Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Contemporary lusatian house as a result of research into historical buildings in the Upper Lusatian region

Rdzawska-Augustin Elżbieta, Sitek Jakub

Przestrzeń i Forma

|

2025

|

nr 63

33--56

EN

In this article, the authors will attempt to answer the question: how to design in the countryside in relation to the existing historical and cultural context? The aim of the article is to present the results of research that has been used to conceptualise the contemporary Lusatian house. Contemporary Upper Lusatian housing does not always fit into the cultural context of the region. Single-family houses do not relate to the existing historic architectural heritage (e.g. in terms of the materials used, technology, mass or shape of the building) or, on the contrary, are literal reconstructions of historic post supported buildings, which is not in line with the art of conservation (Venice Charter). An analysis of the selected buildings according to specific criteria was carried out and based on this, guidelines for the project were drawn up. The result of the described case study is the presen-tation of a contemporary design solution for Lusatian architecture on the Polish-Czech-German border triangle, which is likely to be realised.

PL

W artykule tym autorzy podejmą próbę odpowiedzi na pytanie: jak projektować na terenach wiejskich w odniesieniu do istniejącego kontekstu historycznego i kulturowego? Celem artykułu jest przedstawienie wyników badań, które zostały wykorzystane w koncepcji współczesnego domu łużyckiego. Współczesna zabudowa mieszkalna Górnych Łużyc nie zawsze wpisuje się w kontekst kulturowy regionu. Domy jednorodzinne nie nawiązują do zastanego zabytkowego dziedzictwa architektonicznego (np. w zakresie użytych materiałów, technologii, bryły czy też kształtu budynku) lub wręcz przeciwnie, stanowią dosłowną rekonstrukcję historycznych obiektów przysłupowych, co jest niezgodne ze sztuką konserwatorską (Karta Wenecka). Została przeprowadzona analiza wybranych obiektów, według określonych kryteriów i na jej podstawie zostały sporządzone wytyczne do projektu. Efektem opisanego studium przypadku jest zaprezentowanie współczesnego rozwiązania projektowego architektury łużyckiej na trójstyku granic Polski Czech i Niemiec, które prawdopodobnie zostanie zrealizowane.

2

Wybrane problemy ocieplania ścian wieńcowych drewnianych budynków regionalnych w Sudetach

Jarosz Marcin, Nowak Henryk

Przegląd Budowlany

|

2024

|

R. 95, nr 4

117--121

PL

Przedmiotem badań w niniejszej pracy była ochrona zachowanych budynków wiejskiej, drewnianej architektury regionalnej na obszarze Sudetów, o konstrukcji wieńcowej w kontekście podwyższenia izolacyjności termicznej ich przegród zewnętrznych. Badaniami objęto budynki drewniane i drewniano-murowane. W artykule omówiono główne problemy związane z ocieplaniem ścian wieńcowych drewnianych budynków regionalnych zlokalizowanych w Sudetach, ze wskazaniem uwarunkowań prawnych, architektonicznych i budowlanych, wpływających na wybór sposobu ocieplenia. W pracy przeanalizowano również historycznie stosowane sposoby ocieplenia i ich rozwój w czasie.

EN

The subject of research in this work was the protection of preserved rural buildings, wooden regional architecture in the Sudetes region, with the timber walls structure in the context of increasing the thermal insulation of their external partitions. The research covered wooden and wood-and-brick buildings. The article discusses the main problems related to the insulation of timber walls of wooden regional buildings located in the Sudety Mountains, with an indication of the legal, architectural and construction conditions affecting the choice of insulation method. The paper also analyzes historically used different methods of wall insulation and their development over time.

