Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Wpływ źródła energii elektrycznej na wyniki LCA produkcji cementu z dodatkiem materiałów alternatywnych

Generowicz-Caba Natalia, Kulczycka Joanna

Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN

|

2026

|

nr 114

49--56

PL

Cement jest jednym z kluczowych materiałów dla sektora budowlanego, ale jego produkcja odpowiada za ok. 7–8% globalnych emisji CO2, co w kontekście dążeń do zrównoważonego rozwoju i neutralności klimatycznej podkreśla znaczenie analiz cyklu życia (LCA). W artykule przedstawiono przegląd najnowszej literatury dotyczącej zmian w składzie cementu i ich wpływu na środowisko, ocenianego z wykorzystaniem metodologii LCA. Przeanalizowano badania nad cementem z dodatkiem materiałów alternatywnych oraz raporty EPD przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem śladu węglowego, zużycia energii i granic systemu. Dodatkowo wykonano porównanie tradycyjnej produkcji klinkieru z wariantem, w którym energię elektryczną z sieci zastąpiono energią z paneli fotowoltaicznych, modelowanych w programie SimaPro. Prace te stanowią pierwszy etap projektu ValorWaste, w ramach którego kolejne działania będą dotyczyły zastępowania surowców krytycznych odpadami i produktami ubocznymi w celu dalszej redukcji śladu środowiskowego produkcji cementu.

EN

Cement is one of the key materials in the construction sector, but its production accounts for approximately 7–8% of global CO2 emissions, which, in the context of sustainable development and climate neutrality goals, highlights the importance of life cycle assessment (LCA). This paper presents a review of recent literature concerning changes in cement composition and their environmental impacts assessed using LCA methodology. Studies on cement with alternative materials as additives and company EPD reports were analysed, with particular emphasis on carbon footprint, energy consumption, and system boundaries. In addition, a comparative analysis was carried out between conventional clinker production and a variant in which grid electricity was replaced by electricity generated by photovoltaic panels, modelled in SimaPro. This work constitutes the first stage of the ValorWaste project, in which subsequent activities will focus on substituting critical raw materials with wastes and by-products to further reduce the environmental footprint of cement production.

2

Opti-Carbon - inteligentny system on-line do obliczania śladu węglowego (Zakresy 1-3) i planowania dekarbonizacji Odlewni 4.0

Sawczuk Mariola, Lasek Dawid, Kurek Damian

Przegląd Odlewnictwa

|

2026

|

Vol. 76, nr 5-6

158--161

PL

Odlewnie coraz częściej nie są pytane czy liczą ślad węglowy, tylko kiedy dostarczą dane: emisji z Zakresów 1-3, emisję C02e na tonę z potwierdzeniem źródła danych i historii zmian. Problem w tym, ze te informacje są zwykle rozproszone między fakturami, ERP, arkuszami Excel, licznikami energii i wiedzą wielu osób w zakładzie. W artykule pokazujemy, jak Opti-Carbon porządkuje ten obszar: liczy i raportuje ślad węglowy dla całej organizacji (Zakres 1-3) zgodnie z ISO 140641 i GHG Protocol, a jednocześnie - w realiach odlewni - umożliwia skupienie warstwy optymalizacji na procesach o największym wpływie: topieniu i zalewaniu (najczęściej ponad 70% zużycia energii). Dla Zakres 3 system udostępnia dedykowany moduł odlewniczy liczenia emisji procesowych metodą bilansu masowego, zaprojektowany jako intuicyjny w praktyce produkcyjnej.

EN

Foundries are increasingly being asked not whether they calculate their carbon footprint, but when they will provide data on: emissions from Scopes 1-3, C02e emissions per tonne, along with confirmation of the data source and a history of changes. The problem is that this information is usually scattered across invoices, ERP systems, Excel spreadsheets, energy meters and the knowledge of various people within the plant. In this article, we demonstrate how Opti-Carbon brings order to this area: it calculates and reports the carbon footprint for the entire organisation (Scopes 1-3) in accordance with ISO 14064-1 and the GHG Protocol, whilst - in the context of a foundry - enabling the optimisation layer to focus on the processes with the greatest impact: melting and pouring (typically accounting for over 70% of energy consumption). For Scope 3, the system provides a dedicated foundry module for calculating process emissions using the mass balance method, designed to be intuitive in a production environment.

3

Ograniczenia interpretacyjne wskaźnika GWP w analizie cyklu życia wyrobów budowlanych na przykładzie stolarki budowlanej

Ciuła Michał, Dechnik Mirosław, Buda-Chowaniec Aleksandra

Materiały Budowlane

|

2026

|

nr 1

87--90

4

Wodór niskoemisyjny nowe prawo już obowiązuje

Foltynowicz Marek

Kierunek Chemia

|

2026

|

Nr 1

120-121

PL

Nowe unijne przepisy dotyczące wodoru niskoemisyjnego właśnie weszły w życie, wprowadzając jednolitą metodologię liczenia emisji w całym cyklu życia paliwa i otwierając drogę do szerokiego wykorzystania technologii obniżających ślad węglowy tam, gdzie elektryfikacja nie jest możliwa.

