Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Investigation of methane content and sorption properties of lignite deposits

Karbownik Marcin

Journal of Sustainable Mining

|

2025

|

Vol. 24, iss. 2

214--226

EN

Methane is one of the main greenhouse gases (GHG) affecting climate change, and proper quantification of the amount of its emissions to the atmosphere is crucial. The basic parameter for determining the potential amounts of naturally occurring methane in coal for both hard coal and lignite is the methane content. Determination of the methane content of lignite for open-pit mines is not commonly used and required as there is no possibility of its accumulation in the mine workings, as is the case for underground hard coal mines. In this article, two research areas for open-pit lignite mines were analyzed in terms of the methane content of their coal seams. Two direct methods for determining methane content are presented: the single-phase vacuum degassing (SPVD) method and the United States Bureau of Mines (USBM) method, which have been adapted to the conditions of an open-pit lignite mine. In addition, a study of methane sorption kinetics was conducted to determine the potential methane emission rate during coal exploitation and to estimate gas losses during sampling for proper testing. Conclusions from the analysis can be used to develop new or improve existing solutions for determining the methane content of lignite deposits for open-pit mines.

2

Tysiąclecie zmian klimatu – od naturalnych cykli po wpływ przemysłu

Szczęśniak Sylwia, Stefaniak Łukasz, Grabka Agnieszka, Wochniak Maja, Żyta Weronika

Ciepłownictwo, Ogrzewnictwo, Wentylacja

|

2025

|

T. 56, nr 4

30--37

PL

W artykule przedstawiono analizę zmian klimatu, jakie zachodziły w ciągu ostatniego tysiąclecia. Uwzględniono zarówno czynniki naturalne, jak i antropogeniczne (bezpośrednio związane z działalnością człowieka) wpływające na zmienność globalnej temperatury. Podkreślono kluczowe okresy klimatyczne, takie jak Średniowieczny Okres Ciepły i Mała Epoka Lodowcowa, wskazując ich lokalne i globalne skutki dla ekosystemów oraz rozwoju cywilizacji. W artykule wskazano na ile rewolucja przemysłowa zapoczątkowała gwałtowny wzrost emisji gazów cieplarnianych (CO2, CH4, N2O), który wynika z rozwoju przemysłu ściśle zależnego od spalania paliw kopalnych. Szczególną uwagę poświęcono roli gazów cieplarnianych (GHG) oraz pyłów zawieszonych (PM) w procesach klimatycznych. Wskazano jak gazy cieplarniane wpływają na długoterminowe zmiany klimatu, podczas gdy pyły zawieszone mogą wywoływać krótkoterminowe zmiany w bilansie energetycznym atmosfery oraz jakości powietrza. Autorzy spróbowali poddać analizie interakcje między czynnikami wpływającymi na zmiany, ukazując ich wpływ na klimat lokalny i globalny. Wskazano również na rolę sektora LULUCF (Użytkowanie Gruntów, Zmiana Użytkowania Gruntów i Leśnictwo) w możliwości obniżania emisji dwutlenku węgla, wskazując jego znaczenie w ograniczaniu emisji gazów cieplarnianych. Autorzy przedstawiają także wpływ erupcji wulkanicznych, które powodują tymczasowe ochłodzenie klimatu w wyniku emisji aerozoli do atmosfery. Wyjaśniono potrzebę podjęcia działań adaptacyjnych i łagodzących, takich jak redukcja emisji, zrównoważone zarządzanie gruntami oraz podnoszenie świadomości społecznej. Artykuł konkluduje, że skuteczna walka ze zmianami klimatu wymaga zintegrowanych strategii obejmujących rozwiązania technologiczne i ekologiczne ale także, i przede wszystkim społeczne.

EN

This article presents an analysis of climate change over the last millennium. It considers both natural and anthropogenic factors (directly related to human activities) that have influenced global temperature variability. Key climatic periods, including the Medieval Warm Period and the Little Ice Age, are highlighted with regard to their local and global effects on ecosystems and the development of civilisation. The article indicates that the Industrial Revolution initiated a sharp increase in greenhouse gas emissions (CO2, CH4, N2O) resulting from the development of industries closely dependent on the burning of fossil fuels. The role of greenhouse gases (GHG) and particulate matter (PM) in climate processes is also examined. The study demonstrated that greenhouse gases influence long-term climate change, while particulate matter can result in short-term fluctuations in the energy balance of the atmosphere and air quality. The authors have attempted to analyse the interactions between the drivers of change, showing their impact on local and global climate. The text continues to highlight the potential of the LULUCF (Land Use Land Use Change and Forestry) sector to reduce carbon emissions, underscoring its significance in curbing greenhouse gas emissions. The authors also present the impact of volcanic eruptions, which cause temporary cooling of the climate as a result of aerosol emissions into the atmosphere. The necessity for adaptation and mitigation measures, including emission reductions, sustainable land management, and public awareness, is elucidated. The article concludes that effectively combating climate change requires integrated strategies involving technological and environmental solutions, as well as, and above all, social solutions.

