Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Multitemporal assessment of Krakow’s urban microclimate (2002–2023) using satellite-derived land surface temperature, NDVI, and NDBI

Głowienka Ewa, Micek Zuzanna

Geomatics, Landmanagement and Landscape

|

2025

|

no. 3

215--233

EN

Rapid urbanization has the potential to significantly alter local microclimates through the urban heat islands (UHI) effect. This study examines the spatial and temporal changes in land surface temperature (LST) in Krakow, Poland, from 2002 to 2023 in relation to changes in urban land cover. Multispectral satellite imagery from the Landsat 7/8/9 and Sentinel‑2 missions (clear-sky August scenes at ~5-year intervals) was processed using Google Earth Engine to derive LST and spectral indices. The normalized difference vegetation index (NDVI) and normalized difference built-up index (NDBI) were computed to quantify vegetation loss and built-up area expansion, respectively. A supervised land cover classification (random forest) identified five classes – vegetation, water, built-up areas, roads, and bare soil – providing land cover maps for each analysis year. Satellite-derived LST was validated against in situ ground temperature measurements from 17 sensors deployed across the city in summer 2023. The results reveal pronounced surface warming in Krakow’s urban core and in newly urbanized districts, corresponding to areas of intensive development and vegetation decline. Statistically, LST was negatively correlated with NDVI and positively correlated with NDBI, confirming that reduced green cover and increased impervious surfaces exacerbate surface heating. The satellite LST showed strong agreement with ground measurements, supporting the reliability of the remote sensing approach. Our integrated methodology and findings underscore the impact of urbanization on the city’s microclimate and the critical role of green infrastructure in mitigating UHI effects. This approach provides a framework for evidence-based urban planning and climate adaptation strategies in other Central European cities.

PL

Gwałtowna urbanizacja ma potencjał, aby znacząco zmienić lokalne mikroklimaty poprzez efekt miejskich wysp ciepła (UHI). Niniejsze badanie analizuje przestrzenne i czasowe zmiany temperatury powierzchni lądu (LST) w Krakowie w latach 2002–2023 w odniesieniu do zmian w pokryciu terenu miejskiego. Wielospektralne zdjęcia satelitarne z misji Landsat 7/8/9 i Sentinel‑2 (sceny z sierpniowego nieba w odstępach około 5-letnich) zostały przetworzone za pomocą Google Earth Engine w celu uzyskania wskaźników LST i spektralnych. Znormalizowany wskaźnik różnicowy roślinności (NDVI) i znormalizowany wskaźnik różnicowy zabudowy (NDBI) zostały obliczone w celu ilościowego określenia odpowiednio utraty roślinności i ekspansji obszarów zabudowanych. Nadzorowana klasyfikacja pokrycia terenu (las losowy) zidentyfikowała pięć klas – roślinność, wodę, tereny zabudowane, drogi i gołą glebę – tworząc mapy pokrycia terenu dla każdego roku analizy. Pomiar LST uzyskany z satelity został zweryfikowany na podstawie pomiarów temperatury gruntu in situ z 17 czujników rozmieszczonych w całym mieście latem 2023 roku. Wyniki wskazują na wyraźne ocieplenie powierzchni w centrum Krakowa oraz w nowo zurbanizowanych dzielnicach, co odpowiada obszarom intensywnego rozwoju i zaniku roślinności. Statystycznie, pomiar LST był ujemnie skorelowany z NDVI i dodatnio skorelowany z NDBI, co potwierdza, że zmniejszenie powierzchni zielonych i wzrost powierzchni nieprzepuszczalnych pogłębiają nagrzewanie się powierzchni. Pomiar LST z satelity wykazał silną zgodność z pomiarami naziemnymi, co potwierdza wiarygodność metody teledetekcji. Nasza zintegrowana metodologia i wyniki podkreślają wpływ urbanizacji na mikroklimat miasta oraz kluczową rolę zielonej infrastruktury w łagodzeniu skutków UHI. Podejście to stanowi ramy dla opartego na dowodach planowania urbanistycznego i strategii adaptacji do zmian klimatu w innych miastach Europy Środkowej.

2

Adaptation measures to climate change – examples of solutions

Sikorski Szymon, Sikorski Aleksander

Geomatics, Landmanagement and Landscape

|

2025

|

no. 3

7--21

EN

This article presents examples of adaptation measures successfully implemented over many years, aimed at adjusting to the changing conditions in which humanity lives. The authors critically analyze current actions and views regarding climate change, drawing attention to often-overlooked positive facts and measures that fall outside the so-called mainstream narrative, which applies methods of inciting entire communities to hysteria. They highlight the prevailing tone of alarmism in the media and public debate, which often overlooks the tangible benefits of adaptation, and provide relevant examples. The analysis shows that adaptation programs have positive effects on property values as well as natural and landscape values. They are among the most frequently chosen climate protection measures. The climate is changing – it’s a fact. However, there is no clear evidence that human activity is the main driver of these transformations. The authors emphasized that climate adaptation is not solely a product of ecological ideology, but rather a pragmatic approach whose effects, both economic and environmental, are increasingly outside the mainstream discussion. Their analysis is largely based on the report ‘The Limits to Growth,’ also known as the Rome Report. Both hurricane protection and water adaptation examples support the thesis that an effective response to climate change relies not on panic but on the ability to integrate scientific knowledge with long-term spatial planning.

