Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Docieranie materiałów spiekanych

Barylski Adam

Inżynieria Materiałowa

|

2026

|

Vol. 47, nr 2

6--16

PL

W artykule przedstawiono wyniki badań docierania zawiesiną węglika krzemu elementów płaskich na docierarce jednotarczowej. Docierano elementy z tlenkowej ceramiki technicznej oraz węgliki spiekane. Badano wydajność obróbki i chropowatość powierzchni po docieraniu. Czynnikami zmiennymi badań były: prędkość docierania, nacisk jednostkowy i czas docierania.

EN

CResearch results of flat components machining with silicon carbide slurry on single-disc lapping machine are presented in the paper. Machined components are built from oxide technical ceramics as well as cemented carbides. Machining performance and surface roughness after lapping are being examined. Changeable factors the experiments are: lapping speed, per-unit pressure and machining time

2

Czynniki wpływające na skuteczność wdrażania innowacji technologicznych w sektorze obronnym : badanie jakościowe

Gawlik-Kobylińska Małgorzata

Wiedza Obronna

|

2025

|

Nr 3, nr spec.

323--334

PL

Artykuł podejmuje problem skuteczności wdrażania innowacji technologicznych w sektorze obronnym. Celem badania było określenie, jakie czynniki decydują o powodzeniu wdrożeń na etapie oceny projektów B+R, realizacji oraz instytucyjnego zakorzenienia. W badaniu wykorzystano metodę wywiadu nieskategoryzowanego z dziesięcioma ekspertami posiadającymi doświadczenie w ocenie projektów B+R w obszarze bezpieczeństwa i obronności. Analiza treści wypowiedzi pozwoliła zidentyfikować powtarzające się bariery utrudniające wdrożenie innowacji w sektorze obronnym. Dotyczyły one tworzenia samego wniosku konkursowego oraz uwarunkowań instytucjonalnych realizacji i kontynuacji prac B+R. Na etapie tworzenia wniosku, najczęściej wskazywano na ogólnikowość opisu i brak parametrów technicznych, brak kompetencji zespołu badawczego, brak zdolności do prowadzenia projektów wynikający z ograniczonego doświadczenia. Natomiast w zakresie uwarunkowań instytucjonalnych wskazywano na bariery proceduralne i strukturalne w uczelni oraz nieciągłość wsparcia instytucjonalnego. Wyniki badania mogą stanowić podstawę do doskonalenia mechanizmów wspierania projektów naukowo-technologicznych realizowanych na potrzeby obronności.

EN

The article addresses the issue of effectiveness in implementing technological innovations within the defence sector. The aim of the study was to identify the key factors that determine the success of implementation during the stages of R&D project evaluation, execution, and institutional embedding. The research employed unstructured interviews with ten experts experienced in the evaluation of R&D projects in the field of security and defence. Content analysis of the expert responses enabled the identification of recurring barriers that hinder innovation implementation in the defence sector. These barriers related both to the preparation of the project proposal itself and to institutional conditions for conducting and continuing R&D efforts. At the proposal stage, the most frequently cited issues included vague project descriptions lacking technical parameters, insufficient competencies of the research team, and limited project management capacity due to lack of experience. In terms of institutional conditions, procedural and structural barriers within academic institutions as well as discontinuity of institutional support were highlighted. The findings may serve as a basis for improving mechanisms that support science and technology projects developed for defence applications.

3

Integrated quality management system in a hard coal mine - operation assessment

Biały Witold

System Safety : Human - Technical Facility - Environment

|

2025

|

Vol. 7, iss. 1

46--62

EN

The Integrated Management System (IMS) is a well-documented and consistent system enabling effective and simultaneous management of many aspects of a business’ operations through defining and realizing a consistent policy. To be able to say that management is rational and thought-out is to point towards a managing object and a managed object. Management is the action causing the managed object to behave in accordance with the managing object’s decisions. Therefore, a correctly and effectively functioning object must have precisely defined goals, which it will realise under management. In 2010, the Integrated Management System had been implemented in the largest mining company in Europe - the Polish Mining Group (Polska Grupa Górnicza S.A.) in Katowice. The article presents the perception of IMS by employees in the mine where it was implemented and operates. Survey results (related to IMS) point towards the workers’ knowledge (or lack there of).

4

Learning, practice and active recreation in the work of the student research group at the Krakow school of architecture

Kurek Jan

Przestrzeń i Forma

|

2025

|

nr 63

179--200

EN

Almost always, students at various universities have participated in the research work conducted by their academic and teaching supervisors. This cooperation often allows for the implementation of low-budget research projects, while stimulating the more thorough and faster development of their participants, both cognitively and in terms of culture and character. An example of this is the nearly 70-year history of the Student Research Group of Construction, operating at the Faculty of Architecture of the Krakow University of Technology. From the very beginning, the Group has supported research on wooden architecture, especially in the sphere of Polish-Ukrainian cultural heritage (sacred architecture and rural and small-town constructions).

