Polska realizuje działania związane z polityką klimatyczną oraz bezpieczeństwem i niezależnością energetyczną. Są to działania obejmujące wspólną politykę UE w zakresie elektryfikacji gospodarki, transportu, a także ogrzewania budynków. Trwają prace nad projektami zmian prawa krajowego na poziomie ustaw i aktów wykonawczych wdrażające zasady m.in. dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1275 z 24 kwietnia 2024 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków.
System SKAD jako pomysł powstał w wyniku wieloletnich poszukiwań, których celem było opracowanie i upowszechnienie technologii, która pozwoli na skrócenie czasu oraz obniżenie kosztów realizacji budynków. Zunifikowany system modułów znacząco upraszczający montaż, ekologiczny materiał do produkcji elementów konstrukcyjnych, a także możliwość wielokrotnego wykorzystania raz wyprodukowanych elementów daje przewagę nad innymi, znanymi technologiami. Jest pierwszym w świecie rozwiązaniem, w którym pomimo zastosowania prefabrykatów układ konstrukcyjny odpowiada analogicznemu, typowemu budynkowi realizowanemu w technologii szkieletowej. Niewątpliwą przewagą systemu nad znanymi rozwiązaniami jest niski koszt budowy, którego dalsze obniżenie można uzyskać w realizacji „zrób to sam”, czyli prowadzenia montażu budynku przez osoby nieposiadające kwalifikacji.
EN
The SKAD system is the result of years of research aimed at developing and promoting a construction technology that significantly reduces both building time and cost. It features a unified modular system that simplifies assembly, utilizes ecofriendly materials for structural components and enables the repeated reuse of elements – offering a clear advantage over traditional construction methods. Remarkably, it is the world’s first solution in which prefabricated components are used without compromising the structural logic of a conventional frame-based building. One of the system’s standout benefits is its low construction cost, which can be further reduced through „do-it-yourself” assembly – allowing even unskilled people to construct buildings efficiently.
W artykule dokonano przeglądu projektów domów jednorodzinnych udostępnionych na stronie Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego (GUNB), dostępnych w początkowej fazie programu, uproszczonej procedury budowy domu do 70 m2 powierzchni zabudowy. W szczególności przeanalizowano podejście projektantów do zdefiniowania warunków gruntowo-wodnych oraz do sposobu wymiarowania fundamentów domów, w udostępnionych bezpłatnie projektach architektoniczno-budowlanych. Podjęto próbę wykazania, że zbyt duże uproszczenie w sposobie podejścia do ustalenia warunków gruntowych może prowadzić do awarii budowlanych.
EN
The article reviews single-family house designs available on the website of the Main Office of Building Control (GUNB), which were accessible during the initial phase of the program for a simplified procedure for constructing houses with a building area of up to 70 m2. The analysis focuses particularly on designers’ approaches to defining soil and groundwater conditions and the methods used for foundation dimensioning in these freely available architectural and construction designs. An attempt is made to demonstrate that excessive simplifications in determining ground conditions may lead to construction failures.
Według prognoz wielkość rynku budownictwa jednorodzinnego odnotuje silny wzrost w ciągu najbliższych lat. W artykule oceniono efektywność rozwiązań konstrukcyjnych dachów na podstawie 52 projektów architektoniczno-budowlanych domów jednorodzinnych, o których budowę ubiegano się w latach 2009-2025, głównie w powiecie krakowskim oraz okolicznych. Na przykładzie konstrukcji więźby dachowej pokazano, że projektowanie konstrukcji na potrzeby budownictwa jednorodzinnego każdorazowo wymaga indywidualnego podejścia. Brak świadomości inwestorów i architektów na etapie przygotowywania koncepcji architektonicznej co do ograniczeń danych rozwiązań konstrukcyjnych wymaga od projektanta konstrukcji stosowania rozwiązań, które wpływają na zwiększenie poziomu skomplikowania wykonawstwa oraz zużycia materiałów.
