Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Ocena wpływu hałasu ultradźwiękowego w miejscu pracy na zdrowie i samopoczucie pracowników oraz analiza czynników determinujących działania prewencyjne

Radosz Jan

Bezpieczeństwo Pracy : nauka i praktyka

|

2026

|

nr 4

9-15

PL

Hałas ultradźwiękowy jest coraz częściej obecny w środowisku pracy ze względu na szerokie zastosowanie urządzeń emitujących ultradźwięki, takich jak myjki, zgrzewarki czy drążarki ultradźwiękowe. Pomimo powszechności hałasu ultradźwiękowego jego wpływ na zdrowie i samopoczucie pracowników pozostaje niewystarczająco zbadany i wymaga dalszych analiz. Celem artykułu jest ocena wpływu hałasu ultradźwiękowego na zdrowie i samopoczucie pracowników oraz identyfikacja czynników utrudniających stosowanie działań prewencyjnych. W artykule przeprowadzono analizę tego zagadnienia na podstawie kwestionariusza ankietowego, skierowanego do pracowników zawodowo narażonych na hałas ultradźwiękowy. Kwestionariusz ten obejmował m.in. pytania dotyczące subiektywnej oceny uciążliwości hałasu, jego wpływu na zdrowie, problemów ze snem oraz barier w stosowaniu środków ochrony słuchu.

EN

Ultrasonic noise is increasingly present in the workplace due to the widespread use of ultrasonic-emitting devices such as ultrasonic cleaners, welders, and drills. Despite its prevalence, the impact of ultrasonic noise on employees' health and well-being remains insufficiently studied and requires in-depth analysis. This article examines the effects of ultrasonic noise on workers' health and identifies factors determining the implementation of preventive measures. The study was based on a detailed survey targeted at individuals professionally exposed to ultrasonic noise. The questionnaire included questions regarding the subjective assessment of noise annoyance, its impact on health, sleep problems, and barriers to using hearing protection devices.

2

Service employees’ appraisals toward artificial intelligence, robotics and automation in the workplace - results of exploratory and confirmatory factor analyses

Bednarska Marlena A., Łuka Paweł

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2025

|

z. 219

69--88

EN

Purpose: In view of the rapid advancements in artificial intelligence, robotics, and automation (AIRA) within service industries, it is crucial to understand how these technologies are perceived by organizational members to ensure their effective implementation. Therefore, the purpose of this paper is to gain insights into employees’ appraisals toward AIRA in the workplace in service settings. Design/methodology/approach: A quantitative approach was adopted, with data being collected via a self-administered online survey from 369 service employees in Poland. The sample was randomly split into two subsamples. The first subsample was used for exploratory factor analysis (EFA), while the second subsample was used for confirmatory factor analysis (CFA). Findings: The results of the EFA and CFA indicate that the AIRA appraisal scale is multidimensional and consists of three subscales: resource appraisal toward AIRA, challenge appraisal toward AIRA, and hindrance appraisal toward AIRA. AIRA in the workplace is perceived by service employees predominantly as a resource, then as a challenge, and lastly as a hindrance. Research limitations/implications: The data collection was based on the non-random sampling technique and the questionnaire was disseminated among employees of selected service industries in Poland, which limits the generalizability of the findings beyond the specific context of this research. Originality/value: Drawing upon the refined job demands-resources (JD-R) model, the study provides a comprehensive and nuanced perspective on employees' perceptions of AIRA integration into service delivery processes. The proposed perspective is better suited to explain employees’ attitudinal and behavioral reactions to AIRA-driven changes in the work environment.

3

Zapylenie na stanowisku pracy a choroby zawodowe

Kuźmicka Agnieszka

Promotor BHP

|

2025

|

nr 9-10

16--20

PL

Pyły na stanowisku pracy występują niemal w każdym zakładzie produkcyjnym. Są one wynikiem obróbki ubytkowej, spawania, odlewania, rozpylania i wielu innych procesów technologicznych. Czy zapylenie na stanowisku pracy jest szkodliwe?

4

Ochrona dróg oddechowych w środowisku pracy – aspekty fizjologiczne, techniczne i normatywne

Ryszawy Paulina

Promotor BHP

|

2025

|

nr 11-12

16--21

PL

Ochrona dróg oddechowych stanowi jeden z najistotniejszych elementów systemu bezpieczeństwa pracy w przemyśle. Układ oddechowy człowieka jest wysoce wrażliwy na obecność czynników szkodliwych – zarówno pyłów, jak i gazów czy par chemicznych.

5

Ocena ryzyka zawodowego na stanowisku fizjoterapeuty. Identyfikacja zagrożeń, czynniki biologiczne

Chudzicki Jacek

Promotor BHP

|

2025

|

nr 3-4

16--25

PL

Z jakimi zagrożeniami w pracy spotyka się fizjoterapeuta? Są to zagrożenia wynikające z czynników fizycznych, biologicznych, chemicznych i psychofizycznych.