3

Wpływ globalnego ocieplenia na hydrodynamikę i biologię Wielkich Jezior Mazurskich (WJM) - homotermia wiosenna i jej skutki

Siuda Waldemar, Kiersztyn Bartosz, Grabowska-Gruca Karolina

Technologia Wody

|

2024

|

Nr 1 (83)

10-19

PL

Ekosystemy wodne są czułymi detektorami globalnego ocieplenia oraz towarzyszących mu zmian klimatycznych. Wzrost temperatury wpływa bezpośrednio zarówno na hydrodynamikę zbiorników wodnych jak i na bytujące w nich mikrobiocenozy, powodując kompleksowe i wielopłaszczyznowe zmiany w ich strukturze gatunkowej, aktywności fizjologicznej i wzajemnych relacjach. Prowadzi to do zmian i zaburzeń w funkcjonowaniu ogniw, łańcuchów i sieci troficznych, a w konsekwencji w przepływie materii i energii przez ekosystemy wodne. Okres wiosennego mieszania się wód (homotermii wiosennej) jest szczególnie istotny dla jezior dimiktycznych. Warunkuje on bowiem ich funkcjonowanie w okresie letnim. W artykule wykazano, że w latach 2000 - 2022 w głębokich jeziorach centralnej i południowej części Systemu Wielkich Jezior Mazurskich okres ten ulegał systematycznemu wydłużaniu. W położonym na północnym krańcu Systemu Jeż. Przystań tendencja ta była widoczna lecz słabiej zaznaczona. Jako, że w stosunkowo krótkich odcinkach czasowych efekty długookresowych zmian klimatycznych są skutecznie „maskowane" przez czynniki pogodowe określenie ich wpływu na fizyko-chemię. i biologię WJM jest trudne. Pomimo to w artykule przedyskutowano również potencjalne konsekwencje tego zjawiska: jego wpływ na hydrodynamikę wód jeziornych, parametry fizyko-chemiczne wody, mikroplankton jeziorny oraz łańcuchy i sieci troficzne. Jeziora Systemu WJM stanowią około 18% zasobów wód powierzchniowych Polski. Dlatego też choć tezy sformułowane przez autorów, skonfrontowane ze skutkami opisywanymi w dostępnej literaturze mogą skłaniać do polemiki to zainicjowanie dyskusji dotyczącej tego tematu wydaje się autorom ważne. Płynące z niej wnioski pozwolą bowiem na przygotowanie się na nadchodzące zmiany, zminimalizowanie ich niekorzystnego wpływu na System WJM a być może również na opracowanie sposobów wykorzystania ich skutków pozytywnych w biotechnologiach środowiskowych stosowanych dla rekultywacji i rewitalizacji głębokich zbiorników wodnych.

EN

Aquatic ecosystems are sensitive detectors of global warming and accompanying effects of climate change. Increasing temperatures directly affect both the hydrodynamics of water bodies and the microbiocenoses that reside in them, causing complex and multifaceted changes in their species structure, physiological activity and interspecies interactions. This leads to changes and disturbances In the functioning of food links, chains and webs, and consequently the flow of matter and energy through aquatic ecosystems. The period of spring mixing of waters (spring homothermy) is particularly important for dimictic lakes. This is because it determines their functioning during summer period. The article shows that in the years 2000-2022 in the deep lake sof the central and southern part of the Great Masurian Lakes System, period of water mixing was systematically extended. In Lake Przystań, located at the northern edge of the System, this trend was also evident but much less pronounced. As the effects of long-term climate change are effectively "masked" by weather factors over relatively short time scales, deter-mining their impact on the physico-chemistry and biology of the WJM is difficult. Despite this, the article also discusses the potential consequences of this phenomenon: its impact on lake water hydrodynamics, water physico-chemical parameters, lake microplankton as well as on food chains and webs . The lakes of the WJM System account for about 18% of Poland's surface water resources. Therefore, although the theses formulated by the authors, confronted with ones described in the available literature, may be debatable, it seems important for the authors to initiate a discussion on this topic. This is because the conclusions drawn from it will allow to prepare for the coming changes, minimize their adverse effects on the WJM System and perhaps develop ways to use their positive effects in environmental biotechnologies applied to the reclamation and revitalization of deep water reservoirs.