3

Dziedzictwo, reinterpretacja czy imitacja? – inspiracje tradycyjnym budownictwem wiejskim z naturalnego kamienia we współczesnej architekturze w rejonie Uniejowa

Gorączko Marcin, Gorączko Aleksandra

Inżynieria i Budownictwo

|

2024

|

R. 80, nr 4

196--201

PL

W artykule przedstawiono wyniki analizy formalnej i konstrukcyjnej kilkunastu kubaturowych obiektów budowlanych z rejonu Uniejowa, w środkowej części Polski. Wspólną cechą tych zrealizowanych w ciągu ostatnich 20 lat obiektów było zastosowanie naturalnego kamienia. Celem autorów było określenie, czy i w jakim zakresie tego typu rozwiązania są zgodne z tradycyjnym regionalnym wzorcem wynikającym z faktu, że na rozpatrywanym terenie od II połowy XIX wieku do końca lat 60. XX wieku bardzo dynamicznie rozwijało się nietypowe pod względem materiałowym dla tej części kraju budownictwo wiejskie bazujące na lokalnie eksploatowanych złożach wapiennego kamienia budowlanego (opoki). Badania objęły przede wszystkim takie cechy obiektów, jak: rejon pochodzenia materiału kamiennego, jego przeznaczenie, zastosowane techniki murarskie i kamieniarskie, program funkcjonalny obiektu oraz jego cechy architektoniczne. W pracy podjęto również dyskusję na temat tego, czy przywołane realizacje i im podobne mogą przyczynić się do popularyzacji wśród inwestorów zapomnianego w regionie materiału kamiennego, a jednocześnie spowodować skuteczniejszą niż dotychczas ochronę tradycyjnego budownictwa z miejscowego kamienia. Jest ono przykładem dziedzictwa architektonicznego zanikającego w wyniku postępujących modernizacji, dewastacji i rozbiórek.

EN

This paper focuses on the possibility of the continuity of traditional values through the architecture's formal, constructional, and plastic character, based on the analyses of a dozen or so buildings from the Uniejów region in the central part of Poland. A common feature of these structures constructed over the last 20 years was the use of soft limestone. The authors aimed to determine whether and to what extent these structures are consistent with regional rural architecture. In the analyzed area, from the second half of the 19th century to the end of the 1960s, construction based on locally exploited deposits of limestone developed dynamically, unusually in terms of materials for this part of the country. The analysis in this article covered primarily such features of the objects as the area of origin of the stone material, its purpose, the stonemasonry techniques used, the functional program of the object, and its architectural features. The article also discusses whether such contemporary architectural implementations can contribute to the popularization of abandoned stone material in the region and, at the same time, result in more effective protection of traditional construction made of local stone. It is an example of disappearing architectural heritage due to ongoing modernization or demolition.

4

Kontynuacja tradycyjnej drewnianej zabudowy mieszkaniowej na terenie Szczyrku w ujęciu współczesnym

Rdzawska-Augustin Elżbieta, Szymczyk Agnieszka

Builder

|

2024

|

R.28, nr 4

18--23

PL

Niniejszy artykuł opisuje jedną z odpowiedzi na problem zachowania tożsamości regionalnej na terenach górskich – studium przypadku dotyczy zabudowy drewnianej Szczyrku. W 2023 roku została obroniona na Wydziale Architektury Politechniki Śląskiej praca autorstwa pani mgr inż. arch. Agnieszki Szymczyk pt.: „Propozycja projektowa współczesnej, drewnianej chałupy w oparciu o charakterystyczne cechy tradycyjnej zabudowy Górnego Szczyrku”. W niniejszym artykule autorki przedstawią w syntetycznej formie sposób, w jaki zostały przeprowadzone badania i analizy przedprojektowe oraz efekt końcowy w postaci przykładowych rozwiązań projektowych współczesnych drewnianych domów wpisujących się w dziedzictwo regionalne Szczyrku.

EN

This article describes one of the answers to the problem of preserving regional identity in mountainous areas - the case study will concern the wooden buildings in Szczyrk. In 2023, the thesis by Ms. M.Sc. Eng. was defended at the Faculty of Architecture of the Silesian University of Technology. arch. Agnieszka Szymczyk titled: "Design proposal for a contemporary wooden cottage based on the characteristic features of the traditional buildings of Upper Szczyrk." In the form of a synthesis, the method of conducting in situ research, pre-design analyzes and the final effect in the form of exemplary solutions for contemporary wooden houses that are part of the regional heritage of Szczyrk will be presented.