5

A comparative analysis of conventional and vegetable lubricants - Evaluating AW/EP performance and carbon footprint within a life cycle assessment framework

Maldonado-Cortés Demófilo, Almaguer Aylen Ayala, Peña-Parás Laura

Journal of Sustainable Technologies - Problemy Eksploatacji

|

2026

|

Vol. 116, no 1

51--60

EN

The environmental impact of industrial lubricants has become an increasing concern due to their petroleum- and chemical-based compositions. This study presents a comparative life cycle assessment of conventional lubricants and bio-lubricants used in gearbox applications over a one-year period of operation. The assessment follows the ISO 14040 framework, evaluating various impact categories. Wear and friction data are obtained from a standardised four-ball tribotester to represent the lubricants’ performance and energy loss due to the friction coefficient. The integration of tribological behaviour into the LCA is an innovative approach that enables a more accurate estimation of the lubricants’ carbon footprint, particularly during the use phase. The study supports the adoption of bioproducts as a more environmentally friendly strategy in industry and demonstrates the importance of taking into account both the tribological and environmental performance for a life cycle assessment of lubricants. The results show that vegetable lubricants enriched with AW/EP additives provide an high anti-wear performance, positioning them as viable replacements for conventional lubricants.

PL

Wpływ środowiskowy przemysłowych środków smarnych staje się coraz większym problemem z powodu zawartości w nich pochodnych ropy naftowej i nieekologicznych dodatków. Celem pracy była analiza porównawcza wpływu konwencjonalnych i ekologicznych środków smarnych na ślad węglowy oraz na ocenę cyklu życia przekładni przemysłowej w trakcie jednego roku eksploatacji. Ocena została przeprowadzana na podstawie normy ISO 14040. Właściwości środka smarnego i jego wpływ na stratę energii z powodu oporów ruchu oceniano na podstawie wyników zużycia i współczynnika tarcia uzyskanych za pomocą uniwersalnego aparatu czterokulowego. Łączna analiza charakterystyk tribologicznych i ocena cyklu życia jest innowacyjnym podejściem, które pozwoliło na precyzyjne oszacowanie śladu węglowego wynikającego z zastosowania środka smarnego. Niniejsza praca dostarcza argumentów wspierających wdrażanie bioproduktów smarnych jako strategii bardziej przyjaznej środowisku w przemyśle oraz wykazuje, jak istotne w ocenie cyklu życia tych preparatów jest uwzględnienie zarówno właściwości tribologicznych, jak i środowiskowych. Uzyskane wyniki wskazują, że środki smarne na bazie olejów roślinnych uszlachetnione dodatkami AW/EP zapewniają wysoką odporność na zużycie, co pozycjonuje je jako realną alternatywę dla ich konwencjonalnych odpowiedników.

6

Rzeczywisty ślad węglowy przechodzenia z węgla na inne paliwa w elektroenergetyce i ciepłownictwie

Pronobis Marek

Energetyka

|

2026

|

nr 5

225--232

PL

Krajowy System Elektroenergetyczny (KSE) opiera się w coraz większym stopniu na blokach gazowych zasilanych gazem ziemnym (GZ), w większości importowanym. W związku z istotnym wpływem emisji CH4 na klimat Ziemi pojawia się pytanie, czy obecna polityka w zakresie tworzenia struktury KSE ma sens zarówno z ekonomicznego jak i ekologicznego punktu widzenia. Istnieje możliwość, że importowany GZ generuje ślad węglowy (carbon footprint CFP) większy niż krajowy węgiel kamienny (WK), a nawet brunatny (WB). W artykule zawarto próbę oceny, w jakich warunkach taka sytuacja może zachodzić i wskazano możliwe kierunki optymalnego rozwoju energetyki opartej na wykorzystaniu energii chemicznej paliw, która jest niezbędna jako składnik chroniący parametry elektryczne (częstotliwość, napięcie) KSE i zabezpieczający przed blackoutem w sytuacji dużego udziału niesterowalnych odnawialnych źródeł energii OZE (farmy wiatrowe FW i fotowoltaika PV).

EN

The National Power System (NPS) is increasingly reliant on gas-fired units fueled by natural gas (NG), the majority of which is imported. Given the significant impact of CH4 emissions on the global climate, it remains questionable whether current policies shaping the NPS structure are justifiable from both economic and ecological perspectives. There is a possibility that imported NG generates a carbon footprint (CFP) exceeding that of domestic hard coal (HC) or even lignite (L). This paper evaluates the conditions under which such a scenario occurs and outlines optimal development paths for fuel-based power generation. This sector remains an essential component for maintaining grid frequency and voltage stability, serving as a safeguard against blackouts in a system with a high penetration of intermittent renewable energy sources (RES), such as wind farms and photovoltaics.