4

Zmiana klimatu a zagrożenia mikrobiologiczne dla przemysłu spożywczego

Wryk Agnieszka

Przemysł Spożywczy

|

2024

|

T. 78, nr 9

22--25

PL

Zagrożenia mikrobiologiczne w XXI wieku stanowią istotne wyzwanie dla zdrowia publicznego i glo balnego bezpieczeństwa. Obecne zagrożenia obejmują zarówno nowe, jak i dobrze znane patogeny, które zyskują na odporności, co czyni je trudniejszymi do leczenia i kontrolowania. Jednym z naj poważniejszych problemów jest narastająca odporność bakterii na antybiotyki. Przykłady takie jak MRSA (gronkowiec złocisty oporny na metycylinę) czy bakterie wytwarzające karbapenemazy są coraz trudniejsze do zwalczenia, co prowadzi do wzrostu śmiertelności oraz wydłużenia okresu hospitalizacji.

5

Bezpieczeństwo żywności w erze globalizacji: wyzwania łańcucha dostaw

Wryk Agnieszka

Przemysł Spożywczy

|

2024

|

T. 78, nr 10

16--20

PL

Ryzyko bezpieczeństwa żywności w łańcuchu dostaw wynika z wielu czynników, które mogą wpływać na jakość, dostępność i bezpieczeństwo produktów spożywczych. Współczesne łańcuchy dostaw są niezwykle złożone, często obejmują wielu pośredników, a także międzynarodowe przepływy surowców i produktów. Taka struktura zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia zakłóceń na różnych etapach – od produkcji surowców, przez ich przetwarzanie, po dystrybucję do konsumentów.

6

Ślad węglowy budynków w polityce UE

Węglarz Arkadiusz, Zdanowski Piotr

Izolacje

|

2024

|

T. 29, nr 5

22--24

PL

Sektor budownictwa w Unii Europejskiej odpowiada za 36% emisji gazów cieplarnianych całej wspólnoty [3]. Postawiony cel zeroemisyjności gospodarki (w tym budownictwa) do 2050 r. jest ambitny i aby go osiągnąć, Unia wydaje kolejne nowelizacje dyrektyw. W dniu 12 marca 2024 r. Parlament Europejski przegłosował nowelizacje dyrektywy EPBD, która zawiera zapisy o zeroemisyjności oraz wymogu obliczania potencjału globalnego ocieplenia (GWP) dla wszystkich nowych budynków od 2030 r. Kolejnym równie ważnym dokumentem w kontekście zrównoważonego rozwoju jest rozporządzenie w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje, tzw. Taksonomia UE. Przedstawia ona kryteria oceny, które umożliwią określenie, czy dana działalność gospodarcza lub inwestycja może być uznana za zrównoważoną. Oba te dokumenty są kluczowymi legislacjami Unii Europejskiej i z pewnością wspomogą kraje członkowskie w dążeniu do osiągnięcia zeroemisyjności w 2050 r.

EN

The building sector in the European Union accounts for 36% of the total greenhouse gas emissions of the entire union [3]. The set goal of achieving a zero-emission economy (including building sector) by 2050 is ambitious, and to attain it, the Union is issuing further amendments to acts and directives. On March 12, 2024, the European Parliament voted on the amendment to the EPBD directive, which includes provisions on zero emissions and the requirement to calculate the Global Warming Potential (GWP) for all new buildings from 2030 onwards. Another equally important document in the context of sustainable development is the regulation establishing a framework for facilitating sustainable investments, known as the EU Taxonomy. It presents evaluation criteria that will enable determining whether a given economic activity or investment can be considered sustainable. Both documents are key legislation of the European Union and will certainly assist member states in striving for zero emissions by 2050.

7

Preparation of slag-based foam concrete by chemical foaming for CO2 sequestration

Li Wei, Lyu Zhiwen, Liu Jian, Li Wei, Sun Ziqiang, Ma Yan, Cheng Weimin, Meng Xiangjun, Xin Lin, Sun Xikui

Environment Protection Engineering

|

2024

|

Vol. 50, nr 2

95--114

EN

Carbon dioxide emissions are among the most influential causes of global warming, and the recovery, capture, and comprehensive utilization of CO2 are the keys to carbon emissions reduction. High-porosity foam concrete was prepared using CaO as the alkali activator, and H2O2 as the foaming agent. Based on a single-factor experiment and response surface analysis, the best preparation condi-tions for foam concrete were obtained (water-to-cement ratio 0.4, alkali excitation dosage 10.73%, foaming agent dosage 8.26%). The porous material prepared under the optimal process conditions can achieve a CO2. sequestration performance of 91.59 kg/m3, and the actual sequestration capacity is con-sistent with the theoretical prediction value of 90.89 kg/m3. Mechanistic analysis shows that the precarbonation hydration products of foam concrete are mainly C-S-H gel, Ca(OH)2, and hydrotalcite-like compounds, which bond the slag particles together to form a three-dimensional spatially firmly con-nected structure. This study provides a reference for the application of alkaline solid waste materials in the field of carbon sequestration.