PL

Niemal od zawsze studenci poszczególnych uczelni uczestniczą w pracach naukowo-badawczych, prowadzonych przez ich naukowych i dydaktycznych opiekunów. Współpraca ta często pozwala realizować niskobudżetowe projekty badawcze, stymulując zarazem pełniejszy i szybszy rozwój ich uczestników - tak w sferze poznawczej jak i w kulturowo-charakterologicznej. Przykładem może być blisko 70-letnia historia Studenckiego Koła Naukowego Budownictwa, działającego na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej. Od początku Koło wspomaga badania architektury drewnianej – zwłaszcza w sferze polsko-ukraińskiego dziedzictwa kulturowego (architektura sakralna oraz budownictwo wiejskie i małomiasteczkowe

5

Badania uczniów 4 klasy technikum papierniczego z Kwidzyna wykonane na konkurs młodych naukowców E(x)plory 2026

Gruszka Honorata, Śliwiński Antoni, Talarski Kacper, Wojtacka Kinga

Przegląd Papierniczy

|

2025

|

R. 81, nr 12

661--665

PL

Dwa lata temu Pani Wicedyrektor Zespołu Szkół nr 2 wysłała nas na wykłady i warsztaty z obecną 4 klasą w ramach Szkolnego Festiwalu Naukowego E(x)plory. Spodobało mi się to wydarzenie, organizowane od wielu lat przez I LO w Kwidzynie. Kiedy zobaczyłam plakaty i projekty wystawiane przez młodzież, zadałam sobie pytanie: „Dlaczego my, papiernicy, nie moglibyśmy czegoś zaprezentować? Nie jesteśmy przecież gorsi i też potrafimy coś zrobić”. Rok później Antoni i Kinga (współautorzy artykułu) przecierali ze mną festiwalowy szlak. Wystawialiśmy, jako pierwsi z naszej szkoły, projekt z branży papierniczej. Nie zajęliśmy żadnego miejsca, ale otrzymaliśmy akredytację do półfinału. Rozmowy z sędziami podczas eliminacji szkolnych i półfinału pozwoliły nam zmodyfikować i udoskonalić kierunek badań. W tym roku do wspomnianej dwójki dołączył Kacper i troje uczniów 4 klasy (rys. 1) prowadziło badania, których zakres przedstawiamy w tym artykule. Zostały one zaprezentowane na konkursie E(x)plory 12 grudnia br. Dziękujemy organizatorowi za zapraszanie naszej szkoły na festiwal, a Pani Beacie Sarzyniak, koordynatorce wydarzenia, za cierpliwość i wyrozumiałość.

6

Ocena stanu technicznego obudów szybowych -- doświadczenia Pracowni Podziemnego Budownictwa Inżynieryjnego

Broda Marcin, Daniłowicz Roman, Szymała Jan

Przegląd Górniczy

|

2025

|

T. 82, nr 1-2

39--48

PL

Szyby górnicze odgrywają kluczową rolę w udostępnianiu złóż węgla i innych surowców, dlatego ich odpowiednia konstrukcja oraz regularne badania techniczne obudowy są niezwykle ważne dla zapewnienia bezpieczeństwa eksploatacji. Obudowy szybów poddawane są szczegółowym badaniom, mającym na celu ocenę ich wytrzymałości, struktury oraz odporności na czynniki atmosferyczne i eksploatacyjne. W artykule przedstawiono metody stosowane w badaniach technicznych obudów szybów, które są realizowane w Pracowni Podziemnego Budownictwa Inżynieryjnego Zakładu Technologii Eksploatacji, Tąpań i Oceny Ryzyka w GIG-PIB. Omówione zostaną zarówno metody oceny wytrzymałości materiałów, jak i techniki służące ocenie struktury oraz stanu technicznego obudów.

EN

Mine shafts are essential for accessing coal and other resources, making their proper construction and regular technical inspections of the lining critical for ensuring safe operations. The shaft linings undergo detailed examinations aimed at analyzing their strength, structure, and resistance to enviromental and operational conditions. This article presents the methods used in the technical analise of shaft linings, carried out at the Laboratory of Underground Engineering of the Department of Exploitation Technology, Tunneling, and Risk Assessment at the Central Mining Institute (GIG-PIB). The article will present both material strength assessment methods and techniques used to examine the structure and technical condition of the shaft linings .

7

Metody i narzędzia projektowe stosowane i rozwijane w Pracowni Projektowania Obudowy Chodnikowej i Utrzymania Wyrobisk GIG-PIB

Rotkegel Marek, Sobczak Dagmara, Waleczek Piotr

Przegląd Górniczy

|

2025

|

T. 82, nr 1-2

31--38

PL

Pracownia Projektowania Obudowy Chodnikowej i Utrzymania Wyrobisk funkcjonuje obecnie w strukturze Zakładu Technologii Eksploatacji, Tąpań i Oceny Ryzyka w GIG-PIB. Działalność Pracowni obejmuje wszystkie aspekty związane z projektowaniem odrzwi i akcesoriów, doborem obudowy, analizami wytrzymałościowymi obudowy. Przedmiotem działań są obudowy stalowe (odrzwiowe i kotwowe), betonowe (także torkretowe), drewniane i mieszane. W pracach projektowych wykorzystywane jest nowoczesne oprogramowanie CAD zarówno komercyjne jak i autorskie (ciągle rozwijane).

