Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Monitorowanie zagrożenia zapadliskowego na terenach pogórniczych Górnośląskiego Zagłębia Węglowego

Siwek Sławomir

Przegląd Górniczy

|

2025

|

T. 82, nr 1-2

76--83

PL

Zagrożenie zapasliskowe w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym (GZW) jest głównie wynikiem eksploatacji węgla kamiennego i rud metali. Eksploatacja ta zmieniła naturalną strukturę przypowierzchniowych warstw geologicznych i pozostawiła w nich pustki oraz podziemne budowle z pustkami. Pustki te mogą powodować powstawanie deformacji nieciągłych powierzchni przyjmujących formę zapadlisk. Ich wymiary przestrzenne zależne są od lokalnych warunków geologicznych, hydrogeologicznych oraz geometrii i przeznaczenia. pozostawionych w górotworze po zakończeniu eksploatacji wyrobisk górniczych i pustek. Intensywność zagrożenia zapadliskowego znacznie wzrasta na terenach zatapianych kopalń podziemnych w okresie w którym poziom wód zbliża się do powierzchni terenów płytkiej eksploatacji kopalin. Zależność ta uwidaczniła się na terenie kopalni Siersza w Trzebini. Całkowita likwidacja pogórniczego zagrożenia zapadliskowego w obszarze GZW, ze względu na różne uwarunkowania jest zadaniem niemożliwym do zrealizowania. Zagrożenie to można jednak minimalizować przez monitorowanie terenów pogórniczych z zastosowaniem różnych technik pomiarowych, analitycznych i informatycznych i na tej podstawie podejmować działania prewencyjne (realizacja projektów geotechnicznych i hydrogeologicznych). W artykule przedstawiono koncepcje prowadzenia monitoringu przez GIG-PIB w ramach realizacji zadania wynikającego z nadania statusu Państawowego Instytutu Badawczego (Rozporządzenie ... 2023) pt. Monitorowanie Zagrożeń Geodynamicznych i Hydrogeologicznych na Terenach Górniczych i Pogórniczych w Górnośląskim Zagłębiu Węglowym oraz Zagrożeń Radiacyjnych. Jednym z elementów tych prac jest monitorowanie zapadlisk i prowadzenie bazy terenów o potencjalnym zagrożeniu zapadliskowym, która obejmuje również wyrobiska górnicze mające połączenia z powierzchnią (szyby, upadowe, sztolnie).

EN

The threat of sinkholes in the Upper Silesian Coal Basin (USCB) is mainly the result of the exploitation of hard coal and metal ores. This exploitation has altered the natural structure of the near-surface geological layers, leaving voids and underground structures with voids. These voids can cause discontinuous surface deformations in the form of sinkholes. Their spatial dimensions depend on local geological and hydrogeological conditions, the geometry and purpose of the mining excavations and voids left in the rock mass after the exploitation has ended. The intensity of the sinkhole hazard significantly increases in areas of flooded underground mines during periods when the water level approaches the surface of shallow mining areas. This dependency was observed in the Siersza mine area in Trzebinia. Complete elimination of the post-mining sinkhole hazard in the USCB area is impossible due to various conditions. However, this hazard can be minimized by monitoring post-mining areas using various measurement, analytical, and IT techniques, and based on this, taking preventive actions (implementation of geotechnical and hydrogeological projects). The article presents the concept of monitoring by GIG-PIB as part of the task resulting from the granting of the status of a national research institute (Regulation ...2023) titled Monitoring Geodynamic and Hydrogeological Hazards in Mining and Post-Mining Areas in the Upper Silesian Coal Basin and Radiation Hazards. One of the elements of these works is monitoring sinkholes and maintaining a database of areas with potential sinkhole hazard, which also includes mining excavations connected to the surface (shafts, adits).

2

Zrównoważony rozwój terenów pogórniczych w świetle wyzwań przyrodniczych

Fajfer Joanna, Dyczko Artur, Woźniak Gabriela

Przegląd Geologiczny

|

2025

|

Vol. 73, nr 10

932--934

EN

The application of the principle of sustainable development in the reclamation and development of post-mining areas contributes to their effective and multifunctional use. Post-mining areas are characterized by individual and unique landscape values resulting from mining activities (including post-mining excavations, spoil heaps, waterlogged and drained areas), as well as from their natural surroundings. The use of this potential, while maintaining the natural balance in the process of reclamation and development of post-mining areas, promotes their adaptation to the environment. However, the implementation of these processes may be limited by among other things, economic, technological and natural conditions.

