Rozwój systemów sterowania i nadzoru (SSiN) stosowanych w elektroenergetyce zaowocował pojawieniem się rozwiązań dedykowanych dla sieci niskiego napięcia (nn). Wynika to z potrzeby zapewnienia niezawodnego zarządzania siecią, do której przyłączane są nowe obiekty, takie jak stacje ładowania pojazdów, instalacje fotowoltaiczne oraz powiązane z nimi magazyny energii, często zarządzane przez niezależnych operatorów. Systemy te bazują na sprawdzonych rozwiązaniach technicznych wykorzystywanych do zarządzania sieciami średniego oraz wysokiego napięcia, choć mogą również wykorzystywać rozwiązania stosowane w automatyce przemysłowej i budynkowej. Zależy to od technologii preferowanych przez danego producenta. Daje to dużą różnorodność rozwiązań, na których może opierać się ich architektura. SSIN w sieciach nn budowane są jako systemy lokalne obejmujące wybrany fragment sieci, często na zasadzie pilotażu. W artykule przedstawiono aktualną charakterystykę systemów automatyki stacji SN/nn, które stanowią podstawę do tworzenia systemów zarządzania siecią niskiego napięcia. Ukazano również nowe konstrukcje aparatów, zabezpieczeń i sterowników wykorzystywanych w stacjach. Przedstawiono preferowane metody wymiany danych. Przedstawiono również podstawowe funkcjonalności realizowane przez SSiN.
EN
The development of Network Management Systems (NMS) used in the power system industry has resulted in the emergence of solutions dedicated to low voltage (LV) grids. This results from the need to ensure reliable management of the network to which new objects are connected, such as vehicle charging stations, photo- voltaic installations and related energy storage, often managed by independent operators. These systems are based on well-known technical solutions used to manage medium and high voltage networks, although they can also use solutions preferred in industrial and building automation. This depends on the technologies chosen by a given manufacturer. This results in a large variety of solutions on which their architecture can be based. NMS in LV networks are built as local systems covering a selected part of the grid, often on a pilotage basis. The article presents the current characteristics of MV/LV station automation systems, which are the basis for creating LV network management systems. It also shows new designs of devices, protection automation and controllers used in stations. Preferred data exchange methods are presented in the article. Furthemore, the basic services implemented by NMS are presented.
Zmiany zachodzące w elektroenergetyce są zauważalne we wszystkich rodzajach sieci elektroenergetycznych. Dotyczą one również sieci niskiego napięcia, które – dzięki nowym technologiom wykonania i szerszemu wykorzystaniu automatyki i urządzeń pomiarowych – stają się coraz bardziej niezawodne, a także coraz bardziej obserwowalne. W sieciach tych, traktowanych dotychczas jako sieci dystrybuujące energię elektryczną od stacji SN/nn do odbiorców, pojawiają się instalacje prosumenckie, zasobniki energii czy stacje ładowania pojazdów elektrycznych, które mogą powodować zmianę kierunku przepływu energii oraz wpływać na wartości wielkości elektrycznych w sieci. Tak istotne zmiany na poziomie sieci niskiego napięcia wymuszają konieczność monitorowania jej parametrów elektrycz-nych lub nawet ingerowania w pracę instalacji prosumenckich w celu zagwarantowania poprawnego funkcjonowania całego systemu. Aby skutecznie kontrolować pracę sieci, konieczna jest komunikacja z układami rozliczeniowymi oraz sterownikami instalacji prosumenckich. W artykule przedstawiono modele systemów akwizycji danych, które odpowiadałyby nowym wyzwaniom związanym z aktywnym sterowaniem siecią nn.
EN
Changes in the power industry are noticeable in all types of electrical grids. They also apply to low-voltage networks, which - thanks to new production technologies and a wider use of automation and measuring devices - are becoming more and more reliable and observable. In these networks, treated so far as networks distributing energy from MV/LV stations to customers, there are prosumer installations, energy storages and charging stations for electric vehicles that can cause a change in the direction of energy flow and affect the values of electrical parameters in the network. Such significant changes in low-voltage networks force the necessity to monitor its electrical parameters or even interfere with the operation of prosumer installations in order to guarantee the proper functioning of the entire system. In order to effectively control the network, communication with settlement systems and controllers of prosumer installations is necessary. The article presents models of data acquisition systems that would respond to new challenges related to the active control of the LV network.
