Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Role of intelligent transport systems in enhancing road safety. A case study of Łódź

Ostrowska Martyna

Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej

|

2025

|

Nr 94 (tom 2)

111--120

EN

Road transport is one of the most dangerous modes of transport, as evidenced by data from the World Health Organization (WHO), which reports 1.19 million fatalities annually. Consequently, research into improving road safety is gaining importance. One of the solutions aimed at enhancing road safety is constituted by intelligent transport systems (ITS), which deploy advanced technologies for monitoring and optimizing traffic flow. The implementation of ITS is supported by the European Commission and is underway in several cities. One of the most advanced ITS systems in Poland is operating in Łódź. Therefore, the goal of this article is to present the intelligent transport system implemented in Łódź and its impact on road safety.

2

Changes in objective road traffic safety in Łódź in the context of the implementation of an intelligent transport system in the years 2007–2023

Ostrowska Martyna

Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej

|

2025

|

Nr 95 (tom 2)

77--91

EN

The aim of this article is to present the operation of the Intelligent Transport System (ITS) in Łódź and to analyse its potential impact on changes in objective road traffic safety in urban transport. Data from the years 2007–2023 concerning the number of road accidents, fatalities, and injuries were examined. The research findings indicate a significant decrease in traffic incidents following the implementation of the ITS: the annual average number of accidents has decreased from 1784.67 to 1225.62 (t = 4.07; p = 0.0039), fatalities declined from 38.00 to 18.50 (t = 5.24; p = 0.0003), and the number of injured persons was reduced from 2186.89 to 1464.25 (t = 3.95; p = 0.0044), with very large effect sizes (Cohen’s d > 2.0). Although a downward trend was also observed at the national level, the changes in Łódź were more pronounced and stable. This may suggest a beneficial effect of the ITS as a contributing factor supporting the improvement of objective traffic safety.

3

Łódź w budowie. Absolwenci Wydziału Architektury PW w środowisku łódzkich architektów dwudziestolecia międzywojennego

Stępień Wojciech

Studia do Dziejów Architektury i Urbanistyki w Polsce

|

2025

|

nr 8

92--147

PL

Z chwilą zakończenia pierwszej wojny światowej, w warunkach nowopowstałego państwa polskiego Łódź stanowi duże, drugie co do wielkości miasto kraju. Zmaga się jednak z brakami w infrastrukturze oraz problemami gospodarczymi i społecznymi wynikającymi ze strat wojennych w przemyśle. W pierwszych latach dwudziestolecia miasto dysponuje nieliczną i niewystarczającą kadrą inżynierów budownictwa, która w kolejnych latach zasilana jest przez architektów wykształconych na zagranicznych uczelniach. Przedmiotem pracy jest opisanie rozwoju łódzkiego środowiska architektów w okresie dwudziestolecia międzywojennego, w tym znaczenia Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej na społeczność zawodową miasta i jego krajobraz architektoniczny. Architektura Łodzi omawianego okresu jest przedmiotem badań i publikacji, jednak obszerność łódzkiego zasobu archiwalnego sprawia, że w dalszym ciągu pozostaje nieprzebadany i nieopisany. Praca jest efektem przeprowadzonych badań bibliograficznych i kwerend archiwalnych dotyczących życiorysów wybranych architektów oraz ich twórczości. Przedmiotem badań była aktualna literatura przedmiotu, prasa pochodząca z omawianego okresu oraz dokumentacja archiwalna zgromadzona w samorządowych i państwowych instytucjach oraz w zbiorach prywatnych rodzin opisywanych twórców. Analizie poddany zostaje proces przekształcania się łódzkiego środowiska architektonicznego, wpływ młodego pokolenia twórców na struktury instytucjonalne i krajobraz architektoniczny miasta. Szczególną uwagę poświęcono konfliktom o charakterze pokoleniowym i światopoglądowym, wpływowi zewnętrznych wzorców ideowych na lokalne praktyki projektowe oraz znaczeniu konkursów architektonicznych. Przedstawiono dynamikę rozwoju środowiska architektów i proces wchodzenia na scenę zawodową grupy twórców, których edukacja przebiegała w realiach niepodległego państwa polskiego. Artykuł podejmuje próbę uporządkowania informacji na temat środowiska architektów, którzy, mimo braku spektakularnych karier ogólnopolskich, wywarli trwały wpływ na obraz miasta i jego architektoniczną tożsamość.

