Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Assessing locations for logistics services in Poland: a Hellwig index ranking

Budzyńska Katarzyna, Wiechetek Łukasz

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2026

|

z. 242

65--87

EN

Purpose: To evaluate the investment attractiveness of selected Polish provincial capitals for logistics outsourcing and offshoring, and to build a transparent ranking that supports firms’ location decisions and public policy. Design/methodology/approach: Using 2021 data from the Polish Central Statistical Office’s Regional Data Bank, we construct an Investment Attractiveness Model (IAM) comprising 18 indicators spanning labour market, local economy, and transport/real-estate infrastructure. Variables are screened via coefficient of variation and Pearson correlations to limit collinearity, then standardised and aggregated with the Hellwig development pattern. Cities are ranked by distance to the synthetic pattern and classified into four groups. Findings: Most capitals exhibit medium or low attractiveness. Lodz attains the highest synthetic score, while Gorzow Wielkopolski records the lowest. Katowice and Lodz form the top group; Warsaw, Gdansk, Krakow, Lublin, Szczecin, and Rzeszow follow with high attractiveness. Spatial concentration of logistics employment and firms is stronger near Poland’s western border. Key stimulants include expressway/rail density, cargo airport utilisation, warehouse supply, innovation intensity, and specialised human capital; higher labour costs act as destimulants. An outlier is Wroclaw, where firm counts exceed what the synthetic score would predict. Research limitations/implications: Results rely on one country’s official statistics and city coverage; international generalisation is limited. Future research should test the IAM with Eurostat data across European countries and examine sector-specific weights and temporal dynamics. Practical implications: The IAM offers a reproducible screen for site selection, enabling firms to balance cost, access, and time-to-market, and helps city authorities prioritise transport and warehouse infrastructure and talent pipelines to raise attractiveness. Social implications: Better-informed location choices can support regional cohesion, job creation, and quality of life through planned logistics development and reduced bottlenecks. Originality/value: The research paper integrates a clearly specified, logistics-oriented IAM with the Hellwig index to deliver a ranked, policy-relevant picture of urban investment attractiveness in Poland; provides a replicable framework for managers and policymakers.

2

Metanowość czynnych kopalń Górnośląskiego Zagłębia Węglowego w świetle rozporządzenia Parlamentu Europejskiego w sprawie redukcji emisji metanu w sektorze energetycznym

Kędzior Sławomir, Dreger Marcin

Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN

|

2026

|

nr 114

181--193

PL

Ograniczenie globalnej emisji metanu, drugiego po dwutlenku węgla uciążliwego gazu cieplarnianego, staje się przedmiotem regulacji na szczeblu międzynarodowym. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego (PE) z 13 czerwca 2024 roku (nr 2024/1787) w sprawie redukcji emisji metanu w sektorze energetycznym przewiduje limity emisyjne metanu dla kopalń wydobywających węgiel energetyczny wynoszące do 5 t CH4/kilotonę (kt) od 2027 roku i do 3 t CH4/kt wydobytego węgla od 2031 roku. Od 1.01.2025 roku obowiązuje całkowity zakaz emisji metanu ze stacji odmetanowania oraz spalania w pochodni o skuteczności unieszkodliwiania < 99%. Górnośląskie Zagłębie Węglowe (GZW) charakteryzują znaczne ilości metanu zarówno wydzielającego się z pokładów węgla do wyrobisk kopalnianych, jak i emitowanego do atmosfery. Przeanalizowano dane dotyczące emisji metanu z kopalń GZW, uwzględniające szyby wentylacyjne oraz odmetanowanie w wariancie kopalni oraz operatora, i następnie porównano z wytycznymi zawartymi w rozporządzeniu PE dotyczącymi limitów emisji. Przedyskutowano także możliwe działania kopalń zmierzające do redukcji emisji, a zatem do uniknięcia wnoszenia wysokich opłat za ponadnormatywną emisję metanu do atmosfery. Z przeprowadzonej analizy wynika, że żadna kopalnia ani operator w GZW wykazujący emisję metanu nie spełnia wymagań rozporządzenia PE co do limitów emisji. Z uwagi na to, że operatorzy tacy jak Południowy Koncern Węglowy oraz Polska Grupa Górnicza są właścicielami także kopalń niemetanowych lub niewykazujących emisji metanu, po zaliczeniu wydobycia węgla także z tych kopalń raportowanie emisji metanu na operatora okazuje się korzystniejsze niż na kopalnię. Jednakże sposób raportowania emisji na kopalnię czy operatora nie jest kwestią jednoznaczną. Konieczne może zatem okazać się wprowadzenie technologii wychwytujących metan z powietrza wentylacyjnego (VAM) i jego utylizacji. Obecnie realizowanych jest w GZW kilka projektów w tej sprawie, jednakże ich wdrożenie w warunkach pracy kopalń w zagłębiu może być problematyczne. Podobnie przedstawia się problem pełnego wykorzystania metanu ze stacji odmetanowania, z których obecnie wydziela się do atmosfery ok. 30% ujętego metanu.

