Warszawa, Kraków czy Łódź wciąż opierają się na kanalizacji ogólnospławnej, która przy gwałtownych opadach zrzuca do rzek i jezior mieszankę ścieków i zanieczyszczeń. To ciche, a zarazem ogromne zagrożenie dla środowiska i zdrowia publicznego. Nowa dyrektywa unijna wymaga, by Polska - podobnie jak inne państwa UE - wprowadziła plany ograniczania przelewów, inwestując w retencję, zielono-niebieską infrastrukturę i nowoczesne systemy zarządzania.
Miasta mogą podlewać zieleń wodą odzyskaną, ograniczać nawozy i chronić Bałtyk przed eutrofizacją. Projekt ReNutriWater pokazuje, jak dzięki recyrkulacji wody i składników odżywczych lokalne systemy wodne mogą wejść na cyrkularne tory.
Warunkiem funkcjonowania społeczeństw jest ciągłość usług wodnych, dlatego wodociągi i kanalizacja to infrastruktura krytyczna. Jeśli dochodzi do jej naruszenia, to pojawiają się niestety takie zdarzenia jak choćby niedawne problemy eksploatacyjne zmuszające do zamknięcia wodociągu w Otwocku. Zapobiegać im można, budując… odporność.
Na co chorujemy? Jakie mamy nawyki? Czy zbliża się epidemia? Czy zagraża nam antybiotykooporność? Gdzie i jakich narkotyków używa się najczęściej? Odpowiedzi na te pytania coraz częściej szukamy w ściekach komunalnych, które są odzwierciedleniem życia współczesnych społeczeństw.
„Woda nie jest produktem handlowym takim jak każdy inny, ale raczej dziedzictwem, które musi być chronione, bronione i traktowane jako takie” - tak brzmi początek preambuły Ramowej Dyrektywy Wodnej z 2000 r. Problem z tym „dziedzictwem” jest taki, że powinno być dostępne cenowo, ale usługa dostarczania kosztuje. Jak sobie z tym radzi Europa?
Europejskie systemy kanalizacyjne zapychane tonami masywnych tłuszczowych gór to problem, którego usuwanie w skali kontynentu rocznie kosztuje miliardy euro. A wszystkiemu winne są chusteczki nawilżane, a raczej ci, którzy po ich użyciu wrzucają ten odpad do sedesu.
Gospodarka o obiegu zamkniętym obejmuje odzysk wody, biogenów, energii i innych substancji na wielu poziomach działalności usług wodociągowo-kanalizacyjnych i przemysłu. Powstają tu więc symbiozy, których celem jest wykorzystywanie i odzyskiwanie zasobów naturalnych tak długo, jak to tylko możliwe.
Zmiany klimatu, powodzie i susze zmuszają polityków i ekspertów do planowania działań na rzecz budowy odporności związanej z wodą. W tym zakresie pojawiają się unijne i lokalne inicjatywy, w których przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne muszą być ważnym graczem.
Gospodarka o obiegu zamkniętym obejmuje odzysk wody, biogenów, energii i innych substancji na wielu poziomach działalności usług wodociągowo-kanalizacyjnych i przemysłu. Powstają tu więc symbiozy, których celem jest wykorzystywanie i odzyskiwanie zasobów naturalnych tak długo, jak to tylko możliwe.
Niebieski i Zielony Ład to dwie komplementarne koncepcje rozwoju Unii Europejskiej, które wyznaczają kierunek transformacji środowiskowej, gospodarczej i społecznej. W tym szerokim planie przemian gospodarka wodno-ściekowa odgrywa szczególną rolę.
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Recent changes in European Union legislation impose new obligations on water utilities to gather, analyse, and report impartial Key Performance Indicators (KPIs). These include data on water leakage, entity condition, energy consumption, and its sources. Benchmarking has emerged as a valuable tool for collecting standardized and reliable data, facilitating improvements. Utilities in Poland participate in both national benchmarking, led by the Chamber of Commerce’s “Polish Waterworks” (IGWP), and international benchmarking through the European Benchmarking Cooperation (EBC). However, differences in data definitions affect the comparability of indicators and the accuracy of ranking results. A crucial issue is to select the most appropriate and objective KPI for water loss. The DWD mandates the use of the Infrastructure Leakage Index (ILI), but this indicator is difficult to calculate and verify, prompting a search for simpler, standardized alternatives, such as Non-Revenue Water (NRW). The authors compare selected KPIs from the two benchmarking projects, EBC and IGWP, showing that minor definitional differences may make the comparison non-objective or impossible.