EN

With the conclusion of World War I, subject to conditions of a newly formed Polish State, Łódź was a large, second as to size, city. However, it had to face shortages in infrastructure as well as economic and social problems stemming from wartime damage to its industry. Over the initial years of the twenty–year interwar period the city had at its disposal a staff of construction engineers that was small and insufficient. It was supplemented over successive years by architects educated at foreign universities. The subject of the paper is the description of the development of the Łódź architectural community during the twenty interwar years and the impact of the Faculty of Architecture of the Warsaw University of Technology on the professional community of the city and its architectural landscape. The architecture of Łódź of the discussed period has been the subject of research and publications. However, the sheer magnitude of Łódź’s archival resources means they continue to be unexplored and undescribed. The work is the outcome of conducted bibliographic research and archival queries relating to the biographies of selected architects and their creativity. The subject of research was current literature on the topic, press from the discussed period, and archival documentation accumulated by local government and state institutions as well as in the private family collections of the discussed designers. It is the process of transformation of the Łódź architectural community, the impact of a young generation of designers on institutional structures and the architectural landscape of the city that are subject to analysis. Special attention was devoted to conflicts of generational and worldview character, the influence of external conceptual models on local design practices, and the importance of architectural competitions. What is presented is the dynamics of the development of the architectural community and the process of the coming onto the professional stage of a group of designers whose education took place in the reality of an independent Polish state. The article makes an effort to order information regarding the architectural community whose members, in spite of no spectacular nationwide careers, had an impact on the picture of the city and its architectural identity.

4

Łódź (nad) tunelami stoi

Orłowski Tomasz

Materiały Budowlane

|

2025

|

nr 2

52--54

5

Towards Circular Cities – comparison analysis of the circular economy definitions within the Amsterdam and Łódź spatial policies

Skiba Edyta, Hanzl Małgorzata

Builder

|

2025

|

R.29, nr 1

6--13

EN

The European Union sees its cities as potential frontrunners in the transition to the Circular Economy (CE), which is a tool to achieve targets set in the European Green Deal (EDG). The various Circular City Visions (CCV) published in different EU regions are based on the CE definition. However, more investigation needs to be done to discover how the differences in culture, politics, spatial management, and economy between Member States affect CE implementation strategies for cities, as well as the common understanding and definition of CE and CCV. Moreover, the CCV is a rather new topic among scholars, and the plurality of CE definitions creates the risk of blurring the concept. This article aims to verify the consistency of definitions used in different policies – especially in EU Member States, with a particular focus on the multi-speed Europe concept. To verify the differences and similarities between the policies on which the spatial policies of the EU Member States are based, a two-stage research was carried out. The case studies were selected among the EU cities. A representative from the Netherlands – Amsterdam – was selected for the so-called "Inner Six" of the EU. On the other hand, Łódź, Poland, was chosen as a representative of the Visegrad Group countries (V4).

PL

Unia Europejska postrzega swoje miasta jako liderów w przejściu na gospodarkę obiegu zamkniętego (GOZ), która jest narzędziem do osiągnięcia celów określonych w Europejskim Zielonym Ładzie (EZŁ). Wizje Miasta Obiegu Zamkniętego (WMOZ) publikowane w różnych regionach UE opierają się na definicji GOZ. Obecnie istnieje niewielka liczba prac analizujących wpływ różnic kulturowych, politycznych oraz różnic w zarządzaniu przestrzennym i gospodarce między państwami członkowskimi, które wpływają na strategie wdrażania GOZ w miastach. Ponadto rozbieżności te wpływają na wspólne dla Europy rozumienie i definiowanie GOZ oraz WMOZ. Dodatkowo WMOZ to stosunkowo nowy temat wśród badaczy, a różnorodność definicji GOZ stwarza ryzyko rozmycia tego pojęcia. Celem artykułu jest zweryfikowanie spójności definicji używanych w różnych politykach – przede wszystkim w państwach członkowskich UE, ze szczególnym uwzględnieniem koncepcji Europy wielu prędkości. Aby zweryfikować różnice i podobieństwa między założeniami polityk, na których opierają się strategie przestrzenne państw członkowskich UE, przeprowadzono dwustopniowe badanie. Przykłady wybrano spośród miast UE. Jako reprezentant miast zlokalizowanych w krajach założycielskich UE tzw. wewnętrznej szóstki wybrany został Amsterdam w Holandii. Na reprezentanta grupy krajów wyszehradzkich (V4) została wybrana Łódź w Polsce.

