Jakość powietrza wewnętrznego w pomieszczeniach (IAQ) ma ogromny wpływ na funkcjonowanie człowieka, działanie urządzeń oraz przebieg procesów technologicznych. W wielu branżach technologom produkcji zależy na utrzymywaniu określonej wartości wilgotności względnej. Rośnie także świadomość znaczenia wilgotności względnej i pozostałych parametrów jakości powietrza w pomieszczeniach dla dobrostanu człowieka, co znalazło odzwierciedlenie m.in. w zapisach znowelizowanej dyrektywy EPBD.
W okresie od 29 lipca do 29 września 2023 roku wysłano z kampusu Akademii Tarnowskiej trzy misje stratosferyczne poprzez wyniesienie ładunku za pomocą balonów wypełnionych helem. W trakcie misji zarejestrowano szereg pomiarów dotyczących temperatury, ciśnienia i wilgotności powietrza; temperatury wewnątrz kapsuł ładunkowych, w szczególności na źródłach zasilania; szybkości wznoszenia, opadania i przemieszczania się; parametrów transmisji radiowej. W artykule przedstawiono analizę wybranych danych obejmujących pomiary wilgotności, ciśnienia, temperatury w troposferze i stratosferze oraz temperatury wewnątrz kapsuły. Wyznaczono zależności wielkości fizycznych od wysokości. Przedstawiono wnioski wypływające z analizy danych.
EN
In the period from July 29 to September 29, 2023, three stratospheric missions were sent from the campus of the University of Applied Sciences in Tarnow, Poland, by lifting the payload using helium-filled balloons. During the mission, a number of measurements were recorded regarding air temperature, pressure and humidity; temperature inside the payload capsules, in particular at the power sources; rate of ascent, descent and movement; radio transmission parameters. The article presents an analysis of selected data including measurements of humidity, pressure, temperature in the troposphere and stratosphere and temperature inside the capsule. The dependencies of physical quantities on altitude were determined. Conclusions resulting from the analysis of the data were presented.
Rośnie świadomość znaczenia odpowiedniej wilgotności powietrza dla jakości środowiska wewnętrznego w pomieszczeniach przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Osiągnięcie i utrzymanie właściwej wilgotności względnej w celu zapewnienia komfortu cieplnego, ale także zdrowia, samopoczucia i produktywności osób przebywających w budynkach rekomendują zarówno branżowe organizacje techniczne, jak i przedstawiciele środowiska medycznego.
W artykule omówiono wymagania prawne oraz wytyczne branżowe dotyczące zalecanych poziomów wilgotności względnej (RH) powietrza wewnętrznego w różnych obiektach. Dokonano przeglądu literatury nt. badań dotyczących wpływu wilgotności względnej powietrza wewnętrznego na czas przetrwania i zakaźność wirusów znajdujących się w powietrzu wewnętrznym i na powierzchniach w budynkach. Wyniki badań, w tym dotyczących koronawirusów, zdają się potwierdzać słuszność zalecanych przez wytyczne branżowe przyjmowanych poziomów wilgotności względnej powierza wewnętrznego w aspekcie sanitarnym.
EN
In this paper there were discussed legal requirements and sector guidelines considering recommended level of indoor air relative humidity (RH) in various buildings. There was reviewed subject literature on relative humidity influence on infectivity and survival of viruses present in the indoor air and on surfaces in buildings. The research results, including the ones concerning coronaviruses, seem to confirm validity of relative humidity levels in sanitary aspect recommended by sector guidelines.
Zapewnienie odpowiedniej wilgotności w zakładach przemysłowych i budynkach użyteczności publicznej jest na tyle istotne, że niejednokrotnie wymaga uzupełnienia instalacji klimatyzacyjnej o urządzenia nawilżające.
Pracownik wyposażony w niewłaściwe obuwie ochronne lub robocze w okresie chłodów jest narażony na wiele czynników wpływających na jego zdrowie. Zapewnienie bezpiecznego, wygodnego i komfortowego obuwia jest priorytetem dla każdego pracodawcy.