EN

Reducing global emissions of methane, the second most harmful greenhouse gas after carbon dioxide, is becoming the subject of international guideline. Regulation (EC) No. 2024/1787 of the European Parliament of 13 June 2024 on the reduction of methane emissions from the energy sector establishes methane emission limits for thermal coal mines of up to 5 t CH4/kt from 2027 and up to 3 t CH4/kt of extracted coal from 2031. As of January 1, 2025, a complete ban on methane emissions from methane drainage stations and flaring with a disposal efficiency of < 99% has been in force. The Upper Silesian Coal Basin (USCB) is characterized by significant amounts of methane, both released from coal seams into mine workings and emitted into the atmosphere. Methane emission data from USCB mines, including ventilation shafts and methane drainage for both the mine and operator variants, were analyzed and compared with the guidelines contained in the European Parliament’s (EP) regulation regarding emission limits. Possible actions by mines to reduce emissions and thus avoid high fees for excessive methane emissions into the atmosphere were also discussed. The analysis shows that no mine or operator in USCB reporting methane emissions meets the requirements of the EP regulation regarding emission limits. Because operators such as Południowy Koncern Węglowy and Polska Grupa Górnicza also own mines that do not emit methane or do not report methane, after including coal production from these mines, reporting methane emissions per operator proves more beneficial than per mine. However, the method of reporting emissions per mine or per operator is not clear-cut. Therefore, it may be necessary to introduce technologies that capture and utilize methane from ventilation air (VAM). Several projects are currently underway in the USCB, but their implementation in the operating conditions of the coal mines in the basin may be problematic. A similar challenge is the full utilization of methane from methane drainage stations, which currently release approximately 30% of the captured methane into the atmosphere.

3

Analiza porównawcza transformacji energetycznej Polski i Niemiec

Szczerbowski Radosław, Mielcarek Agata

Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN

|

2026

|

nr 114

99--106

PL

W referacie zaprezentowano analizę porównawczą transformacji energetycznej Polski i Niemiec. Przedstawiono wyzwania, jakie czekają obie gospodarki w dochodzeniu do zeroemisyjnego wytwarzania energii, i drogi, jakimi oba kraje postanowiły podążać do tego celu. Wskazano mocne i słabe strony oraz wyzwania, jakie stoją przed Polską i Niemcami w perspektywie 2050 roku, w którym zakładane jest osiągnięcie neutralności klimatycznej. W tym kontekście porównane zostały sektory wytwarzania energii elektrycznej, górnictwa węgla, energetyki jądrowej oraz roli gazu i źródeł odnawialnych w obu krajach.

EN

The paper presents a comparative analysis of the energy transition in Poland and Germany. It outlines the challenges facing both economies in achieving zero-emission energy production and the paths both countries have decided to follow to achieve this goal. It identifies the strengths, weaknesses, and challenges facing Poland and Germany in the perspective of 2050, when climate neutrality is expected to be achieved. In this context, the paper compares the electricity generation, coal mining, and nuclear energy sectors, as well as the role of gas and renewable sources in both countries.

4

Rynek papierów higienicznych w Polsce w 2025 r.

Jastrzębski Michał

Przegląd Papierniczy

|

2026

|

R. 82, nr 3

114--117

PL

Znaczenie wyrobów sanitarno-higienicznych w życiu codziennym jest powszechnie znane. Grupa ta obejmuje nie tylko podstawowe artykuły, takie jak papier toaletowy i chusteczki higieniczne, ale również ręczniki papierowe, które zyskały status produktu niezbędnego w gospodarstwach domowych. Wykorzystanie tych materiałów wykracza jednak poza sferę domową, stanowiąc kluczowy element wyposażenia punktów usługowych, gastronomicznych, medycznych oraz miejsc pracy.

EN

The importance of sanitary and hygienic products in everyday life is commonly known. This group includes not only basic items such as toilet paper and tissues but also paper towels, which have gained the status of an essential product in households. However, the use of these materials extends beyond the domestic sphere, constituting a key element of equipment for service points, catering, medical facilities, and workplaces.