7

Analiza efektywności energetycznej i emisji CO2 w cyklu życia układu gruntowej pompy ciepła zintegrowanej z mikroinstalacją PV

Wciślik Sylwia, Kokosza Alicja

Ciepłownictwo, Ogrzewnictwo, Wentylacja

|

2026

|

T. 57, nr 4

16--25

PL

Celem pracy jest określenie rocznego zapotrzebowania na energię elektryczną kotłowni z gruntową pompą ciepła w budynku jednorodzinnym oraz ocena, w jakim stopniu instalacja fotowoltaiczna może pokryć to zapotrzebowanie. Metodyka opiera się na obliczeniach energii użytkowej, końcowej i pomocniczej zgodnie z obowiązującymi normami oraz na analizie parametrów technicznych budynku i pompy ciepła. Wyniki wskazują, że budynek charakteryzuje się niskim zapotrzebowaniem na energię użytkową (68,6 kWh/m²·rok) oraz wysoką efektywnością systemów technicznych. Roczne zużycie energii końcowej przez kotłownię wynosi ok. 6900 kWh. Aby pokryć 50% tego zapotrzebowania, wystarczą cztery moduły PV o mocy 450 Wp. Zastosowanie fotowoltaiki obniża wskaźnik EP z 67,6 do 33,4 kWh/(m²·rok) i redukuje emisję CO₂ o ok. 50%. Wnioski potwierdzają, że integracja pompy ciepła z instalacją PV znacząco poprawia efektywność energetyczną, zmniejsza ślad węglowy i zwiększa niezależność energetyczną budynku.

EN

The aim of the study is to determine the annual electricity demand of a boiler room equipped with a ground source heat pump in a single family house, and to assess the extent to which a photovoltaic installation can cover this demand. The methodology is based on calculations of useful, final, and auxiliary energy in accordance with applicable standards, as well as an analysis of the technical parameters of the building and the heat pump. The results show that the building has a low useful energy demand (68.6 kWh/m²·year) and high efficiency of its technical systems. The annual final energy consumption of the boiler room is approximately 6900 kWh. To cover 50% of this demand, four PV modules with a capacity of 450 Wp each are sufficient. The use of photovoltaics reduces the EP indicator from 67.6 to 33.4 kWh/(m²·year) and lowers CO₂ emissions by around 50%. The conclusions confirm that integrating a heat pump with a PV installation significantly improves energy efficiency, reduces emissions, and increases the building’s energy independence.

8

Life cycle assessment of an experimental extensive green roof : a case study

Sierka Edyta, Bedlińska Zuzanna, Biela Magdalena, Chen Hsin-Yu, Larysz Katarzyna, Stolarczyk Magdalena

Archives of Environmental Protection

|

2026

|

Vol. 52, no. 1

136--146

EN

This study aimed to determine the environmental impact of extensive green roofs (EGRs) using a Life Cycle Assessment (LCA) based on an analysis of a 4 m² experimental EGR unit. A literature-based LCA was conducted, covering the first three life cycle stages, followed by a detailed LCA of these stages. The analysis was supplemented with carbon footprint calculations for the individual processes involved in constructing the experimental green roof unit (4 m²). The results showed that the production of green roof components, particularly synthetic materials such as polyvinyl chloride (PVC) and polypropylene, significantly contributes to environmental degradation. The carbon footprint of the 740.15 kg experimental green roof was 0.29 kg CO₂ equivalent per kilogram of green roof system (GRS). While this value is relatively low compared to, for example, selected food products, the environmental impact increases significantly when scaled to actual roof sizes, such as 100 m². Compared to similar studies, such as 150.99 kg CO₂ equivalent per m² for tropical green roofs, this study highlights the variability of environmental impacts depending on climate, materials, and design decisions. Although green roofs are intended to mimic natural ecosystems, current designs often rely on materials with high environmental impacts. Further research into sustainable alternatives and the inclusion of more CO₂-sequestering plant species are necessary to reduce their ecological footprint.