6

Bezpieczeństwo pracy w niskich temperaturach – cz. I

Chudzicki Jacek

Promotor BHP

|

2025

|

nr 11-12

8--14

PL

Praca w niskich temperaturach wiąże się z poważnym ryzykiem dla zdrowia i bezpieczeństwa pracowników. W artykule omówiono, jak rozpoznawać zagrożenia związane z zimnym mikroklimatem, jakie obowiązki ciążą na pracodawcach i jakie normy określają dopuszczalne warunki pracy w niskich temperaturach.

7

Awareness of hazards in a coal mine. The framework for a web portal

Biały Witold, Midor Katarzyna

Production Engineering Archives

|

2025

|

Vol. 31, Iss. 3

387--393

EN

In coal mining, there are harmful factors of the workplace that are especially aggressive in character. Miners working at the bottom of the mine are especially prone to harmful factors connected to the workplace. The paper presents a proposed solution that aims to reduce or eliminate hazards at workplaces in mines. The idea of proposed solution is to create a web portal www.bezpiecznakopalnia.pl based on triad: knowledge-awareness-culture. The implementation by the mine of a portal for the exchange of information on hazards obtained directly from “ordinary employees” will allow to reduce the number of employees struggling with occupational diseases. Moreover, it will contribute to more effective elimination of potential hazards in the working environment. The project may become profitable for the mine both in financial and image aspects. This is of great importance for the safety and comfort of the mine’s employees, and the fact that a safety culture will become an indispensable part of the mine organizational culture. In this article, there have been presented solutions that should minimize the risk of illnesses, including by increasing consciousness among mine employees, utilizing already existing forms of mass media.

8

Kwas chlorowy(I) (kwas podchlorawy). Dokumentacja proponowanych wartości dopuszczalnych wielkości narażenia zawodowego

Klimecka Agnieszka, Szczęsna Dorota, Jurewicz Joanna

Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy

|

2025

|

Nr 1 (123)

5-25

PL

Kwas chlorowy(I) (HOCl) jest bardzo słabym kwasem. Istnieje tylko w roztworze wodnym, powstaje w wyniku reakcji chloru z wodą. Kwasu chlorowego(I) nie można otrzymać w czystej postaci, najczęściej występuje w postaci roztworu aktywnego chloru, czyli jako mieszanina równowagowa Cl2, kwasu chlorowego(I) i chloranu(I) sodu. Skład tego roztworu zależy od pH i temperatury. W Polsce nie określono dotychczas wartości NDS dla kwasu chlorowego(I). Dokumentację opracowano w związku ze zgłoszeniem od Centrum Inżynierii Biomedycznej Wojskowej Akademii Technicznej (WAT). Wartość dopuszczalną dla kwasu chlorowego(I) proponuje się ustalić w odniesieniu do chloru. Zaproponowano przyjęcie wartości NDS dla kwasu chlorowego(I) analogiczną jak dla chloru i wyrażoną jako chlor. Zaproponowana wartość NDS dla kwasu chlorowego(I) to 0,7 mg/m3 jako chlor (0,24 ppm jako chlor). Ze względu na przyjęcie wartości NDS w odniesieniu do chloru, proponuje się przyjąć również wartość NDSCh dla kwasu chlorowego(I) równą 1,5 mg/m3 jako chlor (0,52 ppm jako chlor). Ponieważ kwas chlorowy(I) jest słabym kwasem (słabo dysocjuje w roztworze wodnym) i jest mało lotny, będzie mógł występować w powietrzu jedynie jako aerozol wodnego roztworu. Kwas chlorowy(I) jest słabym kwasem występującym w równowadze z innymi formami aktywnego chloru, a osiągnięcie wysokich stężeń w roztworze jest niemożliwe, dlatego nie jest uzasadnione oznakowanie związku jako substancja drażniąca/żrąca. Nie ma podstaw do wyznaczenia wartości DSB ani do oznakowania związku notacją „skóra”.

EN

Chloric(I) acid (hypochlorous acid) is a very weak acid. It exists only in aqueous solution, and is formed by the reaction of chlorine with water. Chloric(I) acid cannot be obtained in pure form, it occurs most often in the form of an active chlorine solution, i.e. as an equilibrium mixture of Cl2, chloric(I)acid and sodium chlorate(I). The composition of this solution depends on pH and temperature. In Poland, the MAC value for chloric(I) acid has not yet been determined. The documentation was developed in connection with the request of the Biomedical Engineering Center of the Military University of Technology (WAT). The limit value for chloric(I) acid is proposed to be established in relation to chlorine. It is proposed to adopt the MAC value for chloric(I) acid analogous to that for chlorine and expressed as chlorine. The proposed MAC value for chloric(I) acid is 0.7 mg/m3 as chlorine (0.24 ppm as chlorine). Due to the adoption of the MAC value in relation to chlorine, it is also proposed to adopt the STEL value for chloric(I) acid equal to 1.5 mg/m3 as chlorine (0.52 ppm as chlorine). Since chloric(I) acid is a weak acid (it dissociates poorly in aqueous solution) and is not very volatile, it will only be able to occur in the air as an aerosol of an aqueous solution. Chloric(I) acid is a weak acid that exists in equilibrium with other forms of active chlorine, and because it is impossible to achieve high concentrations in solution, it is not justified to label the compound as an irritant/corrosive. There is no basis for determining Biological Exposure Index (BEI) or labeling the compound with the “Skin” notation.