5

Produkcja i zużycie tektury falistej w Polsce na tle krajów europejskich

Werner Agnieszka

Przegląd Papierniczy

|

2026

|

R. 82, nr 1

16--21

PL

W artykule przedstawiono rynek tektury falistej w Polsce w 2024 r. Omówiono krótko sytuację społeczno-gospodarczą kraju, produkcję i zużycie papierów do wytwarzania tektury falistej oraz produkcję i zużycie tektury falistej – ogólne dane dotyczyły zarówno Polski, jak i krajów europejskich (członków FEFCO i Cepi). Bardziej szczegółowo omówiono rynek Polski, uwzględniając również kwestie dotyczące importu i eksportu, rodzaje fal w produkowanych tekturach oraz podział procentowy produkowanych tektur pod względem ilości kolorów zastosowanych do ich zadruku. Na koniec omówiono głównych odbiorców opakowań z tektury falistej. Na podstawie przedstawionych danych zaobserwowano, że rynek tektury falistej i opakowań, oferując bardzo cenny i preferowany przez klientów surowiec, jakim jest tektura falista oraz produkowane z niej opakowania, po wcześniejszych spadkach, wreszcie w 2024 r. wykazał trend wzrostowy. Miało to miejsce zarówno w przypadku produkcji, jak i zużycia papierów wykorzystywanych do produkcji tektury falistej oraz samej tektury. Odnotowano zmiany w produkcji tektur z mikrofalą i przy analizie tektur pod kątem ilości nadrukowywanych na niej kolorów.

EN

The article presents the corrugated board market in Poland in 2024. The socio-economic situation of the country, the production and consumption of case materials, and the production and consumption of corrugated board were briefly discussed – general data applied to both Poland and European countries (members of FEFCO and Cepi). The Polish market was discussed in more detail, including import and export issues, the fluting types in the produced corrugated board and the percentage of shipped products in terms of the number of colors used for their printing. Finally, the main customers of corrugated packaging were discussed. Based on the data presented, it was obse-rved that the corrugated board and packaging market, offering a very valuable and customer-preferred raw material, namely corrugated board and packaging made from it, finally recorded an upward trend in 2024 after previous declines. This was the case for both the production and consumption of case materials and the corrugated board itself. Changes were noted in the production of microflute corrugtaed board and in the analysis of corrugated board in terms of the number of colors printed on it.

6

Szczątki płazów bezogonowych z miocenu centralnej Polski

Salamon Mariusz A., Bugajski Michał, Brachaniec Tomasz, Czader Bartosz

Przegląd Geologiczny

|

2026

|

Vol. 74, nr 4

375--380

EN

The newly recovered anuran remains from Miocene deposits of the Bełchatów Lignite Mine (Kleszczów Graben, central Poland) provide the first confirmed record of amphibians from this sedimentary basin and constitute only the second Miocene occurrence of frogs in Poland, following the classic material from Nowa Wieś Królewska. A total of 33 isolated skeletal elements, including vertebrae, a humerus, a probable jaw fragment, and ornamented cranial pieces, were retrieved from lacustrine gyttja and carbonate muds of the Szczerców pit. Despite the fragmentary preservation, their morphological attributes point to extinct repre¬sentatives of Latonia, as well as spadefoot toads of the family Pelobatidae (Pelobates). More precise taxonomic identification, how¬ever, requires a broader comparative framework and the acquisition of additional specimens. The assemblage adds important data to the sparse Neogene anuran record of Poland. The co-occurrence of fish, reptiles (including Diplocynodon), mammals (Chiroptera, Plesiosorex and other insectivores), and diverse molluscs underscores the mosaic character of the local ecosystems and supports reconstructions of a humid, dynamic lacustrine-wetland environment. These findings expand our understanding of anuran evolution¬ary history, taphonomy and palaeobiogeography in central Europe, and they stress the need for further integrative studies aimed at refining species-level identifications and clarifying the ecological structure of Miocene vertebrate communities of the Kleszczów Graben.

7

Kompozyt wapienno-konopny w Polsce. Wyzwania praktyczne i kierunki badań

Piątkiewicz Wojciech

Przegląd Budowlany

|

2026

|

R. 97, nr 1

60--64

PL

W artykule przedstawiono aktualny stan stosowania kompozytu wapienno-konopnego w Polsce oraz zidentyfikowano główne bariery rozwoju tej technologii, takie jak brak norm technicznych, ograniczona dostępność surowców i niewielka liczba doświadczonych wykonawców. Wskazano pięć kluczowych zmiennych procesu produkcji decydujących o właściwościach materiału oraz podkreślono, że brak standaryzacji utrudnia projektantom wiarygodne określanie parametrów przegród budowlanych, a wykonawcom ich powtarzalną realizację zgodną z założeniami projektowymi. Sformułowano kierunki dalszych badań niezbędnych do opracowania polskich wytycznych technicznych.

EN

This paper presents the current state of hemp-lime composite application in Poland and identifies the main barriers to its development, including the lack of technical standards, limited raw material availability, and a small number of experienced contractors. Five key production variables determining the final material properties were highlighted, and it was emphasized that the absence of standardization makes it difficult for designers to reliably determine envelope parameters and for contractors to consistently achieve the intended design specifications. Directions for further research necessary to develop Polish technical guidelines were outlined.