Currently, Vietnamese underground mines have been exploited down to -500 m and, in the near future, they will be exploited deeper. The exploitation of coal of seams has an negative impact on a workers environment. The increase in the depth of coal seam exploitation causes is the increase of adverse microclimate factors such as temperature, moisture, heat radiation. According to the current Vietnamese laws, coal deposits can be mined in a condition when air temperature does not exceed 30oC, although this rule is not always observed, especially during summer. The article show how reducing the adverse impact of climate factors in the mines and calculating the parameters which reduce the temperature on an example in one of underground coal mines in Vietnam.
PL
Obecnie wietnamskie kopalnie podziemne zostały wyeksploatowane do -500 m, w najbliższej przyszłości będą eksploatowane głębiej. Eksploatacja ma negatywny wpływ na środowisko. Działalność eksploatacji w wyrobiskach powoduje wzrost niekorzystnych czynników mikroklimatycznych, takich jak temperatura, wilgotność, promieniowanie cieplne. Zgodnie z obowiązującym wietnamskim prawem, złoża węgla mogą być eksploatowane w warunkach, gdy temperatura powietrza nie przekracza 30°C, chociaż nie zawsze jest to przestrzegane, zwłaszcza latem. W artykule przedstawiono rozwiązanie ograniczania niekorzystnego wpływu czynników klimatycznych w kopalniach oraz obliczenie parametrów obniżających temperaturę powietrza na przykładzie podziemnych kopalń węgla w Wietnamie.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono problematykę zapewnienia właściwej wilgotności powietrza wewnętrznego w obiektach biurowych. Scharakteryzowano uwarunkowania definiujące parametry psychrometryczne powietrza. Omówiono zagadnienia komfortu cieplnego, niebezpieczeństwa związane z za niską lub za wysoką wilgotnością powietrza oraz przegląd norm i przepisów. Na tej podstawie podano optymalne wartości wilgotności względnej powietrza w pomieszczeniach biurowych. W kolejnej części opisano metody uzyskania założonych wartości wilgotności oraz wady i zalety najpopularniejszych metod nawilżania i osuszania powietrza.
EN
The papier presents the problems of providing required indor air humidity in office buildings. First of all, the conditions defining the psychrometric parameters were characterized. Issues of thermal comfort, dangers related to low or high indoor air humidity and review standards and regulations were discussed. On this basis, the optimal values of indoor relative air humidity in office rooms were given. The next part describes the methods of achieving the assumed indoor air humidity values as well as the advantages and disadvantages of the most popular methods of humidifying and dehumidifying.
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule omówiono przepływ ziarna i powietrza przez suszarnię zbóż o pracy ciągłej z wykorzystaniem odzysku ciepła z powietrza usuwanego. Istotą wykorzystania odzysku ciepła w suszarniach jest możliwość znacznego ograniczenia zapotrzebowania na energię pierwotną niezbędną do właściwego podgrzania suszącego powietrza zewnętrznego. Wykorzystanie odzysku ciepła nie powinno wpływać na pogorszenie jakości ziarna, które po procesie suszenia może być składowane lub skierowane do dalszej obróbki (spożywczej lub przemysłowej). Analiza rozkładu temperatury powietrza w pionowej i poziomej płaszczyźnie wypływu powietrza z sekcji suszenia potwierdziła słuszność i konieczność stosowania odzysku ciepła z powietrza usuwanego z suszarni. Daje to możliwość znacznego ograniczenia zapotrzebowania na energię potrzebną do podgrzewania powietrza zewnętrznego. Jednocześnie pomiary rozkładu temperatury powietrza w suszarni wskazują na kierunek dalszego postępowania celem poprawy efektywności energetycznej suszarni. Niniejszy artykuł dotyczy szerokiego rozpowszechniania wyników badań przemysłowych zgodnie z § 5 umowy o dofinansowanie projektu pn. „Opracowanie energooszczędnej suszarni z odzyskiem ciepła i zintegrowanym systemem odpylania” realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, lata 2007-2013, Priorytet 1. Badania i rozwój nowoczesnych technologii, Działanie 1.4. Wsparcie projektów celowych. Projekt został dofinansowany przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. Numer umowy o dofinansowanie: UDA-POIG.01.04.00-02-104/12.