8

Relative Analysis for Carbon Sequestration Potential of Prominent Private and Public Green Spaces in Bengaluru, India

Gopinath Rajesh, Mishra Abeer, Pai Aishwarya R., Sanghvi Jay Hitesh, Idicula Jojy Josheph

Civil and Environmental Engineering Reports

|

2024

|

Vol. 34, no. 2

224--241

EN

With the advent of Climate Change and Global Warming, highly populated urban spaces are becoming more prone to various Environmental disasters. While forest are good sinks of CO2, it is highly impossible to introduce them into urban-level planning. In this context, nurturing Urban Green Spaces within cities, can serve well to perform the regulatory functions just like forests do. However, it is also imperative that their inception, must also ensure effective carbon sequestration. The objective of current research includes determination of carbon sequestration value for various ‘tree’ species, which eventually would serve to identify species with potential to serve better in Strategic Climate Sustainable Township Guidelines. To accomplish this objective, firstly three observatories (Richard’s Park, BMSIT&M Green Campus, and Lalbagh Botanical Garden) having distinct floral diversity were selected. Further, physical data collection was undertaken at these observatories and employed for biomass computation viz. ‘Biostatistics-based Allometric’ equation. Statistical Validation of data was accomplished viz. Multiple Linear Regression Modelling and One-way ANOVA. The average value of carbon sequestered (in tonnes per species) was found to be 20.13, 0.727 and 0.292, at Lalbagh Botanical Garden, Richard’s Park, and BMSIT&M, respectively. Upon comprehensive evaluation, it was found that best three species offering high carbon sequestration potential are Eucalyptus grandis, Eucalyptus globus and Samanea saman. These species would hence be keystone species that could play a potential role in naturally lowering CO2 levels in intra-urban spaces. These species would serve well in empowering Green Spaces to behave as Urban Cool Islands, to combat Urban/Global Warming.

9

Systemy wentylacji i klimatyzacji budynków w kontekście neutralności węglowej

Szczęśniak Sylwia

Ciepłownictwo, Ogrzewnictwo, Wentylacja

|

2024

|

T. 55, nr 10

31--38

PL

W artykule omówiono kwestie związane z koniecznością i możliwościami ograniczania emisji zanieczyszczeń, w tym CO2, spowodowanej eksploatacją systemów wentylacji i klimatyzacji budynków. Odniesiono się do zmian klimatycznych zachodzących w Polsce, jak i na świecie oraz do stale rosnącej liczby systemów chłodzenia budynków mieszkalnych oraz biurowych. Na przykładzie prostej instalacji wentylacyjnej przeanalizowano 9 scenariuszy sterowania jej pracą i wykonano uproszczone obliczenia emisji CO2 do atmosfery. W celu zobrazowania realnego wpływu procesów cieplnego uzdatniania powietrza oraz jego transportu na zanieczyszczenie atmosfery, w artykule zestawiono wykresy obrazujące emisję CO2 spowodowaną tymi procesami. Porównano działanie układu ze stałym i zmiennym strumieniem objętości powietrza wentylacyjnego. Na podstawie wyników analizy wykazano, na ile przyjęty scenariusz sterowania pracą urządzeń ma wpływ na emisję, przy czym najbardziej emisyjnym procesem okazał się transport powietrza. Wykazano, że systemy ze zmiennym strumieniem objętości powietrza mogą być źródłem emisji nawet o 50% mniejszej niż układy ze stałym strumieniem objętości powietrza. W artykule wykazano także, że nie bez znaczenia jest sprawność wymienników do odzyskiwania ciepła, która zapewniając wymierne korzyści ekonomiczne w procesie termicznego uzdatniania powietrza, może być przyczyną zwiększonej emisji CO2.

EN

The article discusses issues related to the necessity and possibilities of limiting emissions of pollutants, including CO2, caused by the operation of ventilation and air conditioning systems. Climate changes taking place in Poland and around the world are discussed, as well as the ever-increasing number of residential and office cooling systems. 9 control scenarios are provided for a simple ventilation system and simplified calculations of CO2 emissions to the atmosphere are made. To illustrate the real impact of heat treatment and air transport on atmospheric pollution, graphs showing CO2 emissions from heating and cooling processes and air transport have been compiled in the article. A comparison was made between the performance of a system with a constant and variable air flow. Based on the analysis, the extent to which the adopted control scenario for the operation of the air handling unit has an impact on emissions was shown. It was shown and highlighted that the most emissive is air transport. It was shown that variable airflow systems can be a source with up to 50% less emissions compared to fixed airflow systems. The paper also notes that the efficiency of heat recovery exchangers is not insignificant, which, while providing tangible economic benefits due to thermal air treatment, can contribute to increased emissions.