PL

W artykule przedstawiono przykłady działań adaptacyjnych, skutecznie wdrażanych od wielu lat, mających na celu dostosowanie się do zmieniających się warunków życia ludzkości. Autorzy krytycznie analizują obecne działania i poglądy dotyczące zmian klimatu, zwracając uwagę na często pomijane pozytywne fakty i działania, które wymykają się tzw. narracji głównego nurtu, stosującej metody podsycania histerii w całych społecznościach. Podkreślają dominujący w mediach i debacie publicznej ton alarmizmu, który często pomija wymierne korzyści płynące z adaptacji, i podają trafne przykłady. Analiza pokazuje, że programy adaptacyjne mają pozytywny wpływ na wartość nieruchomości, a także walory przyrodnicze i krajobrazowe. Należą one do najczęściej wybieranych działań w zakresie ochrony klimatu. Klimat się zmienia – to fakt. Brakuje jednak jednoznacznych dowodów na to, że działalność człowieka jest głównym motorem tych przemian. Autorzy podkreślili, że adaptacja do zmian klimatu nie jest wyłącznie produktem ideologii ekologicznej, ale raczej pragmatycznym podejściem, którego skutki, zarówno ekonomiczne, jak i środowiskowe, coraz częściej wymykają się spod głównego nurtu dyskusji. Ich analiza opiera się w dużej mierze na raporcie „Granice wzrostu”, znanym również jako Raport Rzymski. Zarówno przykłady ochrony przed huraganami, jak i adaptacji do zmian klimatu potwierdzają tezę, że skuteczna odpowiedź na zmiany klimatu opiera się nie na panice, lecz na umiejętności integrowania wiedzy naukowej z długoterminowym planowaniem przestrzennym.

3

Evaluating the scenario of urban blue-green space in Tezpur town of Assam using geo-technical approach

Hazarika Archita, Saikia Jyoti, Saikia Sailajananda

Acta Geophysica

|

2025

|

Vol. 73, no. 1

901--915

EN

Urban blue-green space (UBGS) is considered to be an effective way to mitigate Urban Heat Island (UHI) effects. UBGS not only cools the actual space but also influences the surrounding areas; this phenomenon is termed as UBGS cooling effect. The present study tries to anatomize the UBGS of urban Tezpur with the help of geo-technology. Landsat satellite images of Thematic Mapper (TM) and Operational Land Imager (OLI) with 30 m spatial resolution were used to investigate the UBGS scenario for the years 1993 and 2023, respectively. Land Surface Temperature (LST), Normalized Difference Vegetation Index (NDVI), and Normalized Difference Water Index (NDWI) were taken into consideration for the ascertainment of UBGS and UHI. The correlation between LST and NDVI was also determined with the aid of simple regression analysis. The NDVI values for the years 1993 and 2023 are - 0.32 to 0.70 and - 0.44 to 0.50 respectively. The LST values of the town for the year 1993 are 28.76 to 20.17 and for 2023, the LST value is 29.47 to 20.36. The NDWI value indicates that the water index increased in the water bodies from the year 1993 to 2023. Though sufficient data are not available on the website, the data used in the study are free from major environmental and geometric disturbances to establish the LST, NDVI, and NDWI. However, the present work is the pioneer that used geo-spatial technology which will also help the urban planners and designers to deal with UBGS and UHI effects.

4

Urban design as a way to address climate change and heat islands: the cases of Barcelona and Milan

Lucchini Marco, Bonenberg Wojciech, Bonenberg Agata

Przestrzeń i Forma

|

2024

|

nr 60

191--216

EN

The climate crisis and global warming have intensified heatwaves, especially in cities, where urban heat islands make conditions unhealthy, particularly for vulnerable members of the society like the elderly persons and children. In cities like Barcelona and Milan, geographical and population factors worsen this effect. Mitigating urban heat involves strategies at three levels: urban policy, settlement-scale projects, and architectural interventions, focusing on improving the urban climate, enhancing energy efficiency, and incorporating greenery. This paper compares how Barcelona and Milan address heat waves, examining not just their effectiveness but also the cultural values shaping these urban and architectural strategies.