3

Stereotypy i paradoksy, czyli przewrotnie o wpływie eksploatacji górniczej na środowisko

Naworyta Wojciech

Kierunek Surowce

|

2025

|

nr 1

74-84

PL

Niech ten tekst będzie wyrazem sprzeciwu wobec stereotypowej opinii społecznej o negatywnym wpływie eksploatacji górniczej na środowisko. Chciałbym czytelnikom otworzyć oczy na liczne w polskim krajobrazie ciekawe pozostałości po działalności górniczej, na paradoksalnie korzystny wpływ górnictwa na środowisko, krajobraz i przyrodę.

4

The Consequences of Mining Damage and their Impact on the Natural Environment – a Case Study of Trzebinia

Cygańczuk Krzysztof, Roguski Jacek

Safety & Fire Technology

|

2024

|

Vol. 64, iss. 2

66--82

EN

Purpose: This article attempts to present issues related to surface subsidence in areas of closed and inactive coal and lignite mines. Land reclamation is the necessity of degrading the natural environment and restoring it to its original state. Introduction: Europe is giving up fossil fuels to reduce CO2 emissions into the atmosphere. It is also a result of the embargo imposed on 24 February 2022 on the Russian Federation on coal exports to European Union countries. This results in the search for alternatives to fossil fuels in all sectors of the economy. The direction of the search is towards choosing "green energy", which, due to its potential wide application, is already being treated as an instrument of climate neutrality. Many EU countries have decided to achieve climate neutrality by 2050, which means reducing greenhouse gas emissions by approximately 95% compared to the baseline year of 1990. However, achieving climate neutrality will require eliminating emissions not only in the electricity sector, but also in other sectors. As a result of this process, further areas requiring action after the mines are closed will be created, especially in Upper Silesia. Reclamation of post-mining areas is a very difficult task because there is no universal method of planning reclamation. Many forms of environmental degradation have been observed during mining activities. Methodology: The article uses theoretical and practical research methods, including the analysis of a report on satellite methods, which was developed on the basis of data from satellite radar interferometry. The land surface movement system belongs to the group of products of the Copernicus program, which involves monitoring the land surface, and its implementation was commissioned by the European Environment Agency (EEA). Moreover, the article was based on publications by domestic and foreign authors, authorities in the field of environmental engineering. Conclusions: Methods for reducing the negative impact of mining on the environment have long been developed and improved at all stages of mining activity, from reconnaissance work to the closure of a mining plant. One of the ways to reduce the negative impact of mining on the world's environment is the recultivation of post-mining areas, thanks to which the areas transformed due to mining activities are restored to their utility or natural values.

PL

Cel: W niniejszym artykule podjęto próbę przybliżenia zagadnień związanych z osiadaniem powierzchni na terenach zamkniętych i tymczasowo nieczynnych kopalń węgla kamiennego i brunatnego. W obliczu degradacji środowiska naturalnego niezbędnym środkiem mającym na celu przywrócenie terenu do stanu pierwotnego jest jego rekultywacja. Wprowadzenie: Europa rezygnuje z paliw kopalnych, aby ograniczyć emisję CO2 do atmosfery. Przyczynia się do tego również nałożone 24 lutego 2022 r. na Federację Rosyjską embargo na eksport węgla do krajów Unii Europejskiej. Poszukuje się alternatyw dla paliw kopalnych we wszystkich sektorach gospodarki. Kierunek poszukiwań zmierza na wybór „zielonej energii”, która ze względu na potencjalne szerokie zastosowanie, już zaczyna być traktowana jako instrument neutralności emisyjnej. Wiele krajów UE postanowiło, że do 2050 r. osiągnie wspomnianą neutralność emisyjną, co oznacza zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych o ok. 95% w porównaniu z rokiem wyjściowym 1990. Osiągnięcie neutralności emisyjnej obligować będzie jednak do wyeliminowania emisji nie tylko w elektroenergetyce, lecz także w innych sektorach. W wyniku tego procesu, zwłaszcza na Górnym Śląsku, powstaną kolejne obszary wymagające działań po zamknięciu kopalń. Rekultywacja terenów pogórniczych jest zadaniem bardzo trudnym, gdyż nie ma uniwersalnej metody planowania rekultywacji. W trakcie działalności górniczej zaobserwowano wiele form degradacji środowiska naturalnego. Metodologia: W artykule wykorzystano teoretyczne i praktyczne metody badawcze, w tym analizę raportu w zakresie metod satelitarnych, który został opracowany na podstawie danych z satelitarnej interferometrii radarowej. System o ruchach powierzchni terenu należy do grupy wyrobów programu Copernicus, polegającym na monitorowaniu powierzchni lądów, a jego implementację zlecono Europejskiej Agencji Środowiska (EEA). Ponadto artykuł został oparty na publikacjach krajowych i zagranicznych autorów, autorytetów w dziedzinie inżynierii środowiska. Wnioski: Metody ograniczania negatywnego wpływu górnictwa na środowisko są od dawna opracowywane i udoskonalane na wszystkich etapach działalności górniczej, od prac rozpoznawczych po likwidację zakładu górniczego. Jednym ze sposobów ograniczenia negatywnego wpływu górnictwa na środowisko jest rekultywacja terenów pogórniczych, dzięki której terenom przekształconym w wyniku działalności górniczej przywracane są wartości użytkowe lub przyrodnicze.