EN
According to forecasts, the single-family construction market size will register strong growth in the coming years. The article evaluates the effectiveness of structural solutions for roofs, based on 52 architectural and construction projects of single-family houses applied for construction in 2009-2025, mainly in the district of Krakow and surrounding areas. Using the example of roof structure, it was shown that the design of structures for single-family housing requires an individual approach each time. The lack of awareness of investors and architects at the stage of preparing the architectural concept as to the limitations of the given structural solutions requires the structural designer to apply solutions that increase the level of complexity of execution and consumption of materials.
Problematyka docieplania dachów jest bardzo aktualna i pełni kluczową rolę w kontekście współczesnych wyzwań, związanych z efektywnością energetyczną. W artykule podjęto próbę analizy i porównania trzech wariantów docieplenia dachu skośnego, by w efekcie dokonać wyboru najkorzystniejszego z nich dla poprawy efektywności energetycznej i obniżenia kosztów eksploatacyjnych istniejącego budynku mieszkalnego.
EN
The issue of roof insulation is very current and plays a key role in the context of contemporary challenges related to energy efficiency and environmental protection. The article attempts to analyze and compare three variants of insulation of a pitched roof in order to select the most advantageous one for improving energy efficiency and reducing operating costs of a residential building.
W artykule przeanalizowano problemy dotyczące stosowania odwróconego układu warstw izolacyjnych w obrębie płyt fundamentowych budynków jednorodzinnych. Przedstawiono wady i zalety rozwiązań proponowanych przez producentów materiałów i wykonawców robót, ze szczególnym uwzględnieniem ich wpływu na trwałość obiektów oraz warunki eksploatacji. Na przykładzie wybranego budynku omówiono propozycje modyfikacji rozwiązań izolacyjnych w celu uniknięcia problemów cieplno-wilgotnościowych spowodowanych niewłaściwymi rozwiązaniami materiałowymi, projektowymi i wykonawczymi.
EN
The article analyzes the problems of applying an inverted insulation layer system within the foundation slabs of single-family buildings. The advantages and disadvantages of the solutions proposed by the work contractors are presented, with particular emphasis on their impact on the durability of the objects and the operating conditions. Using a selected object as an example, proposals for modifying the above solutions to avoid thermal and moisture problems caused by improper design and execution solutions are discussed.
This article addresses the topic of Life Cycle Assessment (LCA) of buildings. A greater number of buildings are being analysed for their carbon footprint and its reduction, as required by multi‐criteria certification, the EU taxonomy and soon to be a national requirement for all new buildings. The present study analyses the carbon footprint and energy of a single‐family residential building in two construction options, brick and timber frame, over its entire life cycle. The differences in performance in terms of embodied and operational carbon footprint and energy were analysed. This was followed by an assumption of bringing the building to a zero‑energy standard. The findings indicate that a timber‐framed building exhibits a 7% reduced carbon footprint and a 1% reduced energy footprint compared to a masonry building. The difference increases for the zero‑energy standard when the operational footprint is zero, in which case the timber building generates a 25% lower carbon footprint and 15% lower energy.
PL
W artykule poruszono tematykę oceny cyklu życia budynku. Coraz częściej analizuje się budynki pod kątem śladu węglowego oraz jego redukcji, ponieważ wymagają tego certyfikacje wielokryterialne, unijna taksonomia, a od 2026 r. jego obliczenie stanie się krajowym wymaganiem w przypadku wszystkich nowych budynków. Na potrzeby artykułu przeanalizowano ślad węglowy wbudowany i operacyjny oraz energię pierwotną jednorodzinnego budynku mieszkalnego w dwóch wariantach konstrukcji: murowanej i drewnianej szkieletowej, w całym cyklu życia. Kolejnym krokiem analizy było przeprojektowanie budynku do standardu zeroenergetycznego. Wyniki wskazują, że budynek w konstrukcji drewnianej charakteryzuje się o 7% mniejszym całkowitym śladem węglowym i o 1% mniejszą energią pierwotną niż budynek murowany. Różnica ta zwiększa się w przypadku standardu zeroenergetycznego, kiedy ślad operacyjny jest równy zero, wtedy budynek drewniany generuje o 25% mniejszy ślad węglowy i o 15% mniejszą energię pierwotną.