10

Europejski system handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych

Żubrzak Jacek

Przegląd Papierniczy

|

2023

|

R. 79, nr 6

353--356

PL

Na konferencji w Kioto w 1997 r. został wynegocjowany traktat dotyczący międzynarodowego porozumienia w sprawie zapobiegania globalnemu ociepleniu. Zobowiązuje on państwa uczestniczące w negocjacjach do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. Kraje te miały ograniczyć emisje o 5% w stosunku do 1990 r. W myśl protokołu, za gazy cieplarniane uważa się: dwutlenek węgla (CO2), metan (CH4), podtlenek azotu (N2O), perfluorowęglowodory (HFCs, PFCs) heksafluorek siarki (SF6). W sytuacji, gdy któreś z państw ma nadmiar lub niedobór jednostek emisyjnych jest zobowiązane do uczestnictwa w systemie handlu uprawnieniami do emisji, w którym, na zasadach rynkowych, może sprzedać lub nabyć odpowiednią liczbę pozwoleń, w zależności od potrzeb. Traktat z Kioto zobowiązuje kraje rozwinięte do wspierania technologicznego krajów słabiej rozwiniętych, do badań i studiów na temat klimatu, jak również rozwijania ekologicznych technologii pozyskiwania energii (słonecznej, wiatrowej, geotermalnej, pływów morksich i nuklearnej). Inwestycje w technologie ekologiczne krajów rozwiniętych w państwach uboższych są podstawą do otrzymania dodatkowych przydziałów pozwoleń emisyjnych.

11

Magazyny energii

Magrzyk Miłosz

Energia i Recykling : gospodarka obiegu zamkniętego

|

2023

|

nr 11

PL

W dobie przyspieszonego globalnego ocieplenia i ciągłej debaty na temat zmian klimatycznych magazyny energii są ważnym elementem w drodze do zrównoważonego rozwoju. Rosnące znaczenie magazynowania energii to także wyzwania związane z rozbudową tego sektora i potencjalnymi zastosowaniami kształtującymi przyszłość energetyki na świecie.

12

Szósty Raport IPCC jako najnowsze źródło informacji o zmianach klimatu

Magdalena Skrzyńska

Energetyka

|

2023

|

nr 9

527--534

PL

Według VI Raportu IPCC temperatura powietrza wzrosła o 1,1oC względem epoki przedprzemysłowej, a ekstremalne zjawiska pogodowe zaczęły pojawiać się coraz częściej. Głównym celem IPCC, czyli Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu, jest dostarczanie obiektywnych, naukowo popartych informacji dotyczących zmian klimatu, ich skutków i potencjalnych dostosowań oraz działań zaradczych adresowanych do władz i społeczeństwa. W raporcie przedstawiono przede wszystkim sposoby łagodzenia i adaptacji do zmian klimatu. Wskazano również możliwości i skuteczne metody ograniczenia emisji gazów cieplarnianych w celu zahamowania wzrostu temperatury powietrza. Zmiany w różnych sektorach działalności gospodarczej i wzrost finansowania w działania mające na celu łagodzenie i adaptację do zmian klimatu są niezbędne do osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 roku.

EN

According to the IPCC Sixth Assessment Report, air temperature has increased by 1.1oC compared to the pre-industrial period and extreme weather events have become more frequent. The main purpose of the Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) is to provide objective science-based information on climate change, its effects and potential adaptation and also mitigation measures addressed to authorities and the society. In particular, the Report presents ways to mitigate and adapt to climate change. The possibilities and effective methods of reducing greenhouse gas emissions to limit the air temperature rise are also identified. Changes in various sectors of economic activity and an increase in funding for mitigation and adaptation to climate change are necessary to achieve climate neutrality by 2050.

13

Czy można zmierzyć średnią temperaturę na ziemi?

Gajer Mirosław, Handzel Zbigniew

Elektronika : konstrukcje, technologie, zastosowania

|

2023

|

Vol. 64, Nr 12

28--30

PL

Według powszechnie głoszonych poglądów obecnie obserwowany jest od co najmniej kilku dekad systematyczny wzrost średniej temperatury na Ziemi, określanej również mianem średniej globalnej temperatury. Próżno jest jednak szukać ścisłej definicji rozważanego pojęcia, w związku z czym można postawić pytanie, na ile wiarygodne są wszelkie stwierdzenia tego pojęcia dotyczące. Autorzy artykułu wykazują, że średniej temperatury na Ziemi nie można w ogóle zmierzyć, gdyż jest to w praktyce niewykonalne i w związku z tym z konieczności musimy opierać się tutaj jedynie na pewnych ekstrapolacjach dokonywanych za pomocą wcześniej opracowanych modeli matematycznych, a to z kolei rodzi kolejne pytania o ich zgodność z rzeczywistością, zakres zastosowania oraz stabilność numeryczną.