Rozwój automatyki oraz metod zarządzania pracą sieci elektroenergetycznych stawia nowe wyzwania związane z bezpiecznym przetwarzaniem informacji. Automatyzacja zarządzania obiektami elektroenergetycznymi oraz rozwój urządzeń cyfrowych sprawiają, że wzrasta ilość danych wymienianych pomiędzy urządzeniami, systemami sterującymi pracą obiektów oraz centrami nadzoru. Naturalną konsekwencją jest więc zaostrzenie wymagań co do zachowania reguł bezpiecznej wymiany danych pomiędzy poszczególnymi elementami systemu, jak również pomiędzy systemem i człowie-kiem. Artykuł ma na celu zaprezentowanie nowych wymogów związanych z normalizacją wymiany danych pomiędzy elementami systemu elektroenergetycznego, automatyką systemową i obiektową oraz systemami informatycznymi z nimi współpracującymi. Omówione zostaną podstawowe wymagania ujęte w standardzie IEC 62351 oraz ich korelacja z normami IEC 60870-5, IEC 60870-6, DNP3, IEC 61850 specyfikującymi modelowanie elementów systemu i metody komunikacji pomiędzy tymi elementami. W artykule przedstawiony zostanie stan obecny normalizacji na świecie i w Polsce.
EN
Progressing automation and novel methods for the power grid management pose new challenges con-cerning security of information processing. Automation of the electric power facility management and constantly improved digital devices make it that the amount of data exchanged between the devices, facility control systems and supervision centers constantly grows. It makes it necessary to tighten up security provisions concerning data exchange between the power system elements as well as between the system and its operators. The objective of the present article is to present new requirements related to the standardization of data exchange between the power system elements, automatic control of the system and facilities as well as the cooperating information systems. Basic requirements contained in the IEC 62351 standard and their correlation with the IEC 60870-5, IEC 60870-6, DNP3, IEC 61850 provisions that concern modeling of the system elements and methods for the communication between those elements are discussed. Current state of the mentioned standardization in Poland and abroad is also presented.
W referacie przedstawiono rozwiązania techniczne wykorzystywane do organizacji komunikacji pomiędzy urządzeniami technicznymi w obrębie stacji elektroenergetycznej. Praca współczesnych systemów sterowania i nadzoru oparta jest na różnych rozwiązaniach komunikacyjnych, które wykorzystywane były do ich tworzenia. Wzrost wymagań co do ilości danych oraz szybkości przekazywania informacji sprawił, że zaczęto poszukiwać nowych rozwiązań. W artykule zaprezentowane zostaną nowe standardy wymiany danych oparte na sieciach LAN oraz urządzenia, które mogą być zastosowane do tworzenia układów SCADA opartych na tej technologii. Na przykładzie fizycznego modelu komunikacyjnego zaprezentowana zostanie konfiguracja urządzeń tworzących szkielet sieci oraz korzystających z niego elementów telemechaniki.
EN
The paper discusses technological solutions that are applied to organize communication among technical devices in an electrical substation. Design and operation of presently used supervision and control systems are based on various communication solutions. Ever growing standards concerning the required quantity of data and their transmission rate induce a search for new solutions. The paper presents new concepts of LAN-based data exchange and an equipment that can be applied to develop SCADA systems using that technology. An example of a physical communication model has been used to present a configuration of devices that form a frame of the network and remote control elements that use it.
W referacie przedstawiono rozwiązania techniczne pozwalające na stworzenie systemu nadzoru umożliwiającego kontrolę pracy źródeł małej mocy. Praca obecnych systemów sterowania uzależniona jest od warunków technicznych, potrzeb operatora źródła oraz obowiązujących aktów prawnych. Warunki te, nie wyczerpują wszystkich możliwości technicznych oferowanych przez współczesne urządzenia tworzące system SCADA. Dlatego w artykule zaprezentowane zostaną nowe standardy wymiany danych oraz urządzenia, które mogą być zastosowane do tworzenia systemu nadzoru, który mógłby dostarczać wymaganych informacji, zarówno operatorowi źródeł wytwórczych jak również operatorowi sieci elektroenergetycznej. Takie rozwiązanie pozwoliłoby na optymalizację pracy sieci i źródła przy zastosowaniu różnych kryteriów decyzyjnych.
EN
The paper presents technological solutions that make possible to develop supervision system to control operations of low-power sources. Operation of currently used control system depends on technological conditions, needs of the source operator and binding legal regulations. The mentioned conditions do not exhaust all the technological potentialities offered by modern devices that compose the SCADA system. For the reason the paper presents new standards of data exchange and equipment that can be applied to develop a supervision system, which could supply the required data to both the generation source operator and the power system operator. Such solution can make it possible to optimize the source and system operation with various decision criteria applied.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.