EN

Laboratory of Road Support Design and Mine Workings Maintenance currently operates within the structure of the Department of Extraction Technologies, Rockbursts and Risk Assessment at GIG-PIB. Activities include all aspects related to the design of support, arches and accessories, selection of support and its strength analyses. The subject of the activities are steel (arch and anchor), concrete (including shotcrete), wooden and mixed supports. Modern CAD software, both commercial and proprietary (continuously developed), is used in the design work.

8

O dostępności danych geofizycznych na potrzeby edukacji i prac badawczych – zaproszenie do dyskusji

Krzywiec Piotr, Krakowska-Madejska Paulina, Czul Aleksandra, Brzezińska-Paciorek Wiktoria

Przegląd Geologiczny

|

2025

|

Vol. 73, nr 11

1002--1007

EN

Easy access to digital geophysical data, in particular seismic reflection data and wireline logs, is crucial for research projects and student theses. The current system grants substantial discounts such as 2% of basic data value per year and 99.9% for research and educational projects, but final fees are still rather high, often above educational or research budgets. In this paper we analyse various aspects of access to geophysical data, including also a short overview of very user-friendly approaches in other countries, and propose certain modifications of the current system of access to geophysical data from public domain. We hope that this paper will stimulate discussion on that very important and timely topic, that would eventually result in certain modifications of legal system, much needed by educators and researchers.

9

Laboratorium Badawcze Materiałów i Konstrukcji Budowlanych L-12 – historia i możliwości badawcze

Brasse Krystian, Kańka Stanisław

Przegląd Budowlany

|

2025

|

R. 96, nr 3

62--65

PL

Artykuł prezentuje krótki rys historyczny Laboratorium Badawczego Materiałów i Konstrukcji Budowlanych, funkcjonującego w strukturze Wydziału Inżynierii Lądowej. Przedstawione zostały jego główne obszary i możliwości badawcze oraz wymienione niektóre ze zrealizowanych w laboratorium projektów badawczych. Ponadto zaprezentowano przykładowe badania elementów nawierzchni kolejowych oraz próbek betonu, zgrupowane w linie badawcze, które mieszczą się w zakresie akredytacji laboratorium badawczego.

EN

The article presents a brief historical outline of Building Materials and Structures Research Laboratory, which operates within the structure of the Faculty of Civil Engineering. Its main research areas and capabilities were presented and some of the research projects carried out in the laboratory were listed. In addition, examples of tests of elements used for the construction of railway surfaces and concrete specimens, which are grouped into testing lines that fall within the scope of laboratory’s accreditation, were shown.

10

Wielofunkcyjne zespoły napędowe przeznaczone do prac badawczych i edukacyjnych

Decner Adam, Jarek Tomasz, Barański Marcin

Materials Science and Welding Technologies / Technologie Materiałowe i Spawalnicze

|

2025

|

Vol. 69, No. 1

42--43

PL

W artykule przedstawiono możliwości Centrum Napędów i Maszyn Elektrycznych dotyczące projektowania i wykonywania stanowisk badawczo-dydaktycznych oraz hamowni. Przedstawiono kilka zrealizowanych tematów. Wykonane aplikacje służą do badań maszyn elektrycznych oraz umożliwiają działalność dydaktyczną. Pozwalają na praktyczne zapoznanie się z wieloma typami maszyn i urządzeń elektrycznych.

EN

In the article, the capabilities of the Electric Drives and Machines Centre related to designing and creating research and teaching stations as well as test benches are presented. Several completed topics are presented. The developed applications serve for electric machine research and enable educational activities. They allow practical familiarization with various types of machines and electrical devices.

11

Stochastic Diagnostics of Tool and Workpiece Interaction

Bratan Sergey, Sága Milan, Yakimovich Boris, Bozek Pavol, Pokintelista Nikolay, Yakubov Chingiz

Management Systems in Production Engineering

|

2025

|

nr 1 (33)

39--45

EN

Development is an integral part of research, since the study of specifics and characteristics in such a unique topic as the quality of processed products cannot be done without extraordinary equipment, fixtures and a laboratory. Laboratory equipment has been created that combines all hardware aspects of the development of the quality of processed products, where it analyzes the quality of workpieces that depend on the processing technology. However, this depends largely on the technological system used. The paper includes measurements, data acquisition and back-checking of the logic of the study of grinding operations. In the introduction, it must be shown that the correct selection and strength characteristics of the tool associated with the cutting mode of grinding determine the accuracy and quality of the surfaces of the ground part. The impact on the service life of the grinding tool was also monitored. The 4th partial result is also the knowledge that the correct selection of the tool characteristics and cutting mode predicts the quality of the workpiece surface. The operating conditions of the manufactured parts significantly affect the operating values of the production parameters. By appropriate diagnostics in the research process and precise measurements using sensitive sensors, deviations can be minimized. Without this apparatus, it is possible that deviations increase significantly during the operation of the technological system. The size of the deviation during grinding is explained in practice by the presence of vibrations in technological processes. They cause instability of the parameters of the technological system. To stabilize the quality indicators, a mathematical apparatus was also used, which takes into account changes in the technological regime. They are determined by designing adverse conditions, e.g. restoration of the cutting properties of a worn grinding wheel. Therefore, its replacement is logically carried out earlier than its replacement is planned.