PL

Celem niniejszego badania było określenie wpływu na środowisko ekstensywnych zielonych dachów (EGR) przy użyciu oceny cyklu życia (LCA) na podstawie analizy eksperymentalnej jednostki EGR o powierzchni 4 m². Przeprowadzono analizę cyklu życia opartą na wytycznych i wartościach zawartych w literaturze, obejmującą pierwsze trzy etapy cyklu życia, a następnie szczegółową analizę cyklu życia tych etapów. Analizę uzupełniono o obliczenia śladu węglowego dla poszczególnych procesów związanych z budową eksperymentalnego zielonego dachu (4 m²). Wyniki wykazały, że produkcja elementów zielonego dachu w szczególności materiałów syntetycznych, takich jak polichlorek winylu (PCW) i polipropylen, znacząco przyczynia się do degradacji środowiska. Ślad węglowy eksperymentalnego zielonego dachu o masie 740,15 kg wyniósł 0,29 kg ekwiwalentu CO₂ na kilogram systemu zielonego dachu (GRS). Chociaż wartość ta jest stosunkowo niska w porównaniu na przykład z wybranymi produktami spożywczymi, wpływ na środowisko znacznie wzrasta w przypadku skalowania do rzeczywistych rozmiarów dachów, takich jak 100 m². W porównaniu z podobnymi badaniami, takimi jak 150,99 kg ekwiwalentu CO₂ na m² dla zielonych dachów tropikalnych, niniejsze badanie podkreśla zmienność wpływu na środowisko w zależności od klimatu, materiałów i decyzji projektowych. Chociaż zielone dachy mają naśladować naturalne ekosystemy, obecne projekty często opierają się na materiałach o dużym wpływie na środowisko. Aby zmniejszyć ich ślad ekologiczny, konieczne są dalsze badania nad zrównoważonymi alternatywami i wprowadzenie większej liczby gatunków roślin pochłaniających CO₂.

9

Carbon footprint of rail vehicles

Orczyk Małgorzata, Tomaszewski Franciszek

Advances in Science and Technology. Research Journal

|

2026

|

Vol. 20, no. 5

75--86

EN

The article presents the essence of carbon footprint, defined as the sum of greenhouse gas emission, caused directly or indirectly by a person, organisation, product or event. Transport accounts for about 20% of global CO2 emission, ranking third after the energy sector (40%) and industry (25%). Therefore, in the era of railway development, especially high-speed rail, the issue of CO2 emission is of particular importance. High-speed vehicles require new, more durable materials, including composites, which generate a carbon footprint more than twice as large as that of steel. The carbon footprint of a rail vehicle is measured by the total amount of greenhouse gases emitted throughout its life cycle, generated by the product (i.e. rail vehicle) from the extraction of raw materials to the end-of-life stage of that product. The system boundaries used in the analysis of a product’s carbon footprint may vary, as is demonstrated in this article using the example of train carriages. The most comprehensive scope is ‘cradle-to-cradle’, as this model of product design encompasses all aspects of a product’s life. The study showed that the use of this model in the manufacture of new carriages decreases the carbon footprint four-fold. The paper presents collected and processed data regarding CO2 emission according to events, which indicates that the largest CO2 emissions occur within Scope 3 – other indirect emissions that concern activity throughout the entire value chain, e.g. transport products and processes, material production or even business travel, which account for 75%-85% of total emissions. CO2 emission are presented for different life-cycle stages of a vehicle and types of vehicles, as well as for construction materials used in the production of rail vehicles, including tram and metro carriages.

10

Greenhouse gas emissions in seaports exemplified by the port in Gdynia

Klimek Hanna

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2025

|

z. 226

495--505

EN

Purpose: Faced with climate change, reducing greenhouse gas emissions is one of the most difficult and urgent global challenges. Seaports are large GHG emitters, and they have been assessing their carbon footprint and adopting decarbonization strategies. However, calculating the carbon footprint of ports is a serious challenge due to the specificity of the service-based activities they conduct. This article addresses the topic of GHG emissions in seaports, using the example of the port in Gdynia (one of the four largest Polish ports), where the port authority started estimating the carbon footprint as part of preparations for ESG reporting. The aim of this article is to identify challenges related to assessing and reporting carbon footprint in a seaport. Design/methodology/approach: The study used secondary and primary data sources. A review of the literature on the subject was conducted, as well as the analysis of the summaries of reports published by the Gdynia port management for the years 2003 and 2020-2023 (in which the identified sources of GHG emissions were described and the amount of emissions was estimated), and data from non-standardized interviews conducted in January 2025 with employees of Polish ports were used, which allowed us to establish that the Port of Gdynia Authority SA was the first of all Polish ports to attempt to estimate the amount of GHG emissions in the port and prepare a report on the size of its carbon footprint. Findings: It was established that the specificity of port activities results in various problems and challenges, which concern, among others, collecting the required and reliable data, using analytical tools dedicated to ports, methods of estimating the carbon footprint, taking into account the incomplete scope of emissions and making numerous "exclusions" (which may lead to doubts as to the reliability of the report), proposals for directions of actions to reduce GHG emissions in the port. Research limitations/implications: The credibility of reports and the effectiveness of seaport carbon footprint reduction strategies depend on the reliability and discipline of the GHG emission estimation process. Practical implications: The study of GHG emissions and the preparation of a reduction strategy in seaports is one of the primary challenges port authorities and port service companies face in light of the need for decarbonization. This article indicates problems and challenges that the authors of carbon footprint reports and reduction strategies in seaports must confront. Originality/value: In the Polish literature on this subject, there is a lack of studies on the specifics of GHG emissions in seaports, reporting of port carbon footprint and related problems. This article identifies challenges and provides some recommendations.