5

Wykorzystanie kompostów do rekultywacji terenów pogórniczych

Sobolczyk-Bednarek Justyna, Choińska-Pulit Anna

Górnictwo Odkrywkowe

|

2024

|

R. 65, nr 2

11--16

EN

Mining is one of the most important sectors of the economy, as it supplies mineral resources needed for the economic development of the country. This includes metal, chemical and energy resources. However, mining activities lead to the complete or partial degradation of natural ecosystems [1]. The presented work presents the impact of mining activities on the natural environment, also in the light of the European Union policy. It presents the directions of the reclamation of post-mining areas, and in particular an alternative method of restoring the environment to its natural state through the use of composts. The work presents the subject of the composting process. The use of composts can be an appropriate and ecological way to restore the productive layer of soil by increasing the content of organic matter

PL

Górnictwo jest jedną z ważniejszych dziedzin gospodarki, ponieważ dostarcza surowce mineralne, potrzebne do rozwoju gospodarczego kraju. Mowa tu zarówno o surowcach metalicznych, chemicznych jak również energetycznych. Jednak działalność eksploatacyjna prowadzi do całkowitej lub częściowej degradacji naturalnych ekosystemów [1]. W prezentowanej pracy przedstawiono wpływ działalności górniczej na środowisko naturalne, również w świetle polityki Unii Europejskiej. Przedstawiono kierunki rekultywacji terenów pogórniczych, a w szczególności alternatywną metodę przywracania środowiska do stanu naturalnego poprzez zastosowanie kompostów. W artykule przedstawiono tematykę z zakresu procesu kompostowania. Zastosowanie kompostów może być właściwym i ekologicznym sposobem przywracania produktywnej warstwy gleby poprzez zwiększenie zawartości materii organicznej.

6

Restoration of landscapes degraded by opencast mining in the area of northern Podlasie

Broniewicz Hubert

Economics and Environment

|

2024

|

No. 4

art. no. 1098

EN

The article concerns the reclamation and revitalisation of post-mining areas in opencast mining. The article describes the reclamation of gravel-sand aggregate excavations located in the area of northern Podlasie. The primary challenge in the reclamation of sand pits is determining the development direction while considering the natural, technical, and economic aspects of the reclamation process. The main goals of this article are to emphasise the significance of reclamation studies and the necessity for different disciplines to simultaneously take into account the natural and cultural characteristics of post-mining landscapes from various points of view in order to produce the best possible landscape use planning for such areas.

PL

Artykuł dotyczy rekultywacji i rewitalizacji terenów pogórniczych w górnictwie odkrywkowym. W artykule opisano rekultywację wyrobisk kruszyw żwirowo-piaskowych zlokalizowanych na obszarze północnego Podlasia. Podstawową kwestią w rekultywacji piaskowni jest wybór kierunku zagospodarowania, uwzględniający zarówno uwarunkowania przyrodnicze, jak i techniczno-ekonomiczne rekultywacji. Głównym celem artykułu jest przedstawienie znaczenia badań rekultywacyjnych oraz konieczności równoczesnego uwzględnienia przez różne dyscypliny przyrodniczych i kulturowych cech krajobrazów pokopalnianych z różnych punktów widzenia w celu uzyskania jak najlepszego planowania użytkowania krajobrazu dla takich obszarów.

7

Spatial transformation of decommissioned coal mines areas - case study of coal mine “Katowice”

Wyrzykowska Aleksandra

Architecture Civil Engineering Environment

|

2024

|

Vol. 17, no. 1

21--41

EN

In Poland, for over 30 years, measures have been taken to adapt post-industrial areas, especially those related to mining. One of the crucial areas that needed to be developed was the site of the decommissioned Coal Mine “Katowice”, located in the heart of the Upper Silesian capital. Today, about 56.5% of these areas are redevelop and known as “Cultural Zone”. On the one hand, this example shows how difficult it was to move from concepts to their implementation. On the other hand, it shows how the lack of a unified concept and spontaneous actions can partially lose the site's potential, despite relative success. This work presents the whole process of planning and transforming the postmining areas of the CoalMine “Katowice” - from the concept to the planning phase and implementation. Due to the specificity of the research subject and the need for multilevel analysis of dynamic spatial and economic changes in a long-term perspective, the research used: a query of archival, library materials and legal acts, an analysis of plans, project, planning documentation and mine closure programs, cartographic research, field research and photographic inventories.