12

Shaping the safety of crew after a mine explosion under the vehicle

Wróbel Tomasz

Inżynieria Bezpieczeństwa Obiektów Antropogenicznych

|

2025

|

Nr 1

90--97

EN

The need to develop a national seating system to minimize the effects of mines exploding under the vehicle while maintaining its ergonomics is based on current demand. According to military experts, the greatest need among land-based cars will be for light armored vehicles equipped with various safety-enhancing systems over the next few years. Information from recently completed and currently ongoing hostilities indicates an urgent need to increase the protection of the health and lives of soldiers traveling in vehicles. An important aspect is the current state of equipment in vehicles that are on the equipment of the Polish Armed Forces. Foreign manufacturers of seats are rapidly improving the existing ones and developing new designs, which are very expensive and not always structurally adapted to the interiors of vehicles used in the Polish Armed Forces.

13

AQURE FLASH-RT : zaawansowana platforma do badań radioterapii FLASH

Lenartowicz-Gasik Aleksandra, Kwećko Renata, Kujawiński Łukasz, Kosiński Konrad, Soroka Wojciech, Kaczmarek Michał, Milewski Maciej, Wiktorowicz Marcin

Elektronika : konstrukcje, technologie, zastosowania

|

2025

|

Vol. 66, Nr 8

22--25

PL

Radioterapia FLASH, wykorzystująca ultrawysokie moce dawki promieniowania jonizującego (>40 Gy/s), zyskuje coraz większe znaczenie ze względu na zdolność do selektywnego niszczenia komórek nowotworowych przy jednoczesnym oszczędzaniu tkanek zdrowych. W ramach europejskiego projektu opracowano akcelerator AQURE FLASH-RT, zaprojektowany specjalnie do badań i terapii z użyciem wiązek o parametrach FLASH. Urządzenie umożliwia generowanie wiązek elektronowych o energiach 6 i 9 MeV oraz mocach dawki sięgających do 900 Gy/s, a także elastyczną zmianę i kontrolę parametrów fizycznych i dozymetrycznych promieniowania. Wstępne badania radiobiologiczne przeprowadzone z wykorzystaniem AQURE FLASH-RT na liniach komórkowych nowotworowych i zdrowych piersi wykazały różnice w reakcji na promieniowanie o konwencjonalnych i ultrawysokich mocach dawki, potwierdzając potencjał metody FLASH w poprawie skuteczności leczenia onkologicznego. Akcelerator AQURE FLASH-RT oferuje również możliwości zastosowań w innych dziedzinach, takich jak inżynieria materiałowa czy sterylizacja radiacyjna, stanowiąc wszechstronne narzędzie do badań naukowych i klinicznych.

EN

FLASH radiotherapy, utilizing ultra-high dose rates of ionizing radiation (>40 Gy/s), is gaining increasing attention due to its ability to selectively eradicate tumor cells while sparing healthy tissues. Within a European project, the AQURE FLASH-RT accelerator was developed, specifically designed for research and therapy using beams with FLASH parameters. The device enables the generation of electron beams with energies of 6 and 9 MeV and dose rates reaching up to 900 Gy/s, along with flexible adjustment and precise control of the physical and dosimetric parameters of radiation. Preliminary radiobiological studies conducted with AQURE FLASHRT on breast cancer and healthy cell lines demonstrated differences in responses to conventional versus ultra-high dose rates, confirming the potential of the FLASH approach to improve the effectiveness of cancer treatment. Moreover, the AQURE FLASH-RT accelerator offers applications in other fields, such as materials engineering and radiation sterilization, making it a versatile tool for both scientific and clinical research.

14

Cycle-by-cycle performance evaluation of a diesel engine fueled with a mixture of hydrotreated vegetable oil mixed with waste plastic pyrolysis oils

Szpica Dariusz, Gęca Michał S., Hunicz Jacek, Jakubowski Mirosław, Krzemiński Artur, Mieczkowski Grzegorz

Combustion Engines

|

2025

|

R. 64, nr 3

109--117

EN

Changing regulations on emissions from propulsion sources used in transportation and closed-loop resource management are intensifying the search for substitute fuels, especially for compression-ignition engines. In the study, three fuels were tested for comparison: conventional diesel fuel (DF), hydrotreated vegetable oil (HVO), and a mixture of HVO with waste pyrolytic oils from polypropylene (PPO) and polypropylene (PSO) in 60/20/20 weight ratios (HVO + WPPO). Tests were conducted on a specialized platform with an AVL 5402 engine, analyzing their combustion and operating stability under two different load and speed conditions. The results showed that HVO and the HVO + WPPO mixture exhibit similar or even better combustion performance compared to DF. Some differences were found in cylinder pressure traces, indicated mean effective pressure and heat release. Statistical analyses, including ANOVA and Levene's tests, confirmed significant differences between the fuels, indicating the potential of the HVO + WPPO mixture as an environmentally friendly alternative. The determined coefficients of variation allowed an assessment of the stability of engine operation. In conclusion, the research suggests that both HVO and its mixture with PPO and PSO can be effective and environmentally friendly solutions for diesel engines, with the possibility of wide application in the future.

