Dostawy energii cieplnej i elektrycznej oraz wody do budynku od 2027 r. wymagać będą zdalnego odczytu danych pomiarowych. Współczesne technologie opomiarowania, odczytu i analizy danych dają znacznie szersze możliwości wykorzystania danych z pomiarów niż tylko podstawa do rozliczeń. Analizy zbiorów danych o odpowiedniej jakości umożliwiają wykrywanie awarii lub zapobieganie im, optymalizację kosztów eksploatacyjnych, poprawę efektywności energetycznej i podejmowanie decyzji eksploatacyjnych oraz modernizacyjnych.
XVIII Ogólnopolska Konferencja „Problemy jakości powietrza wewnętrznego w Polsce” odbyła się w dniach 18 i 19 maja 2026 r. na Politechnice Warszawskiej. Konferencja ta ma swoją tradycję i ugruntowaną formę – wydarzenia interdyscyplinarnego dla naukowców i inżynierów praktyków, którzy dzielą się swoją wiedzą i osiągnięciami badawczymi. Taka forma pozwala na uzyskiwanie wymiernych efektów mających wpływ zwłaszcza na budownictwo i eksploatację budynków oraz tworzenie zaleceń branżowych. Pierwszy dzień konferencji poświęcony był zagadnieniom jakości powietrza w szkołach. W drugim poruszano szeroko rozumiane problemy jakości powietrza w pomieszczeniach.
W Polsce od wielu lat prowadzone są kampanie edukacyjno-społeczne na rzecz profilaktyki zatruć czadem, zmiany w prawie idą zaś w kierunku obowiązkowego stosowania rozwiązań technicznych zapobiegających zatruciom tym gazem. Statystyki wskazują jednak na to, że zarówno w budowaniu świadomości, jak i we wdrażaniu rozwiązań technicznych wciąż jest wiele do zrobienia.
Wraz z postępem wiedzy i wdrażanych zmian w technologiach budownictwa energooszczędnego podejmowane są inicjatywy branżowe w celu tworzenia nowych standardów energetycznych dla budynków. Taki standard powinien uwzględniać nie tylko wysoką efektywność energetyczną budynków, ale też przygotowywać do odchodzenia od paliw kopalnych, a także na zachodzące zmiany w energetyce – w tym zmianę roli budynków z pasywnego odbiorcy energii na rzecz aktywnego uczestnika rozproszonego systemu energetycznego reagującego na potrzeby sieci energetycznej. Ten kierunek zamian oznacza istotne obniżenie kosztów eksploatacyjnych oraz wsparcie krajowej polityki klimatycznej i wzmacnianie niezależności energetycznej kraju.
Wraz z postępem wiedzy i wdrażanych zmian w technologiach budownictwa energooszczędnego podejmowane są inicjatywy branżowe w celu tworzenia nowych standardów energetycznych dla budynków. Taki standard powinien uwzględniać nie tylko wysoką efektywność energetyczną budynków, ale też przygotowywać do odchodzenia od paliw kopalnych, a także na zachodzące zmiany w energetyce – w tym zmianę roli budynków z pasywnego odbiorcy energii na rzecz aktywnego uczestnika rozproszonego systemu energetycznego reagującego na potrzeby sieci energetycznej. Ten kierunek zamian oznacza istotne obniżenie kosztów eksploatacyjnych oraz wsparcie krajowej polityki klimatycznej i wzmacnianie niezależności energetycznej kraju.
Częstotliwość przełączania się sprężarek ma duże znacznie w eksploatacji instalacji grzewczych z pompami ciepła. Proces rozruchu sprężarki obciąża jej podzespoły, a liczba uruchomień wpływa na jej żywotność. Należy unikać wysokiej częstotliwości taktowania i dążyć do energooszczędnej pracy instalacji. Badania pracujących instalacji wykazały, że główne przyczyny taktowania wynikają z regulacji instalacji, a nie samych pomp ciepła.
Wznoszone budynki wielorodzinne na Dolnym Śląsku są przykładem optymalnych rozwiązań technicznych, a zwłaszcza energetycznych wpływających na oddziaływanie inwestycji na środowisko oraz zapewaniających mieszkańcom wysoki komfort i umiarkowane koszty eksploatacji. Osiągnięte w pierwszych latach wyniki eksploatacyjne są niższe od wyników w sąsiednich budynkach kilka lat wcześniej wybudowanych o 75% w zakresie ogrzewania i o 50% w zakresie c.w.u. Ponadto nowe budynki mają instalacje umożliwiające chłodzenie mieszkań latem kosztem ok. 10 zł na sezon za jedno mieszkanie. Ta inwestycja to wynik współdziałania inwestora z projektantami i wykonawcami, którego celem było zapewnienie niskich kosztów eksploatacyjnych i wysokiego komfortu w zgodzie z zasadami budownictwa zrównoważonego, które minimalizuje negatywny wpływ budynków na środowisko i skupia się na efektywności energetycznej oraz wykorzystaniu odnawialnych źródeł energii.