5

The barn complex in mstów: cultural value, revitalization, and challenges in preserving regional architecture

Kos Andrzej, Sołkiewicz-Kos Nina

Architecturae et Artibus

|

2024

|

Vol. 16, no. 4

15--26

EN

The barn complex in Mstów, situated in the northern Kraków-Częstochowa Upland, represents a unique element of regional cultural heritage. Built at the turn of the 19th and 20th centuries using local materials such as limestone and wood, the barns reflect the traditional lifestyle of the local community and their adaptation to the natural and socio-economic conditions of the region. Despite their historical and architectural significance, the barns are in a state of advanced degradation due to neglected conservation efforts and the lack of a comprehensive revitalization plan. This article analyzes the cultural, historical, and architectural value of the Mstów barn complex, emphasizing its potential for preservation and sustainable development. By comparing the site with the successfully revitalized barn complex in Żarki, it highlights strategies for adapting traditional architecture to contemporary needs while respecting its cultural and landscape context. Recommendations include preserving the cultural landscape, maintaining traditional aesthetics, and developing new functions that integrate the barns into modern economic and social frameworks. The findings underline the importance of revitalizing the Mstów barn complex as a model for blending heritage conservation with contemporary needs, enriching both the local community and visitors while safeguarding this unique cultural asset for future generations.

6

Synergia sztuki i techniki w kształtowaniu obiektów architektury rodzimej na przykładzie realizacji z regionu świętokrzyskiego z przełomu XIX i XX wieku

Purski Michał

Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej. Architektura, Urbanistyka, Architektura Wnętrz

|

2023

|

Z. 12

169--181

PL

Rodzima architektura charakteryzowała się nie tylko pięknem, ale także racjonalną odpowiedzią na istniejące uwarunkowania. Formy rodzimych obiektów architektonicznych były wynikiem obowiązującego systemu prawnego, sposobu pracy i funkcjonowania ich mieszkańców, ich potrzeb, relacji rodzinnych, ale także potrzeby piękna i dostępnej technologii, która pozwalała na stworzenie odpowiednich warunków do życia. Celem artykułu jest przedstawienie badań wpływu ładu przestrzennego, piękna i technologii na kształtowanie architektury mieszkaniowej we wsiach regionu Świętokrzyskiego na przełomie XIX i XX wieku. Podsumowanie badań stanowi próbę zarysowania ponadczasowych zasad logiki kształtowania się form architektury rezydencjonalnej na wsi w tym regionie.

EN

The native architecture was characterized not only by beauty, but also a rational response to the existing conditions. The forms of native architecture objects were the result of the legal system in force, the way of working and functioning of their inhabitants, their needs, family relationships, but also the need for beauty and available technology that allowed for the creation of appropriate living conditions. The aim of the article is to present research on the influence of spatial order, beauty and technology on the shaping of residential architecture in the villages of the Świętokrzyskie region at the turn of the 19th and 20th centuries. The summary of the research is an attempt to outline the timeless principles of the logic of shaping the forms of residential architecture in the countryside in this region.

7

The special feature of the single-family residential planning and composition in the Ropczyce and Sędziszów poviat

Raś Beata

Przestrzeń i Forma

|

2023

|

nr 53

73--90

EN

The main aim of the article is to show the significance of the spatial order concerning, in particular, the single-family residential architecture of the Ropczyce and Sędziszów poviat. Single-family architecture of small towns in the Subcarpathian region constitutes the majority of buildings and defines their landscape. Referring to the regional architecture of the selected area and to contemporary foreign practices in the subject of critical regionalism, the author defines the most important features of regional development and solutions that may be a guideline for the design of single-family residential buildings. The characteristics emphasize the value of traditional housing architecture, contributing to drawing attention to the preservation of spatial order and building the identity of the region.

PL

Głównym celem artykułu jest ukazanie znaczenia ładu przestrzennego dotyczącego w szczególności architektury mieszkalnej jednorodzinnej powiatu ropczycko-sędziszowskiego. Architektura jednorodzinna małych miast Podkarpacia stanowi większość zabudowy i określa ich krajobraz. Nawiązując do architektury regionalnej wybranego obszaru oraz do współczesnych praktyk zagranicznych w temacie regionalizmu krytycznego, autor określa najważniejsze cechy zabudowy regionalnej oraz rozwiązania, które mogą stanowić wytyczną do projektowania budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Charakterystyka podkreśla wartość tradycyjnej architektury mieszkaniowej, przyczyniając się do zwrócenia uwagi na zachowanie ładu przestrzennego oraz budowanie tożsamości regionu.