11

European Union requirements for carbon footprint reporting as a challenge - the case of Poland

Voss Grażyna, Huterski Robert

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2025

|

z. 227

511--521

EN

Purpose: This article aims to demonstrate threats to the correct reporting of carbon footprint according to the requirements of the European Union, using the example of Poland. Design/methodology/approach: The research methods used include analysis of secondary data from Eurostat, analysis of legal acts, and literature studies on the measurement and reporting of carbon footprint. Findings: The introduction of uniform reporting standards (European Sustainability Reporting Standards - ESRS) and key indicators for assessing the performance of units means the need to collect numerous data. The obligation to prepare sustainable development reports will significantly impact the scope of work and the accounting tools used in both financial and management accounting. Current European Union requirements for determining and reporting carbon footprint information will challenge accountants. The very complexity of the construction of the carbon footprint and the methods of its calculation, which require the use of dedicated software, may open up room for errors and abuse. Research limitations/implications: The EU’s environmental policy and ESRS reporting requirements will evolve. The actual enforcement of the accuracy of carbon footprint reporting remains to be verified; therefore, such a study should be repeated. Practical implications: Poland is a country that has a lot to do in the field of environmental protection among the European Union countries. This will lead to remarkably high pressure and costs imposed on companies, increasing the potential threat of violations of ethical standards when preparing non-financial reporting regarding the impact of companies’ activities and products on the natural environment. The problem for accountants is also the fear of the consequences of disclosing information, which indicates the negative impact of the activities of these entities on the natural environment. This is undoubtedly an area susceptible to unethical activities. Originality/value: The paper's originality lies in comparing carbon footprint reporting requirements with the ecological situation of Poland, among other European Union countries, as a source of potential irregularities in the reports of Polish companies.

12

Development of a consumer maturity model for carbon footprint reduction

Szczepańska Alicja, Zdonek Iwona

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2025

|

z. 228

613--635

EN

Purpose: The aim of the paper is to present the concept and practical implementation of a consumer maturity model for reducing the carbon footprint. The developed model allows the evaluation of consumers’ awareness and behaviors regarding carbon footprint reduction. Design/methodology/approach: The research was based on a comprehensive literature review covering the concepts of carbon footprint and maturity models. Based on the findings, an original consumer maturity model was constructed, followed by its testing using the Proof of Concept (PoC) approach. A Python application was developed to assess consumer maturity based on user responses. Findings: The study resulted in the creation of a consumer maturity model consisting of key dimensions and variables influencing carbon footprint reduction. The model was successfully implemented in an application that allows classification of consumers into different maturity levels based on their behaviors and decisions. Research limitations/implications: The model was tested in a controlled environment, which may limit its generalizability. Future research should involve testing with a broader and more diverse group of consumers. Practical implications: The model and application can be used by organizations and institutions to diagnose consumer readiness to adopt more sustainable behaviors and to design educational or marketing interventions tailored to different maturity levels. Social implications: Promoting awareness and behavioral change among consumers can significantly contribute to reducing greenhouse gas emissions at the individual level, supporting broader climate protection efforts. Originality/value: The paper introduces a novel model specifically targeting consumer behavior in the context of carbon footprint reduction, addressing a gap in existing maturity models which primarily focus on organizational or industrial practices. Keywords: carbon footprint, consumer maturity, maturity model, greenhouse gases.

13

Super Duplex - AHSS welding for electric vehicles

Szczucka-Lasota Bożena, Węgrzyn Tomasz, Kamińska Joanna, Pereira Silva Abilio, Łazarz Bogusław