Przegląd literatury wskazuje, że należy rozwijać współpracę pomiędzy naukowcami, dostawcami urządzeń pomiarowych i wykonawczych oraz zakładami ciepłowniczymi nad technologiami gromadzenia i analizy danych oraz predykcji zdarzeń, a także podnoszenia efektywności ewoluujących systemów ciepłowniczych stających się elementem szerokiej i zmieniającej się infrastruktury energetycznej. Rośnie znacznie danych z opomiarowania oraz monitorowania sieci ciepłowniczych. Z czasem, wraz z postępem fali renowacji budynków, należy się spodziewać coraz szerszego wykorzystania danych o pracy sieci, a także od odbiorców różnych form energii.
Wprowadzony w 2024 r. obowiązek stosowania w budynkach, mieszkaniach i lokalach czujek dymu i tlenku węgla z sygnalizacją dźwiękową umożliwia szybszą i skuteczniejszą ewakuację osób oraz mniejsze straty materialne. Oferowane na rynku czujki mają autonomiczne zasilanie bateryjne oraz są proste w montażu i serwisie. Ich ceny wahają się od kilkudziesięciu do kilkuset złotych. Na cenę wpływają m.in. jakość i niezawodność sensorów, zasilania i skutecznej sygnalizacji dźwiękowej oraz czytelna instrukcja poprawnego montażu i serwisowania w długoletniej eksploatacji.
Ostanie miesiące przyniosły zmianę wymagań jakościowych dla paliw stałych węglowych oraz pierwsze wymagania tego typu dla biomasy pozyskanej z drzew i krzewów. Stopniowo rosą też wymogi energetyczne i emisyjne dla kotłów na paliwa stałe, a Unia dokonuje przeglądu obowiązujących przepisów dotyczących ich emisyjności i efektywności oraz etykietowania energetycznego. Są też sygnały świadczące o możliwości zmiany w podaży biomasy do produkcji paliw stałych i ograniczenia jej zaliczania do OZE, gdy jej spalanie powoduje ubytek zasobów pochłaniających CO2. W Polsce nadal istnieje duży potencjał do zastępowania bezklasowych kotłów na paliwa stałe wysokoefektywnymi urządzeniami automatycznymi zasilanymi biomasą.
W zaopatrzeniu w wodę budynków i obiektów liczy się nie tylko ciągłość i bezpieczeństwo dostaw, lecz także energooszczędna eksploatacja systemów pompowych. Realizację tych zadań umożliwiają nowoczesne rozwiązania, wpływające na minimalizację ryzyka awarii oraz wydłużenie żywotności zarówno układów pompowych, jak i samej instalacji oraz jej armatury. W zastosowaniach ochrony przeciwpożarowej wysokie wymagania stawiane są wszystkim elementom pompowni przeciwpożarowych, począwszy od pomp poprzez armaturę po układy sterowania i komunikacji, a także samemu procesowi projektowania.
Dla wielu miast w UE wyzwania, jakie stanowią ekstremalne zjawiska - upały, ulewy i gwałtowne zmiany pogody – nie są już potencjalnym zagrożeniem, lecz rzeczywistością. Obok ulewnych deszczy rosnąca liczba fal upałów stanowi zagrożenie dla społeczności miejskich w Europie. Dotyczy to zwłaszcza miast z tzw. wyspami ciepła. Choć upały nie powodują wysokich strat materialnych, to stanowią główną przyczynę zgonów związanych ze zmianami klimatu. Skutki upałów w miastach odczuwają głównie osoby dotknięte ubóstwem energetycznym i w podeszłym wieku. Upały niosą ze sobą także poważne wyzwania dla gospodarki i społeczeństwa.