EN
Article presents grain and air flow in grain dryer with incorporated heat recovery system from exhaust air. Main reason of introducing heat recovery systems in grain dryers is to reduce the demand of energy necessary to fresh air heating. Operation of heat recovery shouldn’t impact dried grain quality, which after drying can be stored for further food or industrial processing. Analysis of air temperature distribution in vertical and horizontal plane at the air outlet from drying section confirmed the validity and necessity exhaust air heat recovery systems applications. Analysis confirmed significant reduction of energy needed for process fresh air heating. This paper concerns the wide dissemination of industrial research results in accordance with paragraph 5 of the contract for co-financing the project entitled "Development of an energy-saving dryer with heat recovery and an integrated dust collection system” implemented under the Innovative Economy Operational Program, 2007-2013, Priority 1. Research and development of modern technologies, Measure 1.4. Support for targeted projects. The project was co-financed by the National Center for Research and Development. Co-financing agreement number: UDA-POIG.01.04.00-02-104/12.
W budynkach biurowych, ze względu na potrzebę poprawy komfortu termicznego użytkowników, coraz częściej stosowane są rozwiązania, umożliwiające kontrolowanie poziomu wilgotności. W artykule opisano trzy różne podejścia do sterowania pracą nawilżaczy, uprzednio wyjaśniając sposób i zasadność ich wykorzystania. Podejściem współczesnym jest stosowanie protokołów komunikacyjnych łączących za pomocą magistrali komunikacyjnej odpowiednie sekcje procesów technologicznych. Taki sposób realizacji instalacji pozwala na dostosowanie pracy systemu nawilżania w zależności od wymagań i znacznie zwiększa funkcjonalność zarówno pod kątem sterowania, jak i monitoringu. W artykule omówiono zagadnienie poprawy parametrów powietrza przez zwiększenie zawartości pary wodnej, sposoby sterowania, jakie możliwe są przy wykorzystaniu wybranych, dostępnych na rynku rozwiązań oraz dokonano porównania i analizy wad i zalet każdego z nich.
EN
In new office buildings humidify control is used increasingly. This solution improves the comfort of its occupants. The article describes three different approaches to controlling the work of humidifiers, previously explaining the method and validity of their use. Using the possibilities of modern products, the advantages resulting from the use of open protocols to connecting appropriate sections of technological processes was describing. The advantages and disadvantages resulting from the application of classical and modern control methods as well as their principle of operation were also presented, as well as an indication of where each of them works best.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule omówiono możliwości zmniejszenia zapotrzebowania na energię do suszenia ziarna poprzez odzysk ciepła z wilgotnego powietrza usuwanego z suszarni. Wykorzystanie wymienników do odzyskiwania ciepła z powietrza wywiewanego i przekazywania odzyskanego ciepła do zimnego i suchego powietrza zewnętrznego powoduje znaczne zmniejszenie zapotrzebowania na energię pierwotną do suszenia zboża. Przy niskich temperaturach zewnętrznych możliwe jest odzyskanie z powietrza wywiewnego zarówno ciepła jawnego, jak i ciepła z kondensacji pary wodnej wydzielającej się w procesie suszenia. Przedstawiono koncepcję rozwiązania suszarni z odzyskiem ciepła w wymienniku z bezpośrednim przenoszeniem ciepła z powietrza wywiewanego do powietrza nawiewnego. Dla przykładowo wybranych wartości zadanych suszarni i rozwiązań projektowych z odzyskiem ciepła oszacowano zarówno możliwe do osiągnięcia zmniejszenie zapotrzebowania na energię pierwotną do termicznego uzdatniania powietrza, jak i wynikający z tego wzrost zapotrzebowania na energię związaną z transportem powietrza, z powodu zastosowania w suszarni dodatkowych wymienników ciepła. Analiza pracy układu podgrzewania powietrza suszącego wykazała, że stosowanie systemów z odzyskiem ciepła prowadzi do znacznego zmniejszenia zapotrzebowania na energię do suszenia ziarna sięgającego nawet 15-35%. Efekt ten zależy zarówno od parametrów powietrza zewnętrznego jak i od parametrów powietrza suszącego. Artykuł dotyczy szerokiego rozpowszechniania wyników badań przemysłowych zgodnie z § 5 umowy o dofinansowanie projektu pn. „Opracowanie energooszczędnej suszarni z odzyskiem ciepła i zintegrowanym systemem odpylania” realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, lata 2007-2013, Priorytet 1. Badania i rozwój nowoczesnych technologii, Działanie 1.4. Wsparcie projektów celowych. Projekt został dofinansowany przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. Numer umowy o dofinansowanie: UDA-POIG.01.04.00-02-104/12.