PL

Kryzys klimatyczny i globalne ocieplenie nasilają fale upałów, szczególnie w miastach, gdzie miejskie wyspy ciepła pogarszają warunki życia, zwłaszcza dla osób wrażliwych, takich jak seniorzy. W miastach takich jak Barcelona i Mediolan, czynniki geograficzne i gęstość zaludnienia dodatkowo wzmacniają ten negatywny efekt. Łagodzenie miejskich wysp ciepła wymaga strategii na trzech poziomach: polityk miejskich, projektów na skalę osiedli oraz interwencji architektonicznych, koncentrujących się na poprawie klimatu miejskiego, zwiększeniu efektywności energetycznej i wprowadzeniu zieleni. Artykuł porównuje sposoby w jakie Barcelona i Mediolan radzą sobie z falami upałów, badając nie tylko skuteczność działań, ale także wartości kulturowe, które kształtują te strategie urbanistyczne i architektoniczne.

5

Wpływ miejskiej wyspy ciepła na parametry temperatury w oparciu o budynek mieszkalny w Poznaniu

Kosmatka Jerzy

Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej. Architektura, Urbanistyka, Architektura Wnętrz

|

2023

|

Z. 13

79--100

PL

Zmieniające się w ostatnich latach warunki pogodowe odzwierciedlające ocieplenie klimatu powodują coraz większą liczbę problemów w użytkowaniu i projektowaniu budynków. Jednym z nich jest konieczność uwzględniania wpływu miejskiej wyspy ciepła. Artykuł opisuje jej oddziaływanie, wskazując na konieczność przyjmowania danych doborowych klimatu zewnętrznego uwzględniających wpływ miasta oraz sposób jego zabudowy.

EN

The changing weather conditions in recent years as a result of global warming cause more and more problems in the use and design of buildings. One of them is the urban heat island effect. The article describes the influence of the urban heat island and indicates the need to take into account the city's influence in building calculations.

6

Parametry mikroklimatu w historycznych zespołach zabytkowych

Furtak Marcin, Chowaniec Aleksandra

Wiadomości Konserwatorskie

|

2023

|

Nr 76

172--184

PL

Artykuł porusza kwestie mikroklimatu miast ze szczególnym uwzględnieniem zespołów zabytkowych. Wyjaśnione zostały w nim podstawowe definicje i znaczenia przytaczanych pojęć, których prawidłowe zrozumienie jest istotne dla poznania poruszanych problemów. Wskazane zostały czynniki mające istotny wpływ na kształtowanie lokalnego klimatu oraz nakreślone rozwiązania mające na celu wskazanie możliwości ulepszenia aktualnej sytuacji. Poddane analizie śródmieścia Krakowa i Gdańska obrazują skalę problemu historycznych części miast. Zwrócono również uwagę na możliwości konserwatorów zabytków w rozpatrywaniu przestrzeni zabytkowej pod względem mikroklimatu. W dalszej części artykułu przybliżona została tematyka kwestii prawnych. Przegląd tych zagadnień pozwala na wskazanie potencjalnych niedoskonałości w polskich przepisach, które mogą być związane z brakiem uwzględnienia wpływu, jaki mogą mieć budynki i ich usytuowanie na mikroklimat. Wskazane zatem zostały możliwe kierunki działań w tym zakresie, które mogą znacząco przyczynić się do rozwiązania problemu niekorzystnego klimatu lokalnego.

EN

This paper discusses the microclimate of cities with anemphasis on historical complexes. It explains the basic definitions and meanings of the concepts cited, the correct understanding of which is important for learning about the issues under discussion. Factors that have a significant impact on shaping the local climate are identified, and solutions are outlined to identify potential to improve the current situation. The city centers of Cracow and Gdańsk illustrate the scale of the problem of historical city districts. Attention was also given to the potential avenues of approach that monument conservators have in addressing microclimate considerations in relation to historical spaces. Legal matters are discussed further in the paper. A review of these issues makes it possible to highlight potential inadequacies in Polish regulations that may be related to a lack of consideration of the impact that buildings and their placement may have on microclimates. Thus, possible courses of action in this regard are indicated, which can significantly contribute to solving the problem of unfavorable local climates.

7

Climate change adaptation as an element of urban policy and the shaping of public spaces: the case of Lisbon

Przesmycka Natalia

Teka Komisji Urbanistyki i Architektury Oddział PAN w Krakowie

|

2023

|

T. 51

215--247

EN

The article describes selected activities included in the climate change adaptation program implemented by the city of Lisbon. It analysed changes in public spaces, ways of implementing individual tasks, as well as planning documents, architectural, technical and natural solutions. Special attention was paid to the role of research in shaping and directing urban policy. Economical management of drinking water and rainwater is integrated with the creation of new public green spaces with different functions. It is evident that there is a desire to create a continuity of green zones, where new plantings not only promote the improvement of perceived thermal comfort, but also become new attractive pedestrian and bicycle routes. Of great interest to residents are the newly created allotment gardens, aimed at the development of urban agriculture. Some of the investments, located in tourist areas, are also of image importance, which helps build the ‘green brand of the city’, and the appreciation of Lisbon’s efforts in this regard was the award of the title of European Green Capital in 2020. The biggest challenge, however, is still to improve the accessibility and quality of public transportation. Observing the implementations, it can be seen that all pro-climate measures coincide with the broader public interest and have positive effects on the quality of the design of public spaces.