15

Multi-criteria parcel locker-based vehicle routing with pickup and delivery

Rudy Jarosław

Archives of Control Sciences

|

2025

|

Vol. 35, No. 3

505--560

EN

In this paper a variant of Vehicle Routing Problem with Pickup and Delivery for parcel locker-based delivery is considered. The mathematical model of the problem is formulated with a bi-criteria goal function to minimize both the total distance traveled by all vehicles and the maximal order delivery time. The model assumes alternative delivery locations, where the order has to be delivered to the closest locations where its originally indented location has no available lockers left. The problem considers two types of orders (delivery and pickup) and accounts for vehicle and locker capacities, a possibility of non-symmetric distances, varying in-day travel times and order size categories. An order-based solution representation is proposed. A procedure to compute the goal function value and establish solution feasibility via the use of Discrete Event Simulation is presented. Three additional solution representations are proposed based on the idea of grouping orders and a number of properties showcasing their advantages and drawbacks are established. A procedure to generate problem instances based on real-life data is proposed and used to construct a basic benchmark dataset with 320 problem instances with number of orders ranging from 70 to 7177. Two heuristic solving methods are proposed: a greedy algorithm and a Genetic Algorithm metaheuristic. Each algorithm was implemented in four variants, one for each of the proposed solution representations. A number of computer experiments are performed on the proposed benchmark dataset and its derivatives, to establish the effectiveness of solution representations and algorithms, as well as to research the influence of several parameters on the obtained solutions and their feasibility. Results indicate that the alternative representations vastly outperform the standard representation in terms of Hyper-volume Indicator and both considered criteria. The genetic Algorithm also significantly outperforms the greedy method, although the advantage decreases with the increase of the number of orders. Other experiments indicate how vehicle-to-order, delivery-to-pickup, and locker occupancy ratios affect the feasibility of the solution.

16

Transformation of degraded and unused post-railway areas for the Arkadia Shopping Center in Warsaw

Raco Fabiana, Nicał Aleksander

Archives of Civil Engineering

|

2025

|

Vol. 71, nr 4

267--281

EN

Degraded post-railway areas are a significant spatial and environmental problem in the centers of large cities, limiting their development and aesthetics. These areas often contain historical pollutants that can pose a threat to human health and the natural environment. Revitalization of such areas contributes to the rational management of urban space and limits the sprawl of development into suburban areas. Transforming unused areas into modern service spaces, such as the Arkadia Shopping Center, promotes the socio-economic activation of a given district. The Arkadia project shows that properly conducted reclamation allows for the safe and effective use of degraded land. Additionally, such investments increase the value of nearby properties and improve the quality of life of residents thanks to new service, commercial and recreational functions. The transformation of post-railway areas responds to the contemporary challenges of sustainable urban development and environmental protection. Good revitalization practices, as in the case of Arkadia, can serve as a model for other cities struggling with similar spatial problems. The project is an example of an effective combination of engineering, planning and environmental activities. Analyzing the transformation process of this area allows for a deeper understanding of the benefits, challenges and conditions necessary for the success of similar revitalization projects.