EN

According to widely held views, a systematic increase in the Earth's average temperature, also referred to as the global average temperature, has now been observed for at least several decades. However, it is in vain to find a strict definition of the concept under consideration, so the question can be raised as to how reliable are any statements concerning this concept. The authors of the article show that the average temperature of the Earth cannot be measured at all, as this is not feasible in practice and, therefore, we must of necessity rely here only on certain extrapolations made with the help of mathematical models developed in advance, which in turn raises further questions about their correspondence to the reality, their scope of application and their numerical stability.

14

O potrzebie zmian parametrów obliczeniowych powietrza zewnętrznego na przykładzie miasta Wrocław

Szczęśniak Sylwia, Kanaś Paulina, Jaskóła Wiktoria, Stefaniak Łukasz, Małyszko Małgorzata, Brzeźniak Konrad

Ciepłownictwo, Ogrzewnictwo, Wentylacja

|

2023

|

T. 54, nr 4

13--20

PL

Zmiany klimatu a w tym globalne ocieplenie są zjawiskami obecnie obserwowanymi i odczuwalnymi także na obszarze Polski. Do tej pory nie podjęto jednak działań mających na celu aktualizację norm używanych do wymiarowania instalacji grzewczych czy chłodniczych. Parametry powietrza zewnętrznego zawarte w normie PN-EN 12831 opierają się na danych z pierwszej połowy XX wieku, natomiast dane udostępnione przez Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju [7], na niepełnych oraz interpolowanych danych z lat 1971-2000. Instalacje grzewcze, chłodnicze i klimatyzacyjne projektowane na bazie obowiązujących parametrów są odpowiednio przewymiarowane lub niedowymiarowane, co często skutkuje problemami z utrzymaniem wymaganych parametrów powietrza wewnętrznego, zarówno w budynkach mieszkalnych, jak i przemysłowych. W artykule przedstawiono dane klimatyczne (temperatura i wilgotność względna powietrza) na podstawie 218424 pomiarów dotyczących temperatury i wilgotności względnej powietrza w latach 1996-2022. Porównanie danych wykazało niemal trzykrotne skrócenie czasu występowania ujemnej wartości temperatury powietrza oraz wzrost liczby godzin występowania temperatury powyżej 30°C z 6 h (1996 r.) do 114 h (2022 r.). Obliczono także minimalne oraz maksymalne wartości średniej temperatury powietrza dla badanego okresu. Dla okresu zimowego najniższa wartość średnia wynosi -14,3°C dla stycznia (temperatura obliczeniowa zgodnie z PN wynosi -18°C). Dla okresu ciepłego najwyższa wartość średniej temperatury powietrza wynosi +32,5°C (temperatura obliczeniowa zgodnie z PN wynosi +30°C). Jak wynika z przeprowadzonej analizy przez dłuższy czas w roku występują temperatury powietrza wysokie o niskiej wilgotności względnej (ocieplanie i osuszanie się klimatu). Przedstawione wyniki świadczą o potrzebie aktualizacji obliczeniowych parametrów powietrza zewnętrznego w skali kraju.

EN

Climate change, including global warming, is currently observed and is even noticeable in Poland. No action has been taken to update the regulations that are used for heating and cooling systems calculations yet. The outside air parameters in the PN-EN 12831 regulation are based on data from the first half of the XX century. On the other hand, the data provided by Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju [7] are based on incomplete and interpolated data from 1971-2000. HVAC systems calculated according to applicable regulations are oversized or undersized, resulting in problems with providing the required indoor air quality, both in residential and commercial buildings. The paper presents meteorological data (outdoor air temperature and relative humidity) based on 218424 outdoor air temperature and relative humidity measurements in the years 1996-2022. Data comparison reveals that duration of subzero temperatures is three times lower. For temperatures above 30°C duration has increased from 6 h in 1996 up to 114 h in 2022. The minimum and maximum values of the mean outdoor air temperature were calculated for 1996-2022. For winter conditions, the lowest mean value was -14,3°C in January (according to PN¬EN 12831 it is -18°C). For summer conditions, the highest mean value was +32,5°C (according to PN-EN 12831 it is 30°C). The results of the analysis show that the duration of high temperatures with low relative humidity is lengthening (the climate is getting hotter and drier). The results presented in the paper prove that the outdoor air parameters stated in the regulations need to be updated on the national scale.