6

Bold visions, reality, future opportunities. Evolution of the spatial layout of a modernist multifamily residential estate on the example of the Retkinia housing estate in Łódź (Poland)

Krystkowski Tomasz

Architectus

|

2025

|

Nr 1 (81)

27--36

EN

Modernist multi-family housing estates provide homes for approximately eight million people in Poland. In Łódź, almost half of the population lives in housing estates. These complexes, built on a massive scale from the 1960s until the political transformation in 1989, will continue to play a significant role in the city’s spatial structure for decades to come. This article focuses on Retkinia, the largest housing estate in Łódź. Developed from the early 1970s, its fundamental shape was formed by the late 1980s and early 1990s. The article presents the evolution of the estate’s spatial form, from the bold visions of the architects who designed vibrant commercial-service centres, individualized public spaces, green recreational areas with rich facilities, and experimental buildings, to the much poorer implementation of those plans – resulting in a spatial layout lacking many es-sential elements, later supplemented and adjusted to current needs, yet still “unfinished”. The research is based on archival queries, analysis, and the assessment of the estate’s space (mutual relations of buildings, public spaces and their equipment, transport layout), as well as studies of the relevant literature. The results indicate that the existing spatial layout offers many possibilities for transformations in the context of the current residents’ needs and contemporary challenges.

PL

Modernistyczne wielorodzinne osiedla stanowią miejsce zamieszkania około ośmiu milionów Polaków. W Łodzi niemal połowa liczby mieszkań¬ców żyje na takich osiedlach. Zespoły te, realizowane na ogromną skalę od lat 60. XX w. do czasu transformacji ustrojowej w 1989 r., będą jeszcze przez długie dekady odgrywały ogromną rolę w strukturze przestrzennej miasta. Przedmiotem artykułu jest Retkinia – największe łódzkie osiedle. Realizowane od początku lat 70. XX w. zasadniczy kształt uzyskało na przełomie lat 80. i 90. XX w. Celem autora pracy jest przybliżenie ewolucji formy przestrzennej osiedla. Począwszy od śmiałych wizji architektów kreślących tętniące życiem centra handlowo-usługowe osiedla, zindywidualizowane przestrzenie publiczne, zielone tereny rekreacyjne o bogatym wyposażeniu czy eksperymentalne obiekty, po znacznie uboższą realizację – układ przestrzenny pozbawiony wielu istotnych elementów, w latach późniejszych uzupełniany i dostosowywany do bieżących potrzeb, a jednocześnie ciągle „nieukończony”. Badanie oparto na kwerendzie archiwalnej, analizie i ocenie własnej przestrzeni osiedla (wzajemne relacje zabudowy, przestrzenie publiczne i ich wyposażenie, układ komunikacyjny) oraz studiach literatury przedmiotu. Wyniki wskazują, że istniejący układ przestrzenny daje wiele możliwości przekształceń w kontekście aktualnych potrzeb mieszkańców oraz wy¬zwań współczesności.

7

Analysis of the possibilities of revitalization of historic buildings in the former complex of the spinning mill complex in Lodz

Chmielewski Ryszard, Sankowski Jacek

Materiały Budowlane

|

2024

|

nr 8

46--53

EN

The article analyzes the technical condition of historic boiler and turbine buildings located on the site of the former “Polmerino” worsted spinning mill complex. These buildings are included in the municipal register of monuments of the city of Lodz, and are currently located on the territory of a new residential area. The primary purpose of assessing these facilities was to analyze the technical feasibility and economic viability of revitalization and reconstruction. The technical condition of the load-bearing structure of the boiler and turbine buildings (structurally connected to each other) was determined to be in an emergency state – there was an imminent threat of a structural disaster. These facilities should have been demolished, and until the demolition of the buildings was carried out, a safety zone should have been demarcated and fenced off, preventing outsiders from being in the area. The immediate cause of damage to the elements of the load-bearing structure, threatening the safety of the structure, was the degradation of the masonry due to the impact of rainwater and groundwater. In addition, it was also found that demolition and reconstruction from acquired material was not possible.

PL

W artykule przeanalizowano stan techniczny zabytkowych budynków kotłowni i turbin, zlokalizowanych na terenie byłego kompleksu przędzalni czesankowej „Polmerino”. Obiekty te zostały wpisane do gminnej ewidencji zabytków Łodzi. Obecnie położone są na terenie nowego osiedla mieszkaniowego. Zasadniczym celem oceny tych obiektów było przeprowadzenie analizy technicznej oraz ekonomicznej opłacalności rewitalizacji i przebudowy. Stan techniczny konstrukcji nośnej budynków kotłowni i turbin (połączonych konstrukcyjnie ze sobą) określono jako awaryjny, ponieważ stwierdzono bezpośrednie zagrożenie katastrofą budowlaną. Obiekty te powinny zostać rozebrane, a do czasu wykonania rozbiórki należało wyznaczyć i wygrodzić strefę bezpieczeństwa, uniemożliwiającą przebywanie osób postronnych w tym obszarze. Bezpośrednią przyczyną powstania uszkodzeń elementów konstrukcji nośnej, zagrażających jej bezpieczeństwu, była degradacja murów w wyniku oddziaływania wód opadowych i gruntowych. Dodatkowo stwierdzono, że rozbiórka i odbudowa z pozyskanego materiału nie jest możliwa.