The article presents the results of research on the energy efficiency of a hybrid heating system integrated with a photovoltaic installation. The system was implemented in an existing single-family house with an area of 175 m², which underwent comprehensive thermal modernization. The hybrid system consists of an air-source heat pump and a gas boiler. The heat pump serves as the primary heat source during the transitional period, down to a temperature of -1°C, while the boiler is used during the coldest months. The photovoltaic installation generates electricity to power the heating system devices. The research demonstrated that the hybrid system is highly efficient, particularly when combined with the ability to store excess electricity in the grid. This solution enables coverage of over 90% of the energy demand of the heat pump-based system.
PL
W artykule przedstawiono wyniki badań efektywności energetycznej hybrydowego systemu grzewczego współpracującego z instalacją fotowoltaiczną. System został wdrożony w budynku jednorodzinnym o powierzchni 175 m², który poddano gruntownej modernizacji. Hybrydowy system składa się z powietrznej pompy ciepła i kotła gazowego. Pompa ciepła pełni rolę głównego źródła ciepła w okresie przejściowym, do temperatury -1°C, natomiast kocioł jest wykorzystywany w miesiącach najchłodniejszych. Instalacja fotowoltaiczna wytwarza energię elektryczną, która zasila urządzenia systemu grzewczego. Badania wykazały, że system hybrydowy jest bardzo efektywny, zwłaszcza w połączeniu z możliwością magazynowania nadwyżek energii elektrycznej w sieci. Takie rozwiązanie pozwala pokryć ponad 90% zapotrzebowania energetycznego systemu bazującego na pompach ciepła.
To assess the impact of indoor environmental conditions on occupants’ thermal comfort, a study was conducted in 30 homes in South Australia. A total of 3,540 surveys and sensor data on indoor conditions were collected. The analysis showed a neutral operative temperature of 23.9°C (living rooms: 23.7°C, bedrooms: 24.4°C). Thermal comfort ranges defined using the MTSV method were broader than those from the PMV method, suggesting greater occupant tolerance and potential energy savings.
PL
W celu oceny wpływu warunków wewnętrznych na komfort cieplny mieszkańców badanie przeprowadzono w trzydziestu domach (Port Augusta, Whyalla, Port Pirie) w Australii Południowej. Zebrano 3540 ankiet oraz dane z czujników mierzących warunki wewnętrzne. Analiza wykazała, że temperatura operatywna wynosi 23,9°C (salony: 23,7°C, sypialnie: 24,4°C). Zakres komfortu cieplnego wyznaczonego metodą MTSV jest szerszy niż uzyskany metodą PMV, co może oznaczać większą tolerancję mieszkańców i potencjalne oszczędności energii.
The external partitions of single-family buildings erected before January 1, 2021, in many cases do not meet the thermal criterion: Uc ≤ Uc(max.) according to the regulation [1]. The adopted construction, material and installation solutions cause the energy performance indicators of buildings (EU, EK, EP) to be relatively high, often failing to meet the energy saving criterion: EP ≤ EP(max.) according to [1]. Therefore, it becomes justified to carry out thermal modernization of buildings. The article presents the results of calculations of thermal and humidity parameters of selected partitions and building joints of a single-family building with single-layer walls made of aerated concrete before and after insulation (using various thermal insulation materials) and assesses the effectiveness of the adopted material solutions.
PL
Przegrody zewnętrzne budynków jednorodzinnych wznoszonych przed 1 stycznia 2021 r. nie spełniają w wielu przypadkach kryterium cieplnego: Uc ≤ Uc(max.) wg rozporządzenia [1]. Przyjęte rozwiązania konstrukcyjno-materiałowe oraz instalacyjne powodują, że wskaźniki charakterystyki energetycznej budynków (EU, EK, EP) kształtują się na stosunkowo wysokim poziomie, nie spełniając kryterium oszczędności energii: EP ≤ EP(max.) wg [1]. W związku z tym zasadne staje się przeprowadzenie termomodernizacji budynków. W artykule przedstawiono wyniki obliczeń parametrów cieplno-wilgotnościowych wybranych przegród i złączy budowlanych budynku jednorodzinnego ze ścianami jednowarstwowymi z betonu komórkowego przed i po ociepleniu (z zastosowaniem zróżnicowanych materiałów termoizolacyjnych) oraz dokonano oceny skuteczności przyjętych rozwiązań materiałowych.