15

Wpływ zmian klimatu na migracje i liczebność ptaków w Europie

Bartczak Martyna

Archiwum Wiedzy Inżynierskiej

|

2023

|

T. 8, Nr 1

22--24

PL

Klimat zmienia się w skali globalnej, narażając organizmy na nowe warunki środowiskowe i potencjalnie głęboko wpływając na historię życia jednostek, a tym samym na ekosystemy, morfologię, rozmieszczenie i przetrwanie gatunków. Do najbardziej widocznych skutków zmian klimatu należą zmiany w fenologii wielu gatunków w wyniku zmieniających się pór roku. Jednym z najbardziej uderzających przykładów jest cykl życia ptaków wędrownych. W ostatnich dziesięcioleciach coraz więcej badań wykazało bezpośredni związek między zmianami klimatycznymi a migracjami ptaków, zasadniczo sugerując, że ptaki przybywają wcześniej na swoje tereny lęgowe na półkuli północnej, co jest zgodne z trendami globalnego ocieplenia. Jednak ostateczne mechanizmy, dzięki którym zachodzą te powszechne adaptacje fenolu, są nadal słabo poznane. W artykule omówione zostaną najnowsze dane zebrane dzięki tysiącom obserwatorów biorących udział w programach monitoringowych w całej Europie. Niektóre gatunki zyskują na zmianach klimatu a inne na nich tracą. Na przykład ptaki zamieszkujące naturalnie zimniejsze kontynenty mogą być wypierane ze swoich środowisk.

EN

Climate is changing on a global scale, exposing organisms to new environmental conditions and potentially profoundly affecting the life histories of individuals and thus ecosystems, morphology, distribution and species survival. Among the most visible effects of climate change are changes in the phenology of many species as a result of changing seasons. One of the most striking examples is the life cycle of migratory birds. In recent decades, an increasing number of studies have shown a direct link between climate change and bird migrations, essentially suggesting that birds arrive earlier in their northern hemisphere breeding grounds, consistent with global Warming trends. However, the ultimate mechanisms by which these common phenol adaptations occur are still poorly understood. This article will discuss the latest data collected by thousands of observers participating in monitoring programs across Europe. Some species benefit from climate change and others lose out. For example, birds that naturally inhabit colder continents may be displaced from their habitats.

16

Psychologia zmian klimatu

Mielicki Krzysztof

Zieleń Miejska

|

2022

|

Nr 5

52--53

PL

Według raportu Międzynarodowego Panelu ds. Zmian Klimatu (IPCC) z 2018 r. ponad połowa ludności świata jest świadoma globalnego ocieplenia, martwi się tym zjawiskiem oraz uważa, że będzie to największe zagrożenie w skali globalnej w ciągu najbliższych dekad.

17

Materiały w technologiach wodorowych

Sosnowski Jacek, Wojtasiewicz Grzegorz, Zawadzka Ewa

Inżynieria Elektryczna

|

2022

|

nr 9

20--22

PL

W obecnej dobie kryzysu energetycznego, a także zmian klimatycznych związanych z globalnym ociepleniem, wywołanym głównie emisją do atmosfery gazów cieplarnianych, w szczególności dwutlenku węgla CO2, intensywnie prowadzone są poszukiwania alternatywnych źródeł energii oraz ekologicznych paliw, które nie będą zanieczyszczały środowiska naturalnego. Materialnym przykładem wskazującym na konieczność tych zmian jest stale rosnąca cena praw do emisji dwutlenku węgla, która z początkowej ceny 6 Euro za tonę osiąga już wartość 90 Euro za tonę. Stąd też wynika zainteresowanie technologiami wodorowymi, których produktem finalnym w obszarze wykorzystania w transporcie jest woda. Ma to miejsce niezależnie od tego, czy wodór używany jest w ogniwach paliwowych stanowiących napęd silników pojazdów elektrycznych, czy też w procesie spalania w tlenie, jak ma to miejsce na przykład w napędzie rakiet kosmicznych. Zauważmy bowiem, że właśnie najbardziej naturalną i zarazem najprostszą metodą wykorzystania wodoru jako źródła energii jest spalanie go w tlenie i w przemyśle rakietowym (do ich napędu taka właśnie metodyka jest stosowana). Zauważmy także, że Polska jest jednym z liderów w produkcji wodoru, zajmując trzecie miejsce w Europie, gdyż roczna wielkość produkcji wodoru w Polsce wynosi około 1 miliona ton, z tego Grupa Azoty S.A. wytwarza ok. 420 tys. ton, obecnie w całości z paliw kopalnych.