9

Działalność Międzyresortowej Komisji ds. Najwyższych Dopuszczalnych Stężeń i Natężeń Czynników Szkodliwych dla Zdrowia w Środowisku Pracy w 2024 r.

Chojnacka-Puchta Luiza, Zapór Lidia, Sawicka Dorota, Miranowicz-Dzierżawska Katarzyna

Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy

|

2025

|

Nr 1 (123)

109-116

PL

W VI etapie programu wieloletniego pn. „Rządowy Program Poprawy Bezpieczeństwa i Warunków Pracy” w ramach zadania 3.ZS.03 w 2024 r. odbyły się trzy posiedzenia Międzyresortowej Komisji ds. NDS i NDN, na których rozpatrywano osiem dokumentacji wartości dopuszczalnych poziomów narażenia zawodowego, wprowadzenie jednostki ppm do wykazu wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy i wprowadzenie wzoru na przeliczenia wyników pomiarów stężeń substancji w powietrzu na stanowiskach pracy do określonych warunków odniesienia. Określono wartości dopuszczalne dla ołowiu i jego związków nieorganicznych zgodnie z dyrektywą 2024/869 z dnia 13 marca 2024 r. Przedstawiono propozycję ustalania okresów przejściowych dla substancji wnioskowanych do wykazu wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Wyniki działalności Komisji w 2024 r. przedstawiono w trzech notatkach w czasopiśmie „Bezpieczeństwo Pracy. Nauka i Praktyka”, publikacji popularnonaukowej w kwartalniku „Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy” oraz sześciu referatach na konferencjach naukowych i seminariach szkoleniowych. Zaktualizowano poradnik „Czynniki szkodliwe w środowisku pracy. Wartości dopuszczalne”.

EN

In the sixth phase of the national programme “Governmental Programme for Improvement of Safety and Working Conditions” within the framework of Task 3.ZS.03, three meetings of the Interdepartmental Commission for Maximum Admissible Concentration and Intensities for Agents Harmful to Health in Working Environment took place in 2024, during which considered: eight documentations of the occupational exposure limits values, the adoption of the unit “ppm” to the list of values of the maximum permissible concentrations of factors harmful to health in the work environment, the introduction of a formula for converting the results of measurements of concentrations of substances in the workplace air to specific reference conditions. The limit values for lead and its inorganic compounds were determined in accordance with Directive 2024/869 of March 13, 2024. A proposal for establishing transition periods for substances applied for in the list of values of the maximum permissible concentrations of harmful factors to health in the work environment was presented. The results of the activities of Commission in 2024 were presented in three notes to journal Bezpieczeństwo Pracy. Nauka i Praktyka [Occupational Safety. Science and Practice] and a popular science publication in the quarterly Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy [Principles and Methods of Assessing the Working Environment]. Six papers were delivered at scientific conferences and safety training. Updated the handbook “Czynniki szkodliwe w środowisku pracy. Wartości dopuszczalne” [Harmful factors in the work environment. Limit values].

10

Azbest - włókna respirabilne. Dokumentacja proponowanych wartości dopuszczalnych wielkości narażenia zawodowego

Bujak-Pietrek Stella, Rogalska Aneta

Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy

|

2025

|

Nr 2 (124)

5-77

EN

Asbestos is the generic name referring to a group of six naturally occurring fibrous silicate minerals, which have been widely used in commercial products. Airborne asbestos fibers are exceptionally durable and, when inhaled, can lead to a various lung and pleural diseases, including asbestosis, mesothelioma and lung cancer. Current occupational exposure limit (OEL) for asbestos fibers in Poland, is 0.1 fibers/cm3, and was established in 2003 as a binding value in European Union, based on the scientific and technical knowledge available at the time. In June 2021, the Committee for Risk Assessment (RAC) adopted a scientific opinion confirming that no safe level of asbestos exposure exists, meaning that any level of exposure may result in disease. According to RAC, the estimated additional lifetime cancer risk associated with exposure at a concentration of 0.01 fibers/cm3 is 12 cases per 100,000 workers exposed for 40 years (12 × 10--5, i.e., approximately 1 × 10-4). This value is generally considered an acceptable protective level in those EU Member States that have defined acceptable occupational risk levels for exposure to carcinogens, and it is also consistent with the position of the Polish Interdepartmental Commission for the Maximum Permissible Concentrations and Intensities of Factors Harmful to Health in the Work Environment. On November 22, 2023, Directive (EU) 2023/2668 of the European Parliament and the Council was published, amending Directive 2009/148/EC. Based on the presented risk assessment, the European Union proposed a binding occu pational exposure limit of 0.01 fibers/cm3 for asbestos fibers, which was subsequently introduced by Directive 2023/2668. In accordance with the above, it was proposed to adopt in Poland an occupational exposure limit (OEL) for asbestos fibers (from one or more types of asbestos) in workplace air at the level of 0.01 fibers/cm3