8

The state and development prospects of spa treatment in Poland in light of the transformations of 2020-2025

Kowalska Grażyna, Walczak Jakub, Kowalski Radosław, Jamiołkowska Agnieszka

Polish Technical Review

|

2026

|

No. 2

16--21

EN

Spa treatment is an important segment of the Polish health care system and a significant component of regional development and health tourism. The aim of this paper is to assess the condition of the sector in 2020–2025 and to identify the main directions of its further development. The analysis is based on data from Statistics Poland on spa treatment establishments and inpatient medical rehabilitation facilities, supplemented by selected literature on Polish health resorts and spa tourism. The results show a sharp decline in activity in 2020 due to the COVID-19 pandemic, followed by recovery in 2021–2023 and a phase of relative stabilization with a slight weakening of inpatient activity in 2024–2025. The number of spa patients increased from 427.9 thousand in 2020 to 878.1 thousand in 2025, while the number of therapeutic procedures rose from 18.2 million to 36.4 million. The sector remains strongly spatially concentrated, with the Zachodniopomorskie, Kujawsko-Pomorskie, Dolnośląskie and Małopolskie voivodeships playing the dominant role. The main development directions include infrastructure modernization, diversification of services, better adjustment to the needs of older people, growth of the commercial segment, and stronger integration of therapeutic, preventive and tourism functions.

PL

Lecznictwo uzdrowiskowe stanowi ważny segment polskiego systemu ochrony zdrowia, a zarazem istotny element rozwoju regionalnego i turystyki zdrowotnej. Celem artykułu jest ocena stanu sektora w latach 2020-2025 oraz wskazanie głównych kierunków jego dalszego rozwoju. Analizę oparto na danych Głównego Urzędu Statystycznego dotyczących działalności zakładów lecznictwa uzdrowiskowego i stacjonarnych zakładów rehabilitacji leczniczej, a także na wybranej literaturze odnoszącej się do funkcjonowania uzdrowisk i turystyki uzdrowiskowej w Polsce. Wyniki pokazują wyraźne załamanie skali działalności w 2020 r. pod wpływem pandemii COVID-19, następnie stopniową odbudowę w latach 2021-2023 oraz fazę względnej stabilizacji z lekkim osłabieniem ruchu stacjonarnego w latach 2024-2025. Liczba kuracjuszy ogółem wzrosła z 427,9 tys. w 2020 r. do 878,1 tys. w 2025 r., a liczba zabiegów leczniczych z 18,2 mln do 36,4 mln. Sektor pozostaje silnie skoncentrowany przestrzennie, z dominacją województw zachodniopomorskiego, kujawsko-pomorskiego, dolnośląskiego i małopolskiego. Do najważniejszych kierunków rozwoju należy modernizacja infrastruktury, dywersyfikacja oferty, lepsze dostosowanie usług do potrzeb osób starszych, rozwój segmentu komercyjnego oraz silniejsze powiązanie funkcji leczniczych, profilaktycznych i turystycznych.

9

Rozwój infrastruktury mostowej w Polsce na przykładzie najnowszych realizacji

Biliszczuk Jan

Materiały Budowlane

|

2026

|

nr 4

55--57

10

Budownictwo ze słomy – weryfikacja parametrów cieplno-wilgotnościowych w polskich warunkach

Pierzchalski Michał, Węglarz Arkadiusz, Gilewski Paweł

Materiały Budowlane

|

2026

|

nr 1

79--80

11

The fossil fuel market in Germany and Poland in the aftermath of the Russian-Ukrainian war

Hebda Wiktor

Gospodarka Surowcami Mineralnymi

|

2026

|

Vol. 42, iss. 1

119--140

EN

Fossil fuels such as coal, crude oil, and natural gas are still key to ensuring energy security. Due to limited resources, most European countries must import strategic raw materials, making their security dependent on the geopolitical situation. The war in Ukraine has serious consequences for the fossil fuel market in Central and Eastern Europe. The Russian Federation, being a world leader in hydrocarbon production, was a key supplier to most countries located in this region. As the armed conflict in Ukraine developed, it became obvious that ensuring energy security would be a priority for the European countries. Diversifying the sources of strategic fossil fuels was undoubtedly one of the most challenging ventures during this time. As a result of EU sanctions against Russian raw materials, the Central and Eastern European countries were forced to review and amend their energy policies, as well as look for new suppliers of hydrocarbons. Unfortunately, for many countries, achieving these targets turned out to be a great challenge due to their significant dependence on Russia and the lack of alternative transmission infrastructure. The Russia-Ukraine conflict has led to significant changes in the fossil fuel market, primarily in Germany and Poland. This article presents a comparative analysis of the German and Polish fossil fuel markets in the aftermath of the Russian-Ukrainian war. The analysis covers the period of 2021-2024. The aim was to determine how the sanctions imposed on Russia affected the fossil fuel markets of Germany and Poland. The analysis covers the coal, oil, and natural gas sectors.

