków i jego składu zapewniało stosowanie silnie polarnych rozpuszczalników i temp. 80°C.

EN

The process of accelerated solvent extn. of essential oil from cloves was tested in the temp. range of 40-120°C using solvents of various polarities (EtOH, iso-PrOH, CHCl₃ , CH₂ Cl₂ ). The extn. efficiency, as well as the qual. compn. and purity of oils obtained from 3 com. available raw materials were detd. using the IR technique. The effect of clove aging on the content and compn. of oils was also examined. The obtained oils were compared with com. products. The best results were provided by the use of highly polar solvents and a temp. of 80°C.

15

Effect of electromagnetic field interaction on photon emission of infusions of selected plants

Miernik Anna, Kovalyshyn Stepan

Przegląd Elektrotechniczny

|

2024

|

R. 100, nr 6

148--151

EN

Eucalyptus belongs to the Myrtaceae family, comprising some 900 species and subspecies. Eucalyptus leaf extracts have been approved for use as food additives, and are now also used in cosmetic preparations. Plants have a wide range of chemical and physical defense mechanisms against external threats. Most essential oils have some degree of antimicrobial activity, which can be attributed to the presence of a number of terpenoid and phenolic compounds. Essential oils have the potential to deal with various cellular and molecular cascades. Strong fields cause significant stretching of bonds in the molecule, and these fields can also cause geometric changes. EEF-induced global geometric changes are ubiquitous in organometallic and coordination complexes. The purpose of the study was to determine the possibility of identifying changes in the biological substance on the basis of photon emission characteristics. In addition, to determine the variation in photon emission of infusions of selected herbs that were subjected to the action of a constant electric field. The impact of the electric field affects the photon emission of biological material in a heterogeneous manner. The greatest decrease in the number of photons was observed with a three-hour stimulation with an electric field of 2.2 kV/cm. The use of different parameters of voltage and stimulation time modifies the structure of photon emission, thus providing an opportunity to identify the degree of interaction.

PL

Eukaliptus należy do rodziny Myrtaceae, obejmującą około 900 gatunków i podgatunków. Ekstrakty z liści eukaliptusa zostały dopuszczone do stosowania jako dodatki do żywności, obecnie wykorzystuje się je także w preparatach kosmetycznych. Rośliny posiadają szeroki zakres chemicznych i fizycznych mechanizmów obronnych przed zagrożeniami zewnętrznymi. Większość olejków eterycznych ma pewien stopień działania przeciwdrobnoustrojowego, co można przypisać obecności szeregu związków terpenoidowych i fenolowych. Olejki eteryczne mają potencjał do radzenia sobie z różnymi kaskadami komórkowymi i molekularnymi. Silne pola powodują znaczne rozciąganie wiązań w cząsteczce, pola te mogą również powodować zmiany geometryczne. Globalne zmiany geometryczne wywołane EEF są wszechobecne w kompleksach metaloorganicznych i koordynacyjnych. Celem badań było określenie możliwości identyfikacji zmian w substancji biologicznej na podstawie charakterystyki emisji fotonowej. Ponadto określenie zróżnicowania w emisji fotonowej naparów wybranych ziół, które poddano oddziaływaniu stałego pola elektrycznego. Oddziaływanie pola elektrycznego wpływa na emisję fotonową materiału biologicznego w sposób niejednorodny. Największy spadek liczby fotonów odnotowano przy trzygodzinnej stymulacji polem elektrycznym o napięciu 2,2 kV/cm. Zastosowanie różnych parametrów napięcia oraz czasu stymulacji modyfikuje strukturę emisji fotonowej, dając tym samym możliwość identyfikacji stopnia odziaływania

16

Effect of a constant electric field on the electromagnetic spectrum structure of eucalyptus oil

Miernik Anna, Kiełbasa Paweł, Drożdż Tomasz

Przegląd Elektrotechniczny

|

2024

|

R. 100, nr 1

300--303

EN

Essential oils have found widespread use due to their properties observed back in nature. Eucalyptus oil is obtained from the knobby eucalyptus, grown mainly in Australia and Tasmania. The predominant component of the oil is eucalyptol. The purpose of this study was to determine the extent to which a constant electric field affects the electromagnetic spectrum structure in the visible light range of eucalyptus oil. The experiments carried out showed differences in the electromagnetic spectrum depending on the applied values of the electric voltage parameters and the exposure time of the constant electric field. To generate significant changes in the light transmittance of eucalyptus oil, it should be subjected to electric field exposure with an electric voltage between 4 and 8.5 kV/cm and a time between 0.5 and 1.5 hours.