18

Photovoltaic microgeneration (RES) in selected major cities in Silesian Voivodeship

Halama Arkadiusz, Majorek Agnieszka

Ekonomia i Środowisko

|

2022

|

nr 1

109--124

EN

The impact of climate change on the economy and environment humans live in has increased, leading to a relatively quick intensification of the effort to reduce the environmental foot-print of the civilisation. The push to establish a sustainable energy economy has become one of the primary challenges today. A sustainable energy economy should ensure energy security, reduce energy poverty, and contribute to lower greenhouse gas emissions. Poland is facing considerable challenges relevant to the objectives of EU policy, particularly the Fit for 55 package, which cannot be achieved without renewable energy sources. The most popular renewable energy source in Poland is solar energy. Apart from its obvious advantages, the use of distributed photovoltaic generation (including microgeneration) entails the need for transmission grid upgrades. The paper’s objective was to assess the RES potential of Poland through an analysis of the steps the state took and the progress of its targets. The empirical part focuses on the assessment of the use of the solar energy potential (in photovoltaic microgeneration) in cities with district rights in Silesian Voivodeship, Poland, from 2014 to 2020. The study employs selected cartographic representation, comparative analysis, in-depth case study, and spatial analysis methods. The calculations involved data from Tauron Dystrybucja SA on the number of microgeneration systems in the cities, Database of Topographic Objects, Local Data Bank of the Central Statistical Office of Poland and Eurostat.

PL

Zmiany klimatu w coraz większym stopniu wpływają na gospodarkę i ludzkie zachowania. W stosunkowo krótkim okresie zmieniło się postrzeganie wpływu człowieka na klimat. Dążenie do zrównoważonej gospodarki energetycznej stało się jednym z głównych wyzwań obecnych czasów. Zrównoważona gospodarka energetyczna powinna zapewniać m. in. bezpieczeństwo energetyczne, niwelować tzw. ubóstwo energetyczne oraz przyczyniać się do zmniejszania emisji gazów cieplarnianych. Przed Polską stoją ambitne wyzwania związane z celami polityki unijnej zwłaszcza tzw. pakietu FIT 55, których nie da się osiągnąć bez wykorzystania odnawialnych źródeł energii (oze). Wykorzystanie energii słonecznej jest jednym z priorytetowych działań. Wykorzystanie fotowoltaiki „rozproszonej” (czyli m. in mikroinstalacji) oprócz oczywistych korzyści wiąże się także z koniecznością modernizacji sieci przesyłowych. Celem niniejszej pracy jest ocena wykorzystania oze, a w szczególności mikroinstalacji fotowoltaicznych, w ciągu ostatnich pięciu lat (2015-2020), w wybranych powiatach. Poddane analizie zostaną także zastosowane instrumenty ekonomiczne i prawne, przyczyniające się do inwestycji w mikroinstalacje.

19

The effect of climate warming on the seasonal variation of mortality in European countries

Prevezanos Michail, Benos Alexios, Zoumakis Nikolaos, Papadakis Nikolaos

Acta Geophysica

|

2022

|

Vol. 70, no 4

1947--1956

EN

Although several studies have concluded that excess winter deaths are not a suitable indicator of cold-related health impacts, the investigation of temporal fluctuation in mortality across many European countries could provide an insight into the seasonal variation of deaths at different climatic conditions. We investigated the evolution over time of the Excess Winter Deaths Index (EWDI) and the Summer-to-Winter Deaths ratio (S/W) for the period 1960–2018 and the temporal fluctuation of the Heating and Cooling Degree Days indices for the period 1979–2020. We found a clear spatial pattern of EWDI with statistically significant decreasing trends in Mediterranean countries and increasing trends in Nordic countries. On the other hand, S/W index shown increasing trends in Mediterranean region and decreasing trends in Nordic countries. Statistical analysis of Heating Degree Days index showed significant decreasing trends for all European countries, probably due to the appearance of milder winters. Also, the values of Cooling Degree Days index exhibited a statistically significant upward trend for Mediterranean countries, mainly due to increased frequency of warmer summers, as a result of climate change. This study shows that the differences in seasonal variation of mortality between European countries are likely to disappear, as the climate gets warmer. A possible explanation for our findings is that climate change already brings milder winters and hotter summers to the Mediterranean countries, while in the Nordic countries global warming causes less severe winters and more pleasant summers as shown from Heating and Cooling Degree Days analysis. In addition to providing a basis to investigate potential effects of global warming on human mortality, the findings of this study are likely to be crucial for climate change policy and developing relevant adaptation strategies in Europe.

20

Globalne ocieplenie a uregulowania prawne jako czynnik bezpieczeństwa środowiskowego

Cygańczuk Krzysztof

Przemysł Chemiczny

|

2021

|

T. 100, nr 7

627--630