8

Likwidacja skutków działalności Kopalni Siarki Piaseczno oraz zakończenie odwadniania wyrobiska

Szmuc Marek, Motyka Józef

Przegląd Geologiczny

|

2023

|

Vol. 71, nr 12

657--662

EN

The article attempts to discuss the problems related to the completion of recultivation of the post-mining sulphur mine in Piaseczno, Łoniów commune, Sandomierz poviat, Świętokrzyskie, resulting from the proper completion of the process of liquidation of the effects of the activities of the former “Piaseczno” Sulphur Mine. An attempt to indicate how to solve the problem, the need for cooperation between state and local government bodies and obtaining appropriate financial resources for this purpose. Threats resulting from failure to implement the drainage system, failure to provide public funds for this purpose, lack of legal solutions for the entity that will build this system and without indicating the entity that will be responsible for its maintenance and operation after construction is completed.

9

Just transition of post mining areas – technical, economic, environmental and social aspects

Malec Małgorzata, Stańczak Lilianna, Ricketts Brian

Mining Machines

|

2023

|

vol. 41, iss. 1

11--24

EN

The article is a review of papers, presentations, expert opinions concerning a just transition of post-mining areas in the light of technical, economic, ecological and social aspects, which were the subject-matter of the International Scientific-and-Technical Conference, organized by the KOMAG Institute of Mining Technology in Gliwice, Poland and the IHP Hydraulics and Pneumatics Research Institute in Bucarest, Romania. The Conference participants concentrated their discussions both on the social effects of transition, on the economic aspects of activities concerning a collaboration of circummining companies as well as on technical and technological challenges in the mines already closed down or in those which are currently subject to the closing-down processes. Some possibilities of a reorientation of the mining plants towards generating and storage of green energy were presented. It should be borne in mind that a transition of the European Economy in the direction of more green and climate friendly is one of the most important objectives determined by the European Union. In particular, it is a big challenge for mining regions such as Silesia in Poland. The transition process includes a liquidation of underground workings and of the surface infrastructure and a series of indispensable activities oriented onto a restoration of the natural environment and a protection of mining plants areas against hazards which may occur after a termination of their operation. The article is ended with some information concerning a role research institutes in the just transition of post-mining areas and a new strategy of KOMAG as GREEN INSTITUTE.

10

The Cadastral Map Correction in an Undermined Cadastral Area

Staniczkova Marcela, Hulanova Martina, Kutil Lukas, Cernota Pavel, Stankova Hana

Inżynieria Mineralna

|

2023

|

no. 2, vol. 2

147--152

EN

This article deals with the possibilities of cadastral map correction in an undermined area. The cadastral area of Muglinov in the municipality of Ostrava was chosen as a model area. The problem of inaccuracy of maps is caused by the influence of undermining and historical development. From the technical point of view, the way of correction consisting in surveying a larger number of identical points, using the coordinates of the position of the change points from the period after the withdrawal of mining influences and transformation by blocks using Jung’s up-transformation in the way used in the restoration of the cadastral register by reworking seems to be feasible and provides good results.

PL

W artykule omówiono możliwości korekty mapy katastralnej na terenie pogórniczym. Jako obszar modelowy wybrano obszar katastralny Muglinov w gminie Ostrawa. Problem niedokładności map wynika z wpływu podziemnej eksploatacji górniczej i rozwoju historycznego. Z technicznego punktu widzenia sposób korekcji, polegający na pomiarze większej liczby identycznych punktów, wykorzystaniu współrzędnych położenia punktów przemieszczonych z okresu po ustąpieniu wpływów górniczych i przekształceniu blokami z wykorzystaniem transformacji Junga, w sposób zastosowany przy przywracaniu rejestru katastralnego poprzez przetworzenie wydaje się wykonalny i daje dobre rezultaty.

11

Fotowoltaika w zakładach górniczych

Trybus Beata

Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska w Górnictwie

|

2023

|

nr 12

18--23

EN

Once reclamation is complete, post-mining areas become an excellent site for the foundation of ground-based photovoltaic structures. A huge advantage of these is their level surface, the lack of shading of the modules by trees or shrubs, and the absence of infrastructure, including sewage, telecommunications, electrical or gas networks. In turn, the foundation of photovoltaic installations on the unused surface of artificial water reservoirs (floating technology) in formerly open pits, limiting the occupancy of land, increases the possibilities fortheir location and allows to increase the efficiency of the installation in comparison with above-ground structures, among other things, by cooling the panels through the water surface. In addition, photovoltaic installations allow mining facilities to reduce energy purchase costs by consuming the „green energy" produced on an ongoing basis. With this approach, the money invested by the company can quickly pay off.