W artykule przedstawiono charakterystykę wybranych standardów energetycznych budynków jednorodzinnych. Dla analizowanego budynku zaproponowano rozwiązania konstrukcyjno-materiałowe przegród zewnętrznych, a także rozwiązania systemów instalacyjnych. Następnie wykonano wielowariantowe obliczenia współczynników przenikania ciepła podstawowych przegród zewnętrznych U oraz wskaźników charakterystyki energetycznej (EU, EK, EP). Zaprojektowanie budynku jednorodzinnego spełniającego wymagania różnych standardów energetycznych wymaga znajomości zagadnień w zakresie projektowania architektonicznego, budownictwa, materiałów budowlanych, fizyki budowli oraz instalacji budowlanych z zastosowaniem odnawialnych źródeł energii (OZE).
EN
The article presents the characteristics of selected energy standards of single-family buildings. For the analyzed building, structural and material solutions were proposed for external partitions, as well as solutions for installation systems. Then, multi-variant calculations were made of the heat transfer coefficients of the basic external partitions U and energy performance indicators (EU, EK, EP). Designing a single-family building that meets the requirements of various energy standards requires knowledge of issues in the field of architectural design, construction, building materials, building physics, and building installations using renewable energy sources (RES).
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono, charakterystykę rozwiązań materiałowych budynku jednorodzinnego w technologii tradycyjnej i prefabrykowanej z keramzytobetonu. W części obliczeniowej przedstawiono obliczenia współczynników przenikania ciepła U dla przegród zewnętrznych oraz parametry charakterystyki energetycznej budynku (EU, EK, EP). Istnieje możliwość zaprojektowania budynku jednorodzinnego w standardzie niskoenergetycznym zarówno w technologii tradycyjnej murowanej, jak i w technologii prefabrykowanej z keramzytobetonu.
EN
The article presents the characteristics of material solutions of a single-family building in traditional technology and prefabricated from expanded clay concrete. The calculation part presents calculations of heat transfer coefficients U for external partitions and parameters of the energy characteristics of the building (EU, EK, EP). It is possible to design a single-family building in the Iow-energy standard both in traditional brick technology and in prefatiricated from expanded clay concrete.
Sprężarkowe pompy ciepła stanowią bardzo ważne ogniwo w odbywającej się obecnie w Polsce transformacji energetycznej. Te ekologiczne i energooszczędne urządzenia traktowane są jako zamienniki źródeł ciepła zasilanych paliwami kopalnymi. Wraz ze stosowaniem sprężarkowych pomp ciepła w instalacjach centralnego ogrzewania i przygotowania ciepłej wody użytkowej pojawiają się liczne oczekiwania związane z dekarbonizacją sektora ogrzewnictwa indywidualnego, redukcją emisji pyłów, a w rezultacie poprawą jakości powietrza. Ale czy w przypadku każdego istniejącego budynku wymiana istniejącego źródła ciepła na pompę ciepła przyniesie zamierzony efekt ekologiczny i ekonomiczny? Postaram się odpowiedzieć na to często pojawiające się ostatnio pytanie.
W artykule nakreślono podstawowe zmiany w zakresie opodatkowania sprzedaży nieruchomości podatkiem od czynności cywilnoprawnych, które zostały dokonane mocą ustawy z dnia 26 maja 2023 roku o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 463). Uwagę skupiono na problemie relacji postanowień ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r., poz. 725) do wprowadzonego przywołaną ustawą zmieniającą przepisu art. 9 pkt 17 ustawy z dnia 9 września 2000 roku o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 295). Wskazano na zagrożenia wynikające z niejednoznacznego sformułowania użytego przez prawodawcę oraz przedstawiono postulat de lege ferenda.