Transport Problems

|

2025

|

T. 20, z. 1

59--71

EN

Solutions for planning and improving transport processes often require the modification of existing transport equipment or the development of new equipment to increase its operational range or improve its efficiency. Appropriately introduced modifications contribute to maintaining the smooth flow of the process, enabling transport in a wider operational range. Proprietary solutions consisting of increasing the operational range of the extension arm by incorporating high-strength steels into their structure made it possible to extend the arms of these devices while maintaining the total weight of the device and appropriate high-performance parameters. The solution allows operators to reach places previously inaccessible to these devices, thus eliminating the need to use other devices in the logistics process. An important element of the solution is to ensure the passive safety of the structure; hence, the solution created for the needs of transport logistics required the development of an appropriate process for joining different types of steel. This type of joint is important in the automotive industry, especially in the construction of mobile platforms, because, on the one hand, a light, spacious, and durable structure is required, and on the other hand, this structure should be characterized by good anti-corrosion properties. The uniqueness of the presented solution is evidenced by the fact that the developed processes supporting the reduction of the “carbon footprint” were deliberately used to combine elements of two different types of steel: super duplex (SD) steel and advanced high-strength steel (AHSS), which is a technological novelty in combining the discussed steel grades. The CO2-free gas mixture was selected for technological and environmental reasons in accordance with EU directives, which strongly recommend reducing CO2 emissions in the automotive industry. The purpose of this article is to present a solution for the execution of welded joints, high- strength steels with duplex steels, ensuring the achievement of the desired structures of transport equipment, taking into account the principles of sustainable development and striving in this area to reduce CO2 in technological processes. The main methods for checking the quality of the welded dissimilar joint were based on the tensile, bending, and impact toughness tests. The results are very promising, and the obtained correct joints are characterized by high mechanical properties suitable for constructing mobile platforms in the automotive industry. The presented solution supports activities for sustainable development and logistics in transport. The proposed solution to modify transport means will improve the functionality of this device. The solution was developed to address the need to implement the transport processes of the examined organization.

14

Ślad węglowy przedsiębiorstwa miejskiego transportu zbiorowego : metodologia i wyniki obliczeń dla Metropolii GZM

Tomanek Robert

Transport Miejski i Regionalny

|

2025

|

nr 9

3--8

PL

Celem artykułu jest przedstawienie metodologii obliczania śladu węglowego (Corporate Carbon Footprint, CCF) dostosowanej do przedsiębiorstwa miejskiego transportu zbiorowego (PTZ) oraz wyników badań przeprowadzonych w 2025 roku dla przewoźników komunalnych działających na obszarze Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii (GZM). W artykule omówiono zakresy emisji według GHG Protocol, źródła danych, problemy metodologiczne oraz wyniki obliczeń. Badania pokazują rolę paliw kopalnych oraz energii elektrycznej w emisji gazów cieplarnianych. Przedstawiono także wskazówki dotyczące przeprowadzania obliczeń oraz wykorzystania pozyskanych danych.

EN

The aim of the article is to present a methodology for calculating the Corporate Carbon Footprint (CCF) tailored to municipal public transport enterprises, as well as the results of a study conducted in 2025 for municipal transport operators operating within the Upper Silesian-Zagłębie Metropolis (GZM Metropolis). The paper discusses emission scopes in accordance with the GHG Protocol, data sources, methodological challenges, and calculation results. The study highlights the role of fossil fuels and electricity in greenhouse gas emissions. It also provides practical guidelines for conducting carbon footprint calculations and for the use of the data obtained.

15

Technologie lekkie i ciężkie w przemyśle mieszkaniowym stosowane w przeszłości i obecnie na przykładach polskich i szwedzkich: prognozy dotyczące technologii budowlanych w kontekście zrównoważonego rozwoju

Chrzanowska Olga

Środowisko Mieszkaniowe

|

2025

|

nr 51

39-53

PL

Problemem badawczym artykułu jest ukazanie genealogii i potencjałów zrównoważonego ekologicznie przemysłu mieszkaniowego w Polsce w technologiach lekkich takich jak drewno, uznawanych za najbardziej zrównoważone ekologicznie, według analiz życia budynku mierzonych w metodologii Life Cycle Analysis. Tekst ma na celu ukazanie modelowych rozwiązań dla Polski z zakresu technologii lekkich w przemyśle budowlanym. Badania przeprowadzone są metodą analizy historycznej oraz strategią studium przypadku. W artykule opisane są prekursorskie ideały zabudowy mieszkaniowej w technologii lekkiej na przykładzie projektów polskich architektów wczesnego modernizmu Leona Dietz d’Army, Heleny i Szymona Syrkusów oraz ich inspiracje realizacjami Europy Zachodniej. Druga część artykułu przedstawia współczesne metody dla zrównoważenia wpływu środowiskowego betonu dominującego obecnie na polskim rynku zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej. Szwecja zostaje wskazana jako wzór dla rozwoju polskiego przemysłu budownictwa mieszkaniowego w technologiach drewnianych.

EN

The main aim of this article is to present the genealogy and prospects of the ecologically sustainable housing industry in Poland in lightweight construction such as wood, which is considered to be the most ecologically sustainable according to the Life Cycle Analysis methodology. The specific objective of the text is to present model solutions for Poland for sustainable housing industry. The research was carried out using historical analysis and a case study strategy. The article describes the pioneering ideals of housing development in lightweight technology, with designs examples from Polish architects of early modernism Leon Dietz d’Army, Helena and Szymon Syrkus and their inspirations drawn from Western Europe. The second part of the article presents modern methods for balancing the environmental impact of concrete, which currently dominates the Polish multi-family housing market. Sweden is indicated as a model for the development of the Polish housing industry in wooden technologies.

