Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Kosmos na AGH, czyli co jest do zobaczenia na Wydziale Technologii Kosmicznych

Stasiowska Dagmara, Sacharczuk Magdalena, Grabowski Krzysztof

Wiadomości Naftowe i Gazownicze

|

2025

|

R. 28, Nr 8 (318)

8-11

PL

Centrum Technologii Kosmicznych AGH, powołane w 2020 roku, rozwija badania i edukację w obszarze inżynierii kosmicznej, współpracując z uczelniami i przemysłem na arenie międzynarodowej. W Krakowie powstał unikalny kompleks laboratoriów badających m.in. nanomateriały, biologię kosmiczną oraz możliwości rozwoju habitatów, na AGH otwarto również nowy kierunek studiów Space Technologies. Dzięki inicjatywom, takim jak European Rover Challenge, Space Week i Space Resources Conference, Kraków staje się ważnym centrum wymiany wiedzy o technologiach kosmicznych.

EN

The AGH Space Technology Center, established in 2020, pursues research and supports education in space technology field, collaborating with universities and industry on an international level. A unique set of laboratories has been established in Krakow to study, for example, nanomaterials, space biology, and habitat development possibilities. AGH has also launched a new study program, Space Technologies. Thanks to initiatives such as the European Rover Challenge, Space Week, and the Space Resources Conference, Krakow is becoming an important center for the exchange of knowledge about space technologies.

2

NASA’s role in monitoring stratospheric ozone. Are ozone layer protection measures effective?

Lisowska-Lis Agnieszka

Science, Technology and Innovation

|

2025

|

Vol. 22, no. 3

9--15

EN

The stratospheric ozone layer (10–50 km) absorbs biologically harmful ultraviolet radiation, enabling life to persist on Earth. Early NASA measurements from the 1960s–1970s showed that natural ozone levels are controlled by trace nitrogen oxides, hydrogen oxides, and halogens. Approximately 20 NASA missions, together with NOAA, ESA, and other international partners, have contributed to global ozone monitoring. Observations revealed a severe springtime ozone depletion over Antarctica in 1984–1985. NASA recorded the lowest ozone value ever measured over the South Pole—73 DU on September 30, 1994—and the largest single-day ozone hole extent of 29.9 · 10⁶ km² on September 9, 2000. The Montreal Protocol (1987) led to a 99% phaseout of regulated ozone-depleting substances. According to the latest WMO/UNEP assessment, the ozone layer is projected to return to 1980 levels by approximately 2066 over Antarctica, 2045 over the Arctic, and 2040 globally, assuming current controls remain in place. Although episodic deep ozone depletion occurred in 2023, NASA’s 2025 data show continued long-term recovery. In 2025, the minimum Antarctic ozone concentration was 147 DU on October 6, and the maximum ozone hole extent was 23 · 10⁶ km² on September 9—the largest ever recorded hole was about 30% bigger. These observations confirm that Montreal Protocol regulations are driving the gradual restoration of the ozone layer.

3

Sub-Micrometer Particles Remote Detection in Enceladus’ Plume Based on Cassini’s UV Spectrograph Data

Kotlarz Jan, Kubiak Katarzyna, Zalewska Natalia

Pomiary Automatyka Robotyka

|

2024

|

R. 28, nr 1

107--111

EN

Enceladus is the Saturnian satellite is known to have water vapor erupting from its south pole region called „Tiger Stripes”. Data collected by Cassini Ultraviolet Imaging Spectrograph during Enceladus transiting Saturn allow us to estimate water plume absorption from 1115.35-1912.50 Å and compare it to the Mie solutions of Maxwell equations for particles with a diameter in the range from 10 nm up to 2 μm. The best fit performed using Gradient Descent method indicates a presence of sub-micrometer particles of diameters: 120-180 nm and 240-320 nm consistent with Thermofilum sp., Thermoproteus sp., and Pyrobaculum sp. cell sizes present in hydrothermal vents on Earth.

PL

Enceladus, księżyc Saturna, jest charakterystyczny ze względu na erupcje pary wodnej z regionu jego bieguna południowego, tzw. „Tiger Stripes”. Dane zebrane przez instrument sondy Cassini: Ultraviolet Imaging Spectrograph podczas tranzytu Enceladusa przed tarczą Saturna pozwalają oszacować absorpcję światła przez pióropusze wodne w zakresie 1115,35-1912,50 Å i porównać ją z rozwiązaniami Mie równań Maxwella dla cząsteczek o średnicach w zakresie od 10 nm do 2 μm. Najlepsze dopasowanie wykonane metodą Gradient Descent wskazuje na obecność cząstek sub-mikrometrowych o średnicach: 120-180 nm i 240-320 nm zgodnych z rozmiarami komórek Thermofilum sp., Thermoproteus sp. i Pyrobaculum sp. obecnych w kominach hydrotermalnych na Ziemi.