8

Przystanek Koziny : podziemne miasto w sercu Łodzi

Sieradzki Bartłomiej

Geoinżynieria : drogi, mosty, tunele

|

2024

|

Nr 3

42-48

PL

Z tekstu dowiesz się: na czym polega rektyfikacja ścian szczelinowych i dlaczego jest tak istotna, dlaczego ważne jest wykonywanie przestrzennych modeli obliczeniowych 3D dla tak skomplikowanych zagadnień geotechniczno-konstrukcyjnych, z jakiego powodu kluczowe znaczenie ma odpowiednie zaprojektowanie i wykonanie tzw. zamka.

9

Struktura urbanistyczna wybranych łódzkich osiedli mieszkaniowych z lat 1950-1990 wyrazem zmieniających się metod kształtowania przestrzeni

Bamberski Michał

Builder

|

2024

|

R.28, nr 3

45--51

PL

Artykuł przedstawia struktury urbanistyczne wybranych łódzkich osiedli mieszkaniowych z lat 1950-1990 w kontekście przeprowadzonych badań nad metodami kształtowania przestrzeni. Stanowi także próbę zabrania głosu w dyskusji o jakości osiedli mieszkaniowych realizowanych w okresie istnienia Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Przyjęto metodę porównawczą, zestawiając ze sobą charakterystyczne cechy struktury urbanistycznej czterech wybranych osiedli mieszkaniowych, takie jak: powierzchnia, powierzchnia zabudowy, wskaźnik intensywności zabudowy, liczba mieszkańców, liczba kondygnacji, kompozycja urbanistyczna, lokalizacja lokali usługowych oraz technologia wykonania budynków mieszkalnych. Każde z nich jest reprezentantem poszczególnych dziesięcioleci opisywanego okresu. Badania zostały przeprowadzone na podstawie analizy tekstów źródłowych, historycznych zdjęć lotniczych, ortofotomap, oryginalnych projektów zagospodarowania terenu oraz obserwacji empirycznych na terenie osiedli mieszkaniowych. Badanie obrazuje proces pierwotnego odejścia od formy tradycyjnego kwartału miejskiego z lokalami usługowymi zlokalizowanymi w parterze, aby pod koniec okresu badawczego znów do niego powrócić, jednak w zmodernizowanym i bardziej ekonomicznym układzie. Przykłady osiedli Bałuty I oraz Radogoszcz-Wschód udowadniają, że pomimo 30 lat różnicy kompozycja urbanistyczna oparta o kwartały miejskie pozostała najbardziej miastotwórczą formą zabudowy w środowisku zurbanizowanym. Ponadto czytelny, funkcjonalny i wygodny układ urbanistyczny świadczy o jakości całego osiedla mieszkaniowego.

EN

The article presents the urban structures of selected housing estates in Łódź from the years 1950-1990 in the context of research conducted on methods of shaping space. It is also an attempt to take part in the discussion about the quality of housing estates built during the existence of the Polish People's Republic. A comparative method was adopted, comparing the characteristic features of the urban structure of four selected housing estates, such as: area, built area, development intensity index, number of inhabitants, number of floors, urban composition, location of retail and structural technology of the residential buildings. Each of them represents particular decades of the described period. The research was carried out on the basis of the analysis of source texts, historical aerial photos, orthophotomaps, original spatial development projects and empirical observations in housing estates. The study illustrates the process of the initial abandonment from the form of a traditional city quarter with retail premises located on the ground floor, only to return to it at the end of the research period, but in a modernized and more economical layout. The examples of the Bałuty I and Radogoszcz-Wschód housing estates prove that, despite a 30-year difference, the urban composition based on city quarters remains the most city-forming system of development in an urbanized environment. Moreover, a clear, functional and comfortable urban layout proves the quality of the entire housing estate.