EN
This paper outlines the possibilities of reducing the energy demand for grain drying by recovering heat from the humid air expelled from the dryer. The use of heat exchangers for heat recovery from exhaust air and transfer of recovered heat to cold/ dry external air results in a significant reduction of the primary energy demand for grain drying. At low external air temperatures, it is possible to recover, from the exhaust air, both sensible heat and heat from the condensation of the water vapor released in the drying process. We present the design solution of a dryer with heat recovery in the heat exchanger with direct heat transfer from exhaust air into the supply air. For few example dryer design set points, we estimate both the achievable reduction in the primary energy demand for thermal air treatment and the resulting increase in energy demand for air transport caused by the use of additional heat exchangers in the dryer. Our analysis of the operation of the drying air heating system shows that heat recovery leads to 15-35% reduction in energy demand for drying grains. This effect depends both on the parameters of the external air and the drying air. This paper concerns the wide dissemination of industrial research results in accordance with paragraph 5 of the contract for co-financing the project entitled “Development of an energy-saving dryer with heat recovery and an integrated dust collection system” implemented under the Innovative Economy Operational Program, 2007-2013, Priority 1. Research and development of modern technologies, Measure 1.4. Support for targeted projects. The project was co-financed by the National Center for Research and Development. Co-financing agreement number: UDA-POIG.01.04.00-02-104/12.
W klimacie umiarkowanym płazy musiały przystosować się do cyklicznych zmian warunków pogodowych. Jako zwierzęta zmiennocieplne są całkowicie zależne od warunków zewnętrznych, głównie temperatury, która wpływa na ich aktywność roczną i dobową.
Jedną z przyczyn występowania wad w przegrodach budowlanych, poddawanych termomodernizacji jest dosyć częsty brak szczegółowych rozwiązań projektowych, opartych na analizach stanu przedprojektowego i końcowego. Spowodowane to jest m.in. niską świadomością zarządców obiektów o skutkach nieuzasadnionych działań (lub ich braku) oraz pozornym oszczędzaniem zarówno na opracowaniach projektowych, jak również na samym wykonawstwie. Brak instrukcji eksploatacyjnych obiektów często przyczynia się do ich szybszego zużywania się, a nawet uszkodzeń. W artykule, w dużym skrócie, przypomniane zostały metody dociepleń od lat 70. ub. wieku do najpopularniejszych, stosowanych obecnie. Proces termomodernizacji obiektów budowlanych zbyt często traktowany jest przez projektantów i wykonawców rutynowo, w odniesieniu jedynie do wybranych, pojedynczych przegród, co też w okresie późniejszym skutkuje efektami innymi, niż zakładano. Wymienione wyżej problemy krótko omówiono na przykładzie kilku obiektów, dla których przegrody pionowe zostały prawidłowo docieplone.