PL

Tereny pogórnicze po zakończeniu rekultywacji stają się doskonałym miejscem do posadowienia naziemnych konstrukcji fotowoltaicznych. Ogromne zalety takich terenów to równa powierzchnia oraz brak zacienienia modułów przez drzewa czy krzewy. Wykorzystywanie terenów pogórniczych w przedstawiony sposób utrudniają potencjalne przeszkody, takie jak np. istniejące linie sieci: kanalizacyjnej, telekomunikacyjnej, elektrycznej czy gazowej. W artykule przedstawiono przykłady farm fotowoltaicznych zbudowanych na terenach pogórniczych lub na potrzeby funkcjonujących kopalń, w tym farm w technologii floating.

12

Qualitative relationship of seismic activity with vertical displacements of terrain after mine closure with the use of DInSAR technology

Sopata Paweł, Sokoła-Szewioła Violetta

Geoinformatica Polonica

|

2022

|

T. 21

83--93

EN

The liquidation process of mines is very complex and long. It relates to various hazards, including post-mining seismicity and deformations of ground surface. The above issues are the subject of the research project under which the monitoring of ground surface movements is carried out in the area of the closed coal mine “Kazimierz-Juliusz”, which is currently being flooded. The monitoring is carried out using the GNSS technique and satellite radar interferometry (InSAR). The project makes use of radar data from the Copernicus project, which is being implemented by the European Commission in cooperation with the European Space Agency (ESA). InSAR monitoring started in December 2020. Additionally, we analyzed the impact on ground surface of 5 rock tremors of the energy not exceeding 6.5E + 05 J (tremor magnitude Mw = 2.1), which were reported in the investigated area in 2018–2020. The article presents the results of qualitative analysis involving the relationship between seismic activity and vertical movements of ground surface. To investigate potential changes in altitude, DInSAR technology was applied. On the basis of interferometric images generated from radarograms in the periods before and after the tremor, in January 2019, it was found that vertical movements of ground surface were possible to occur. Altitude changes can be characterized with the values in the range of single millimeters, which are only slightly beyond the accuracy range of the InSAR method. The analysis of interferograms, comprising wider time databases, indicated that the impact of the tremor on the deformations of ground surface is incidental.

PL

Proces likwidacji kopalń jest bardzo złożony i długotrwały. Towarzyszą mu różne zagrożenia, wśród których można wymienić sejsmiczność pogórniczą oraz deformacje powierzchni terenu. Problematyka ta jest przedmiotem projektu badawczego, w ramach którego wykonywany jest monitoring ruchów powierzchni na terenie nieczynnej już kopalni „Kazimierz-Juliusz”, która jest obecnie zatapiania. Monitoring realizowany jest z wykorzystaniem techniki GNSS oraz satelitarnej interferometrii radarowej (InSAR). W projekcie wykorzystywane są dane radarowe z projektu Copernicus, który realizowany jest przez Komisję Europejską we współpracy z Europejską Agencją Kosmiczną (ESA – European Space Agence). Monitoring techniką InSAR rozpoczęto w grudniu 2020 roku. Dodatkowo przeanalizowano powierzchniowe skutki pięciu wstrząsów górotworu o energii nieprzekraczającej wartości 6,5E+05 J (magnituda wstrząsu Mw = 2,1), które zarejestrowano w rejonie badań w latach 2018–2020. W artykule przedstawiono wyniki analizy jakościowej związków aktywności sejsmicznej z ruchami pionowymi powierzchni terenu. W celu zbadania potencjalnych zmian wysokościowych wykorzystano technologię DInSAR. Na podstawie obrazów interferometrycznych wygenerowanych z radarogramów w okresach przed i po wstrząsie, w styczniu 2019 roku, stwierdzono możliwość wystąpienia pionowych ruchów powierzchni terenu. Zmiany wysokościowe scharakteryzować można wartościami w zakresie pojedynczych milimetrów, wykraczających tylko nieznacznie poza zakres dokładności metody InSAR. Analiza interferogramów, obejmujących szersze bazy czasowe, wskazała na incydentalny wpływ wstrząsu na deformacje powierzchni terenu.

13

Casus Silesia Superior. Obecny stan i kierunki zagospodarowania kopalni podziemnych w regionie górnośląskim

Langer Piotr

PUA Przestrzeń Urbanistyka Architektura

|

2021

|

Vol. 2

52--72

PL

Artykuł zawiera prezentację wyników badań nad obecnym stanem i kierunkami zagospodarowania kopalni w regionie Górnego Śląska. Zrealizowane badania objęły kilkadziesiąt miejsc związanych z eksploatacją węgla kamiennego. Autor skupił się na zespołach szybowych kopalni podziemnych. Przedstawiono ich rozmieszczenie oraz poddano analizie pod kątem istotnych cech. Scharakteryzowano procesy związane z przemysłową działalnością kopalni, a także ich likwidacją oraz ewentualną adaptacją do nowych funkcji.