Najbliższe lata w budownictwie poświęcone będą działaniom modernizacyjnym prowadzonym w celu poprawy efektywności energetycznej istniejących budynków i zapewnienia w nich wysokiej jakości środowiska wewnętrznego. Oba te kierunki powinny być nierozłączne, a ich skuteczna realizacja zależy m.in. od zastosowania wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła i filtracji powietrza także w szkołach i budynkach edukacyjnych. Rynek oferuje szereg nowych urządzeń do skutecznej wentylacji istniejących budynków, a popularyzacji tego kierunku działań i poszukiwaniu kolejnych rozwiązań służyło m.in. przedsięwzięcie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju pt. Wentylacja dla szkół i domów.
Polska realizuje działania związane z polityką klimatyczną oraz bezpieczeństwem i niezależnością energetyczną. Są to działania obejmujące wspólną politykę UE w zakresie elektryfikacji gospodarki, transportu, a także ogrzewania budynków. Trwają prace nad projektami zmian prawa krajowego na poziomie ustaw i aktów wykonawczych wdrażające zasady m.in. dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1275 z 24 kwietnia 2024 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków.
Aktualne badania i prognozy dla systemów energetycznych wskazują, że pompy ciepła odgrywają kluczową rolę w osiąganiu celów ochrony klimatu w sektorze budowlanym. Aby wspierać ten rozwój, niezbędne są przykłady popularyzujące tę technologię oraz informacje o rzeczywistej pracy pomp ciepła w warunkach typowych dla istniejących budynków. Konieczne jest też opracowanie zaleceń zapewniających ich efektywność.
Zarówno w istniejących, jak i nowo projektowanych budynkach występuje czasem konieczność zastosowania nieszablonowych rozwiązań umiejscowienia i montażu powietrznych pomp ciepła. Powodem mogą być wymagania dotyczące poziomu hałasu pracy urządzeń czy brak przestrzeni na ich montaż na poziomie gruntu lub na ścianach. Wraz z rosnącym udziałem pomp ciepła w ogrzewaniu budynków, w tym położonych w zwartej zabudowie miejskiej, stosuje się innowacyjne rozwiązania prefabrykowane umożliwiające oszczędność powierzchni oraz takie „ukrycie” urządzeń, które pozwala zachować wysoką estetykę elewacji i dachów.
W gospodarowaniu ściekami, tak jak we wszystkich procesach nowoczesnej gospodarki korzystających z systemu elektroenergetycznego, konieczna jest optymalizacja procesów w celu zmniejszenia zużycia energii i kosztów, bez uszczerbku dla standardów bezpieczeństwa oraz jakości usług komunalnych. Znacznego potencjału oszczędności upatruje się w rozwoju dotychczasowych rozwiązań, np. w konstrukcjach pomp i pracy silników, w połączeniu z możliwościami, jakie daje stały rozwój technologii pozyskiwania, gromadzenia i analizy danych.
Statystyki pożarów i zatruć tlenkiem węgla wskazują, że zastosowanie w budynkach, mieszkaniach i lokalach choćby najprostszych czujek z sygnalizacją dźwiękową umożliwia szybszą i skuteczniejszą ewakuację oraz mniejsze straty. W niektórych krajach stosowanie czujek dymu i tlenku węgla obniża koszty polis ubezpieczeniowych, a nawet jest wymagane do ich zawarcia. W Polsce stosowanie autonomicznych czujek dymu i tlenku węgla w mieszkaniach i pomieszczeniach wyposażonych w kotły stanie się wkrótce obowiązkowe.
Dążenie do zwiększania efektywności energetycznej systemów ogrzewania i niskotemperaturowych sieci ciepłowniczych, a także wspieranie ich źródłami energii odnawialnej wpływają na rozwiązania instalacji c.o. i c.w.u. w budynkach wielorodzinnych. Mieszkaniowe węzły cieplne (indywidualne stacje mieszkaniowe) wyposażane w efektywne rozwiązania przekazywania ciepła dają wysoki poziom komfortu cieplnego oraz bezpieczeństwa higienicznego wody ciepłej również przy stosunkowo niskich parametrach zasilania. Ta tech- nologia umożliwia użytkownikom także stały wgląd w rzeczywiste zużycie ciepła i zachęca do racjonalnego, oszczędnego korzystania z energii cieplnej.
Pompy ciepła mogą pracować efektywnie nie tylko w nowych budynkach z ogrzewaniem podłogowym, ale też w starszych obiektach z grzejnikami naściennymi. Potwierdzają to przykłady inwestycji z Polski i krajów sąsiednich. Najlepsze wyniki energetyczne i ekonomiczne pracy instalacji zasilanych pompami ciepła osiągane są w budynkach stosunkowo nowych, a także z wymienioną stolarką okienną oraz zastosowaną izolacją termiczną stropów.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.