PL

Paliwa kopalne tj. węgiel, ropa naftowa oraz gaz ziemny, wciąż są kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego. Większość państw europejskich ze względu na ograniczone własne zasoby jest zmuszona importować strategiczne surowce, przez co ich bezpieczeństwo jest uzależnione od sytuacji geopolitycznej. Wojna w Ukrainie niesie ze sobą poważne konsekwencje dla rynku paliw kopalnych w Europie Środkowo-Wschodniej. Federacja Rosyjska, będąc światowym liderem w produkcji węglowodorów, była kluczowym dostawcą dla większości państw zlokalizowanych w tym regionie. Wraz z rozwojem konfliktu zbrojnego w Ukrainie stało się oczywiste, że priorytetowe znaczenie dla państw europejskich będzie miało zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego. Z pewnością jednym z najtrudniejszych przedsięwzięć w tym okresie stała się dywersyfikacja źródeł strategicznych paliw kopalnych. W następstwie unijnych sankcji wobec rosyjskich surowców państwa Europy Środkowo-Wschodniej zostały zmuszone do weryfikacji i nowelizacji polityki energetycznej oraz poszukiwania nowych dostawców węglowodorów. Niestety, dla wielu państw osiągnięcie tych celów okazało się wielkim wyzwaniem ze względu na znaczne uzależnienie od Rosji oraz brak alternatywnej infrastruktury przesyłowej. Konflikt rosyjsko-ukraiński stał się przyczyną istotnych zmian na rynku paliw kopalnych przede wszystkim w Niemczech i Polsce. W artykule dokonano analizy porównawczej rynku paliw kopalnych Niemiec i Polski w następstwie wojny rosyjsko-ukraińskiej. Analizą zostały objęte lata 2021-2024. Poszukiwano odpowiedzi na pytania, w jaki sposób sankcje nałożone na Rosję wpłynęły na rynek paliw kopalnych Niemiec i Polski. Uwzględniono sektor węgla kamiennego, ropy naftowej i gazu ziemnego.

12

Elektroenergetyka w Polsce 2026 – wybrane z wyników i wyzwań

Gabryś Herbert Leopold

Energetyka

|

2026

|

nr 5

195--202

PL

W artykule stwierdzono m.in., że w Polsce zmienia się struktura generacji. Rosną wymagania przesyłu, sterowania i rozliczeń w czasie rzeczywistym. Krajowy System Energetyczny nie jest na to gotowy. Nie nadąża za dynamiką zmian, przede wszystkim generacji. Doktryna klimatyczna w oderwaniu od rzeczywistości wystawia rachunek. Populistyczne zapewnienia, że ze źródeł odnawialnych energia będzie tańsza okazały się nieprawdą, bo nie uwzględniono obciążenia nie tylko „podatkiem” emisyjnym, ale i skali kosztów systemowych. Bez generacji z paliw kopalnych nie można ustabilizować systemu. System handlu uprawnieniami do emisji CO2 dojrzał do zdecydowanej rewizji. Od ETS (ETS1) po planowane wprowadzenie ETS2. Gospodarka europejska „podatkowi” od emisji wystawiła jednoznaczny osąd – jest niezasadnie kosztowny i nieefektywny w realizacji założeń. Zawarte w artykule fakty i dane podano na podstawie Raportu WEO 2025 z 12 listopada 2025 r. wydanego przez IEA w Paryżu.

EN

The article states, among other things, that the generation structure in Poland is changing. Demands for transmission, control, and real-time billing are growing. The National Power System is not ready for this. It cannot keep up with the dynamics of change, especially in generation. The climate doctrine is issuing a bill that is disconnected from reality. Populist assurances that energy from renewable sources will be cheaper turned out to be false, as they failed to take into account not only the burden of the “emission tax” but also the scale of system costs. Without generation from fossil fuels, the system cannot be stabilized. The CO2 emissions trading system is ripe for a decisive revision. From the ETS (ETS1) to the planned introduction of ETS2. The European economy has issued a clear judgment against the “emission tax” – it is unjustifiably expensive and ineffective in achieving its objectives. The facts and data contained in the article are based on the WEO 2025 Report of November 12, 2025, issued by the IEA in Paris.

13

Regional differentiation of changes in pig livestock procurement in Poland in 1999–2022 in the context of economic and environmental conditions

Olszańska Anna, Kowalska Anna Sylwia, Paskudzka Klaudia, Szymańska Joanna

Economics and Environment

|

2026

|

No. 2

art. no. 1143

EN

The aim of the study was to identify and analyse regional differentiation in the changes in pig livestock procurement in Poland between 1999 and 2022, as well as to indicate the main economic and environmental factors determining these changes. The research was based on data from the Statistics Poland (GUS), the National Research Institute of Agricultural and Food Economics (IERiGŻ- PIB), the Ministry of Climate and Environment (MKiŚ), and the Chief Veterinary Inspectorate (GIW). Descriptive and comparative statistics, along with the method of standard deviations from the mean value for a given year, were applied to assess the procurement intensity in relation to agricultural land area. During the analysed period, production became increasingly concentrated in selected voivodeships- namely Wielkopolskie, Pomorskie, Łódzkie, and Mazowieckie- accompanied by a decline in the importance of western and southern regions. The observed changes were driven by economic factors, including the decrease in the number of small and medium- sized farms and the growing import of piglets, as well as by environmental pressures and the spread of African swine fever (ASF). The findings highlight the need to implement pig farming technologies that mitigate environmental impacts, to strengthen strategies for combating ASF, and to promote the principles of sustainable development.