PL

W artykule opisano wybrane działania wpisujące się w program adaptacji do zmian klimatu, realizowane przez Lizbonę. Przeanalizowano zmiany w przestrzeniach publicznych, sposoby realizacji poszczególnych zadań oraz dokumenty planistyczne, rozwiązania architektoniczne, techniczne i przyrodnicze. Szczególną uwagę zwrócono na rolę badań naukowych w kształtowaniu i ukierunkowywaniu polityki miejskiej. Oszczędne gospodarowanie wodą pitną oraz opadową jest zintegrowane z tworzeniem nowych przestrzeni zieleni publicznej o różnych funkcjach. Widoczne jest dążenie do tworzenia ciągłości stref zielonych, w których wprowadzone nasadzenia nie tylko sprzyjają poprawie odczuwalnego komfortu termicznego, ale stają się również nowymi atrakcyjnymi ciągami pieszymi i rowerowymi. Dużym zainteresowaniem mieszkańców cieszą się nowo tworzone ogrody działkowe, ukierunkowane na rozwój rolnictwa miejskiego. Część inwestycji, zlokalizowanych w rejonach turystycznych, ma również znaczenie wizerunkowe, co sprzyja budowaniu „zielonej marki miasta”, a docenieniem starań Lizbony w tym zakresie było przyznanie tytułu Europejskiej Zielonej Stolicy w 2020 roku. Największym wyzwaniem jest jednak ciągła poprawa dostępności i jakości transportu publicznego. Obserwując wdrożenia można zauważyć, że wszystkie działania proklimatyczne są zbieżne z szeroko pojętym interesem społecznym i mają pozytywne skutki dla jakości kształtowania przestrzeni publicznych.

8

Czy miejskie wyspy ciepła są zagrożeniem dla transportu lotniczego?

Bylica Arkadiusz, Pashkevich Anton

Przegląd Komunikacyjny

|

2023

|

R. 78, nr 1

14--20

PL

Warunki atmosferyczne zawsze miały ogromny wpływ na transport lotniczy. Biorąc pod uwagę globalne zmiany klimatyczne, które mają na nie duży wpływ, ta problematyka cały czas pozostaje jednym z najbardziej aktualnych tematów badawczych, szczególnie, w kontekście wyżej wymienionej dziedziny transportu. W artykule została podjęta próba przybliżyć zagadnienie miejskiej wyspy ciepła (ang. urban heat island, UHI) i jej potencjalnemu wpływowi na transport lotniczy. Poruszono także aspekt wpływu wyładowań atmosferycznych oraz często towarzyszącym im nawalnym deszczem. Opisane zostały rozwiązania infrastrukturalne oraz proceduralne łagodzące negatywne skutki wpływu niesprzyjających warunków atmosferycznych.

EN

Weather conditions always have a huge impact on air transport. Taking into account global climate changes, which have a great influence on such conditions, this problematic continues to be one of the most current research topics, especially in the context of the above-mentioned field of transport. This article attempts to present the issue of the Urban Heat Island (UHI) and its potential influence on air transport. The aspects of lightning discharges and torrential rains, which are often accompanying them, were also discussed. Additionally, infrastructural and procedural solutions reducing the negative effects of unfavourable weather conditions are described.

9

Zieleń w mieście i jej wpływ na jakość powietrza oraz efekt miejskiej wyspy ciepła na przykładzie miasta Krakowa

Ciapa Sara, Śliwka Małgorzata

Polish Journal for Sustainable Development

|

2023

|

T. 27, cz. 2

7--13

PL

Zieleń w mieście jest ważnym elementem wpływającym na komfort życia mieszkańców. Dodatkowo pozytywnie przyczynia się do walki z problemami obszarów zurbanizowanych, do których zalicza się zanieczyszczenia powietrza oraz wysokie temperatury powodujące występowanie miejskiej wyspy ciepła. W artykule omówiono tematykę związaną ze wskazanymi problemami. Ponadto, na podstawie przeprowadzonych badań, wykonano analizę jakości powietrza w Krakowie. Analiza pozwoliła na wskazanie miejsc szczególnie zagrożonych wystąpieniem omawianych zjawisk, a także porównanie zmienności występujących poziomów zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego w zależności od pór roku.

EN

Green areas in the city are an important factor influencing the quality of life of residents. Additionally, it positively contributes to the fight against the problems of urbanized areas, which include air pollution and high temperatures causing the occurrence of an Urban Heat Island. The article discusses topics related to the indicated problems. Moreover, using the conducted research, an analysis of air quality in Krakow was carried out. The analysis allowed for the identification of particularly problematic places, as well as the comparison of pollution levels depending on the season.