8

The directions and indicators concerning the process of shaping the environment on the basis of changes in the local zoning plan and land use in the rural administrative district of Białowieża

Łapińska Halina

Architecturae et Artibus

|

2022

|

Vol. 14, no. 4

92--105

EN

The paper attempts to describe the possibilities of shaping the environment and spatial development of the rural administrative areas of Białowieża, using the tools of planning documents. The natural and cultural space of Białowieża rural administrative district is particularly sensitive to any investment activities. It is impossible to overestimate its value, and the need to take care of it is a natural necessity, determining all activities, especially planning and architectural-urban planning ones, responsible for its future shape. The aim of the study is to indicate ways of searching for such possibilities so that the two – natural and cultural – structures harmoniously interpenetrate each other. Subsequent steps and activities are described in detail, starting with a very precise identification of the resources of the space under analysis, followed by the execution of an architectural and urban planning inventory, conducting a nature and landscape study up to the development of a list of parameters and indicators, and ending with the development of a three-dimensional model of the settlement units of the rural district, based on the provisions of the draft local spatial development plan.

9

Inspiracje kulturami lokalnymi w awangardowej architekturze początków XXI w.

Bizio Krzysztof

Środowisko Mieszkaniowe

|

2020

|

nr 31

4--17

PL

Tematem artykułu jest próba stworzenia systematyki dotyczącej sposobów wykorzystania motywów regionalnych w awangardowej architekturze pierwszych dwóch dziesięcioleci XXI w. Wykorzystanie lokalnych wzorców związane było z tworzeniem architektury od jej początków. Architektura ponowoczesna zakwestionował idee uniwersalizmu, a pośród różnych jej nurtów ważną rolę odgrywała architektura regionalna. W początkach XXI w. w architekturze awangardowej doszło do kolejnego przewartościowania sposobów wykorzystania lokalnych inspiracji. W artykule podjęto próbę dokonania systematyki współczesnych rozwiązań, wyróżniając trzy podstawowe kategorie: a) inspiracje formą architektoniczną, b) inspiracje materiałem budowlanym i rzemiosłem, c) inspiracje „ideą wspólnotową”. Omówiono wybrane, reprezentatywne przykłady współczesnych rozwiązań, podkreślając ich specyfikę na tle wcześniejszych realizacji.

EN

This paper attempts to systematise the manner in which avant-garde architecture employed regional motifs during the first two decades of the twenty-first century. Architecture has used local patterns since its beginnings. However, as soon as the models of architectural orders had become widespread in the modern era, folk architecture and inspirations drawn from regional traditions were marginalised. Post-modern architecture questioned the ideas of universal practices, giving prominence to regional architecture. At the beginning of the twenty-first century, avant-garde architecture once more redefined the employment of local traditions as inspirations. The paper seeks to systematise the modern references to local traditions, distinguishing three basic categories: a) inspirations by architectural form, b) inspirations by construction materials and craft, c) inspirations by the 'idea of community'. The selected examples are representative of these modern architectural solutions, and are discussed in connection to earlier projects.

10

Problematyka tożsamości współczesnego domu regionalnego. Dom jednorodzinny w Masłowie w Górach Świętokrzyskich

Purski Michał

PUA Przestrzeń Urbanistyka Architektura

|

2020

|

Vol. 2

151--171

PL

Artykuł podejmuje problematykę braku ciągłości w architekturze regionalnej w Górach Świętokrzyskich i na Kielecczyźnie. Analiza wybranych historycznych budynków na świecie, w Europie, w Polsce i w Górach Świętokrzyskich oraz przykładów z współczesnej architektury regionalnej pozwala okreś- lić szereg ponadczasowych cech kształtujących architekturę regionalną. Jako podsumowanie autor przedstawia projekt domu w Masłowie, zrealizowany z uwzględnieniem wyżej wymienionych cech.

EN

The author analyses regional architecture all over the world, in Europe, in Poland and in the Świętokrzyskie Mountains Region in order to detect and describe features that have a strong impact on regional architecture. Finding such features enables to characterize different aspects of contemporary regional architecture. As a summary, the author presents the project of a contemporary regional house in Masłów in Świętokrzyskie Mountains that makes reference to these aspects.