10

Problematyka konserwacji zabytkowej architektury żelbetowej na przykładzie wiaty w zespole „Kapelusza Pana Anatola” w Łodzi

Kroc Tomasz

Builder

|

2024

|

R.28, nr 6

28--31

PL

Artykuł poświęcony jest zabytkowej powojennej architekturze żelbetowej na przykładzie pawilonu handlowego położonego w Łodzi. Obecnie w kraju wciąż toczy się dyskusja o wartości tzw. dóbr kultury współczesnej i sposobie ich ochrony. Zabytkowe obiekty w konstrukcji żelbetowej zaliczyć należy do niezbyt licznej grupy. W dobie prefabrykacji wyjątkowych, wyróżniających się obiektów jest całkiem niewiele. Celem pracy jest ukazanie specyfiki i problematyki konserwacji tego typu obiektów. Metodyka pracy opiera się na kwerendzie literatury w zakresie łódzkiej powojennej architektury modernistycznej, a także analizie opracowań technicznych oraz wizji terenowych in situ i własnych obserwacjach. Badania prowadzą do wskazania podstawowych problemów i rozwiązań występujących w historycznych obiektach żelbetowych.

EN

The article is about historic, post-war reinforced concrete architecture on the example of a shopping pavilion located in Łódź. Currently, there is still an ongoing discussion in the country about the value of the contemporary cultural goods and how to protect them. Historical buildings, which are made of reinforced concrete are not very numerous. In the era of prefabrication, there are very few unique, distinctive objects. The aim of the work is to show the specificity and problems of the conservation of this type buildings. The work methodology is based on a literature search in the field of post-war modernist architecture in Łódź, as well as the analysis of technical studies and field visions and own observations. The research leads to identification of basic problems and solutions occurring in historical reinforced concrete structures.

11

Exploring Łódź’s city centre–from the origins to modern Times

Włodarczyk Monika

Architectus

|

2024

|

Nr 3 (79)

75--84

EN

The article presents a comprehensive analysis of changes in the perception and functionality of Łódź’s centre within the context of urban and social transformations. It focuses on identifying key factors influencing the city’s spatial and social evolution, examining how historical and emerging centres affect its structure and residents’ lives. Utilizing a broad methodology based on spatial data, historical analysis, and results from field research and surveys, the author aims to understand the dynamics of changes in Łódź’s urban structure. The conclusions highlight the importance of adaptive urban strategies that consider changing social needs and expectations, indicating the development of multi-functional centres as a response to the complex challenges of the modern city. The study sheds light on spatial restructuring processes, emphasizing the role of social participation and innovative approaches in shaping the future of urban centres.

PL

W artykule przedstawiono kompleksową analizę zmian w percepcji i funkcjonowaniu centrum Łodzi w kontekście przemian urbanistycznych i społecznych. Skoncentrowano się na identyfikacji kluczowych czynników wpływających na ewolucję przestrzenną i społeczną miasta, badając, jak historyczne i nowo powstające centra wpływają na jego strukturę i życie mieszkańców. Wykorzystując metodologię opartą na analizie danych przestrzennych, historycznych oraz wyników przeprowadzonych badań terenowych i ankietowych, autorka dąży do zrozumienia dynamiki zmian w tkance miejskiej Łodzi. We wnioskach podkreślono znaczenie adaptacyjnych strategii urbanistycznych, które uwzględniają zmieniające się potrzeby i oczekiwania społeczne, wskazując na rozwój wielu ośrodków funkcjonalnych jako odpowiedź na złożone wyzwania współczesnego miasta. Badanie rzuca światło na procesy restrukturyzacji przestrzennej, podkreślając rolę partycypacji społecznej i innowacyjnego podejścia w kształtowaniu przyszłości centrów miejskich.

12

Początki bezpyłowego wywozu śmieci w Łodzi

Skowron Marek

Przegląd Komunalny

|

2023

|

nr 6

88--91

PL

Przyglądając się współczesnym śmieciarkom, sprawnie opróżniającym pojemniki ze śmieciami trudno sobie wyobrazić inną metodę przeprowadzania tej niezbędnej operacji, A przecież jeszcze 85 lat temu w drugim pod względem liczby ludności mieście w Polsce odpady wywożone były... wozami konnymi.

13

Changes in transport and consumer behaviour as a result of retail restriction on Sundays on the example of Łódź (Poland)

Borowska-Stefańska Marta, Andrzejczak Grzegorz, Dulebenets Maxim A., Horňák Marcel, Turoboś Filip, Wiśniewski Szymon

Prace Komisji Geografii Komunikacji PTG

|

2023

|

nr 26(2)

57--76

EN

The goal of the study is to show how the restrictions on commercial businesses affected travel behaviour among residents of a large city in Central Europe (here: Lodz, Poland). To achieve this objective, a survey was conducted in autumn 2021 on a cohort of over 6,000 Lodz residents aged 13+ using the mixed-mode CATI (Computer Assisted Telephone Interviewing) and CAWI (Computer Assisted Web Interviewing) techniques. The research sample size reflected the population demographics was representative. The results were utilised to identify particular groups of residents with specific transport and consumer behaviour using the clustering method. Five clusters were determined in which a correlation between the respondents’ traits (i.e., age and occupation) and transport and consumer behaviour could be discerned. Since both the oldest and the youngest respondents display low mobility (especially on Sundays), the Sunday retail restrictions have had little impact on the way they organise their time. People of working age (30-44 and 45-64 years old) exhibit different patterns, however. Being the most mobile population group, they declare that the restrictions have had a negative impact on their time management.