10

Szacowanie potrzeb deszczowania terenów zieleni w zróżnicowanej przestrzeni urbanistycznej

Rolbiecki Stanisław, Rolbiecki Roman, Kuśmierek-Tomaszewska Renata, Żarski Jacek, Łangowski Ariel

Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich

|

2023

|

nr I/1

187--204

PL

Celem pracy było określenie różnic potrzeb deszczowania trawnika wynikających z niejednorodności topograficznej miasta Bydgoszczy i zróżnicowanych pod względem zagospodarowania terenów zamiejskich. Pomiary meteorologiczne prowadzono w okresie od maja do września na terenach zróżnicowanych pod względem stopnia urbanizacji i formy pokrycia terenu: centrum dużego miasta, peryferia miejskie i obszar użytkowany rolniczo. Na podstawie wielkości obliczonych potrzeb wodnych trawnika określono zakres deficytów opadów w okresie wegetacji roślin. Stwierdzono, że sumy opadów sezonowych w porównywanych lokalizacjach kształtowały się na podobnym poziomie, jednakże zaobserwowano dużą zmienność czasową tego wskaźnika w poszczególnych sezonach. Pod względem warunków ewaporometrycznych zaobserwowano wyraźne różnice pomiędzy analizowanymi lokalizacjami. Średnio, największe sumy ewapotranspiracji wskaźnikowej wyznaczono dla centrum miasta, co jest efektem powstającego na tym obszarze zjawiska „miejskiej wyspy ciepła”. Natomiast najmniejsze straty wody na skutek ewapotranspiracji wystąpiły na terenach wiejskich. Wyniki przeprowadzonej analizy pozwoliły stwierdzić, że potrzeby deszczowania trawnika cechowała zarówno zmienność czasowa jak i przestrzenna. Zdecydowanie największe potrzeby deszczowania wystąpiły w warunkach miejskich, mniejsze na terenach wiejskich użytkowanych rolniczo, a najmniejsze na obrzeżach Bydgoszczy.

EN

The study aimed to determine the differences in lawn irrigation needs resulting from the topographical heterogeneity of the city of Bydgoszcz and surrounding areas. To gather the data, meteorological measurements were carried out in the period from May to September 2012-2014, in areas diversified in terms of the degree of urbanization and land cover: the center of a large city, urban peripheries and rural area. Based on the calculated water needs of the lawn, the range of rainfall deficits during the lawn growing period was determined. It was found that seasonal rainfall totals in the compared locations were at a similar level, but a large temporal variability of this indicator was observed in individual seasons. In terms of evapotranspiration, clear differences were noted between the analysed locations. On average, the highest amounts of potential evapotranspiration were found in the city center, which may be the result of the urban heat island phenomenon forming over this area. However, the lowest water loss due to evapotranspiration took place in the rural area. As a result of these, the analysis showed that the lawn's irrigation needs were characterized by both temporal and spatial variability. By far the greatest irrigation needs occurred in urban space, lower in rural areas, while the lowest on the outskirts of the city, in the Fordon district.

11

Miejskie wyspy ciepła potęgują złe skutki upałów

Cichocki Michał

Przegląd Komunalny

|

2022

|

nr 9

72--74

PL

Koniec czerwca, lipiec, sierpień: fala upałów po raz kolejny sprawia, że temperatura stała się gorącym tematem do dyskusji. Jedni witają letni skwar z utęsknieniem, inni czekają na dni, gdy temperatura znów stanie się znośna. Niezależnie od tego, do której grupy się zaliczamy, każdy z nas jest w stanie wskazać miejsca w naszych miastach, w których w upalne letnie dni bywa najzwyczajniej zbyt gorąco.