11

Dom wolnostojący – między luksusem a ekonomią. Specyfika zabudowy dzielnicy Szklarskiej Poręby

Wojtas-Harań Anna

Architectus

|

2019

|

Nr 2 (58)

59--72

PL

Celem artykułu było wyselekcjonowanie elementów decydujących o jakości i atrakcyjności karkonoskich kurortów, służących jednocześnie zachowaniu wyjątkowości krajobrazu. Przyjęto metodę obserwacji i studium indywidualnych przypadków. Analizie poddano zabudowę znaczących, wybranych obiektów budowlanych, bazując na dokumentach archiwalnych, materiałach fotograficznych, wizji lokalnej. Z przeprowadzonych badań wynika, że stosowane rozwiązania projektowe były konsekwencją nowych idei pojawiających się w sztuce, życiu, architekturze. W konfrontacji ze współczesnością luksus historycznych propozycji polegał m.in. także na pozostawieniu miejsca dla otaczającej przestrzeni gór. Mając na względzie efekt, jaki uzyskano, należałoby przyjąć te historyczne rozwiązania za ponadczasowe i godne naśladowania.

EN

The intention of the article was to highlight the problem of selecting vital elements in order to protect the landscape, which also consists of specific architecture and urban planning. It was also intended to show the advantages of attractive quarters and recognize the premises that decided about this uniqueness. A method of observation and study of individual cases was adopted. The analysis covered the construction of significant, selected buildings, based on archival documents, photographic materials, and site visits. The research shows that the applied design solutions, characteristic of the Karkonosze Mountains resorts, were the consequence of new ideas emerging in art, life and architecture. In confrontation with the present day, the luxury of historical solutions relied, among others also to leave space for the surrounding mountains. Taking into account the effect obtained, this principle should be accepted as timeless.

12

Inwentaryzacja fotograficzna drewnianego starego domu wiejskiego w Miniewiczach w gminie Zabłudów

Ładny Marcin, Szewczyk Jarosław

Architecturae et Artibus

|

2019

|

Vol. 11, no. 4

23--37

PL

Przedstawiono wybór ujęć fotograficznych około 85-letniego drewnianego domu wiejskiego w Miniewiczach w gminie Zabłudów. Dom wybrano pod kątem jego reliktowości w kategoriach konstrukcji, rozplanowania i wyposażenia. Zaprezentowana dokumentacja, uzupełniona tu opisem krytycznym, stanowi osiągnięcie poznawcze, odzwierciedla bowiem zamiar utrwalenia wiedzy o wiejskich tradycjach budowlano-zdobniczych północno-wschodniej Polski, w szczególności Białostocczyzny. Przedstawiony w opisie i na ilustracjach dom reprezentuje kategorię obiektów architektonicznych szybko ustępujących z miejscowego krajobrazu i niemalże już zanikłych poza regionem, co także uzasadnia jego opis naukowy.

EN

Exemplary photo images of an 85-year old timber house in Miniewicze, Zabłudow Commune, Białystok region (Białystok voivodeship), N-E Poland, are presented with extended commentary, in order to document the construction, layout, furniture and adornment of the house, as relics of indigenous vernacular aesthetics and architecture of the region. Such vernacular „architectural culture”, whilst becoming obsolete in terms of contemporary construction and aesthetics, has also become rarity out of the region and is rapidly vanishing even here, in N-E Poland.

13

Architect Max Zucker – regionalist or modernist? Designs from the Prut valley in the Hutsul region

Czubiński Jacek

Teka Komisji Architektury, Urbanistyki i Studiów Krajobrazowych

|

2018

|

Vol. 14, nr 2

21--27

EN

The article presents the little-known but extremely interesting work of architect Max Zucker in the spa towns located in the Prut valley in the Hutsul region in the inter-war period. Research results allow us to call him an author of around 20 objects. His work was connected with various stylistic tendencies: historical, classicistic, regional, modernist forms. Projects connected with modernism are particularly important. He can be considered an informal creator and a consistent implementer of the phenomenon aimed at identifying the identity of Hutsul modernist architectur.

14

Współczesne enoteki jako przykład budynków zaprojektowanych w harmonii ze środowiskiem naturalnym

Dost M.