EN
The article outlines the basic changes in the taxation of real estate sales with tax on civil law transactions, which were introduced by the Act of May 26, 2023 amending the Act on municipal self-government, the Act on social forms of housing development, the Act on real estate management, the Act on tax on civil law transactions and certain other acts (Journal of Laws of 2023, item 463). Attention was focused on the problem of the relationship between the provisions of the Act of July 7, 1994, Construction Law (Journal of Laws of 2024, item 725) and the provisions of Art. 9 point 17 of the Act of September 9, 2000 on tax on civil law transactions (Journal of Laws of 2024, item 295). The threats resulting from the ambiguous wording used by the legislator were pointed out and the de lege ferenda postulate was presented.
Artykuł analizuje rolę światła w architekturze domów jednorodzinnych Tadao Ando, jednego z najwybitniejszych współczesnych architektów. Oświetlenie jest dla Ando elementem transcendentalnym, kształtującym przestrzeń i wpływającym na emocjonalne doświadczenie użytkownika. Artykuł koncentruje się na specyfice projektów, takich jak Azuma House czy Glass Block House, gdzie światło dzienne wprowadzane jest w sposób przemyślany, tworząc unikalne relacje między wnętrzem a światem zewnętrznym. Analizowane są techniki wykorzystania światła, w tym świetliki, dziedzińce i ściany z pustaków szklanych, które podkreślają minimalizm i duchowy wymiar przestrzeni. Autor wskazuje na silne związki twórczości Ando z tradycją japońską, gdzie gra światła i cienia odgrywa kluczową rolę w estetyce. Przestrzenie te, choć minimalistyczne, są wieloznaczne i dynamiczne, co czyni je wyjątkowymi na skalę światową.
EN
The article examines the role of light in the architecture of single-family houses designed by Tadao Ando, one of the most prominent contemporary architects. For Ando, lighting is a transcendental element that shapes space and influences the emotional experience of its users. The article focuses on the specific characteristics of projects such as Azuma House and Glass Block House, where daylight is introduced in thoughtful ways, creating unique relationships between interiors and the external world. The analysis covers techniques such as skylights, courtyards, and glass block walls, which emphasize minimalism and the spiritual dimension of space. The author highlights Ando’s strong ties to Japanese tradition, where the interplay of light and shadow plays a pivotal role in aesthetics. These spaces, though minimalist, are ambiguous and dynamic, making them globally unique.
W artykule przedstawiono analizę wpływu uszkodzeń powstałych w konstrukcji budynku z dachem jętkowym wynikających z błędnego wykonania konstrukcji wsporczej ściany kolankowej. Przedstawiono mechanizm powstania uszkodzeń wraz z możliwymi rozwiązaniami redukującymi zaistniałe skutki. Przeprowadzono analizę wzmocnienia wraz z zastosowanym systemem redukcji obciążenia konstrukcji ścian kolankowych i naprawy uszkodzeń. Ponadto przeanalizowano wpływ błędnego zakotwienia dachu jętkowego na konstrukcję budynku. Wykazano, iż brak prawidłowego montażu śrub mocujących wpływa na zmianę schematu statycznego, a tym samym powoduje liczne skutki użytkowe w postaci zarysowań ścian i pęknięć płyt sufitów podwieszonych. Przedstawiono wnioski i zalecenia.
EN
The paper presents an analysis of the impact of damage occurring in the structure of a building with a collar roof, resulting from incorrect construction of the supporting structure of the knee wall. The mechanism of the failure mode occurrence was presented along with possible solutions to reduce the effects. An analysis of the reinforcement was carried out along with the system used to reduce the load on the structure of the knee walls and repair the damage. In addition, the impact of incorrect anchoring of the collar roof on the building structure was analyzed. It has been shown that the lack of proper installation of the fastening screws changes the static pattern and thus causes numerous operational consequences in the form of scratches on walls and cracks in suspended ceiling tiles. Conclusions and recommendations are presented.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.