12

Miejska wyspa ciepła w Łodzi w latach 2015-2018 na tle wcześniejszych badań

Krawczyk Ewelina, Fortuniak Krzysztof, Wilk Szymon

Przegląd Geofizyczny

|

2022

|

Z. 1-2

3--18

PL

W opracowaniu scharakteryzowano miejską wyspę ciepła (MWC) w Łodzi na podstawie pomiarów wykonywanych w latach 2015–2018 na dwóch stanowiskach: Tramwajowa (stacja miejska) i Łódź-Lublinek (stacja zamiejska). Analizie poddano różnice temperatury między stacją miejską a zamiejską (ΔT) obliczone z 1-godzinnym krokiem czasowym. Wyznaczono średnie wartości ΔT w godzinach dla poszczególnych miesięcy i określono dobową zmienność częstości występowania ΔT z określonych przedziałów temperatury w sezonach. Zbadano częstość występowania maksymalnych dobowych wartości ΔT (między godz. 12.00 dnia bieżącego a 12.00 dnia poprzedniego) i ich przebieg wieloletni. Przeanalizowano zależność MWC od prędkości wiatru i zachmurzenia. Otrzymane wyniki zostały porównane z wcześniejszym opracowaniem dotyczącym lat 1997–1999. W obecnie analizowanym okresie w miesiącach letnich zaobserwowano znacznie silniejsze kontrasty termiczne między centrum Łodzi a obszarami peryferyjnymi, ze średnimi przekraczającymi w nocy 2°C. W stosunku do lat 1997–1999 ponad dwukrotnie wzrosła częstość ΔT > 3°C. Zimą średnie wartości ΔT są nieco niższe niż w poprzednim okresie, wzrosła natomiast liczba przypadków ΔT < 0°C, przy jednoczesnym niewielkim wzroście prawdopodobieństwa pojawienia się ΔT > 3°C. Maksymalna wartość ΔT zanotowana w bieżącym okresie wynosi 7,9°C i jest nieco niższa niż dla lat 1997–1999 (8,7°C). W przeciwieństwie do końca ubiegłego wieku najwyższe zanotowane w sezonach wartości ΔT są do siebie zbliżone, a liczba ΔT > 7°C jest zdecydowanie wyższa. Chociaż przeprowadzone badania nie pozwalają wskazać przyczyn zaobserwowanych tendencji MWC, za najbardziej prawdopodobne należy uznać zmiany ogólnych warunków klimatycznych w regionie oraz zmiany w strukturze i metabolizmie miasta.

EN

The study characterizes the urban heat island (UHI) in Łódź in 2015–2018 on the basis of measurements at two sites: Tramwajowa (urban) and Łódź-Lublinek (rural). The temperature differences between the city and rural sites (ΔT) were calculated with a 1-hour time step. Average values of ΔT in hours for individual months were determined and the daily variability of the frequency of occurrence of ΔT for selected temperature ranges in seasons was determined. The frequency of occurrence of maximum daily ΔT (between noon of the current day and noon of the previous day) and its long-term course were examined. The dependence of UHI on wind speed and cloudiness was analyzed. The obtained results were compared with the previous study concerning the years 1997–1999. In the currently analyzed period much stronger thermal contrasts were observed between the center of Łódź and the peripheral areas in summer, with averages exceeding 2°C at night. In relation to the years 1997–1999, the frequency of ΔT > 3°C has more than doubled. In winter, the average values of ΔT are slightly lower than in the previous period, while the number of cases of ΔT < 0°C has increased, with a slight increase in the probability of the appearance of ΔT > 3°C. The maximum value of ΔT recorded in the current period is 7.9°C and is slightly lower than for the years 1997–1999 (8.7°C). Contrary to the end of the last century, the highest values of ΔT are similar in all seasons, and the number of ΔT > 7°C is much higher. Although the presented research does not allow to identify the causes of the observed UHI trends, the most probable are changes in the climatic conditions in the region and changes in the structure and metabolism of the city.

13

Morphology of building development as an element of urban ventilation system

Zielonko-Jung Katarzyna, Mochulska Mariya Veronika

Architecture Civil Engineering Environment

|

2022

|

Vol. 15, no. 2

71--81

EN

Problems related to air quality in large urban agglomerations (e.g., high concentration of pollutants, the urban heat island phenomenon) make it necessary to take comprehensive measures to improve air exchange in urban areas. The paper concerns the relationship between wind phenomena observable in cities and the geometrical features of building development. The knowledge on the subject is already well-founded and has been intensively developed. Regardless, it remains relatively poorly applied to urban planning. Based on the analysis of source literature, the classification of features and spatial elements of building development that are crucial for ventilation is conducted in the following paper. Five different cities are also analyzed regarding how the air exchange improvement policy should be pursued through conscious building development shaping. The cities selected for analysis include Warsaw and Cracow in Poland, a large agglomeration of New Dehli in India, the experimental Masdar City in the United Arab Emirates, and the newly designed Jätkäsaaridistrict of Helsinki. Based on the example of the above cities, the paper investigates the possibilities of combining spatial features of building development that are essential to aerodynamics, in order to create effective ventilation systems.

14

Assessment of urbanization impact on urban heat island effect and rainfall for the Surat city

Sharma Arpit, Kale Ganesh D.

Acta Geophysica

|

2022

|

Vol. 70, no 1

243--264

EN

Population growth and urbanization lead to urban heat island (UHI) phenomenon. Urbanization is occurring at a very high rate in the Surat city. Thus, the study of the urbanization impact on the UHI effect for the Surat city is performed in the present study through studying the impact of land use land cover on the land surface temperature of urban and sub-urban areas of the Surat city over the period May 1998 to May 2018. Also, these effects are compared with that of a nearby sub urban taluka Kamrej, which showed that temperature in urban areas is more than that of the sub-urban areas. Aforesaid facts clearly showing the existence of the UHI effect in the Surat city. As urbanization contributes to climate change, its effects on rainfall are studied by comparing rainfall trends of urban and sub-urban areas of the Surat city and nearby sub-urban area Kamrej. Trend analysis showed that trend magnitude values are higher for the urban areas than sub-urban areas, indicating that UHI effect increases rainfall in urban areas. Hotspot analysis is also performed for the Surat city corresponding to May 2018 to recognize hot spots and cold spots. As the Surat city is highly urbanized, thus, hotspots are more than cold spots.

