Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Architectural decisions in managing the creative design process

Maryńczuk Paweł

Przestrzeń i Forma

|

2026

|

nr 66

21--42

PL

Podejmowanie decyzji jest częścią procesu twórczego projektowania. Obejmuje wybór trybu działania spośród zestawu dostępnych możliwości. Może odnosić się do konkretnego aktu, lub też do ogólnego procesu. Każdy z nas, architektów podejmuje decyzje, każdy z nas jest w końcu architektem samego siebie, ale nie sądzę byśmy przy każdym wyborze zastanawiali się, jak bardzo skomplikowany proces przebiega właśnie w naszej głowie. Artykuł jest próbą wyjaśnienia tego zagadnienia i odpowiedzią, w kilku niezbyt rozbudowanych rozdziałach, na pytanie jaki wpływ wywiera proces decyzyjny na praktykę twórczego projektowania.

EN

Decision-making is part of the creative design process. It involves choosing a course of action from a set of available options. It can refer to a specific act or to the general process. Each of us, as architects, makes decisions; each of us is ultimately the architect of ourselves, but I don't think that with every choice we stop to consider how complex a process is actually taking place in our minds. This article is an attempt to explain this issue and to answer, in a few not overly lengthy chapters, the question of what influence the decision-making process has on the practice of creative design.

2

Wpływ determinant formalnoprawnych na architekturę obiektów opieki zdrowotnej – kontekst historyczny i współczesne implikacje

Springer Piotr

Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej. Architektura, Urbanistyka, Architektura Wnętrz

|

2025

|

Z. 23

137--154

PL

Proces projektowania architektonicznego obiektów opieki zdrowotnej determinowany jest przez wiele czynników. Niniejsza praca opisuje wytyczne formalnoprawne stosowne dla definiowania przestrzeni zbudowanej szpitali zarówno w odniesieniu do regulacji historycznych, jak i obecnie obowiązujących w Polsce przepisów prawa. Architektura współczesnych obiektów opieki zdrowotnej ze względu na swoją funkcję objęta jest licznymi restrykcjami jurystycznymi. Istotny wpływ determinant formalnoprawnych można zauważyć na wszystkich etapach cyklu życia obiektu ochrony zdrowia, w tym przede wszystkim projektowania oraz eksploatacji. Badania historyczne w przedmiotowym zakresie jasno wskazują ryzyka związane z nadmierną regulacją, natomiast zestawienie polskich determinant formalnoprawnych z zagranicznymi systemami regulacyjnymi, opartymi na zestawieniach standardów i dobrych praktyk, unaocznia niską skuteczność krajowego systemu prawnego w zakresie budowania jakościowych przestrzeni medycznych, jednocześnie stanowiąc rekomendację dotyczącą gruntownej przebudowy funkcjonujących obecnie w Polsce przepisów w przedmiotowym zakresie regulacji. Wnioskiem z przeprowadzonych badań jest wskazanie konieczności ukonstytuowania polskiego, interdyscyplinarnego zespołu, którego zadaniem powinno być przygotowanie zestawu standardów projektowych dla architektury związanej z opieką zdrowotną.

EN

The process of designing a healthcare facility is being defined by many various determinants. This paper describes the legal guidelines of defining such spaces in Poland, both in historical and current legal obligations contexts. Architecture of the contemporary healthcare facilities by its function is being regulated by many individual legal acts. Influential impact of these formal and legal determinants may be noticed within all stages of a medical facility lifecycle, specifically both during design and maintenance stages. Historical studies clearly reveal the hazards of over-regulation while the confrontation of polish legal regulations with foreign systems based on sets of standards and good-practice manuals reveals a low effectiveness of polish legal system, simultaneously stating a recommendation for a thorough reconstruction of these regulations in Poland. Results of presented studies are stating the need for creating a polish, interdisciplinary team, with a main goal of creating a set of design standards for healthcare architecture.

3

Architectural form and structural efficiency of arched glued-laminated timber structures

Wiercińska Milena, Dzun Michał

Materiały Budowlane

|

2025

|

nr 5

50--57

EN

Contemporary architecture integrates traditional materials with modern technologies, and glued-laminated timber is playing an increasingly significant role in large-scale structures. This study compares the stress distribution in three arches of identical span, designed using two different methods. The first method involves determining the geometric axis of the arch through a graphical approach based on the force triangle. The second method assumes the arch axis as a circular segment. The results indicate that arches designed using the force triangle method exhibit a more uniform stress distribution. This finding highlights the potential of this method for further research on material optimization in relation to cross-sectional variability.