PL

Celem artykułu była identyfikacja i analiza regionalnego zróżnicowania zmian w skupie żywca wieprzowego w Polsce w latach 1999–2022 oraz wskazanie głównych czynników ekonomicznych i środowiskowych determinujących te zmiany. Badanie oparto na danych GUS, IERiGŻ–PIB, MKiŚ oraz GIW, wykorzystując statystykę opisową i porównawczą oraz metodę odchyleń standardowych od wartości średniej dla danego roku do oceny intensywności skupu w odniesieniu do powierzchni użytków rolnych. W badanym okresie wystąpiła koncentracja produkcji w wybranych województwach: wielkopolskim, pomorskim, łódzkim i mazowieckim, przy jednoczesnym spadku znaczenia województw zachodnich i południowych. Na zmiany wpływały czynniki ekonomiczne, w tym spadek liczby małych i średnich gospodarstw oraz import prosiąt, a także presja środowiskowa i ASF. Wnioski podkreślają potrzebę stosowania technologii chowu ograniczających wpływ na środowisko, skuteczniejszej strategii walki z ASF oraz stosowania zasad zrównoważonego rozwoju.

14

Economic, social and environmental sustainability of farms in Poland. Does a short food supply chain matter?

Guth Marta, Stępień Sebastian, Gawrysiak Maciej, Grzelak Aleksander, Polcyn Jan, Tošović-Stevanović Aleksandra

Economics and Environment

|

2026

|

No. 2

art. no. 1142

EN

The aim of the article is to indicate how sustainable farms participating in short food supply chains are compared to farms not participating. A database of 199 farms from Poland was collected in 2023, of which 94 participated in ‘short’ selling, and the remaining 105 did not. The study was conducted in three steps. Firstly, synthetic measures of economic, social and environmental sustainability were constructed using the CRITIC-TOPSIS method. Secondly, the significance of differences between the mean values of the sustainability components for SFSC farms and non-SFSC farms was assessed. Thirdly, on the basis of logistic regression, the influence of selected variables on the probability of farms participating in short supply chains was determined. The study shows that farms participating in SFCS are clearly more sustainable in the social dimension compared to non-SFCS farms. In the case of the economic dimension, the differences were less marked but statistically significant, while no clear differences were noted for environmental sustainability.

PL

Celem artykułu jest wskazanie, jak zrównoważone są gospodarstwa uczestniczące w krótkich łańcuchach dostaw żywności w porównaniu do gospodarstw nieuczestniczących w nich. Zebrano bazę danych 199 gospodarstw z Polski, z których 94 uczestniczyło w „krótkiej” sprzedaży, a pozostałe 105 nie. Badanie przeprowadzono w trzech etapach. Po pierwsze, skonstruowano syntetyczne miary zrównoważenia ekonomicznego, społecznego i środowiskowego przy użyciu metody CRITIC-TOPSIS. Po drugie, oceniono istotność różnic między średnimi wartościami składników zrównoważenia dla gospodarstw SFSC i gospodarstw nie-SFSC. Po trzecie, na podstawie regresji logistycznej określono wpływ wybranych zmiennych na prawdopodobieństwo uczestnictwa gospodarstw w krótkich łańcuchach dostaw. Badanie pokazuje, że gospodarstwa uczestniczące w SFCS są wyraźnie bardziej zrównoważone w wymiarze społecznym w porównaniu do gospodarstw nie-SFCS. W przypadku wymiaru ekonomicznego różnice były mniej wyraźne, ale statystycznie istotne, podczas gdy nie odnotowano wyraźnych różnic w zakresie zrównoważenia środowiskowego.

15

Tynki gliniane i ich produkcja w Polsce z surowców krajowych

Wyszomirski Piotr, Zawrzykraj Włodzimierz

Budownictwo, Technologie, Architektura

|

2026

|

nr 1

62--64

PL

Tynki gliniane umożliwiają zachowanie stałej wilgotności pomieszczeń, niezależnie od jej wartości w otaczającym powietrzu atmosferycznym. Produkty te charakteryzują się specyficznymi właściwościami sorpcyjno-desorpcyjnymi, o których decyduje powierzchnia właściwa podstawowych ich składników, tj. minerałów ilastych. Jest ona mocno zróżnicowana, co decyduje – obok walorów kolorystycznych – o doborze odpowiednich surowców ilastych do produkcji tynków glinianych. W procesie ich wytwarzania odpowiednio przygotowane półprodukty są mieszane zgodnie z komputerowo zadaną recepturą. Określona proporcja składników umożliwia otrzymanie tynków glinianych o zróżnicowanej kolorystyce. Aktualna oferta handlowa czołowego krajowego ich producenta, tj. firmy CERADBUD, jest szeroka i obejmuje trzy tynki podkładowe oraz 15 gatunków tynków dekoracyjnych.