16

Monitoring and Identification of Carbon Footprint Changes for Selected Fuels on the Example of the Koszalin-Kołobrzeg-Białogard Functional Area

Zimny Weronika, Dyczkowska Joanna Alicja

Rocznik Ochrona Środowiska

|

2025

|

Tom 27

312--319

EN

This article presents changes in the carbon footprint generated by vehicles using different types of fuel (gasoline, diesel, liquefied petroleum gas) in the Koszalin–Kolobrzeg–Bialogard Functional Area (KKBOF) with projections up to 2055. The study is based on historical data from 2019-2023 and forecasts of the number of vehicles until 2055. The research aims to monitor the carbon footprint generated by vehicles using various types of fuel (gasoline, diesel, liquefied petroleum gas) in KKBOF from 2019 to 2023 and to identify changes up to 2055 in implementing sustainable transport policies in the region. The results confirm that gasoline-powered vehicles generate the highest carbon footprint, and this gap is expected to widen by 2055. The highest rate of CO2 emission growth has been observed in highly urbanized areas, particularly in the Koszalin city district, where the projected average annual increase in emissions from gasoline-powered vehicles is 0.64 tons, compared to 0.37 tons for diesel and 0.10 tons for liquefied petroleum gas. The study highlights the need for comprehensive CO2 reduction strategies in the transport sector, including developing the Mobility as a Service model and infrastructure for low-emission vehicles. Action is essential in urban areas where emission-related problems are most severe. The findings of this study can serve as a basis for shaping transport policies aligned with the goals of sustainable development and the European Green Deal.

17

Analiza emisji gazów cieplarnianych w zakładzie mięsnym

Wróbel-Jędrzejewska Magdalena, Przybysz Łukasz, Włodarczyk Ewelina

Przemysł Spożywczy

|

2025

|

T. 79, nr 5

19--23

PL

Realizacja celów zrównoważonej gospodarki wymaga od producentów żywności analizy wskaźników środowiskowych. W artykule przedstawiono badania śladu węglowego w produkcji i przetwórstwie mięsa w średniej wielkości zakładzie w Polsce. Prace obejmowały ocenę emisji gazów cieplarnianych w zdefiniowanym zakresie i uwzględniały, zarówno emisje bezpośrednie (wynikające ze spalania paliw kopalnych i działania systemów produkcyjnych), jak i pośrednie (związane z zużyciem energii elektrycznej). Na podstawie zgromadzonych danych opracowano jednolitą metodologię obliczania śladu węglowego, umożliwiającą precyzyjną ocenę emisji na każdym etapie produkcji. Opracowano bazę danych, co pozwoliło na określenie wartości śladu węglowego w analizowanym okresie. Wyniki badań dostarczają kluczowych informacji umożliwiających optymalizację procesów produkcyjnych oraz opracowanie strategii dekarbonizacji przetwórstwa mięsnego.

EN

The achievement of sustainable economy goals requires food producers to analyze environmental indicators. A study of the carbon footprint of meat production and processing at a medium-sized facility in Poland was presented. The work included an assessment of greenhouse gas emissions within a defined range and took into account, both direct emissions (resulting from the combustion of fossil fuels and the operation of production systems) and indirect emissions (related to electricity consumption). Based on the collected data, a unified methodology for carbon footprint calculating was developed, allowing precise assessment of emissions at each stage of production. A database was developed, which made it possible to determine the carbon footprint value over the analyzed period. The results of the study provide key information to optimize production processes and develop strategies for decarbonizing meat processing.

18

Analiza emisji gazów cieplarnianych w polskiej mleczarni

Wróbel-Jędrzejewska Magdalena, Włodarczyk Ewelina, Przybysz Łukasz

Przemysł Spożywczy

|

2025

|

T. 79, nr 7

36--39

PL

Analiza śladu węglowego produkcji wyrobów mleczarskich pozwala na ocenę wpływu tej branży na środowisko i wskazanie obszarów wymagających optymalizacji. Celem badania było określenie emisji gazów cieplarnianych (GHG) w procesie produkcji mleka i jego przetworów w polskim zakładzie przemysłowym. Dokonano analizy produkcji, wyznaczono kluczowe parametry procesów oraz zastosowano odpowiednią metodę zbierania danych. Stwierdzono, że każdy proces produkcji ma swój udział w całkowitym śladzie węglowym (CF). CF produkcji nabiału wynosił 0,37 kg CO2eq/kg. Główne źródło emisji GHG stanowiło zużycie gazu ziemnego i energii elektrycznej, a każde z nich odpowiadało za około 40% całkowitych emisji. Monitorowanie i redukcja śladu węglowego to istotny krok w kierunku zrównoważonego rozwoju sektora mleczarskiego oraz dostosowania do międzynarodowych regulacji środowiskowych.