PL

Współczesna architektura łączy tradycyjne materiały z nowoczesnymi technologiami, a drewno klejone odgrywa coraz większą rolę w dużych konstrukcjach. W artykule porównano rozkład naprężeń w trzech łukach o tej samej rozpiętości, ukształtowanych wg dwóch metod projektowania. Pierwsza z nich to wykreślanie osi geometrycznej łuku z użyciem graficznej metody wykorzystującej trójkąt sił, natomiast druga polega na przyjęciu osi łuku jako wycinka okręgu. Wyniki wskazują, że łuki wykreślone metodą trójkąta sił mają bardziej równomierny rozkład naprężeń, co oznacza potencjał metody do dalszych badań nad optymalizacją materiałową w związku ze zmiennością przekrojów.

4

Architektura adekwatna – percepcja formy w odniesieniu do otoczenia/krajobrazu naturalnego

Strzelecki Mirosław, Jasiak Adriana, Górska Julia

Builder

|

2025

|

R.29, nr 7

9--13

PL

W artykule omówiono badania nad możliwościami stworzenia narzędzi wspomagających projektowanie architektoniczne. Autorzy przeprowadzili w odstępie dwóch lat (w 2022 i 2024 roku) badanie sondażowe w postaci ankiety internetowej (CAWI). Ocenie przez respondentów poddano podstawowe formy geometryczne, kojarzone z architekturą, osadzone w charakterystycznym dla Polski krajobrazie naturalnym. Celem prowadzenia badań jest stworzenie narzędzi służących do poprawy jakości pracy architektów w kontekście dopasowania projektu do otoczenia, a co za tym idzie – ochrona walorów estetycznych i przestrzennych charakterystycznego krajobrazu naturalnego. Wyniki badań potwierdziły postawioną przez autorów hipotezę.

EN

The article discusses research on the feasibility of creating tools to support architectural design. The authors conducted a survey study in the form of an online survey (CAWI) two years apart (in 2022 and 2024). Respondents evaluated basic geometric forms, associated with architecture, embedded in the characteristic natural landscape of Poland. The purpose of conducting the survey is to create tools to improve the quality of the work of architectural designers in the context of matching the design to the environment, and thus to protect the aesthetic and spatial qualities of the characteristic natural landscape. The results of the research confirmed the authors' hypothesis.

5

Architectural design methods based on image recognition technology and virtual VR

Li Feng

Archives of Civil Engineering

|

2025

|

Vol. 71, nr 2

363--376

EN

To enhance the conceptual expression of architectural design and enhance the interactive experience, and to strengthen the application of computer technology in architectural design drawings, this study explores architectural design methods on the ground of image deep learning image recognition technology and augmented reality technology. The experiment demonstrated that when the accuracy of the improved You Only Look Once version 4 (YOLOv4) model was 0.9, the recall rate was 0.98, and the curve area was 0.93. The model loss function curve converged to the minimum value of 0.04, with the fastest convergence speed and the highest model recognition efficiency. Its time consumption was decreased by as much as 70.06%, indicating better overall performance. Meanwhile, the clustering strategy design of the model was relatively optimal, with the highest values of purity, standard mutual information, and Rand coefficient reaching 0.944, 0.931, and 0.942, respectively. In practical analysis of architectural design, the average accuracy and intersection over union of the improved YOLOv4 model confirmed the good detection performance of this method. The application of virtual reality technology in building information models has significantly improved the visualization delay rate, and the subjective evaluation of users was relatively high. The combination of visible image recognition and augmented reality can achieve intelligent processing and application of drawing information, improve design efficiency and quality, and optimize design experience.