Środowisko Mieszkaniowe

|

2018

|

nr 22

63--75

PL

W czasach postępującego rozwoju urbanistycznego ogromne znaczenie odgrywa harmonijne wkomponowanie nowych budynków w istniejące już otoczenie oraz uwzględnienie uwarunkowań środowiskowych i klimatycznych regionu. W światowych trendach wyraźnie zaznacza się chęć kreowania architektury nowoczesnej i innowacyjnej a przy tym ściśle związanej z lokalną kulturą i tradycją. Projektowanie architektury zrównoważonej oraz bliskiej idei krytycznego regionalizmu zyskuje więc na coraz większej popularności. Jednym z założeń tej koncepcji jest bezpośrednie, dialektyczne obcowanie budynku z naturą. Kenneth Frampton opisuje, że podstawową cechą krytycznego regionalizmu jest „place-form”, czyli kształtowanie architektury silnie związanej z miejscem i terenem, na którym się znajduje, uwzględniającej grę światła, topografię oraz warunki klimatyczne. W niniejszym artykule przeanalizuję wybrane współcześnie zbudowane w Europie enoteki jako architekturę ściśle związaną przez swoją funkcję z terenami zielonymi. Postaram się odpowiedzieć na pytanie czy budynki te stworzone dla potrzeb ludzi szanujących przyrodę i czerpiących przyjemność z obcowania z nią mogą być przykładem wzorcowych rozwiązań dla projektów uwzględniających zachowanie walorów środowiska naturalnego.

EN

In the times of increasing urban development, harmonious incorporation of new buildings into the existing surroundings and taking into consideration environmental and climate conditions of the region plays a major role. Creating modern and innovative architecture closely connected to local culture and tradition is clearly visible in global trends. Designing sustainable architecture related to the idea of critical regionalism gains more and more popularity. One of the presumptions of this concept is direct, dialectic contact of the building and nature. According to Kenneth Frampton, the fundamental characteristic of critical regionalism is “place-form”, i.e. creating architecture closely connected to the place and terrain it occupies, taking into account lighting, topography, and climate. In this paper, I will analyse selected contemporary European wineries as examples of architecture closely connected with green areas due to their function. I will try to answer the question whether these buildings, created for people respecting and enjoying the nature, can be considered exemplary solutions for designs aiming at maintaining environmental values.

15

Inteligentny budynek – inteligentny budowniczy

Kęsek Z.

Środowisko Mieszkaniowe

|

2017

|

nr 21

125--130

PL

Turystyka to jedna z dziedzin gospodarki, która w ostatnich latach rozwija się bardzo dynamicznie. Przykładem tego rozwoju jest Podhale a w szczególności Zakopane, na terenie którego ten rozwój jest szczególnie widoczny. Podhale jest jednym z kilku regionów na terenie Polski, na obszarze którego, na przestrzeni historii wytworzył się specyficzny, unikalny styl architektoniczny, ujawniający się przede wszystkim w budownictwie i sztuce ludowej. Dostrzec można w tym rejonie przykłady działań zmierzających do próby wypracowania nowoczesnych form architektonicznych, które z jednej strony uszanowałyby specyficzny klimat tego regionu, a z drugiej wprowadziły formy współczesne, nowoczesne technologie, które na równi z architekturą regionalną charakteryzowałyby budownictwo tego regionu. W artykule przedstawione zostały zagadnienia, które muszą rozwiązać współcześni projektanci i budowniczowie podczas realizacji współczesnych obiektów usługowych związanych z obsługą turystyczną.

EN

Tourism has been one of the most dynamically developing branches of the economy in recent years. One example of this development is the region of Podhale, and the town of Zakopane in particular, in the area of which this is especially apparent. Podhale is one of the few regions in Poland in which, over the course of history, a distinct and unique architectural style has developed, which particularly manifests itself in folk art and architecture. In this region we can observe examples of attempts aimed at developing modern architectural forms that are to respect the distinct climate of this region on the one hand, while introducing modern forms and new technologies on the other, as something that is meant to characterise the buildings of this region equally to regional architecture. The article presents the problems that modern designers and builders must face while constructing modern commercial buildings associated with tourism.

16

Szkodnictwo architektoniczne w krajobrazach wsi i małych miast na przykładzie Polski południowej

Mełges H.