EN

Analysis of the carbon footprint of dairy product manufacturing allows for an assessment of the industry’s impact on the environment and identification of areas requiring optimization. The aim of the study was to determine greenhouse gas (GHG) emissions in the production of milk and dairy products in a Polish industrial plant. Production was analyzed, key process parameters were determined, and an appropriate data collection method was used. It was found that each production process contributes to the total carbon footprint (CF). The CF of dairy production was 0.37 kg CO2eq/kg. The main source of GHG emissions was the consumption of natural gas and electricity, each of which accounted for approximately 40% of total emissions. Monitoring and reducing the carbon footprint is an important step towards the sustainable development of the dairy sector and adaptation to international environmental regulations.

19

Ślad węglowy wyrobów budowlanych – platforma FoCA – wspierająca rynek budowlany w osiągnięciu neutralności klimatycznej

Kaczorek Dobrosława, Piasecki Michał

Przegląd Budowlany

|

2025

|

R. 96, nr 5

111--114

PL

W obliczu wyzwań klimatycznych i rosnących wymagań legislacyjnych Unii Europejskiej sektor budowlany stoi przed koniecznością głębokiej transformacji w kierunku neutralności klimatycznej. Kluczowym elementem tego procesu jest umiejętność oceny i ograniczania śladu węglowego materiałów i całych obiektów budowlanych. Artykuł prezentuje projekt badawczy FoCA (Free of Carbon Architecture) oraz jego główny rezultat – interaktywną platformę internetową, która ma na celu wsparcie małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), projektantów i inwestorów w Polsce i Turcji w podejmowaniu świadomych decyzji projektowych i inwestycyjnych opartych na wiarygodnych danych środowiskowych. Platforma agreguje dane o śladzie węglowym materiałów, umożliwia ich porównywanie oraz przeprowadzanie analiz zgodnie z unijnym systemem LEVEL(S), stanowiąc praktyczne narzędzie wspierające dekarbonizację budownictwa.

EN

In the face of climate challenges and the growing legislative requirements of the European Union, the construction sector is confronted with the need for a profound transformation towards climate neutrality. A key element of this process is the ability to assess and reduce the carbon footprint of materials and entire buildings. This article presents the FoCA (Free of Carbon Architecture) research project and its main outcome – an interactive online platform designed to support Small and Mediumsized Enterprises (SMEs), designers, and investors in Poland and Turkey in making informed design and investment decisions based on reliable environmental data. The platform aggregates carbon footprint data of materials, enables their comparison, and facilitates analyses in line with the EU’s LEVEL(S) framework, serving as a practical tool to support the decarbonization of the construction sector.

20

Ślad węglowy w budownictwie – ekologiczna wizja przyszłości

Ciuła Michał

Przegląd Budowlany

|

2025

|

R. 96, nr 1

127--130

PL

Obecnie coraz większy nacisk kładzie się na ekosystem w architekturze projektowanych obiektów. Koncepcja ochrony środowiska w branży budowlanej skupia się na ograniczeniu emisji gazów cieplarnianych, ponieważ mają one istotny wpływ na globalne zanieczyszczenie atmosfery. W tym kontekście Komisja Europejska proponuje wprowadzenie wymogu Zero Emission Building (ZEB) już od 2030 roku. Jednak obliczanie śladu węglowego budynku i wartości potencjału tworzenia efektu cieplarnianego (GWP) jest skomplikowane i budzi kontrowersje. W opinii autora tak złożoną problematyką w przyszłości zajmować będą się algorytmy uczenia maszynowego. W artykule przeglądowo przedstawiono kilka obecnie działających projektów wykorzystujących sztuczną inteligencję (AI) w celu minimalizacji śladu węglowego w budownictwie. Wnioskiem jest, że dalsze badania i rozwój metodologii oceny śladu węglowego są niezbędne w celu osiągnięcia bardziej precyzyjnych i spójnych wyników, co przyczyni się do budowania bardziej ekologicznych systemów zarządzania zasobami i środowiskiem.

EN

Currently, more and more emphasis is placed on the ecosystem in the architecture of designed facilities. The concept of environmental protection in the construction industry focuses on reducing greenhouse gas emissions, because they have a significant impact on global atmospheric pollution. In this context, the European Commission proposes to introduce the Zero Emission Building (ZEB) requirement from 2030. However, calculating a building’s carbon footprint and global warming potential (GWP) is complex and controversial. In the author’s opinion, machine learning algorithms will deal with such complex issues in the future. The article reviews several currently operating projects using artificial intelligence (AI) to minimize the carbon footprint in construction. The conclusion is that further research and development of carbon footprint assessment methodologies are necessary to achieve more precise and consistent results, which will contribute to building greener resource and environmental management systems.