EN

This paper is a presentation of the findings on the current state and course of development of mines in the area of the Upper Silesia. The study covered several dozen sites associated with procurement of coal. The author focused on the shaft complexes of underground mines. Their distribution has been presented and subjected to analysis in terms of essential characteristics. Processes associated with the industrial activity of mine, its liquidation and possible adaptive reuse were characterised.

14

O przeszłości i przyszłości górnictwa solnego w Polsce

Kortas Grzegorz, Maj Agnieszka

Przegląd Górniczy

|

2021

|

T. 77, nr 10-12

69--73

PL

W artykule przedstawiono zarys stanu i perspektywy polskiego górnictwa solnego. Wskazano na okoliczności zakończenia działalności górniczej po wdarciach wód do wyrobisk podziemnych kopalń soli w Inowrocławiu w 1907 r. i w Wapnie k. Wągrowca w 1977 r. Obecnie objętość wyrobisk czynnej komorowo-filarowej podziemnej kopalni w wysadzie solnym w Kłodawie przekroczyła 20 mln m3, a możliwość wdarcia tam wód tworzy rosnące zagrożenie dla miasta i okolic Kłodawy. W zagłębiu miedziowym LGOM pokład soli kamiennej na głębokości 900 m eksploatowany jest wielkowymiarowymi komorami. Pierwszą otworową eksploatację złóż soli przez rozpuszczenie w wodzie prowadzono w pokładowym złożu soli w Baryczy k. Wieliczki, potem w otworowej kopalni w Łężkowicach k. Bochni. Nadmierne rozługowania wodą pod nieizolowanym stropem calizn doprowadziły tam do zapadlisk terenu wypełnionych solanką. Obecnie w wysadach solnych, w Górze koło Inowrocławia i w Mogilnie, na głębokościach od 400 m do 1700 m, pozyskuje się roztwory soli metodą otworową. Uzyskane solanki są kierowane do zakładów chemicznych i zastępowane magazynowanymi ciekłymi i gazowymi węglowodorami lub pozostawia się je w kawernach. W Kosakowie k. Gdyni, w pokładzie soli na głębokości 1000 m założono nowoczesny kawernowy magazyn gazowych węglowodorów. Atrakcją w skali światowej są zabytkowe kopalnie soli w Wieliczce i Bochni. Zachowanie niezwykłego piękna tych kopalń wymaga opanowania zagrożenia wodnego, zawałowego i utrzymania warunków klimatycznych i zapewnienia bezpieczeństwa. W ostatnim rozdziale przedstawiono warunki i perspektywy polskiego górnictwa solnego, służące pozyskiwaniu soli kamiennej i solanki, wykorzystaniu przestrzeni wyrobisk do magazynowania węglowodorów i deponowania odpadów. Służyć temu powinno odpowiednie prawo, prace badawcze i inżynierskie.

EN

An outline of the state and prospects of the Polish salt mining industry is presented. The circumstances of the termination of mining activities after the water bursts into the underground salt mines in Inowrocław in 1907 and in Wapno near Wągrowiec in 1977 were indicated. Currently, the volume of the workings of the active chamber and pillar underground mine in the salt dome in Kłodawa has exceeded 20 million m3, and the possibility of water penetration creates an increasing threat to the city and the vicinity of Kłodawa city. In the LGOM copper basin, the salt seam is mined at a depth of 900 m with large-size chambers. The first borehole mining of salt deposits by dissolving in water was carried out in the salt seam deposit in Barycz near Wieliczka, then in the now closed borehole mine in Łężkowice near Bochnia. Excessive water leaching under the uninsulated roof of the valleys led to the sinkholes of the area filled with brine. Currently, salt solutions are obtained in the salt dome, in Góra near Inowrocław and in Mogilno, at depths from 400 m to 1700 m, using the borehole method. The obtained brines sent to chemical plants are replaced with stored liquid and gaseous hydrocarbons or left in caverns. In Kosakowo near Gdynia, in the salt seam at a depth of 1000 m, a modern cavern storage of gaseous hydrocarbons has been installed. A global attraction are the historic salt mines in Wieliczka and Bochnia. Maintaining the extraordinary beauty of these mines requires the control of water and caving hazards, as well as maintaining climatic conditions and ensuring safety. The last chapter presents the conditions and perspectives of the Polish salt mining industry for the extraction of rock salt and brine, the use of excavation space to store hydrocarbons and deposit waste. This should be served by appropriate law, research and engineering works.