PL

Transformacja terenów zdegradowanych i nieużytkowanych, w tym dawnych obszarów kolejowych w centrach dużych miast, stanowi jeden z najważniejszych i jednocześnie najtrudniejszych elementów nowoczesnego planowania przestrzennego. W kontekście szybko postępującej urbanizacji i rosnących potrzeb mieszkańców w zakresie nowych przestrzeni usługowych, rekreacyjnych i handlowych, umiejętne przywracanie takich obszarów do użytku staje się priorytetem władz miejskich, inwestorów oraz specjalistów z zakresu inżynierii środowiska i budownictwa. Przykład Centrum Handlowego Arkadia w Warszawie jest wyjątkowym dowodem na to, jak skutecznie można połączyć wymagania techniczne, przepisy ochrony środowiska i nowoczesne podejście do zagospodarowania przestrzeni miejskiej. Dawna bocznica kolejowa, funkcjonująca przez ponad sto lat, była obszarem mocno zdegradowanym, zawierającym w gruncie liczne zanieczyszczenia ropopochodne i aromatyczne, których obecność stanowiła realne zagrożenie zarówno dla ludzi, jak i dla ekosystemu miejskiego. Proces remediacji poprzedzono szczegółowymi badaniami laboratoryjnymi i terenowymi, które pozwoliły dokładnie zlokalizować obszary o najwyższym stężeniu substancji szkodliwych. Do najważniejszych zidentyfikowanych zanieczyszczeń należały związki z grupy BETEX, czyli benzen, toluen, etylobenzen i ksyleny, których stężenia w niektórych próbkach przekraczały wartości graniczne nawet kilkaset razy. Dla porównania, według obowiązujących wówczas i obecnie przepisów, dopuszczalny poziom tych związków w glebie wynosił 10 mg/kg suchej masy, podczas gdy w rejonie przyszłej Arkadii wartości sięgały 2000-3000 mg/kg. Przygotowany i zatwierdzony projekt remediacji zakładał prowadzenie oczyszczania metodą in situ. Oznaczało to, że proces neutralizacji zanieczyszczeń odbywał się na miejscu, bez konieczności kosztownego i czasochłonnego transportu skażonego gruntu do specjalistycznych składowisk. Kluczowym elementem było tu zastosowanie bakterii tlenowych, takich jak szczepy z rodzaju Pseudomonas czy Bacillus, które posiadają zdolność biodegradacji węglowodorów aromatycznych do związków prostszych i mniej szkodliwych. Dodatkowo gleba była systematycznie napowietrzana, a odcieki zbierano i oczyszczano przy użyciu nowoczesnych technologii fizykochemicznych. Cały proces był ściśle nadzorowany przez wyspecjalizowane laboratoria i dokumentowany w celu zachowania pełnej transparentności oraz zgodności z wymaganiami prawnymi. Wyniki końcowych badań potwierdziły, że poziom zanieczyszczeń został obniżony do wartości bezpiecznych dla zdrowia i środowiska, co umożliwiło przystąpienie do właściwych prac budowlanych i aranżacji terenu. Sam projekt architektoniczny Arkadii od samego początku zakładał połączenie funkcji handlowych, usługowych i rozrywkowych z elementami ekologicznymi i przyjaznymi dla mieszkańców. Oprócz rozbudowanej oferty sklepów i punktów gastronomicznych, na terenie obiektu przewidziano liczne udogodnienia, takie jak przestrzenie wypoczynkowe, pasaże o charakterze miejskim, a także imponujący zielony dach, który pełni wiele ważnych funkcji środowiskowych. Dzięki niemu możliwe jest m.in. retencjonowanie wody opadowej, ograniczenie efektu miejskiej wyspy ciepła, poprawa jakości powietrza i redukcja hałasu docierającego do wnętrza budynku. Centrum Handlowe Arkadia jest również przykładem efektywnego wykorzystania istniejącej infrastruktury komunikacyjnej. Usytuowanie głównego wejścia przy rondzie Zgrupowania AK „Radosław” oraz łatwy dostęp do linii tramwajowych i autobusowych sprawiają, że obiekt jest dobrze skomunikowany z resztą miasta, co redukuje natężenie ruchu samochodowego i sprzyja ograniczeniu emisji spalin. Dodatkowo rozbudowany parking podziemny minimalizuje konieczność parkowania pojazdów na powierzchni, co pozwala zachować więcej przestrzeni dla pieszych i zieleni. Z urbanistycznego punktu widzenia, Arkadia stała się ważnym impulsem dla rozwoju północnej części miasta, wpływając na poprawę jakości życia mieszkańców i wzrost atrakcyjności okolicy zarówno dla inwestorów, jak i dla nowych mieszkańców. Dziś ten rejon Warszawy to nie tylko miejsce zakupów, ale także przestrzeń spotkań, rekreacji i aktywności kulturalnych. Przykład Arkadii pokazuje, że rewitalizacja terenów pokolejowych i poprzemysłowych wymaga zintegrowanego podejścia, łączącego nowoczesne technologie remediacji, staranne planowanie przestrzenne, odpowiedzialne projektowanie architektoniczne i ścisłą współpracę z organami administracji publicznej. Inwestycja dowodzi, że nawet mocno zdegradowane tereny mogą stać się przestrzenią nowoczesną, funkcjonalną i przyjazną dla ludzi oraz środowiska, jeśli tylko odpowiednio się je przygotuje i zagospodaruje. Podsumowując, Arkadia jest przykładem udanej rewitalizacji, która może służyć jako wzorzec dla innych projektów zarówno w Polsce, jak i poza jej granicami. Udowadnia, że inwestycje na terenach wymagających specjalistycznego podejścia środowiskowego są możliwe i opłacalne, a przy tym przynoszą wymierne korzyści społeczne, gospodarcze i ekologiczne. W dobie wzrastających oczekiwań dotyczących zrównoważonego rozwoju miast oraz dbałości o jakość życia mieszkańców, takie projekty jak Arkadia wyznaczają kierunek, w którym powinny podążać kolejne inwestycje urbanistyczne. Niniejsze opracowanie w znacznym stopniu powstało w oparciu i przy wykorzystaniu pozycji pt. „18. CENTRUM HANDLOWE ARKADIA W WARSZAWIE, NAJWIĘKSZE CENTRUM HANDLOWE W POLSCE I W UE, MATERIAŁY DYDAKTYCZNE Dla studentów I i II stopnia szkół inżynieryjnych, politechnik, studiów podyplomowych oraz początkujących menedżerów budownictwa. TOM IV „UWARUNKOWANIA ŚRODOWISKOWE PRZY REALIZACJI PRZEDSIĘWZIĘCIA” dr inż. Janusz Sobieraj, Warszawa, kwiecień 2024 r.”