14

The Green Ring of Tradition and Culture in Łódź as an example of a strategic plan to protect and shape the landscape of a former industrial city

Dankowska Maria

Ochrona Dziedzictwa Kulturowego

|

2023

|

Nr 15

7--20

EN

Natural heritage and cultural heritage co-create the cultural landscape becoming the basis of the local and supra-local identity. Therefore protection and at the same time shaping both of these resources is the task of currently living generations. It is possible, and even very appropriate, to take integrated action, in which both natural and cultural heritage will be protected and shaped together. At the same time, it is important to take into account the specificity of both of these resources and parallel development of system solutions and individual ones. The Green Ring of Tradition and Culture is a design proposal for producing the system of attractive spaces surrounding the city centre of Łódź, in which green areas, e.g. parks, allotment gardens, have also been taken into account as well as greenery along the Łódka and Jasień rivers, cemeteries and post-industrial buildings: factories, palaces and factory owners' villas and palaces or other culturally significant architectural works which are an important part of the history of Łódź. A special place of this layout is occupied by Piotrkowska Street together with the buildings adjacent to it, which was defined as an element that cuts transversely and connects (fastens) the entire layout. Lodz Ring is therefore a design creation that uses the existing, significant potential of Łódź for creating an attractive system of public spaces and thus extracting and preserving the most valuable elements of its cultural heritage and nature.

PL

Dziedzictwo przyrodnicze oraz dziedzictwo kulturowe współtworzą krajobraz kulturowy stając się podstawą lokalnej a także ponadlokalnej tożsamości. Zatem ochrona i jednocześnie kształtowanie obu tych zasobów jest zadaniem obecnie żyjących pokoleń. Możliwe, a nawet bardzo właściwe, jest podejmowanie działań zintegrowanych, w których zarówno dziedzictwo przyrodnicze jak i kulturowe będzie chronione i kształtowane łącznie. Przy czym istotne jest uwzględnianie specyfiki obu tych zasobów oraz równoległe wypracowanie rozwiązań systemowych oraz jednostkowych/indywidualnych. Zielony Krąg Tradycji i Kultury jest propozycją projektową wytworzenia systemu atrakcyjnych przestrzeni otaczających śródmieście Łodzi, w którym uwzględnione zostały równocześnie tereny zieleni np. parki, ogrody działkowe, ale także zieleń wzdłuż rzek Łódki i Jasienia, cmentarze oraz ważne ze względu na historię Łodzi obiekty poprzemysłowe: fabryki, pałace i wille fabrykanckie ale również inne znaczące kulturowo dzieła architektoniczne. Szczególne miejsce tego układu zajmuje ulica Piotrkowska wraz z przyległą do niej zabudową, którą określono jako element przecinający poprzecznie i spinający całość założenia. Łódzki Krąg jest zatem kreacją projektową wykorzystującą istniejący, znaczący potencjał Łodzi do utworzenia atrakcyjnego systemu przestrzeni publicznych i tym samy wydobyciu oraz zachowaniu najcenniejszych elementów jej dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego.

15

Contemporary revitalization of public spaces in Łódź. The role of squares, streets and courtyards in creating the genius loci based on the historical heritage

Sadowski Łukasz Mikołaj, Sumorok Aleksandra

Ochrona Dziedzictwa Kulturowego

|

2023

|

Nr 16

7--20

EN

The city of Lodz (Łódź), despite its medieval origins (1423), is a young city. It was established as an important industrial center in the 19th century. In the 20th century it was the second largest city in Poland. The unusual and unique in Poland, "American" plan of the city (one main street and districts developing around the factories) resulted in a lack of city squares and a small amount of public space. Since the beginning of the 20th century, Lodz has been trying to create common spaces. Unfortunately, after the systemic transformation of 1989 and in connection with the economic crisis of the 1990s, they underwent far-reaching degradation. Nowadays they are undergoing a revitalization process. There are many competitions and projects concerning both the rehabilitation of existing city squares and the creation of new ones. However, the term "city square" has largely lost its original, traditional meaning and the name "square" now covers a variety of open spaces - pedestrian streets, courtyards. We propose to pay attention to a few selected, diverse examples of municipal and private investments like squares, streets, parks. Despite the positive reception of the changes made and the "renewal" of the city the process is criticized by many specialists and considered controversial. The presentation is an attempt to analyze these solutions in terms of urban planning, city landscape and ecology. And also whether such solutions can be considered modern and adequate to the requirements of planning in the 21st century.