PL

Olejki eteryczne znalazły szerokie zastosowanie ze względu na swoje właściwości zaobserwowane już w naturze. Olejek eukaliptusowy jest otrzymywany z eukaliptusa gałkowego, uprawianego głównie w Australii i na Tasmanii. Przeważającym składnikiem olejku jest eukaliptol. Celem badań było określenie stopnia oddziaływania stałego pola elektrycznego na strukturę widma elektromagnetycznego w zakresie światła widzialnego olejku eukaliptusowego. Przeprowadzone eksperymenty wykazały różnice w widmie elektromagnetycznym w zależności od zastosowanych wartości parametrów napięcia elektrycznego i czasu ekspozycji stałego pola elektrycznego. Aby wygenerować istotne zmiany przepuszczalności świetlnej olejku eukaliptusowego należy go poddać ekspozycji pola elektrycznego o napięciu elektrycznym między 4 a 8,5 kV/cm i czasie między 0,5 a 1,5 godziny.

17

A comparative study of thyme ( Thymus vulgaris L.) essential oils and thymol – differences in chemical composition and cytotoxicity

Fijałkowska Aurelia, Wesołowska Aneta, Rakoczy Rafał, Jedrzejczak-Silicka Magdalena

Chemical and Process Engineering : New Frontiers

|

2024

|

Vol. 45, nr 1

art. no. e55

EN

The chemical composition of commercial thyme oils, freshly hydrodistilled EO (essetntial oil) from dried thyme herb and thymol, the main thyme oil constituent, were analyzed in the aspect of possible cytotoxic effect against MCF-7 breast cancer and normal L929 mouse fibroblast cell lines. Based on the GC-MS analysis, it was found that the commercial essential oils revealed similarities in their chemical composition. The content of main components such as thymol, linalool and α-pinene was almost equal. Interestingly, the EO obtained by hydrodistillation from Thymi herba showed considerable differences in the percentage content of some main constituents. The reason for the differences may be caused by the intraspecific chemical variability of T. vulgaris L. Four types of tested EOs can be classified as a ‘thymol’ chemotype, with thymol as the predominant compound. The thymol alone and the freshly hydrodistilled EO demonstrated the highest cytotoxic effect against used cell lines. The difference in IC50 values suggests more sensitive L929 cells are more sensitive in both the CCK-8 assay (except EOs Kawon) and the NRU assay.

18

Synthesis of clove essential oil-loaded chitosan-based edible films with different plasticizers

Zsivanovits G., Milenkova S., Marudova M., Nikolova K.

Archives of Materials Science and Engineering

|

2024

|

Vol. 128, nr 1

32--41

EN

Purpose: Chitosan is a natural polysaccharide known for its excellent biodegradable, barrier and antimicrobial properties. Therefore, it is often used in the preparation of edible films. A vast variety of essential oils have been incorporated into the films to enhance their antimicrobial and antioxidant properties. Despite all the positive effects of chitosan in its application as food packaging, its films are fragile and brittle. Therefore, plasticizers are usually added to improve the chitosan's mechanical properties. The present article investigates the effect of different plasticizers, namely Glycerol, Polyethylene glycol, and Polyvinyl alcohol, on the physical characteristics of clove essential oil-loaded chitosan film (chitosan/CEO). Design/methodology/approach: Chitosan/CEO films are prepared using the casting method. The intermolecular interactions are determined by Fourier-transform infrared spectroscopy (FT-IR), the surface morphology is observed by scanning electron microscopy (SEM), and the mechanical properties are tested in tensile and puncture modes. The thermal stability and the compound physical state are investigated using Differential Scanning Calorimetry. Water adsorption isotherms and water vapour permeability are also determined. Findings: The addition of plasticizer is found to have a beneficial effect on the mechanical properties of chitosan films and does not change the hydrophilic-hydrophobic balance, colour parameters, and thermal stability drastically. In such a way, the plasticized films are suitable for food packaging. Practical implications: Future research will investigate the effect of other environmentally friendly plasticizers on edible films made from chitosan/essential oils. Originality/value: Based on our knowledge, the present research investigates the effect of different plasticizers on the chitosan/CEO edible films for the first time.

