Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Efektywność systemów recyklingu w polskich gminach w latach 2023-2024

Bień Jurand

Instal

|

2026

|

nr 6

51--52

2

Analiza potencjału infrastruktury transportowej w gminach Jodłowa i Pilzno

Urban Michał, Jończy Rafał

Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich

|

2026

|

Vol. 21, No. 1.1

75--88

PL

Celem artykułu jest porównanie potencjału infrastruktury transportowej dwóch sąsiadujących gmin powiatu dębickiego o odmiennym statusie administracyjnym i różnym położeniu względem osi autostrady A4 oraz dróg krajowych: Jodłowej (gmina wiejska, sieć powiatowa i gminna) oraz Pilzna (gmina miejsko-wiejska, DK73, DK94, sąsiedztwo A4 bez węzła na terenie gminy). W pracy zastosowano miary związane z infrastrukturą tj.: wskaźnik uzbrojenia (gęstość względem powierzchni), wskaźnik wyposażenia (gęstość względem ludności) oraz średnią ważoną gęstości sieci, liczone dla sumy sieci dróg na podstawie ewidencji zarządców za 2010–2020 i danych GUS. Uzupełnieniem analiz jest badanie CAWI (N=50+50) obejmujące ocenę stanu dróg, dostępu do układu komunikacyjnego i małej infrastruktury. W 2020 r. sieć drogowa w gminie Jodłowa wynosiła: 54,50 km, a w Pilźnie: 213,16 km (w tym 20,69 km dróg krajowych). Wskaźnik uzbrojenia wynosił odpowiednio: 91,0 i 129,1 km/100 km², wskaźnik wyposażenia: 10,3 i 11,7 km/1000 mieszkańców. Oceny mieszkańców idą w tym samym kierunku co ranga sieci transportowej. W Pilźnie przeważają oceny dobre i bardzo dobre dla stanu dróg oraz dostępności do układu, w Jodłowej częściej występują ocena średnie. Infrastruktura drogowa jest częściej wskazywana jako atut w Pilźnie (40%) niż w Jodłowej (34%), natomiast wśród słabości, szans i zagrożeń dominują czynniki społeczno-gospodarcze. Sąsiedztwo autostrady A4 nie zrównuje sytuacji obu gmin.

EN

The paper compares the transport infrastructure potential of two neighbouring municipalities in Dębica County (Podkarpackie Voivodeship) that differ in administrative status and in their position relative to the A4 motorway and the national road network: Jodłowa (a rural municipality served only by county and municipal roads) and Pilzno (an Urban-rural municipality traversed by national roads DK73 and DK94 and lying near the A4, but without an interchange on its territory). Infrastructure-based measures are applied: network density relative to area, density relative to population, and a weighted mean density, calculated for the total road network from highway-authority records for 2010-2020 and official Statistics Poland (GUS) data. These indicators are complemented by a convenience-sample CAWI survey (N=50+50) covering assessments of road condition, access to the higher-order network and ancillary roadside infrastructure. In 2020 the Jodłowa network totalled 54.50 km and the Pilzno network 213.16 km, including 20.69 km of national roads. Spatial density was 91.0 and 129.1 km per 100 km², respectively; demographic density was 10.3 and 11.7 km per 1,000 inhabitants. Residents’ assessments follow network rank rather than demographic density: good and very good ratings of roads and network access predominate in Pilzno, whereas medium ratings are more frequent in Jodłowa. Road infrastructure is more often named as a strength in Pilzno (40%) than in Jodłowa (34%); weaknesses, opportunities and threats are dominated by socioeconomic factors rather than roads. Proximity to the A4 does not equalise the two municipalities.

3

Social aspect of management in local government units

Roman Magdalena

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2025

|

z. 220

237--246

EN

Purpose: The primary objective of this article is to conduct an in-depth analysis of sustainable development within the framework of local government management in Poland. The concept of sustainable development is examined across three fundamental dimensions: social, economic, and environmental. This study specifically addresses the social dimension, providing a focused analysis of its implementation. Design/methodology/approach: Drawing upon a comprehensive literature review, the research posits the following hypothesis: Which areas of local government management are instrumental in the implementation of the social dimension of sustainable development? Findings: Sustainability is an important element of management in local government units. Research limitations/implications: It is limited to discussing only the main social aspects of management in local government. Practical implications: The social aspects of management in local government are playing an increasingly important role in local government in Poland. Social implications: Social and environmental education. Originality/value: The article systematizes the concepts of management and sustainability in local government in Poland.