Ograniczenie dopływu powietrza do powierzchni przegród na skutek niewłaściwego użytkowania (zastawienie ścian meblami, książkami) lub niezgodnych z zasadami sztuki budowlanej, samodzielnych przeróbek systemu wentylacji (brak nawiewu, zamiana kanałów pionowych na poziome) prowadzi do nadmiernej wilgotności względnej powietrza (czasem lokalnie, czasem w całym mieszkaniu) i wykraplania się pary wodnej na przegrodach budowlanych. W artykule przedstawiono przykłady korozji biologicznej na ścianach w źle wentylowanych strefach mieszkania pomimo niezłej wentylacji samego mieszkania jako całości. Zwrócono także uwagę na błędne interpretacje termogramów, błędne wnioski o złej termoizolacji w oparciu o nieznaczne różnice temperatury na ścianach i w narożach, przy oknach i drzwiach. Pomijanie oczywistych zjawisk fizycznych związanych z przepływem ciepła należy uznawać za wadliwość badań termowizyjnych.
Na efektywność pracy pracowników biurowych duży wpływ mają warunki mikroklimatyczne w pomieszczeniu, czyli warunki cieplne miejsca pracy człowieka. Najważniejszymi czynnikami wpływającymi na mikroklimat są: temperatura i ruchy powietrza, wilgotność, promieniowanie cieplne oraz ciśnienie atmosferyczne.
Currently, regulations and norms require control of building ventilation only in terms of air velocity, which unfortunately does not always guarantee the ideal air quality required for health reasons. The study investigates the effectiveness of various types of ventilation in multi-family residential buildings (buildings occupied by more than one family) with particular emphasis on natural ventilation, which is the most common solution in residential buildings in Poland. The effectiveness of ventilation systems and their influence on basic properties of air quality, ie carbon dioxide concentration, relative humidity and temperature were examined, as well as the possibilities of changing the work done by ventilation systems in multi-family residences to adjust factors pertaining to air quality. The results obtained from the research show that, in the case of multi-family residential buildings, natural ventilation does not function effectively and should be replaced by mechanical ventilation – preferably intake and exhaust ventilation with heat recovery.
PL
Przepisy prawne oraz normy obligują do kontroli systemów wentylacji budynków jedynie pod względem prędkości strumienia powietrza, co niestety nie zawsze gwarantuje zalecaną ze względów zdrowotnych jakość powietrza. W pracy podjęto badania skuteczności różnych typów wentylacji wielorodzinnych budynków mieszkalnych ze szczególnym uwzględnieniem wentylacji naturalnej, stanowiącej najczęściej spotykane rozwiązanie w budynkach mieszkalnych w Polsce. Badano wpływ skuteczności wentylacji na podstawowe parametry charakteryzujące jakość powietrza, tj. stężenie ditlenku węgla, wilgotność względną oraz temperaturą. Badano również możliwość regulacji pracy systemu wentylacji budynków wielorodzinnych w zależności od zmieniających się parametrów jakości powietrza. Wyniki przeprowadzonych badań wykaza ły, iż w przypadku wielorodzinnych budynków mieszkalnych systemy wentylacji naturalnej nie spełniają swojej funkcji i powinny zostać zastąpione przez systemy wentylacji mechanicznej (najlepiej nawiewno-wywiewne z odzyskiem ciepła).
Artykuł poświęcony projektowi systemu klimatyzacji bytowej dla jachtu morskiego, w którym zastosowano dostępne na rynku rozwiązania techniczne urządzeń pozyskujących energię elektryczną ze źródeł odnawialnych. W jego części pierwszej („TCHiK” nr 5/2016, s.168) Autorka przedstawiła charakterystykę techniczno-użytkową wybranej jednostki typu katamaran żaglowy wraz z wynikami obliczeń jego charakterystyki cieplnej. W części drugiej publikacji przedstawiony jest sposób wyznaczenia ilości powietrza wentylacyjnego oraz omówione dwa alternatywne rozwiązania koncepcyjne klimatyzacji dla wybranego jachtu. Pierwszy system opiera się na instalacji wodno-powietrznej, natomiast drugi jest systemem jedynie powietrznym.
EN
The paper presents the concept of air conditioning system for a sea boat based on commercially available devices using renewable energy for electricity generation. In the first part („TCHiK” nr 5/2016, p.168) the boat has been described and the energy demand has been determined. This second part deals with fresh air capacity determination and propositions of two alternative solutions of the air conditioning system. The first concept is based on water-air system, while the second one is an air system only.