EN

Clay plasters allow you to maintain a constant humidity level in rooms, regardless of the humidity in the surrounding air. These products are characterized by specific sorption and desorption properties, which are determined by the specific surface area of their basic components, i.e., clay minerals. This surface area varies greatly, which, in addition to colour qualities, determines the selection of appropriate clayey raw materials for the production of clay plasters. During the manufacturing process, appropriately prepared semi-finished products are mixed according to a computer-generated recipe. The specified proportions of ingredients allow for the production of clay plasters in a variety of colours. The current commercial offer of the leading domestic manufacturer, CERADBUD, is extensive and includes three base plasters and 15 types of decorative plasters.

16

Use of the electrical conductivity of water and the electrical resistivity tomography of rocks in the recognition of groundwater circulation and discharge in strongly tectonized carbonate massifs

Humnicki Włodzimierz, Mieszkowski Radosław, Szostakiewicz-Hołownia Marzena

Acta Geologica Polonica

|

2026

|

Vol. 76, no. 1

art. no. e73

EN

In protected mountainous areas, groundwater surveys are usually restricted to studies of their recharge by springs and streams. In the case of fissured rocks, which represent a highly heterogeneous medium, classical hydrogeological methods may be supplemented by electrical resistivity tomography (ERT) techniques. The studies presented here were focused on explaining issues related to groundwater circulation and recharge in such a complex structure, based on the study of Gorczyński Ravine situated within the Pieniny Klippen Belt. The groundwater of that area is recharged by the Macelowy Stream and its spring. Electrical conductivity of water (EC) measurements have indicated the existence of a privileged groundwater recharge zone of the stream and a different groundwater recharge zone of the spring. ERT surveys were used to explain the observed EC measurements. The analysed rock massif is clearly heterogenic, as documented by the wide range of electrical resistivity values, from c. 50 Ωm to above 19 000 Ωm. Interpretation of the results was limited by the lack of documentation from wells, which would have allowed precise correlation between geoelectrical layers and geological units. Despite these restrictions, ERT surveys facilitated the explanation of the observed hydrogeological phenomena and supplied new data on the complex structure of this part of the Pieniny Klippen Belt.

17

SME digitalization in Poland and Latvia: a comparative review of progress towards European Union’s digital decade 2030 targets

Hajiyev Nijat

Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach

|

2025

|

T. 20

61--69

EN

This study compares the digitalization of small and medium enterprises (SMEs) in Poland and Latvia, two Central and Eastern European countries facing similar challenges in meeting the European Union’s Digital Decade 2030 targets. This study uses a comparative descriptive research design that integrates data from Eurostat, national statistics, the Digital Economy and Society Index (DESI), the IMD World Digital Competitiveness Ranking, and the Network Readiness Index. The findings show that while SMEs in both countries face financial, human resource, and organizational barriers to digitalization, Latvia engages more actively with European Union (EU) digitalization projects proportionally, despite Poland’s SMEs reporting slightly higher basic digital intensity in some years. Key challenges include high technology costs, a shortage of skilled IT staff, and slower technological adoption in smaller firms. Both countries have implemented national strategies and support programs to increase SME digitalization, using the EU and national funds. However, they are still behind the EU average for most DESI indicators related to SME digital intensity. This study highlights the need for continued policy efforts and cross-national knowledge sharing to bridge the SME digitalization gap and increase competitiveness in the digital economy.

PL

Niniejszy artykuł porównuje cyfryzację małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) w Polsce i na Łotwie, dwóch krajach Europy Środkowo-Wschodniej, które stoją przed podobnymi wyzwaniami w osiąganiu celów Cyfrowej Dekady 2030 Unii Europejskiej. Badanie wykorzystuje porównawczy opisowy model badawczy, a analiza integruje dane z Eurostatu, statystyk krajowych, Indeksu Gospodarki Cyfrowej i Społeczeństwa (DESI), Rankingu Konkurencyjności Cyfrowej IMD World oraz Indeksu Gotowości Sieciowej. Wyniki pokazują, że chociaż MŚP w obu krajach napotykają na bariery finansowe, kadrowe i organizacyjne w zakresie cyfryzacji, Łotwa proporcjonalnie bardziej aktywnie angażuje się w projekty cyfryzacyjne UE, mimo że polskie MŚP raportują nieco wyższą podstawową intensywność cyfrową w niektórych latach. Główne wyzwania obejmują wysokie koszty technologii, niedobór wykwalifikowanych pracowników IT oraz wolniejsze wdrażanie technologii w mniejszych firmach. Oba kraje wdrożyły krajowe strategie i programy wsparcia, aby zwiększyć cyfryzację MŚP, wykorzystując fundusze unijne i krajowe. Jednak wciąż pozostają w tyle za średnią UE w większości wskaźników DESI związanych z intensywnością cyfrową MŚP. Badanie podkreśla potrzebę kontynuowania wysiłków politycznych i międzynarodowej wymiany wiedzy, aby zniwelować lukę w cyfryzacji MŚP i zwiększyć konkurencyjność w gospodarce cyfrowej.