4

Expenditure independence of communities in the execution of educational tasks – a comparative analysis

Jasińska Aleksandra

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2025

|

z. 226

427--439

EN

Purpose: This study examines the extent of spending autonomy available to municipalities in relation to the fulfilment of their educational responsibilities. The construction of a measure to assess spending autonomy in the implementation of educational tasks permits the comparison of municipalities with one another. Design/methodology/approach: A multivariate comparative analysis was conducted using the Technique for Order of Preference by Similarity to Ideal Solution (TOPSIS) method. A composite index was devised to evaluate the execution of the educational functions. A comparative ranking of municipalities was constructed for the years 2017 and 2022. Furthermore, an empirical analysis of municipal expenditure was conducted between 2008 and 2023. Findings: The results demonstrated a notable correlation between income and expenditure on educational tasks, indicating that local authorities have discretion in allocating resources for these activities. This finding supports the idea of autonomous spending in this domain. Research limitations/implications: A primary constraint of the present study is the unavailability of comprehensive and complete data, which is necessary to facilitate a more precise and thorough development of the measure Practical implications: The present article provides an opportunity to assess the effectiveness of self-government intervention in the area of education spending. Social implications: The evaluation of the spending autonomy of local governments in the field of education has the potential to influence public policy by optimising the allocation of resources and redressing regional inequalities in education. Originality/value: This study examines the efficacy of spending on educational tasks and compares it with that of the local authorities with one another. By analyzing the performance of the local authorities at the upper end of the ranking, it is possible to identify a benchmark to which municipalities should aspire.

5

Samorządy czy wykonawcy : Spór o poziomy recyklingu

Specht-Schampera Anna, Jakubiszyn Mateusz

Przegląd Komunalny

|

2025

|

nr 10

30--31

PL

Ustawowe poziomy recyklingu odpadów komunalnych stają się jednym z największych wyzwań dla gmin i wykonawców. Choć zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach to samorządy odpowiadają za ich osiągnięcie, w praktyce ciężar obowiązków coraz częściej spada na przedsiębiorców. Orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej zaczyna jednak korygować tę praktykę.

6

Rachunek gmin przed ROP-em

Waszczyłko-Miłkowska Beata, Kamińska-Borak Jolanta

Przegląd Komunalny

|

2025

|

nr 11

6--9

PL

Ponad 12 miliardów złotych rocznie kosztuje samorządy obsługa systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. To kluczowa informacja dla projektowania systemu ROP i oceny realnych kosztów gminnych systemów. Zestawienie danych z 847 gmin pokazuje, że decydują o nich nie tylko ilości odbieranych odpadów, ale też gęstość zaludnienia - im dalej od miasta, tym drożej.

7

Planistyczny wyścig z czasem

Granat Krzysztof

Przegląd Komunalny

|

2025

|

nr 2

62--64

PL

Przekazując gminom w 2023 roku zreformowaną ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawodawca przyjął, że dwuletnie vacatio legis to okres wystarczający. Praktyka pokazała jednak, że tak nie jest. Od początku roku prac planistycznych zgodnie z nowymi wymogami nie rozpoczęło jeszcze 30% gmin.

8

Inwestycja gminy w fotowoltaikę a odliczenie VAT-u

Derdak Anna

Przegląd Komunalny

|

2025

|

nr 8

46--47

PL

Podstawowym warunkiem do odliczenia VAT-u jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą opodatkowaną. W wypadku fotowoltaiki opodatkowaniu podlega nadwyżka energii elektrycznej wprowadzonej przez producenta do sieci nad energią przez niego z sieci pobraną.

9

Gospodarka odpadami w gminie wymaga strategii

Piasecki Mariusz

Przegląd Komunalny

|

2025

|

nr 2

24--28

PL

Nie da się skutecznie zarządzać gospodarką odpadami w gminach, jeśli nie przyjmiemy, że potrzebna jest do tego określona strategia, w ramach której realizujemy poszczególne cele i priorytety. Jako praktyka nurtuje mnie zagadnienie zarządzania strategicznego w systemach gminnych tą gospodarką. Warto poddać analizie wpływ decyzji i działań podejmowanych przez operatorów systemu na cele stawiane zrównoważonej gospodarce odpadami, która poprowadzi nas w kierunku gospodarki cyrkularnej.