6

Systematics of AI tools supporting creative problem-solving and inventive methods in architectural design

Adamiczka Bartosz

Architectus

|

2025

|

Nr 1 (81)

101--118

EN

The dynamic development of AI tools significantly influences contemporary design processes, including architectural design. These tools open new perspectives for creators, supporting them at various stages of their work. AI is becoming a key element in assisting designers in architecture. However, there is still a lack of a systematic approach and classification of these tools regarding creative problem-solving, inventive methods, and intuitive and metaphorical thinking. This article aims to analyse the potential use of available AI tools to support inventive methods in the creative problem-solving process. The first objective is to systematize AI tools with potential applications within inventive methods. The second objective is to identify ways of utilization at different stages of the creative process. The analysis is based on data gathered through desk research and the classification according to criteria of popularity and functionality. Tools were grouped into five application areas, relating them to the stages of the creative process. The research applied literature analysis, observation, deduction, and synthesis methods. Additionally, the research process was based on inventive methods: finding connections, alignment between theories, example excursions, mind mapping, deduction and intuitive method that served as the impulse for conceptual actions at each research stage The result is an open systematization of AI tools, enabling designers to compare and select tools that best suit their preferences. The classification, according to application areas, allows for the selection of a tool based on the nature of the inventive methods used and the stage of the creative problem-solving process. The developed tabular summaries facilitate a straightforward identification of tools appropriate for specific tasks. The research findings highlight the need for further verification of the practical application of AI tools and their incorporation into architectural education, which will enable a fuller utilization of the potential of these technologies in the design process.

PL

Dynamiczny rozwój narzędzi opartych na sztucznej inteligencji (AI) istotnie wpływa na współczesne procesy projektowe, w tym projektowanie architektoniczne. Narzędzia te otwierają nowe perspektywy dla twórców, wspierając ich na różnych etapach pracy. AI w architekturze staje się kluczowym elementem wspomagającym projektantów w rozwiązywaniu problemów, jednak nadal brakuje systematycznego ujęcia i klasyfikacji związanych z nią narzędzi pod kątem twórczego rozwiązywania problemów, metod inwentycznych oraz podejścia intuicyjnego i myślenia metaforycznego, które jest istotne w procesie kreacji. Tematem artykułu są możliwości zastosowania powszechnie dostępnych narzędzi sztucznej inteligencji jako wsparcia metod inwentycznych w procesie twórczego rozwiązywania problemów. Pierwszym celem autora jest usystematyzowanie narzędzi AI pod kątem ich potencjalnych zastosowań w kontekście metod inwentycznych. Drugim – identyfikacja sposobów wykorzystania tych narzędzi na poszczególnych etapach twórczego rozwiązywania problemów. Analiza została oparta na danych pozyskanych metodą desk research oraz klasyfikacji narzędzi według kryteriów popularności i funkcjonalności. W ramach badania narzędzia pogrupowano w pięć obszarów zastosowań, odnosząc je do kolejnych etapów procesu twórczego rozwiązywania problemów. W toku badań zastosowano metody analizy literatury, obserwacji, dedukcji i syntezy, co pozwoliło na kompleksową weryfikację pozyskanych danych. Dodatkowo, proces badawczy oparto na metodach inwentycznych, takich jak: analiza literatury przedmiotu, szukanie związków, odpowiedniość między teoriami, wycieczka przykładowa, mapy myślowe oraz dedukcja – poprzedzonych metodą intuicyjną, która stanowiła impuls dla działań koncepcyjnych na każdym etapie badań. Wynikiem pracy jest otwarta systematyka narzędzi AI umożliwiająca projektantom porównanie i wybór narzędzi najlepiej odpowiadających ich potrzebom i preferencjom. Klasyfikacja narzędzi według obszarów zastosowań umożliwia wybór narzędzia ze względu na charakter wykorzystywanych metod inwentycznych oraz etap procesu twórczego rozwiązywania problemów. Opracowane zestawienia tabelaryczne pozwalają na świadomą i prostą identyfikację narzędzi odpowiednich do poszczególnych zadań. Wyniki badań wskazują na potrzebę dalszej weryfikacji praktycznego zastosowania narzędzi AI oraz ich uwzględnienia w edukacji architektonicznej, co pozwoli na pełniejsze wykorzystanie potencjału tych technologii w procesie projektowym.