17

Analysis of the state of preservation white barracks of the Owcza Góra Fortress in Klodzko

Kendzierawska Weronika, Trochonowicz Maciej

Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej. Architektura, Urbanistyka, Architektura Wnętrz

|

2024

|

Z. 21

31--56

EN

This article discusses the state of preservation of one of the military facilities of the Klodzko Fortress. Fort Owcza Góra, was built in the 18th century on the opposite shore of the Nysa Klodzka River. The White Barracks, which are part of Owcza Góra Fort, were built at the turn of the 18th and 19th centuries. Over the years they changed their function and use. In the second half of the 20th century, the facility was abandoned and was subject to a process of degradation over the next few decades. In 2018, the barracks underwent a detailed inventory and technical condition assessment. The documentation allowed a precise estimation of the scale of damage and the location of the damage, making it possible to plan appropriate conservation and repair measures. In the next stage, a project was developed to revalue the White Barracks for service purposes, while preserving the historic form and character of the building. The project was carried out by the ARCHI-S design studio. The investment was completed and the building was put into use in 2023.

PL

W niniejszym artykule omówiona została problematyka stanu zachowania jednego z obiektów militarnych Twierdzy Kłodzko. Fort Owcza Góra został wzniesiony w XVIII w. na przeciwległym brzegu Nysy Kłodzkiej. Koszary Białe, będące częścią Fortu Owcza Góra, zostały wybudowane na przełomie XVIII i XIX w. Na przestrzeni lat zmieniały swoją funkcję i sposób użytkowania, pierwotne zakwaterowanie dla żołnierzy przekształcono kolejno w składy i magazyny wojskowe, więzienie, zaplecze techniczne oraz siedziby hurtowni. W II poł. XX w. obiekt został opuszczony i przez kolejne kilkadziesiąt lat podlegał procesom degradacji. W 2018 r. koszary poddano szczegółowej inwentaryzacji i ocenie stanu technicznego. Dokumentacja pozwoliła na precyzyjne oszacowanie skali zniszczeń oraz lokalizację uszkodzeń, umożliwiając planowanie odpowiednich działań konserwatorskich i naprawczych. Na kolejnym etapie opracowano projekt rewaloryzacji Koszar Białych na cele usługowe, przy zachowaniu historycznej formy, i przywrócenia pierwotnego charakteru budynku. Projekt został wykonany przez pracownię ARCHI-S. Inwestycję zrealizowano i w 2023 r. obiekt oddano do użytku.

18

Improvement Options and Directions for Crisis Management Exercises Organised by Local Governmental Administration on the Example of Podkarpackie Voivodship - Theoretical Assumptions

Wiśniewski Bernard, Czupryński Andrzej, Ziobro Jan, Kujawa Karol

Safety & Fire Technology

|

2024

|

Vol. 64, iss. 2

128--135

EN

Purpose: The objective of the presented analysis is to offer theoretical assumptions for the research work of the team appointed for the purposes of the Voivodship Crisis Management Team exercises organised by the Voivode of Podkarpackie. The authors present the basis for developing the methodology of the project aiming at defining the options and methods for improving the exercises organised by local governmental administration. Introduction: The analyses conducted by the above-mentioned team aimed at finding sources of knowledge and information related to the organisation of exercises by local governmental administration and determination of the practical usability of the related scientific theories. The works conducted involved such specific problems as: definition of the essentials of the organisation of crisis management pratice activities by local governmental administration, identification of organisation improvement needs related to crisis management by local governmental administration and definition of the conditions and perspectives for the improvement of the organisation of the subject exercises. The adopted assumptions indicated that the options of improvement of the organisation of exercises by the local governmental administration of Podkarpackie Voivodship should be sought in the emerging new organisational solutions and access to the preparation and completion analytics and efficiency assessment tools. Methodology: The authors focused on the review of the methodological assumptions of exercises and the applicable regulations and documents used in the public administration office serving the Voivode and local government bodies of Podkarpackie Voivodship. Conclusions: The above-mentioned review confirmed the belief in the importance of exercises for the crisis operations improvement process. It is crucial for the preparation of the local communities for emergencies. Above all, it enables the practical application of crisis management plans, which enables identifying deficiencies and areas to improve. Those operations may be improved by preparing a scientific approach to the organisation and assessment of exercises and selection of appropriate legal and scientific bases. The next stage in the works of the authors team will consist in the analysis of local exercises and drawing comprehensive conclusions.