10

Gospodarka odpadami 2.0 : wyzwanie dla gmin

Berezowska Marzena

Przegląd Komunalny

|

2025

|

nr 10

24--28

PL

Po ponad dekadzie od pierwszej wielkiej rewolucji odpadowej samorządy stają przed kolejną falą zmian. Nowe regulacje czynią z gmin nie tylko organizatorów odbioru odpadów, ale też centralne węzły odpowiedzialne za integrację strumieni surowców, zarządzanie danymi i równoważenie coraz trudniejszych budżetów. Czy samorządy sprostają tej roli i oczekiwaniom mieszkańców?

11

Gminy pełne recyklatów?

Dominik Paweł

Przegląd Komunalny

|

2025

|

nr 9

24--26

PL

W transformacji ku gospodarce o obiegu zamkniętym liczy się nie tylko zbieranie odpadów, ale też budowanie popytu na produkty z recyklingu. Duży wpływ mogą mieć na to instytucje publiczne, zwłaszcza gminy, które co roku składają tysiące zamówień. Czy jednak rzeczywiście wspierają rynek recyklatów? Co je zniechęca, a co może je zmotywować?

12

Gminne standardy planistyczne

Bujny Jędrzej

Przegląd Komunalny

|

2025

|

nr 11

54--56

PL

Gminy dostały nowe narzędzie do trzymania w ryzach suburbanizacji: „gminne standardy” dostępności usług publicznych. Co to oznacza dla planów miejscowych i decyzji o warunkach zabudowy?

13

Impact of environment and infrastructure on local differences in quality of life in Swietokrzyskie municipalities

Dziekański Paweł, Bogusz Małgorzata, Klęczar Krzysztof Jan, Popławska Joanna

Economics and Environment

|

2025

|

No. 4

art. no. 1216

EN

The purpose of the article is to analyse contemporary challenges related to the quality of life, taking into account the changing infrastructure, the state of the environment, and their interdependence. A key aspect of the study is to analyse the differences between the various municipalities of the Świętokrzyskie region. The article presents the results using synthetic measure analysis (based on logarithmic functions). The results of the study are based on data across the years 2010, 2021, and 2022. The analysis of municipalities in the Świętokrzyskie region revealed significant disparities in quality of life, infrastructure, and environmental conditions, indicating unequal access and development barriers. Despite the non-linear development of quality of life and infrastructure, as well as complex environmental dynamics, persistent regional inequalities remain evident. These disparities highlight the need to enhance investment, strengthen environmental protection, and foster inter-municipal cooperation to support weaker municipalities. Improving infrastructure and the environment affects the health, recreation, and socio-ecological stability of residents, increasing the region's investment and demographic attractiveness.

PL

Celem artykułu jest analiza współczesnych wyzwań związanych z jakością życia, uwzględniając zmieniającą się infrastrukturę, stan środowiska naturalnego oraz ich wzajemne zależności. Kluczowym aspektem badania jest analiza różnic między poszczególnymi gminami województwa świętokrzyskiego. W artykule przedstawiono wyniki z wykorzystaniem analizy miar syntetycznych (opartej o funkcje logarytmowa). Wyniki badań odnoszą się do średniej z lat 2010, 2021, 2022. Analiza gmin swiętokrzysiego wykazała znaczące dysproporcje w jakości życia, infrastrukturze i środowisku, co sugeruje nierówny dostęp i bariery rozwojowe. Mimo nieliniowego wzrostu jakości życia i infrastruktury, oraz złożonych zmian środowiskowych, utrzymu-jące się regionalne nierówności podkreślają potrzebę intensyfikacji inwestycji, wzmocnienia ochrony środowiska, współpracy międzygminnej i wsparcia dla słabszych gmin. Poprawa infrastruktury i stanu środowiska wpływa na zdrowie, rekreację i stabil-ność społeczno-ekologiczną mieszkańców, zwiększając atrakcyjność inwestycyjną i demograficzną regionu.