Topiarius. Studia krajobrazowe

|

2016

|

Nr specjalny

23--31

PL

W ciągu wieków w społecznościach terytorialnych (lokalnych) ciągłość kulturowa i technologiczna wytworzyła różne fakty (zaszłości, w tym ukształtowane style) i uwarunkowania jako odmiany lokalne, które określa się mianem archetypów. Są one efektem „pracy czasu” – różnych doświadczeń i powtarzalnych rozwiązań, tworzących też przez lata określone przyzwyczajenia. Te zaś w codziennej praktyce są zarówno stosowane, jak i weryfikowane. Wojny i różne kataklizmy, które w dziejach spotykały nasz kraj, czyniły niepowetowane straty we wszystkich dziedzinach życia i materialnego dorobku. Różne nieuregulowane procesy administracyjnego oddziaływania na przestrzeń architektoniczną były – w kontekście skrajnie biednego społeczeństwa – między innymi przyczyną dewastacji rodzimej architektury i krajobrazów kulturowych. Od zakończenia drugiej wojny światowej toczy się w środowiskach planistów i architektów dyskusja, co zrobić, aby wypracować model, przy pomocy którego można by wyrugować lub ograniczyć swoiste patologie, a zarazem unormować planowanie przestrzenne, jak i same trendy architektury, w szczególności wiejskiej. Wychodząc od zrozumienia przyczyn tego stanu rzeczy można, jak się wydaje, zdiagnozować te anomalie prowadzące do chaosu.

EN

Over the centuries cultural and technological continuity has created various facts (occurrences, including established styles) and conditions in territorial (local) communities as local varieties which are known as archetypes. They are the result of the ‘work of time’ – different experiences and repeatable solutions, creating certain habits over the years. These, in turn, are both applied and verified in everyday practice. Wars and various disasters, which affected our country throughout its history, did irreparable losses in all areas of life and material achievements. Various unregulated processes of administrative influence on architectural space were – in the context of extremely poor society – were one of the causes of the devastation of vernacular architecture and cultural landscapes. Since the end of the Second World War urban planners and architects have been discussing what to do to develop a model with which one could oust or restrict specific pathologies and to normalise both spatial planning and (especially rural) architectural trends. Starting with understanding the causes of this state of affairs, it seems possible to diagnose these anomalies leading to chaos.

17

Wykorzystanie lokalnego kamienia budowlanego w świetle przepisów

Gorączko A., Gorączko M.

Materiały Budowlane

|

2016

|

nr 8

61--63

PL

Na rynku materiałów budowlanych w Polsce coraz większą popularność zdobywają materiały pochodzenia naturalnego. Dobrym przykładem jest kamień budowlany, którego baza surowcowa jest na terenie kraju bogata i zróżnicowana. Właściwości użytkowe tego materiału zostały pozytywnie zweryfikowane, o czym świadczą liczne obiekty budowlane, zachowane do dziś w dobrym stanie technicznym. Dotyczy to także przedstawionego w artykule rejonu Kotliny Kolskiej, gdzie kamień wapienny jest nadal stosowany przy wznoszeniu budynków użyteczności publicznej oraz małej architektury. Niezależnie od udowodnionej wieloletnią praktyką przydatności kamienia wapiennego do celów budowlanych, zastosowanie tego materiału oraz obrót handlowy wymagają dostosowania do obowiązującego systemu normalizacji i regulacji prawnych. W artykule przedstawiono uregulowania dotyczące określania cech użytkowych kamienia jako surowca oraz półproduktów z kamienia. Zawarto w nim także wybrane wyniki badań cech fizycznych i mechanicznych prezentowanych opok, wykonane zgodnie z wymaganiami przedmiotowych norm zharmonizowanych.

EN

Natural building materials are enjoying an increasing popularity at Poland’s construction markets. A good example of this is the construction stone, which has a relatively rich and varied raw material base in the country. Utility of this material has been proven by numerous structures built a hundred years ago and maintaining a good technical condition to this day, as shown in the example of Kolska Basin region presented in this article, where limestone is still in use in construction of public buildings and small architectural objects can be observed. Nevertheless, regardless of its proven durability, the use of limestone for construction purposes – and especially the conditions of its trade – requires an adaptation to the existing system of standards and legal regulations. The article presents the regulations for determining the functional characteristics of the raw or processed stone. It also mentions selected results of physical and mechanical analysis of limestone, conducted in accordance with harmonized standards concerned.