PL

Azbest to ogólna nazwa grupy sześciu naturalnie występujących włóknistych minerałów krzemianowych, które znalazły szerokie zastosowanie w produktach komercyjnych. Włókna azbestu unoszące się w powietrzu są wyjątkowo trwałe i w przypadku wdychania mogą prowadzić do szeregu chorób płuc i opłucnej, w tym m.in.: azbestozy, międzybłoniaka, raka płuca. Obowiązująca w Polsce wartość NDS, wynosząca 0,1 wł./cm3, została ustalona w 2003 r. jako wartość wiążąca w Unii Europejskiej na podstawie dostępnej wówczas wiedzy naukowej i technicznej. W czerwcu 2021 r. RAC przyjął opinię naukową, w której potwierdzono, że nie istnieje bezpieczny poziom narażenia na działanie azbestu, co oznacza, że każde narażenie może prowadzić do choroby. Według RAC dodatkowe ryzyko raka w ciągu całego życia przy poziomie narażenia wynoszącym 0,01 wł./cm3 wynosi 12 przypadków na 100 000 pracowników narażonych przez 40 lat (12 x 10-5, tj. około 1 x 10-4). Jest to ogólnie uważane za akceptowalną wartość ochronną w tych państwach członkowskich, które określiły poziomy ryzyka narażenia zawodowego na substancje rakotwórcze, a także zgodne z decyzją Międzyresortowej Komisji ds. NDS i NDN. 22 listopada 2023 r. ukazała się dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2668 w sprawie zmiany dyrektywy 2009/148/WE. Na podstawie przedstawionego szacowania ryzyka UE zaproponowała wartość 0,01 wł./cm3 jako wartość wiążącą dla włókien azbestu i taka wartość została wprowadzona na mocy dyrektywy 2023/2668. Zgodnie z powyższym zaproponowano przyjąć w Polsce wartość NDS dla włókien azbestu (jednego lub więcej rodzajów azbestu) w powietrzu środowiska pracy na poziomie 0,01 wł./cm3.

11

Specyfika środowiska pracy w zawodzie fizjoterapeuty – zarys problemu

Krause Marcin, Krause Michał, Sindera Julia

Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Zarządzania Ochroną Pracy w Katowicach

|

2024

|

Nr 1(19)

21--35

PL

Zawód fizjoterapeuta jest samodzielnym zawodem medycznym, którego ranga jako zawód regulowany oparty jest m.in. na Ustawie o zawodzie fizjoterapeuty oraz przepi- sach w sprawie standardu kształcenia dla kierunku studiów fizjoterapia. Celem publi- kacji jest określenie specyfiki środowiska pracy w zawodzie fizjoterapeuty w aspekcie analizy wymagań systemu prawnego oraz systemu szkolnictwa wyższego i nauki. Zakres opracowania obejmuje następujące grupy zagadnień problemowych: podstawy prawne dotyczące zawodu fizjoterapeuty, wykaz zadań i czynności zawodowych fizjoterapeuty, samorząd zawodowy i etyka zawodowa fizjoterapeutów, standard kształcenia na kierunku studiów fizjoterapia, podstawy prawne dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy

EN

The profession of a physiotherapist is an independent medical profession, the sta- tus of which as a regulated profession is based, among others, on the Act on the pro- fession of physiotherapist and the regulations on education standard of study field of physiotherapy. The aim of the publication is to determine the specifics of the working environment in the profession of a physiotherapist in the aspect of analyse the require- ments in the legal system and the system of higher education and science. The scope of the study includes the following groups of problematic issues: law basics for the pro- fession of a physiotherapist, list of professional tasks and activities of a physiotherapist, professional self-government and professional ethics of physiotherapists, educational standard of study field of physiotherapy, law basics for occupational health and safety.

12

Human side of Lean Manufacturing: an insider’s perspectives on work environment

Mrugalska Beata, Kajewska Małgorzata

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2024

|

z. 200

307--317

EN

Purpose: We aimed to understand how integrating lean principles with human factors can contribute to a more productive, satisfied, and motivated workforce. Additionally, the paper investigated the roles of employee empowerment, continuous improvement, and organizational support in creating a human-centered lean manufacturing environment. Design/methodology/approach: The authors conducted a detailed analysis of the literature. This theoretical analysis enabled to preparation of a comprehensive and detailed examination using a survey questionnaire, providing in-depth insights into the research statements. This data was extended due to the participant observation which allowed to immerse in the day-to-day activities of the workers. Findings: Lean Manufacturing positively impacted the humanization of work, with effective team cooperation and communication boosting productivity. However, some employees felt excluded from joint decision-making and feedback processes, which could harm motivation and organizational effectiveness. Enhancing training opportunities could help employees better adapt their skills to their tasks. Research limitations/implications: The limitation of the research is the pilot study which was conducted among 15 respondents from one company. In the future, it is planned to extend it to other production companies. Originality/value: The paper makes a contribution to the field by linking Lean Manufacturing and human aspects in a Polish work environment. Instead of exploring the traditional benefits of Lean Manufacturing in enhancing operational efficiency and reducing waste, we focused on its impact on the workforce, workplace culture, and employee engagement.