PL
Ostatnie zmiany w prawodawstwie Unii Europejskiej nakładają na przedsiębiorstwa wodociągowe nowe obowiązki w zakresie gromadzenia, analizowania i raportowania obiektywnych Kluczowych Wskaźników Efektywności (KPI). Obejmują one dane dotyczące wycieków wody, stanu przedsiębiorstwa, zużycia energii i jego źródeł. Benchmarking stał się cennym narzędziem gromadzenia znormalizowanych, rzetelnych danych i ułatwiania wprowadzania usprawnień. Przedsiębiorstwa wodociągowe w Polsce uczestniczą zarówno w benchmarkingu krajowym, prowadzonym przez Izbę Gospodarczą „Wodociągi Polskie” (IGWP), jak i międzynarodowym, prowadzonym przez European Benchmarking Co-operation (EBC). Różnice w definicjach danych wpływają jednak na porównywalność wskaźników i wyniki rankingowe. Kluczową kwestią jest wybór obiektywnego i bezstronnego KPI dla strat wody. Dyrektywa 2020/2184 (DWD), nakazuje stosowanie Infrastrukturalnego Wskaźnika Wycieków (ILI), ale wskaźnik ten jest trudny do obliczenia i weryfikacji, co skłania do poszukiwania prostszych, znormalizowanych alternatyw, takich jak woda nieprzynosząca dochodu (NRW). Autorzy porównują wybrane kluczowe wskaźniki efektywności (KPI) z dwóch projektów benchmarkingowych, EBC i IGWP, pokazując, że drobne różnice definicyjne mogą sprawić, że porównanie będzie nieobiektywne lub niemożliwe.
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono najważniejsze akty prawne i standardy przydatne w zarządzaniu ryzykiem w projektach związanych z ponownym wykorzystaniem wody. Zrównoważone zarządzanie zasobami wodnymi wymaga wdrażania innowacyjnych rozwiązań, które optymalizują i racjonalizują wykorzystanie zasobów, przy jednoczesnym priorytetowym traktowaniu dobrostanu ludzi i środowiska. Kryzys klimatyczny i zmiany w lokalnym bilansie wodnym zmuszają zainteresowane strony w regionie Morza Bałtyckiego do poszukiwania alternatywnych rozwiązań. Zapewnienie bezpieczeństwa we wszystkich zastosowaniach ma kluczowe znaczenie, a podstawą wszystkich inicjatyw jest kompleksowa i wiarygodna ocena ryzyka. Chociaż zarządzanie ryzykiem w korzy staniu z wody jest koncepcją dobrze ugruntowaną, metodologie muszą być starannie dostosowane do konkretnych potrzeb każdego rozwiązania, biorąc pod uwagę zaangażowane zainteresowane strony. Jedynym rozporządzeniem UE skupiającym się na jakości wody odzyskiwanej ze ścieków jest rozporządzenie 2020/741, które dotyczy przede wszystkim nawadniania w rolnictwie, ustalając podstawowe wymagania jakościowe. Jednak najbardziej intrygującym i znaczącym aspektem tego rozporządzenia jest organizacja procesu odzyskiwania i ponownego wykorzystania wody oraz uwzględnienie w nim wytycznych dotyczących oceny ryzyka. Dalsze szczegóły przydatne do oceny ryzyka znajdują się w Rozporządzeniu Delegowanym Komisji Europejskiej, które rozwija i wyjaśnia postanowienia rozporządzenia głównego. Ponadto wytyczne Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) i standardy Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej (ISO) stanowią cenne zasoby w ocenie ryzyka.
EN
The article presents key legal acts and standards useful in risk management for projects related to water reuse. Sustainable water resource management requires implementing innovative solutions that optimize and rationalize resource use while prioritizing human and environmental well-being. The climate crisis and changes in local water balance compel stakeholders in the Baltic Sea Region to seek alternative solutions. Ensuring safety in all applications is critical, as well as making comprehensive and reliable risk assessments the foundation of all initiatives. While risk management in water use is a well-established concept, methodologies must be carefully tailored to the specific needs of each solution, considering the stakeholders involved. The only EU regulation focusing on the quality of water reclaimed from wastewater is Regulation 2020/741, which primarily addresses agricultural irrigation by setting basic quality requirements. However, the most intriguing and significant aspect of this regulation lies in the organization of the water recovery and reuse process and its inclusion of risk assessment guidelines. Further details useful for risk assessment are provided in the European Commission's Delegated Regulation, which elaborates and clarifies the provisions of the main regulation. Additionally, guidance from the World Health Organization (WHO) and standards from the International Organization for Standardization (ISO) are valuable resources in risk assessment.