15

Growth of invasive plant species communities as a substantial issue in post-mining land development

Olszewski Paweł

Journal of Sustainable Mining

|

2021

|

Vol. 20, iss. 3

193--205

EN

This article concerns the issue of the appearance and growth of invasive plant species in land degraded by hard coal mining as well as the repercussions of this process, particularly in the context of land reclamation. These species, such as e.g. Canadian goldenrod or Japanese knotweed, which nearly always form extensive and monocultural patches of vegetation, contribute to the displacement of both native species and those introduced as part of biological restoration. In 2015, the Central Mining Institute in Katowice prepared a land development concept for a part of the area of the former KWK Paryż mine in Dąbrowa Górnicza (Upper Silesian Industrial Region - Poland), based on its resources and potential, encompassing the „Jadwiga” dump and its vicinity. The presented actions scenarios did not fully factor in the issue related to the growth and control of invasive plant species. Studies of the growth of invasive species communities, conducted from 2015 to 2019 with the use of UAV (unmanned aerial vehicles), revealed the significant propagation of the Japanese knotweed Polygonetum cuspidati (Moor 1958) Th. Müller et Görs 1969 ex Görs 1974 association as well as the Canadian goldenrod Solidago canadensis community. Their elimination increases the cost of the reclamation by 18%.

16

Przegląd istniejącej terminologii dotyczącej rekultywacji terenów pogórniczych - propozycja definicji pojęć

Kaźmierczak Urszula, Lorenc Marek W., Strzałkowski Paweł

Górnictwo Odkrywkowe

|

2021

|

R. 62, nr 1

29--33

PL

W artykule podjęto próbę usystematyzowania i ujednolicenia stosowanej w literaturze terminologii związanej z użytkowaniem terenów pogórniczych. Dokonano dyskusji takich pojęć istniejących w literaturze anglojęzycznej jak: restoration, reclamation, rehabilitation, land development oraz revitalization i ustalono ich jednoznaczność umożliwiającą właściwe zrozumienie istoty danego procesu. Na bazie propozycji literaturowych istniejących sposobów zagospodarowania terenów pogórniczych wykazano nieścisłości związane z terminologią kierunków rekultywacji i sposobów zagospodarowania. Do opisu zaproponowanych terminów, na podstawie analizy literaturowej wskazano systematykę, która eliminuje niejednoznaczności z poprzednich systematyk. Dodatkowo zaproponowaną systematykę rozszerzono o nowy aspekt związany z reliktami działalności górniczej.

EN

The article attempts to systematize and harmonize the terminology used in literature related to the use of post-mining areas. Discussion was made regarding terms such as restoration, reclamation, rehabilitation, land development and revitalization that exist in English literature, and established their clarity to properly understand the essence of the exact process. On the basis of literature proposals of existing methods of post-mining areas land development, inaccuracies related to terminology of both reclamation and land development methods have been demonstrated. For terms proposed on the basis of literature, a systematic scheme is indicated, which eliminates ambiguity from previous systematics. In addition, the proposed systematic has been extended to include a new aspect, related to the relics of mining activities.

17

Rozbudowa systemu zarządzania terenami pogórniczymi na terenie województwa śląskiego – e-usługa publiczna OPI-TPP 2.0

Hamerla Adam, Bondaruk Jan

Przegląd Górniczy

|

2020

|

T. 76, nr 7

34--37

PL

Proces transformacji Górnego Śląska jest związany ze zwiększającą się ilością niezagospodarowanych terenów zwalnianych przez przemysł wydobywczy. Kojarzone są z negatywnym wpływem na środowisko i krajobraz, stanowiąc istotne obciążenie dla jednostek administracyjnych, na terenie których są zlokalizowane. Jednocześnie tereny te charakteryzują się wieloma walorami, których odpowiednie wykorzystanie może przyczynić się do rozwoju nowoczesnych gałęzi przemysłu i usług. Nowo budowana e-usługa publiczna OPI-TPP 2.0 ma na celu udostępnienie danych i informacji o terenach pogórniczych oraz aktywizację inwestorów w ocenie ich przydatności do lokalizacji nowych inwestycji.

EN

The transformation process of Upper Silesia is related to the increasing amount of brownfields released by the mining industry. They are associated with a negative impact on the environment and landscape, which is a significant burden for the administrative units in which they are located. At the same time, these areas are characterised by many advantages, the appropriate use of which may contribute to the development of innovative sectors of industry and services. The newly built public e-service OPI-TPP 2.0 is aimed at providing access to data and information on post-mining areas and activating investors in assessing their suitability for the location of new investments.