13

Substancje o działaniu reprotoksycznym w środowisku pracy

Guziałowska-Tic Joanna, Tic Wilhelm Jan

Przemysł Chemiczny

|

2024

|

T. 103, nr 10

1184--1188

PL

Substancje reprotoksyczne, które powszechnie występują w krajowej gospodarce, mogą wywierać niekorzystny wpływ na funkcje seksualne i płodność u dorosłych mężczyzn i kobiet. W pracy scharakteryzowano najważniejsze z tych substancji i opisano ich wpływ na zdrowie człowieka. Omówiono również najnowsze zmiany w przepisach prawnych i wynikające z nich obowiązki dla pracodawców.

EN

Reprotoxic substances commonly found in the domestic economy that may have an adverse effect on sexual function and fertility in adult men and women were presented. The most important of these substances and their impact on human health were characterized. The latest changes in legal regulations and the resulting obligations of employers were also discussed.

14

Węglik krzemu włóknisty - frakcja wdychalna i włókna respirabilne. Dokumentacja proponowanych wartości dopuszczalnych poziomów narażenia zawodowego

Bujak-Pietrek Stella, Rogalska Aneta

Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy

|

2024

|

Nr 2 (120)

77-115

PL

Węglik krzemu (SiC) występuje w kilku postaciach: jako niewłóknisty pył, włókna polikrystaliczne lub jeden z ponad 150 rodzajów pojedynczych kryształów włóknistych (określanych jako wiskersy lub wąsy). Niewłókniste formy czystego węglika krzemu mają niską toksyczność dla ludzi i zwierząt doświadczalnych. Włókna węglika krzemu często są włóknami respirabilnymi i w zależności od ich średnicy i proporcji długości do średnicy mają w eksperymentalnych modelach zwierzęcych działanie podobne do działania azbestu krokidolitowego, tj. powodują zwłóknienia płuc, zwłóknienia opłucnej, raka płuca i międzybłoniaka. Badania in vitro również sugerują, że włókna węglika krzemu mają toksyczność podobną do toksyczności włókien amfibolowych. Badania u ludzi wykazały znaczną retencję SiC, z tworzeniem ciał żelazistych, w płucach pracowników, zwłóknienie (pylicę) płuc i nowotwory płuc. Dane kliniczne i epidemiologiczne u ludzi w połączeniu z danymi doświadczalnymi pochodzącymi z badań na zwierzętach wskazują, że zagrożenia dla zdrowia wynikające z narażenia na włókna SiC należy uznać za takie same, jak te powodowane przez azbest krokidolitowy. Dlatego narażenie na włókna węglika krzemu w powietrzu stanowisk pracy powinno być ograniczone do poziomu ustalonego dla azbestu, tj. 0,1 włókna/cm3. W Polsce dotychczas została ustalona i obowiązuje wartość najwyższego dopuszczalnego stężenia jedynie dla frakcji wdychalnej węglika krzemu niewłóknistego – 10 mg/m3 z notacją dotyczącą oznaczania stężeń frakcji respirabilnej krzemionki krystalicznej (DzU 2018, poz. 1286). Zaproponowano następujące wartości NDS dla węglika krzemu włóknistego: 10 mg/m3 – frakcja wdychalna (obowiązuje oznaczanie stężeń frakcji respirabilnej krzemionki krystalicznej) i 0,1 włókna/cm3 – włókna respirabilne (włókna o średnicy [d] <3 μm, długości [l] >5 μm i wskaźniku kształtu [l: d] ≥3: 1).

EN

Silicon carbide (SiC) occurs as non-fibrous dust, polycrystalline fibers, or one of more than 150 types of single fibrous crystals (known as whiskers). The non-fibrous, pure silicon carbide have low toxicity for humans and laboratory animals. Silicon carbide fibers are often respirable fibers and, depending on their diameter and aspect ratio length to diameter, have the effects similar to crocidolite asbestos in experimental animal models, i.e. they cause lung fibrosis, pleural fibrosis, lung cancer and esothelioma. In vitro studies also suggest that silicon carbide fibers have a similar toxicity to amphibole fibers. Human studies have shown significant SiC retention with the formation of ferrous bodies in workers’ lungs, fibrosis (pneumoconiosis) and lung tumors. Human clinical and epidemiological data, combined with animal experimental data, indicate that the health risks from exposure to SiC fibers should be considered to be the same as those caused by crocidolite asbestos. Therefore, exposure to silicon carbide fibers in the workplace air should be limited to the level established for asbestos - 0.1 fibers/cm3. In Poland, the values of the occupational exposure limit have been established only for the inhalable fraction silicon carbide non-fibrous - 10 mg/m3. The following occupational exposure limit values are proposed for fibrous silicon carbide: 10 mg/m3 - inhalable fraction (the concentration of the crystalline silica respirable fraction must be determined) and 0.1 fibers/cm3 - respirable fibers (fibers with diameter [d] < 3 μm, length [l] > 5 μm and aspect ratio [l:d] ≥ 3:1).