15

Ekologiczny i społeczny potencjał rewitalizacji cieków wodnych na obszarach miejskich na przykładzie parku linearnego Młynówka Królewska w Krakowie

Kowalski Przemysław, Zieliński Miłosz, Amado Antonio

Środowisko Mieszkaniowe

|

2021

|

nr 37

62--III strona okładki

PL

W artykule omówiono potencjał przestrzenny oraz istniejące ograniczenia parku linearnego Młynówka Królewska w Krakowie, w kontekście rewitalizacji terenów nadrzecznych w miastach. Analizie poddano zagadnienie usług ekosystemowych (UE) oferowanych przez tereny zieleni miejskiej, rozpatrywanych w ujęciu obszarów zielonej infrastruktury (ZI), w których łączone są powierzchnie zieleni i wód powierzchniowych. Omówiono dynamikę oddziaływania obszarów ZI na środowisko miejskie, ze szczególnym uwzględnieniem ograniczenie efektu miejskiej wyspy ciepła (MWC). Dyskusji poddana została społeczna percepcja UE związanych z obszarami ZI w mieście, w kontekście terenów nadwodnych. Analizie poddany został przykład koncepcyjnych projektów rewitalizacji terenu położonego wzdłuż dawnego sztucznego koryta rzecznego Młynówki Królewskiej, którego geneza sięga XIII wieku, opracowanych przez studentów kierunku architektura krajobrazu. W podsumowaniu stwierdzono, iż projektowanie zgodnie z koncepcją zielonej infrastruktury w ujęciu Benedicta i McMahona (2006), umożliwia zwiększenie zakresu świadczonych UE, w tym poprawę dostępności przestrzeni w przeliczeniu na mieszkańca. Wprowadzenie wody w osuszone obecnie koryto rzeczne umożliwi zwiększenie efektywności terenu zieleni w redukcji efektu MWC.

EN

The article discusses the spatial potential and the existing limitations of the Młynówka Królewska linear park in Krakow in the context of revitalizing riverside areas in cities. The issue of ecosystem services (ES) offered by urban green areas was analyzed in the context of green infrastructure (GI), where green areas and surface waters are combined. The dynamics of the impact of GI areas on the urban environment were discussed, with particular emphasis on reducing the urban heat island effect (UHI). The social perception of the ES related to GI areas in the city, in the context of waterside areas, was discussed. An example of conceptual projects for the revitalization of the area along the former artificial river bed of Młynówka Królewska, the genesis of which dates back to the 13ᵗʰ century, developed by students of landscape architecture, was analyzed. In conclusion, it was stated that designing in line with the concept of green infrastructure according to Benedict and McMahon (2006) allows for an increase in the provision of ESs and the improvement of space availability per inhabitant. The introduction of water into the currently dry riverbed will allow increasing the efficiency of the green area in reducing the UHI effect.

16

Zielone ściany - odpowiedź na Miejską Wyspę Ciepła

Klimowicz Joanna

Zieleń Miejska

|

2020

|

Nr 3

42--44

PL

Ekspansywny rozwój aglomeracji miejskich nie sprzyja zmniejszeniu występowania powodzi, pożarów, trąb powietrznych czy suszy. Ponadto źle prowadzona gospodarka przestrzenna spowodowała zachwianie proporcji pomiedzy terenami zurbanizowanymi a terenami biologicznie czynnymi, co z kolei wpłynęło na występowanie niepokącego zjawiska, jakim jest efekt Miejskiej Wyspy Ciepła (MWC)

17

Zielone dachy i ściany jako elementy wspomagające miejskie systemy zieleni

Kasińska-Andruszkiewicz Agnieszka

Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej. Architektura, Urbanistyka, Architektura Wnętrz

|

2020

|

Z. 3

75--89

PL

W artykule autorka opisuje rolę zieleni w strukturze miasta. Dokonuje przeglądu pozytywnych sposobów oddziaływania zieleni na ekosystem i klimat miasta. Następnie charakteryzuje oddziaływanie zielonych dachów i ścian, przedstawiając ich wpływ na otoczenie i budynki. Analiza sytuacji w zurbanizowanych obszarach miejskich dowodzi, że powierzchnie dachów i ścian są przestrzeniami, które powinny być zazieleniane. Jest to konieczne, szczególnie w dobie zmniejszających się powierzchni zieleni miejskiej w stosunku do wzrastającej powierzchni zabudowy. Wprowadzanie zieleni w strukturę obiektów architektonicznych wyznacza kierunek rozwoju architektury, który przeciwdziała miejskiej wyspie ciepła i wspomaga adaptację do zmian klimatu.