16

Gospodarka odpadami komunalnymi jako element gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ) dla miasta Łodzi

Kozłowska Barbara, Lelicińska-Serafin Krystyna

Gaz, Woda i Technika Sanitarna

|

2023

|

Nr 2

26--30

PL

Nowoczesna gospodarka odpadami komunalnymi powinna wpisywać się w założenia gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ) modelu gospodarczego bazującego na działaniach polegających na rezygnacji (refuse), przemyśleniu (rethink), ograniczeniu (reduce), ponownym użyciu (reuse), naprawie (repair), odnowie (refurbish), regeneracji (remanufacture), użyciu w innym zastosowaniu (repurpose), recyklingu (recycle) i odzysku (recover). Wdrożenie zasad GOZ jest wyzwaniem dla każdego miasta. Za przykład rozważań w tym zakresie posłużyło miasto Łódź, gdzie nadal istnieje przestrzeń na podejmowanie działań w ramach gospodarki cyrkularnej, które jednocześnie pozwolą na usprawnienie systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. W latach 2015-2020 zaobserwowano wyraźny wzrost wskaźnika nagromadzenia odpadów komunalnych - zarówno w miesicie Łodzi, jak i w całym województwie łódzkim. Jednym z najtrudniejszych wyzwań wydaje się być funkcjonowanie efektywnego systemu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych. Blisko 60% wszystkich odpadów komunalnych zbieranych w Łodzi to odpady zmieszane (resztkowe), choć udział odpadów zbieranych selektywnie wzrasta. Trudnym do osiągnięcia wydaje się również wymagany poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, ale jest to problem całego kraju.

EN

Modern municipal waste management should be in line with the circular economy (CE) assumptions - an economic model based on refuse, rethink, reduce, reuse, repair, refurbish, remanufacture, repurpose, recycle and recover. The implementation of CE principles is a challenge for every city. The city of Łódź served as an example of considerations in this regard, where there is still room for taking actions within the circular economy, which will also allow for improving the municipal waste management system. In the years 2015-2020, a significant increase in the municipal waste accumulation index was observed - both in the city of Łódź and in the entire Loth Voivodeship. One of the most difficult challenges seems to be the functioning of an effective selective municipal waste collection system. Nearly 60% of all municipal waste collected in Łódź is mixed (residual) waste, although the share of selectively collected waste is increasing. It also seems difficult to achieve the required level of preparation for the reuse and recycling of municipal waste, but it is a problem for the whole country.

17

Wstępny projekt instalacji energetycznej PV o mocy 10 MW na obrzeżu Łodzi - aspekty techniczne, lokalizacyjne, ekonomiczne i ekologiczne

Berent Albert, Żarczyński Andrzej

Eliksir

|

2023

|

nr 12

25--32

18

Zenit - dawna fabryka Towarzystwa Akcyjnego Winkler, Gärtner i Bormann w Łodzi - historia pewnej rewitalizacji

Janicka-Świerguła Katarzyna

Builder

|

2023

|

R.27, nr 8

25--29

PL

Prace rewitalizacyjne i adaptacyjne w obiektach pofabrycznych wymagają zaawansowanych badań oraz analiz na etapie przedprojektowym, by prawidłowo ocenić stan zachowania i możliwości ekspozycji głównych atutów zabytku. Celem artykułu jest zbadanie na przykładzie centrum biurowego Zenit zlokalizowanego w Łodzi przy ulicy Sienkiewicza 82/84 procesu prac projektowych oraz realizacyjnych polegających na przebudowie i nadbudowie obiektu. W artykule posłużono się metodą studium przypadku, badaniami in situ oraz badaniami empirycznymi. Przytoczono przeprowadzone działania rewitalizacyjne i adaptacyjne, wskazując na główne decyzje projektowe. Uzyskane rezultaty pozwoliły wysnuć wnioski, że o ponadczasowości procesów rewitalizacyjnych decyduje zachowanie oryginalności struktury, szlachetność materiałów oraz rozwiązań architektonicznych, a także nieuleganie trendom i zastosowanie oryginalnych, indywidualnie zaprojektowanych detali.