18

Możliwości zachowania cech architektury regionalnej w Kotlinie Kłodzkiej

Trocka-Leszczyńska E., Nykiel J.

Materiały Budowlane

|

2015

|

nr 11

169--171

PL

Współczesne próby utrzymania cech architektury regionalnej (wernakularnej) na terenach wiejskich Kotliny Kłodzkiej, to zagadnienie trudne ze względu na szybko niszczejące zasoby zabudowy regionalnej, wzniesionej najczęściej przed 1945 r. oraz dużą swobodę realizacji nowych budynków, najczęściej katalogowych, obcych miejscowym tradycjom. Celem artykułu jest pokazanie sposobów utrzymania cech regionalnej architektury kłodzkiej przez prawidłowo prowadzone remonty, a także organizowanie konkursów architektonicznych na współczesną zabudowę.

EN

The contemporary attempt to sustain the regional characteristics of local architecture of the Klodzko Valley’s countryside has to be considered as a difficult challenge especially regarding the rapid aging and decay of vernacular buildings that were put up before 1945. Moreover a lack of clear and define guidelines for new architecture allows introducing alien forms, mostly coming from house catalogues, that stay in discordant relation with the traditional landscape. A mail goal of the article is stating the preservation measures such as apposite renovations and architectural competitions that are or ought to be undertaken in order to keep the regional tradition alive.

19

The game of architecture in the urban space of small towns in Wielkopolska

Graczyk R.

Czasopismo Techniczne. Architektura

|

2015

|

Y. 112, iss. 9-A

103--108

EN

Each region has its own individual approach to shaping architectural and spatial forms. It has many patterns that attest to its distinct identity in the country. In small towns, new buildings and developments negatively affect historical buildings. Many designers and building owners seem not to notice the risks to the urban structures of small towns and their physiognomy.

PL

Każdy region posiada własne indywidualne podejście do kształtowania form architektonicznych i przestrzennych. Dysponuje wieloma wzorcami, które świadczą o jego tożsamości w przestrzeni kraju. W małych miastach powstająca obecnie zabudowa i nowe zagospodarowanie negatywnie wpływa na historyczną zabudowę. Wielu projektantów oraz właścicieli budynków zdaje się nie zauważać zagrożenia wynikające dla historycznych układów urbanistycznych małych miast i ich fizjonomii.

20

Long-term transformations of the Karkonosze towns - on the example of Karpacz

Trocka-Leszczyńska E., Bocheński S., Piskozub J.

Civil and Environmental Engineering Reports

|

2015

|

No. 18

141--151

EN

Karkonosze Mountains localities have a long and rich history. Earlier the building development was unique atmosphere and character. We are most interested in contemporary design at the present time. Intensive construction activity is conducted hastily and ill-conceived in the last two decades. The results of this action are visible both in the perception of space and the shaping of technical infrastructure. This article asserts the validity and utility of a return to the application of the principles of the "The Charter of Sudetes" in designing the landscape by decision-makers and designers. In addition, we present guidelines for development planners for the evaluation of the potential areas of investment. The paper ends with a presentation of practical methods to improve the aesthetic reception building existing and newly designed.

PL

Miejscowości karkonoskie mają długą i bogatą historię. Wcześniejsza ich zabudowa miała swoisty klimat i charakter. Nas interesują najbardziej czasy współczesne. Intensywna działalność budowlana w ostatnim dwudziestoleciu prowadzona była sposób mało przemyślany, czy wręcz chaotyczny. Efekty są widoczne zarówno w percepcji przestrzeni, jak i kształtowaniu infrastruktury technicznej. W artykule postulujemy powrót decydentów i projektantów do założeń „Karty Sudeckiej” w formowaniu przestrzeni. Przedstawiono też wytyczne dla projektantów planów miejscowych w/w miejscowości, dla wartościowania i waloryzacji potencjalnych obszarów inwestycyjnych. Omówiono głównie praktyczne metody poprawy odbioru estetycznego zabudowy istniejącej, jak i nowo projektowanej.