15

Glifosat - frakcja wdychalna [N-(fosfonometylo)glicyna]. Dokumentacja proponowanych wartości dopuszczalnych wielkości narażenia zawodowego

Klimecka Agnieszka, Czerczak Sławomir, Jurewicz Joanna

Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy

|

2024

|

Nr 1 (119)

29-79

PL

Glifosat jest bezwonnym ciałem stałym występującym w postaci białego krystalicznego proszku. Jest aktywnym składnikiem herbicydów o szerokim spektrum działania, a stosowany w mniejszych dawkach jest regulatorem wzrostu roślin i środkiem osuszającym. W Polsce od 2001 r. obowiązuje wartość NDS glifosatu na poziomie 10 mg/m3. W ciągu ostatnich 25 lat ukazało się wiele nowszych wyników badań dotyczących potencjalnego działania szkodliwego na płód i rakotwórczości glifosatu. Europejska Agencja ds. Chemikaliów (ECHA) podjęła ponowną ocenę właściwości glifosatu w celu ich przedstawienia Europejskiemu Urzędowi ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA). Rozpatrywano także nową klasyfikację zharmonizowaną glifosatu (zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu i Rady 1272/2008). W kontekście tych działań niezbędna była weryfikacja aktualnie obowiązującej w Polsce wartości NDS. Za podstawę wyprowadzenia wartości NDS przyjęto dawkę 155 mg/kg mc./dzień. Dawkę tę uznano za wartość NOAEL dla działania ogólnoustrojowego przy narażeniu myszy na glifosat drogą pokarmową. Nie znaleziono podstaw do zmiany dotychczas obowiązującej wartości NDS (10 mg/m3). Glifosat ma bardzo niską prężność par - narażenie będzie występować jedynie na pył glifosatu lub aerozol jego roztworu wodnego. Nie ma podstaw do ustalenia najwyższego dopuszczalnego stężenia chwilowego (NDSCh) glifosatu oraz wartości dopuszczalnej w materiale biologicznym (DSB). Glifosat nie spełnia kryteriów do oznakowania notacją „skóra”.

EN

Glyphosate is an odorless solid in the form of white crystalline powder. It is an active ingredient in broad-spectrum herbicides, which used at lower doses is a plant growth regulator and desiccant. In Poland since 2001 the MAC value for glyphosate is 10 mg/m3 . Over the past 25 years many new research findings have been published regarding the potential fetotoxicity and carcinogenicity of glyphosate. The European Chemicals Agency (ECHA) reassessed the properties of glyphosate in order to presenting them to the European Food Safety Authority (EFSA). A new harmonized classification of glyphosate was also considered (in accordance with Regulation 1272/2008 of the Parliament and of the Council). In this context, it was necessary to verify the MAC value currently in force in Poland. The basis for calculating the MAC value was the dose of 155 mg/kg bw./day, considered as the NOAEL for systemic effects after oral exposure in mice. No basis for changing the current MAC value (10 mg/m3 ) were found. It should be considered that glyphosate has a very low vapor pressure - exposure occurs to glyphosate dust or aqueous solution only. There are no basis to establish the STEL value and the Biological Exposure Index (BEI). Glyphosate do not meet the criteria for "Skin" notation.

16

Działalność Międzyresortowej Komisji ds. Najwyższych Dopuszczalnych Stężeń i Natężeń Czynników Szkodliwych dla Zdrowia w Środowisku Pracy w 2023 r.

Skowroń Jolanta, Zapór Lidia, Miranowicz-Dzierżawska Katarzyna, Sawicka Dorota, Chojnacka-Puchta Luiza

Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy

|

2024

|

Nr 1 (119)

127-135

PL

W ramach VI etapu programu wieloletniego pn. „Rządowy Program Poprawy Bezpieczeństwa i Warunków Pracy” w 2023 r. odbyły się trzy posiedzenia Międzyresortowej Komisji ds. NDS i NDN, na których rozpatrywano: osiem dokumentacji wartości dopuszczalnych poziomów narażenia zawodowego, stanowisko dotyczące przedłużenia o 3 lata okresu przejściowego dla wartości dopuszczalnego stężenia tlenku azotu w sektorze górnictwa podziemnego i budowy tuneli, stanowisko Cobalt Institute, Zespołu Ekspertów ds. Czynników Chemicznych i Pyłowych odnośnie do propozycji Komitetu ds. Oceny Ryzyka ECHA (RAC) wartości OEL dla kobaltu i jego związków nieorganicznych (w przeliczeniu na Co) oraz stanowisko Międzyresortowej Komisji ds. NDS i NDN odnośnie do wyłączeń dotyczących związków niklu i ołowiu zapisanych w załączniku do rozporządzenia w sprawie NDS i NDN z 2018 r. ze zm. Międzyresortowa Komisja ds. NDS i NDN przyjęła i przedłożyła ministrowi właściwemu ds. pracy trzy wnioski w sprawie zmiany wykazu NDS i NDN w następującym zakresie: wprowadzenia wartości dopuszczalnych stężeń dla pięciu nowych substancji chemicznych, pozostawienia obowiązującej wartości NDS dla frakcji wdychalnej glifosatu (herbicyd), przedłużenia o 3 lata okresu przejściowego dla wartości dopuszczalnego stężenia tlenku azotu w sektorze górnictwa podziemnego i budowy tuneli, tj. do 21 sierpnia 2026 r., usunięcia wyłączeń dotyczących związków niklu oraz ołowiu zapisanych w załączniku do rozporządzenia w sprawie NDS i NDN z 2018 r. (implementacja dyrektywy 2022/431/UE). Wyniki działalności Komisji w 2023 r. przedstawiono w trzech notatkach, komunikacie nr XVI, publikacji popularno-naukowej, na XXIII Sympozjum PTHP, w broszurze pt. „Czynniki szkodliwie w środowisku pracy – wartości dopuszczalne w odniesieniu do substancji rakotwórczych, mutagennych i reprotoksycznych” oraz podczas cyklicznych szkoleń bhp i studiów podyplomowych.