18
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule omówiono problemy związane z zawilgoceniem hal basenowych. Opisano zagrożenia wynikające z niewłaściwie zaprojektowanych i wykonanych stropodachów. Wykazano wpływ wentylacji na stan wilgotnościowy hal basenowych. Zbudowano model numeryczny do oceny rozkładu temperatury oraz kierunków i prędkości powietrza w hali basenowej, który pozytywnie przeszedł weryfikację eksperymentalną.
EN
The article presents the moisture problems of swimming pool halls. There were described the improperly designed and constructed roofs and related moisture risks. The influence of ventilation on the moisture state of pool halls was highlighted. A paper presents the numerical model which was created to assess temperature distribution and the direction and speed of air in the pool hall. The model passed the experimental verification.
19
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule omówiono wyznaczenie wzoru regresyjnego do obliczania współczynnika przewodzenia ciepła λ betonu komórkowego z uwzględnieniem gęstości pozornej, temperatury i wilgotności powietrza otoczenia. Prognozowano, wykorzystując metody regresji wielorakiej i automatycznych sieci neuronowych. Wykonano test Shapiro-Wilka sprawdzający normalność rozkładów. Weryfikację prawidłowości wyznaczonych równań regresji wykonano, obliczając błąd MAPE prognozy oraz analizując szereg resztowy, wyznaczając funkcje autokorelacji i autokorelacji cząstkowych reszt. W celu uzyskania danych przeprowadzono badania laboratoryjne pięciu różnych gęstości betonu komórkowego od 100 do 570 kg/m3 oraz oznaczono wartość współczynnika λ przy zmieniających się warunkach cieplno-wilgotnościowych. Badania wpływu temperatury na wartości współczynnika przewodzenia ciepła wykonano dla czterech zakresów od 0 do 42,5 ºC. Wpływ wilgotności powietrza na wartość współczynnika oznaczono w przypadku pięciu wilgotności od 0 do 90%.
EN
The aim of the study was to determine the regression formula for calculating the thermal conductivity λ cellular concrete with regard to apparent density, temperature and humidity of the ambient air. Methods of automated regression and neural networks were used. Shapiro-Wilk normality checking distributions were made. Verification of the correctness set of regression equations was performed by calculating an error MAPE forecasts and analysis of the residual series, setting the autocorrelation function and partial autocorrelation of residuals. A series of laboratory tests were performed. For five different λ cellular concrete densities of 100 to 570 kg/m3 determined ratio when the changing conditions of the thermo-humidity. Investigation of the effect of temperature on the thermal conductivity was performed for four ranges of 0 to 42.5 °C. Effect of humidity on the coefficient determined for the five humidity of 0 to 90%.
Podczas nakładania powłok lakierniczych, istotnym parametrem procesu może być wilgotność powietrza. Problem dotyczy również lakierni renowacyjnych. Wilgotność powietrza może mieć również wpływ zarówno, na jakość powłok lakierniczych jak i komfort pracy lakiernika. W artykule omówiono potrzeby oraz metody pomiarów wilgotności renowacyjnej w kabinie lakierniczej. Szereg wyników pomiarów rejestrowanych w różnych warunkach pracy kabiny lakierniczej mogą posłużyć do utworzenia sprawdzonego i wiarygodnego modelu numerycznego wilgotności w przestrzeni roboczej kabiny lakierniczej. Model ten może stanowić jeden z modułów kompleksowego numerycznego modelu symulacyjnego kabiny lakierniczej.
EN
During spray painting application one of important environmental parameter is the air humidity. It is also important at refinishing process. The air humidity has an impact on coatings quality and painter comfort. The paper presents the methods and reasons of air humidity measurement inside refinishing paint spray booth. The measurement data recorded at the different work conditions can be used to create a numerical model of air humidity inside the paint spray booth. The model can be used as part of complex simulation model of paint spray booth.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.