18

Ocena warunków geotechnicznych metodą GPR w nadkładzie płytkich wyrobisk górniczych - studium przypadku z rejonu Górnośląskiego Zagłębia Węglowego

Siwek Sławomir

Przegląd Górniczy

|

2020

|

T. 76, nr 5

28--33

PL

Tereny dawnej płytkiej eksploatacji górniczej na obszarze Górnego Śląska są szczególnie zagrożone deformacjami nieciągłymi. Staje się to szczególnie istotne na obszarach już zabudowanych oraz takich, gdzie planuje się ich zabudowę. Jednym z obszarów dawnej intensywnej płytkiej eksploatacji węgla są tereny w obrębie miasta Chorzów. Zostały one zabudowane w XIX i XX wieku, często w rejonach położonych nad płytko zalegającymi chodnikami lub innymi wyrobiskami podziemnymi. Stateczność takich wyrobisk oraz nadległych skał stropowych zabezpieczała w przeszłości ich obudowa. Niestety pod wpływem różnych procesów z czasem następuje utrata jej własności nośnych, czego przejawem są lokalne zawały stropu, a następnie deformacje dochodzące do powierzchni terenu. Stateczność takiego podłoża, a także możliwość zabezpieczenia konstrukcji obiektu budowlanego, jest zależna od jego aktualnych cech strukturalnych. Jedną z metod pozwalających na szczegółowe rozpoznanie struktury podłoża na terenach występowania płytko położonych wyrobisk górniczych jest metoda georadarowa. W artykule przedstawiono możliwości i analizę wyników badań wykonanych tą metodą na terenie pogórniczym, gdzie planowana jest budowa nowego obiektu, który to teren w przeszłości był już objęty pracami uzdatniającymi.

EN

The areas of Upper Silesia are threatened by possible deformations caused by old shallow mining. This becomes particularly important in areas already built-up and those that are planned. to be built-up. Chorzów City is one where shallow mining exploitation was very intensive. In the past, the stability of such galleries and a rock mass were protected by housing of these galleries. Under the influence of weathering processes, the housing lose its properties what is the reason of local roof falls occurrence and deformations of the surface. The stability of such a substrate as well as the possibility of securing the structure of a building object depends on its current structural features. The GPR method is one of the methods that allows detailed identification of the structure of the ground with shallow mining pits. The article presents an analysis of the results of research using this method for post-mining area on which the construction of a new facility is planned and which in the past was already covered by treatment works.

19

Rehabilitation of Post-Mining Areas in the Bohumin City Area (Czech Republic). Case Study

Biały Witold, Moni Vlastimil, Gibesova Beata, Stalmachova Barbara, Mikolas Milan

New Trends in Production Engineering

|

2020

|

Vol. 3, Iss. 1

367--378

EN

Rehabilitation of post-industrial areas involves many areas. The area after hard coal mines, requires many specific actions and funds in order to eliminate any remnants of the former infrastructure that is located in this area. The area of Upper Silesia, which includes areas on both the Polish and Czech borders, belongs to the area where the process of underground hard coal mining is being extinguished. As a result of the completion of mining works, the mine areas and adjacent sites begin to undergo transformations. Thus, the landscape of this area changes, various types of land, residential buildings and roads are destroyed. The activities related to restoring the utility value to degraded areas should be carried out consistently, primarily from their inhabitants’ perspective. The rehabilitation of post-mining area and its proper management can bring great benefits to the city and its inhabitants in the future. The publication presents a proposal for land development solutions for the former hard coal mine in Bohumin, Vrbice district in the Czech Republic.

20

Geostatistical Methods as a Tool Supporting Revitalization of Industrially Degraded and Post-Mining Areas

Zawadzki Jarosław, Fabijańczyk Piotr, Przeździecki Karol

New Trends in Production Engineering

|

2020

|

Vol. 3, Iss. 1

30--40

EN

Post-industrial and post-mining areas have often been under strong anthropogenic pressure for a long time. As a result, such areas, after the ending of industrial activity require taking steps to revitalize them. It may cover many elements of the natural or urban environment, such as water, soil, vegetated areas, urban development etc. To carry out revitalization, it is necessary to determine the initial state of such areas, often using selected chemical, geophysical or ecological. After that it is also important to properly monitor the state of such areas to assess the progress of the revitalization process. For this purpose a variety of change detection technics were developed. Post-industrial areas are very often characterized by a large extent, are difficult to access, have complicated land cover. For this reason, it is particularly important to choose appropriate methods to assess the degree of pollution of such areas. Such methods should be as economical as possible and time-effective. A very desirable feature of such methods is that they should allow a quick assessment of the entire area. Geostatistics supplemented by modern remote sensing can be effective for this purpose. Nowadays, using remote sensing, it is possible to gather information simultaneously from the entire, even vast area, with high spatial, spectral and temporal resolution. Geostatistics in turn provides many tools that are able to enable rapid analysis and inference based on even very complicated often scarce spatial data sets obtained from ground measurement and satellite observations. The goal of the article was to present selected results obtained using geostatistical methods also related to remote sensing, which may be helpful for decision makers in revitalizing post-industrial and post-mining areas. The results described in this paper were based mostly on the previous studies, carried out by authors.