EN

In the article, the author describes the role of greenery in the city’s structure. Reviews the positive ways in which greenery affects the city’s ecosystem and climate. Then describes the impact of green roofs and walls, showing their impact on the environment and buildings on which they are located. Analysis of the situation in urban spaces, shows that the surfaces of roofs and walls are spaces that should be green. It is necessary, especially in the era of removing urban greenery, to replacing it with new architecture structures. Introducing greenery into the structure of architectural objects is a direction of architectural development that counteracts the urban heat island and supports adaptation to climate change.

18

The comparison of urban policy documents in the context of adaptation to climate change – case study of Wrocław

Chrobak Katarzyna, Kryczka Piotr

Przestrzeń i Forma

|

2020

|

nr 42

147--176

EN

Urban policy has a crucial role in mitigating climate change. The aim of this elaboration is to systematize the knowledge in this area, based on the critical analysis of spatial and sectoral documents of Wrocław. The level of correlation of these documents was verified based on the references to main risks connected with climate change identified in the city. As a result, the references to the adaptation actions that are connected with realisation of integrated spatial policy in the field of adaptation to climate change in urbanised areas were made. In conclusion, the substance of integrated urban planning as the most effective adaptation tool, was underlined.

PL

Polityka miejska odgrywa szczególną rolę w łagodzeniu zmian klimatu. Celem niniejszego opracowania jest usystematyzowanie wiedzy z zakresu adaptacji do zmian klimatu na podstawie krytycznej analizy dokumentów planistycznych i sektorowych Wrocławia, weryfikując stopień ich korelacji w odniesieniu do głównych zagrożeń zidentyfikowanych na obszarze miasta. W rezultacie odniesiono się do działań adaptacyjnych, na podstawie których możliwa jest realizacji spójnej polityki przestrzennej odpowiadającej na zmiany klimatu na obszarach zurbanizowanych. We wnioskach wskazano istotę planowania zintegrowanego jako najefektywniejszego w obliczu omawianych zagrożeń.

19

Korzyści wynikające ze stosowania dachów zielonych na obiektach wielkopowierzchniowych

Wolańska Katarzyna, Wolański Piotr

Nowoczesne Hale

|

2020

|

Nr 3

52--56

PL

Zastanawiając się nad korzyściami wynikającymi ze stosowania dachów zielonych na obiektach wielkopowierzchniowych, bierzemy pod uwagę zarówno to, w jaki sposób stosowanie roślinności na dachach wpływa na otoczenie budynków, jak również to, jakie są pozytywne aspekty tych rozwiązań z perspektywy inwestora i użytkownika danego budynku.

20

Występowanie miejskiej wyspy ciepła w Bielsku-Białej na podstawie przestrzennych rozkładów temperatur powietrza

Kozak Janusz, Zając Barbara, Graczyk Tadeusz

Inżynieria Ekologiczna

|

2020

|

Vol. 21, nr 4

43--48

PL

W artykule przedstawiono problematykę występowania miejskiej wyspy ciepła. Zjawisko to zaobserwowano dla obszaru Bielska-Białej na podstawie danych rozkładu przestrzennego temperatur powietrza uzyskanych w 2015 roku. Do realizacji zaplanowanych badań wykonano mapy rozkładu przestrzennego temperatur powietrza – uśrednionych dla roku, jak również dla okresu letniego i zimowego. Dodatkowo, dla wybranych dzielnic Bielska-Białej rozpoznano występowanie termicznych typów pogody, a także określono czas trwania termicznych pór roku. W wyniku przeprowadzonych prac stwierdzono zróżnicowanie temperatur powietrza (dochodzące do 3,4°C) na badanym obszarze w skali roku. Potwierdzono ponadto zróżnicowanie czasu trwania termicznych typów pogody i termicznych pór roku. Uzyskane dane umożliwiły określenie obszaru występowania miejskiej wyspy ciepła.

EN

The article presents the problem of the occurrence of an urban heat island. This phenomenon was observed for the Bielsko-Biała area on the basis of data on spatial distribution of air temperatures obtained in 2015. To carry out the planned research, maps of spatial distribution of air temperatures – averaged over the year, as well as for the summer and winter period – were made. Additionally, for selected districts of Bielsko-Biała the occurrence of thermal weather types was recognized and the duration of thermal seasons was determined. As a result of the works carried out, air temperature differences (reaching 3.4°C) were found in the studied area on an annual scale. Moreover, the differentiation in duration of thermal weather types and thermal seasons was confirmed. The data obtained made itpossible to determine the area of the urban heat island.