18

The influence of digital consumers’ behaviour on environmental awareness in Poland

Szojda Grzegorz

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2025

|

z. 225

628--643

EN

Purpose: The aim of the article was to explore the influence of digital consumer behavior on their environmental awareness in Poland. Design/methodology/approach: The research was conducted using a quantitative survey method via the SurveyMonkey platform. The sample included 1,243 Polish respondents of diverse age and gender, who assessed digital behaviors and environmental awareness using a five-point Likert scale. Findings: The study confirmed a positive relationship between digital consumer behavior and environmental awareness. Younger and more digitally active respondents demonstrated higher ecological consciousness, with notable differences based on age and gender. Research limitations/implications: The study was limited to a Polish sample, which may restrict the generalizability of findings to other cultural or technological contexts. Future research could include cross-national comparisons or qualitative insights. Originality/value: The paper offers new insights into how digital consumer behavior shapes environmental awareness, particularly in the context of an emerging digital society. It highlights the role of demographic variables and suggests targeted digital education strategies.

19

The impact of the Covid-19 pandemic on the financial risk of hospital operations in Poland

Gądek Magdalena, Górski Arkadiusz

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2025

|

z. 226

287--301

EN

Purpose: The main objective of the research was to find an answer to the research question: What impact on the financial risk of hospital operations in Poland was the COVID-19 pandemic? Design/methodology/approach: The following research methods were used to achieve the research objective: critical analysis of the subject literature, financial data analysis, ratio analysis, statistical inference using selected statistical tests with the use of the IBM SPSS Statistics. Findings: At the stage of analysis of the literature, it was shown that the pandemic theoretically had an impact on the financial situation of hospitals, as confirmed by other studies, therefore, the impact of the pandemic should also be visible in the area of financial risk of hospital operations. However, the literature review carried out did not confirm the existence of research in this area. In connection with the existing cognitive gap, we conducted empirical studies that did not confirm the adopted detailed hypotheses. It should be considered that the COVID-19 pandemic did not have a statistically significant impact on the financial risk of hospitals in Poland. Research limitations/implications: It should be emphasized that three financial risk measures were adopted, the number of financial risk measures should be expanded in future studies. Authors also propose to extend the research to include the use of measures that take into account the sources of risk. Authors encountered limitations of the conducted research, although the research sample was statistically adequate, but it could be more numerous, however, for many hospital units full financial data was missing and had to be rejected from the analyzed sample. Originality/value: The paper fills a research gap by empirically assessing the impact of the COVID-19 pandemic on hospital financial risk in Poland. It offers novel insights based on volatility measures and is addressed to healthcare managers, policymakers, and researchers in health economics.

20

Risk culture in a family business moving towards sustainability?

Sadkowska Joanna, Moczydłowska Joanna M., Leszczewska Krystyna, Stawicka Ewa

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2025

|

z. 216

517--539

EN

Purpose: The objective of the paper is to diagnose the features of risk culture in the studied family-owned enterprise. Design/methodology/approach: The theoretical part employs the method of Systematic Literature Review (SLR) while in the empirical part, qualitative research was used. The case study method was employed as it is particularly suited to answering the questions of why and how. Findings: The conducted research allows for the formulation of the following conclusions. The overarching factor which influences risk culture in the studied family business. is the risk approach of the owners. The other factor to be taken into consideration is the approach towards risk of external stakeholders. The dominant influence of the owners’ risk approach is related to their accumulation of institutional knowledge and their role in taking decisions and resolving strategic issues within the family. The influence of these factors results in caution in decision-making and a conservative approach to risk. Research limitations/implications: A limitation of the conducted empirical research is certainly the fact that it was carried out on a single family enterprise. However, considering the lack of empirical research on sustainable risk culture in family businesses so far, the conducted case study can be treated as a pilot study aiming to create a basis for future research. Practical implications: Given the limited empirical research on risk culture in family businesses in Poland, this case study can be considered a pilot study, laying the groundwork for future research in this area. Additionally. The findings aim to encourage family owners and managers to pay greater attention to understanding this aspect in the operations of family-controlled enterprises. Originality/value: The paper is based on own surveys.