EN

Revitalization and adaptation works in post-industrial buildings require advanced research and analysis at the pre-design stage in order to properly assess the state of preservation and the possibility of exposing the main assets of the monument. The aim of the article is to examine, on the example of the Zenit office center located in Łódź at 82/84 Sienkiewicza Street, the process of design and implementation works consisting in the reconstruction and superstructure of the building. The article uses the case study method, in situ research and empirical research. Revitalization and adaptation activities carried out are quoted, pointing to the main design decisions. The obtained results allowed to draw conclusions that the timelessness of revitalization processes is determined by the preservation of the originality of the structure, the nobility of materials and architectural solutions, as well as not succumbing to trends and the use of original, individually designed details.

19

Ukryta historia - rekonstrukcja zabytkowych kolumn w willi Ernsta Leonhardta w Łodzi

Janicka-Świerguła Katarzyna

Builder

|

2023

|

R.27, nr 12

54--57

PL

Zniszczenie pierwotnego wystroju zabytków na skutek przekształceń i zmian programu użytkowego dotknęło wiele obiektów. Późniejsze prace remontowe mogą zaowocować ujawnieniem śladów historycznej tkanki, stąd istotne jest, by przebiegały we współpracy ze służbami konserwatorskimi. Celem artykułu jest analiza prac rekonstrukcyjnych na kolumnach odkrytych w wilii Ernsta Leonhardta w Łodzi. W artykule posłużono się metodą studium przypadku, badaniami in situ oraz badaniami empirycznymi. Omówiono prace konserwatorskie ze szczególnym zwróceniem uwagi na zastosowanie starych technologii budowlanych i analizę, jak dokonane odkrycie wpłynęło na nowo projektowany wystrój wnętrz. Uzyskane rezultaty pozwoliły wysnuć wnioski, że elementami prawidłowo przeprowadzonego procesu konserwatorskiego w przypadku wcześniej nieujawnionych zabytkowych detali jest dobór odpowiednich metod rekonstrukcyjnych, właściwe rozpoznanie starych technologii i struktury obiektu oraz poszanowanie dziedzictwa architektonicznego.

EN

The destruction of the original design of monuments as a result of transformations and changes in the utility program affected many objects. Subsequent renovation works may result in revealing traces of the historical fabric, so it is important that they are carried out in cooperation with conservation services. The aim of the article is to analyze reconstruction works on columns discovered in Ernst Leonhardt's villa in Łódź. The article uses the case study method, in situ research and empirical research. Conservation works were discussed, with particular attention paid to the use of old construction technologies and an analysis of how the discovery influenced the newly designed interior design. The obtained results allowed us to draw conclusions that the elements of a properly conducted conservation process in the case of previously undisclosed historic details include the selection of appropriate reconstruction methods, proper identification of old technologies and the structure of the object, and respect for the architectural heritage.

20

Teatry dawnej ul. Cegielnianej w Łodzi - wczoraj i dziś

Przewłocka-Sionek Renata

Builder

|

2023

|

R.27, nr 12

75--81

PL

Tradycje teatralne Łodzi sięgają przełomu XIX/XX wieku. Dawna ulica Cegielniana, obecnie Jaracza, i część ulicy Więckowskiego były obszarem, przy którym w omawianym okresie znajdowały się aż cztery teatry. Poziom i repertuar łódzkich teatrów były zmienne i zróżnicowane, odzwierciedlające sytuację ekonomiczną i społeczną panującą w mieście. Celem badań prezentowanych w niniejszym artykule jest wzbogacenie wiedzy na temat teatrów, ich usytuowania, historii i architektury. Przyjęta w artykule metoda badań ma charakter analityczno-poznawczy. Opiera się w głównej mierze na analizie dostępnych materiałów archiwalnych i literaturze przedmiotu. Uzyskane wyniki prowadzą do uzupełnienia luki związanej z teatrami jednej ulicy w Łodzi, a przy okazji do uświadomienia czytelnikowi, jaką funkcję one pełniły w omawianym okresie.

EN

The theatrical traditions of the city of Łódź date back to the turn of the 19th and 20th centuries. Former Cegielniana Street, now Jaracza and part of Więckowskiego street, was a street with as many as four theaters in the elaborated period. The level and repertoire of Łódź theaters was varied and changeable, reflecting the economic and social situation prevailing in the city. The aim of the research presented in this article is to enrich the knowledge about these buildings, their location, history and architecture. The method of research adopted in the article is analytical and cognitive. It is based mainly on the analysis of available archival materials and literature on the subject. The obtained results lead to filling the gap related to the theaters of one street in Łódź, and at the same time to make the reader aware of the role they played in the discussed period.