19

The effect of electromagnetic field stimulation on the electromagnetic spectrum structure of essenstial oil

Miernik Anna, Kiełbasa Paweł, Dróżdż Tomasz, Wadowski Andrzej, Pysz Paweł

Przegląd Elektrotechniczny

|

2023

|

R. 99, nr 6

130--133

EN

Essential oils have found wide use due to their properties already observed in nature. Because of the new interest in natural products such as essential oils, despite their widespread use and familiarity as fragrances, it is important to better understand their mode of biological action for new applications in medicine, agriculture and the environment. an important goal of modern chemical physics is to gain external control over the dynamics of elementary chemical processes. Manipulating chemical transformations with external electromagnetic fields is at the heart of modular chemistry, chemical stereodynamics and quantum control of molecular dynamics. The aim of this study was to determine the degree of influence of an alternating elecromagnetic field on the structure of the electromagnetic spectrum in the visible light range of selected essential oils. The experiments conducted showed the effect of an alternating electromagnetic field on the electromagnetic spectrum of cedarwood oil. To generate significant changes in the light permeability of the suspension, for both oils, the oils must be subjected to a two-hour exposure to an electromagnetic field of 40 mT

PL

Olejki eteryczne znalazły szerokie zastosowanie ze względu na swoje właściwości zaobserwowane już w naturze. Ze względu na nowe zainteresowanie produktami naturalnymi, takimi jak olejki eteryczne, pomimo ich szerokiego zastosowania i znajomości jako substancji zapachowych, ważne jest, aby lepiej zrozumieć ich sposób działania biologicznego dla nowych zastosowań w medycynie, rolnictwie i środowisku. ważnym celem współczesnej fizyki chemicznej jest uzyskanie zewnętrznej kontroli nad dynamiką elementarnych procesów chemicznych. Manipulowanie przemianami chemicznymi za pomocą zewnętrznych pól elektromagnetycznych stanowi sedno chemii modularnej, stereodynamiki chemicznej oraz kwantowej kontroli dynamiki molekularnej. Celem badań było określenie stopnia oddziaływania zmiennego pola elekromagnetycznego na strukturę widma elektromagnetycznego w zakresie światła widzialnego wybranych olejków eterycznych. Przeprowadzone eksperymenty wykazały wpływ zmiennego pola elektromagnetycznego na widmo elektromagnetyczne olejków z drzew cedrowego. Aby wygenerować istotne zmiany przepuszczalności świetlnej zawiesiny, w przypadku obu olejków należy poddać olejki dwugodzinnej ekspozycji pola elektromagnetycznego o natężeniu 40 mT.

20

Effects of poly(vinyl alcohol) matrix on the release of substances from the fragrance composition

Szajnecki Łukasz, Nowak Agnieszka

Polimery

|

2023

|

Vol. 68, nr 3

169--176

EN

The chemical composition of two commercially available lavender fragrance oils was determined and compared. The process of concentration by partial evaporation was carried out and its influence on changes in the content of individual components in the analysed mixtures was examined. The effect of poly(vinyl alcohol)-based polymer matrix on the release of volatile substances from oils was tested as well. The presence and chemical composition of the polymer matrix affects the relative content of volatile substances released from the liquid phase containing the tested fragrance composition.

PL

Określono i porównano skład chemiczny dwóch handlowych olejków o zapachu lawendy. Przeprowadzono proces zatężania kompozycji zapachowych na drodze częściowego odparowania oraz zbadano jego wpływ na zmiany zawartości poszczególnych składników w analizowanych mieszaninach. Zbadano także wpływ osnowy polimerowej na bazie poli(alkoholu winylowego) na uwalnianie substancji z olejków. Stwierdzono, że obecność i skład chemiczny osnowy polimerowej wpływają na względną zawartość substancji lotnych uwalnianych z fazy ciekłej zawierającej badaną kompozycję zapachową.