PL

Cel: Celem prezentowanych rozważań jest przedstawienie założeń teoretycznych do pracy badawczej zespołu powołanego na potrzeby realizowanych przez wojewodę podkarpackiego ćwiczeń Wojewódzkiego Zespołu Zarządzania Kryzysowego. Autorzy prezentują podstawy do opracowania metodyki w ramach projektu ukierunkowanego na określenie możliwości i sposobów doskonalenia ćwiczeń organizowanych przez terenową administrację rządową. Wprowadzenie: Analizy prowadzone przez wspomniany zespół ukierunkowane były na poszukiwanie źródeł wiedzy i informacji związanych z organizacją przez terenową administrację rządową ćwiczeń oraz określenie praktycznej przydatności teorii naukowych w tym zakresie. Zrealizowane prace dotyczyły takich zagadnień szczegółowych jak: określenie podstaw organizacji ćwiczeń z zakresu zarządzania kryzysowego przez terenową administrację rządową, identyfikacja potrzeb doskonalenia organizacji z zakresu zarządzania kryzysowego przez terenową administrację rządową oraz określenie uwarunkowań i perspektyw doskonalenia organizacji przedmiotowych ćwiczeń. Przyjęte założenia wskazywały na to, że możliwości doskonalenia w przeprowadzaniu ćwiczeń terenowej administracji rządowej województwa podkarpackiego należy szukać w pojawiających się nowych rozwiązaniach organizacyjnych oraz dostępie do narzędzi analizy i oceny efektywności oraz skuteczności ich przygotowywania i przeprowadzania. Metodologia: Autorzy skupili się na przeglądzie założeń metodologii szkoleń i obowiązujących przepisów prawa oraz dokumentów wykorzystywanych w urzędzie administracji publicznej obsługującym wojewodę oraz organy samorządu województwa podkarpackiego. Wnioski: Powyższy przegląd utwierdza w przekonaniu, jak ważnym w procesie doskonalenia działań w sytuacjach kryzysowych są ćwiczenia. Odgrywają one kluczową rolę w przygotowaniu lokalnych społeczności na sytuacje awaryjne. Przede wszystkim umożliwiają praktyczne zastosowanie planów kryzysowych, co pozwala na identyfikację ewentualnych luk i obszarów wymagających poprawy. Dzięki opracowaniu naukowego podejścia do organizacji i oceny tych ćwiczeń, oraz wyborze odpowiednich podstaw prawnych i naukowych, działania te można doskonalić. Kolejny etap prac zespołu autorskiego polegać będzie na analizie przeprowadzonych lokalnie ćwiczeń i wyciągnięciu z nich kompleksowych wniosków.

19

Innovative technology of aluminum and glass mobile walls – the course of research and implementation

Tereś Michał, Włoszczyńska-Lewińska Anna

Przestrzeń i Forma

|

2024

|

nr 60

171--188

EN

The aim of the research was to create innovative, modular systems for aluminum and glass movable walls developed by PIU Design. The project focused on designing sliding wall systems that meet high aesthetic and technical standards, ensuring durability and ease of installation. The process included 3D modeling, strength testing, 3D printing, and prototype verification. Studies confirmed the systems' robustness, functionality, and alignment with modern architectural trends. The walls demonstrated adaptability to various spatial configurations, making them suitable for office and residential applications.

PL

Celem badań było stworzenie innowacyjnych, modułowych systemów mobilnych ścian aluminiowych i szklanych, realizowanych przez PIU Design. Projekt miał na celu opracowanie ścian przesuwnych spełniających najwyższe standardy estetyczne i techniczne, wytrzymałych oraz łatwych w montażu. Proces obejmował modelowanie 3D, testy wytrzymałościowe, wydruki 3D oraz weryfikację prototypów. Badania potwierdziły wysoką odporność konstrukcji, ich funkcjonalność oraz zgodność z nowoczesnymi trendami architektonicznymi. Systemy wykazały zdolność do adaptacji do różnych konfiguracji przestrzennych, co czyni je odpowiednimi dla obiektów biurowych i mieszkalnych.

20

Creative design from the perspective of correct changeversus assessing design solution relevance

Maryńczuk Paweł

Przestrzeń i Forma

|

2024

|

nr 57

111--124

EN

Experience-based research in architecture aimed at perfecting design praxis typically begins with an informed identification of the problem and goal. It therefore becomes necessary to postulate a verification of assessment criteria by introducing a verification and revision mechanism into their formulation. Correct – relevant – solutions are those which meet assessment criteria, which means that the assessments of the modification problem solutions comply with the pattern produced by the solution. In unique cases, as they are cases with the most severe consequences, criteria need to be formulated on a case-specific basis. The author wishes to describe this property, namely to define the sense of relevance as an attribute of research.

PL

Badania w architekturze nacelowane na doskonalenie praktyki projektowej te oparte na doświadczeniu, zwykle rozpoczynają się od świadomej identyfikacji problemu i celu. Z tego też względu niezbędne staje się sformułowanie postulatu weryfikacji kryteriów oceny przez wprowadzenie do procesu ich formułowania mechanizmu weryfikacyjno-korygującego. Za rozwiązania poprawne – relewantne uważa się te rozwiązania, które odpowiadają kryteriom oceny, co znaczy, że oceny rozwiązania problemu modyfikacyjnego są zgodne z wzorcem danym przez rozwiązanie. W przypadkach niepowtarzalnych, jako że one właśnie są przypadkami o najpoważniejszych konsekwencjach, kryteria muszą być formułowane indywidualnie. To, co autor chce zrobić, to opisać tę właściwość, tzn. zdefiniować sens relewancji, jako atrybutu badań.