EN

In the sixth phase of the national programme “Governmental Programme for Improvement of Safety and Working Conditions” in 2023, three meetings of the Interdepartmental Commission for Maximum Admissible Concentrations and Intensities for Agents Harmful to Health in the Working Environment were considered, during which: eight documentations of the occupational exposure limit values, a position regarding the extension of the transitional period for the OEL for nitrogen oxide by 3 years for the underground mining and tunnel construction sector, the position of the Cobalt Institute, the Group Expert of Chemical and Dust Agents regarding the proposal of the ECHA Risk Assessment Committee (RAC) for OEL values for cobalt and its inorganic compounds (as Co) and the position of the regarding the exemption for nickel and lead compounds included in the annex to the Regulation of MAC and MAI of 2018. The Interdepartmental Commission for MAC and MAI adopted and submitted to the minister responsible for labour three proposals to amend the list of MAC and MAI in the following scope: introduction of occupational concentration values for five new chemical substances, leaving the current MAC value for the inhalable fraction of glyphosate (herbicide), extension by 3 years of the transitional period for the permissible concentration of nitrogen oxide in the underground mining and tunnel construction sector, i.e. until August 21, 2026, removal of exclusions regarding nickel and lead compounds included in the annex to the regulation on NDS and NDN of 2018 (implementation of Directive 2022/431/EU). The results of the Commission’s activities in 2023 were presented in three notes, communication No. XVI, a popular science publication, at the 23rd PTHP Symposium, and in a brochure entitled “Harmful factors in the work environment - limit values for carcinogenic/mutagenic, reprotoxic substances” as well as regular occupational health and safety training and in postgraduate studies.

17

1,1′-Azodi(formamid) - frakcja wdychalna.Dokumentacja proponowanych wartości dopuszczalnych wielkości narażenia zawodowego

Kupczewska-Dobecka Małgorzata, Dobecki Marek

Podstawy i Metody Oceny Środowiska Pracy

|

2024

|

Nr 4 (122)

51-91

PL

1,1′-Azodi(formamid) (azodikarbonamid, ADCA) jest żółtym organicznym ciałem stałym. W Unii Europejskiej ma klasyfikację zharmonizowaną jako substancja o działaniu uczulającym na drogi oddechowe kategorii 1. Od 19 grudnia 2012 r. na mocy decyzji ED/169/2012 ADCA znalazł się na liście kandydackiej substancji stanowiących bardzo duże zagrożenie, oczekujących na pozwolenie z powodu swoich właściwości uczulających na drogi oddechowe. Zgodnie z opinią ACSH w sprawie chemikaliów priorytetowych dla nowych lub zmienionych dopuszczalnych wartości narażenia zawodowego w 2021 r. ADCA został wytypowany jako substancja priorytetowa, dla której istnieje pilna potrzeba przygotowania opinii naukowych i/lub badań określających OEL. ADCA ma szerokie zastosowanie jako porofor w spienionych tworzywach sztucznych, szczególnie piankach winylowych i wyrobach gumowych. Jest też stosowany w leczeniu HIV. Po przyjęciu bezprogowego działania uczulającego na drogi oddechowe za skutek krytyczny, a za wartość LOAEC stężenia 36 µg/m3 (0,036 mg/m3) wyznaczonego przez NIOSH w badaniach z udziałem ludzi zatrudnionych przy wtryskiwaniu tworzywa z ADCA oraz uwzględnieniu obiektywnych pomiarów wartości funkcji płuc (niewielkie, ale statystycznie istotne obniżenia średniej wielkości FVC i FEV1 w ciągu zmiany roboczej w badaniu przed zmianą roboczą i po jej zakończeniu u 17 operatorów form wtryskowych) i skutków, na które badani się uskarżali (nieżyt nosa, zapalenie spojówek, świszczący oddech, kaszel, po których następują objawy takie jak: ucisk w klatce piersiowej, duszność i nocne objawy astmy w postaci kaszlu napadowego) zaproponowano przyjąć wartość NDS dla 1,1′-azodi(formamidu) na poziomie 0,02 mg/m3 oraz NDSCh na poziomie 0,04 mg/m3 dla frakcji wdychalnej. Ze względu na działanie uczulające substancji proponuje się oznakowanie: „A” – substancja o działaniu uczulającym. Nie należy oczekiwać istotnego udziału wchłaniania przezskórnego i ogólnoustrojowej toksyczności substancji.