14

Cooperative banks on the municipal finance market (Polish example)

Szafrańska Monika

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2024

|

z. 197

537--555

EN

Purpose: The research aimed to assess the proportion of cooperative banks in the market of entities servicing commune budgets and to identify the specific characteristics of local government units whose budgets are handled by cooperative banks. Design/methodology/approach: Covering 1 116 communes across six chosen voivodeships in Poland, the study encompassed regions with diverse conditions and traditions influencing cooperative banking models. Primary data were sourced from the official websites of the communes and Statistics Poland's Local Data Bank. The research, conducted in the first half of 2023, employed indicators of structure and dynamics, descriptive statistics, and the non-parametric χ2 test for analysis. Findings: The findings revealed that cooperative banks accounted for 80% of entities servicing commune budgets. Notably, they predominated in Little Poland Voivodeship and were more prevalent in rural and urban-rural communes, as well as in less populated areas and communes with own revenue per capita below PLN 2,000. Research limitations/implications: While the study acknowledges limitations due to the evolving nature of the cooperative banking sector and the changing dynamics of commune-bank cooperation, it suggests the need for future research to track these transformations. Practical implications: Practically, the research outcomes can inform the strategies and marketing plans of cooperative banks. Social implications: Socially, they contribute to enhancing trust in cooperative banks among the public and commune authorities, underscoring their significance in local development processes. Originality/value: The study's novelty lies in its exploration of cooperative banks' market share in communal finances and its identification of commune characteristics associated with cooperative banking. It addresses a gap in management and economics literature, offering insights previously unexplored in both domestic and foreign publications, and providing current, concrete data on the subject.

15

Wykorzystanie gminnych zasobów mieszkaniowych

Gawroński Henryk

Przegląd Komunalny

|

2024

|

nr 12

60--62

PL

Na koniec 2023 roku zawartych było prawie 669 tys. umów najmu gminnych zasobów mieszkaniowych, z czego 603,2 tys. umów klasycznych najmu, 63,8 tys. umów najmu socjalnego i ok. 1,8 tys. umów najmu pomieszczeń tymczasowych.

16

Samochód w gminie : odliczenie podatku VAT

Derdak Anna

Przegląd Komunalny

|

2024

|

nr 10

52--54

PL

Odliczenie VAT-u naliczonego od wydatków związanych z samochodami, które są wykorzystywane w gminie, jest zagadnieniem powodującym wiele wątpliwości. Podejście asekuracyjne pozbawia gminy odliczenia znaczących kwot. W ostatnim czasie pojawiły się korzystne wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych w tym zakresie. W sprawie przedstawił też stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny.

17

Odliczanie VAT-u przez gminę

Derdak Anna

Przegląd Komunalny

|

2024

|

nr 1

51--53

PL

W ramach swojej działalności gmina wykonuje szereg czynności, do których należą te podlegające podatkowi VAT (realnie opodatkowane stawką albo zwolnione) oraz niepodlegające mu.

18

Narzędzia dyscyplinowania do prawidłowej segregacji odpadów

Patriak-Omelan Patrycja

Przegląd Komunalny

|

2024

|

nr 10

36--38

PL

Selektywna zbiórka, czyli segregowanie odpadów jest nie tylko dbaniem o przyszłość naszej planety i dobrostan naszego środowiska, ale też obowiązkiem każdego z nas. Co jednak w sytuacji, gdy ktoś uchyla się od tego obowiązku i nie dba o należytą gospodarkę odpadami w swoim domu czy lokalu? Czy na takie osoby czekają jakieś kary?

19

Gminy stratne na usługach cmentarnych?

Derdak Anna

Przegląd Komunalny

|

2024

|

nr 11

58--61

PL

Gminy często są właścicielami cmentarzy komunalnych, które są położone na ich terenie, i świadczą odpłatnie usługi cmentarne. Jak rozliczać podatki od tych usług?

20

Dekoracje świąteczne a prawo do odliczenia VAT-u

Derdak Anna

Przegląd Komunalny

|

2024

|

nr 12

42--43

PL

Odliczenie podatku naliczonego to podstawowe prawo podatnika, w którym wyraża się zasada neutralności podatku od towarów i usług. Jak należy stosować tę zasadę w kontekście wydatków na dekoracje świąteczne?