EN

1,1′-Azobis(formamide) (azodicarbonamide, ADCA) is a yellow organic solid. It is classified in the European Union as a substance that is respiratory sensitizing, category 1. As of December 19, 2012, by decision ED/169/2012, ADCA has been placed on the candidate list of substances of very high concern awaiting authorization due to its respiratory sensitizing properties. According to the ACSH opinion on priority chemicals for new or revised occupational exposure limits, in 2021, ADCA was identified as a priority substance for which there is an urgent need to prepare scientific opinions and/or studies determining OELs. ADCA has wide applications as a blowing agent in foamed plastics, particularly vinyl foams and rubber products. It is also used in the treatment of HIV. Considering the respiratory sensitizing effects as a critical outcome, and using the LOAEC value of 36 µg/m3 (0.036 mg/m3) determined by NIOSH in studies on workers exposed to ADCA during plastic injection molding, and taking into account objective measurements of lung function (small but statistically significant decreases in mean FVC and FEV1 during a work shift in a study before and after the shift in 17 injection mold operators) and reported symptoms (rhinitis, conjunctivitis, wheezing, coughing, followed by symptoms such as chest tightness, shortness of breath, and nocturnal asthma symptoms in the form of paroxysmal coughing), it has been proposed to adopt an OEL value for 1,1′-azobis(formamide) at the level of 0.02 mg/m3 and a STEL at 0.04 mg/m3 for the inhalable fraction. Due to the sensitizing effects of the substance, it is recommended to label it as: “A” - sensitizing substance. Significant dermal absorption and systemic toxicity of the substance are not expected.

18

Research and application progress of welding technology under extreme conditions

Xu Ke, Yin Yuxin, Chen Chao

Archives of Civil and Mechanical Engineering

|

2024

|

Vol. 24, no. 3

art. no. e182, 2024

EN

Welding technology plays a critical role in materials joining, especially in the manufacture and maintenance of space stations, ships, and nuclear equipment that operate under extreme conditions. These conditions present researchers with a wide range of research topics. This paper reviews the current research and application progress of welding technology under extreme conditions, such as microgravity, high temperature, and corrosion. Initially, the characteristics of extreme environments are introduced, and the technical bottlenecks faced by current welding technology in extreme environments are analyzed. The comprehensive performance changes of welded structures in these extreme environments are summarized. Subsequently, the influence of extreme environments, such as underwater and space, on the appearance quality, microstructure, and mechanical properties of welded joints is analyzed. The influence mechanism of environmental factors, such as temperature, gravity, pressure, and corrosion, on the performance of joints was elucidated based on typical welding cases of materials and engineering equipment. The various countermeasures studied to overcome the adverse effects of these extreme environments are compared. Finally, the current challenges in welding technology under extreme conditions are summarized and sorted out. The development and research of extreme welding technology in conjunction with engineering application needs are envisioned.

19

Prawne uwarunkowania badań i pomiarów czynników szkodliwych w środowisku pracy

Żubrzak Jacek

Przegląd Papierniczy

|

2023

|

R. 79, nr 3

162--163

PL

Człowiek w miejscu pracy może być narażony na oddziaływanie różnych czynników szkodliwych dla zdrowia i życia. Jednym z nich jest np. hałas, który może prowadzić do uszkodzenia słuchu, a także wpływać na układ nerwowy, układ krążenia i ogólną kondycję organizmu. Z kolei narażenie na pyły i chemikalia wywołuje m.in. choroby płuc, alergie, choroby skóry i nowotwory. Również stres w pracy może prowadzić do problemów zdrowotnych, m.in. chorób serca, nadciśnienia, a także zaburzeń psychicznych. Dodatkowo, czynnikami szkodliwymi mogą być także brak odpowiedniego oświetlenia i nieodpowiednia ergonomia pracy. Dlatego ważne jest, aby pracodawcy przeprowadzali regularne oceny ryzyka zawodowego i stosowali odpowiednie środki zapobiegawcze.

20

Budowanie kultury bezpieczeństwa w organizacji - elementy systemu i praktyka jego tworzenia

Westfalewska Agata, Pankau Agnieszka

Przegląd Budowlany

|

2023

|

R. 94, nr 9-10

177--183

PL

Budowanie bezpiecznego środowiska pracy wymaga technicznego i proceduralnego podejścia, jednak jak pokazują doświadczenia dojrzałych organizacji oraz nowe teorie zarządzania nie może się do tego ograniczać. Obok wspomnianych działań potrzeba jednocześnie rozwijać odpowiednią kulturę organizacyjną, skupioną na wartościach. Stworzenie wspierającej kultury wymaga jednak wielu planowych działań oraz czasu. W artykule zamierzamy przybliżyć te elementy systemu, które w przypadku naszej organizacji okazały się najistotniejsze oraz podzielić się wieloletnim doświadczeniem z pracy nad kulturowym aspektem zarządzania bezpieczeństwem, by zainspirować innych do budowania postaw, które chronią życie.

EN

Building a safe work environment requires a technical and procedural approach, but as the experience of mature organizations and new management theories show, it cannot be limited to this. In addition to the measures mentioned above, there is a need to simultaneously develop an appropriate organizational culture focused on values. However, creating a supportive culture requires a lot of planned activities and time. In this article, we intend to introduce those elements of the system that, in the case of our organization, proved to be the most relevant, and share our years of experience working on the cultural aspect of safety management to inspire others to build attitudes that protect life.