7

The use of engineered wood in the design and implementation of non-standard structural forms

Juchimiuk Justyna, Golański Michał

Annals of Warsaw University of Life Sciences - SGGW. Forestry and Wood Technology

|

2025

|

No. 132

5--16

EN

The use of engineered wood in the design and implementation of non-standard structural forms. In the 21st century, architecture has embraced non-standard structural forms, characterized by unconventional geometries, innovative materials, and cutting-edge construction techniques. These forms deviate from traditional norms, such as rectilinear designs, to create dynamic, expressive structures that redefine the built environment. The use of engineered wood materials in non-standard structural forms has gained prominence due to their structural efficiency, aesthetic versatility, and sustainability. This paper explores how these architectural forms are converted to non-standard structures built of engineered wood, highlighting technologies, methods, and implications shaping modern architecture.

PL

Zastosowanie materiałów drewnopochodnych w projektowaniu i realizacji niestandardowych form strukturalnych. W XXI wieku architektura przyjęła niestandardowe formy konstrukcyjne, charakteryzujące się niekonwencjonalną geometrią, innowacyjnymi materiałami i najnowocześniejszymi technikami budowlanymi. Formy te odbiegają od tradycyjnych norm, takich jak projekty prostoliniowe, aby tworzyć dynamiczne, ekspresyjne struktury, które na nowo definiują środowisko zabudowane. Zastosowanie materiałów z drewna konstrukcyjnego w niestandardowych formach konstrukcyjnych zyskało na znaczeniu ze względu na ich wydajność strukturalną, uniwersalność estetyczną i zrównoważony rozwój. W niniejszym artykule zbadano, w jaki sposób te formy architektoniczne są przekształcane w niestandardowe struktury zbudowane z drewna konstrukcyjnego, podkreślając technologie, metody i implikacje kształtujące nowoczesną architekturę.

8

Architektoniczne projektowanie wstępne uwzględniające optymalizację układów konstrukcyjnych

Wiercińska Milena, Gryniewicz Marcin

Przegląd Budowlany

|

2024

|

R. 95, nr 6

146--149

PL

Przedmiotem analiz jest ocena możliwości uwzględnienia kształtu elementów konstrukcyjnych o zmiennym przekroju poprzecznym na etapie tworzenia koncepcji przez samych architektów. Do tego celu zaprezentowano koncepcje architektoniczne form szkieletowych o wstępnie zoptymalizowanym zużyciu materiału, jednocześnie oferujących oryginalne walory estetyczne. Są one optymalne pod względem rozkładu sił i wyraźnie odróżniają się od konwencjonalnych elementów konstrukcyjnych o stałym przekroju. Otrzymana forma ma docelowo obowiązywać też jako kluczowa koncepcja artystyczna danego obiektu. Niniejszy artykuł może być materiałem wyjściowym do interdyscyplinarnych badań nad optymalizacją zużycia materiału, spajających pracę architekta i konstruktora we wczesnych stadiach projektowania obiektu budowlanego.

EN

The subject of the analysis is to examine the possibility of considering the shape of structural elements with variable cross-sections at the conception stage, by the architects only. For this purpose, architectural concepts of structural forms with pre-optimised material utilisation are presented, offering original aesthetic qualities at the same time. Thus, they are optimised in force distribution and, moreover, clearly different from conventional structural elements with constant cross-sections. The resulting form is intended to take effect as a key artistic concept for the building. Furthermore, this article can become a starting point for interdisciplinary research into material optimisation, combining the work of an architect and a structural designer.

9

The evolution of LED lighting technology and its impact on innovative architectural solutions

Achramowicz Radosław

Materiały Budowlane

|

2024

|

nr 7

38--46

EN

The article describes the development of architectural lighting innovations derived from LED technology. The first part synthetically presents the history. Next, studies of two cases are conducted: German-Italian and Chinese, in which breakthrough technological and material solutions were used. The first example – Led Wallpaper focuses on issues related to the building and finishing of internal walls integrated with light sources, while the second – GreenPix presents the possibilities of using large-scale lighting solutions in the construction of glass facades. The conclusions presented in the article can be used in architectural design as well as in related disciplines focusing on the issue of illumination integrated with the building structure.

PL

W artykule przedstawiono rozwój architektonicznych innowacji oświetleniowych wywodzących się z technologii LED. Pierwsza jego część syntetycznie przybliża historię elektrycznych źródeł światła i zakres ich zastosowania. W następnej kolejności przeprowadzono studium dwóch przypadków: niemiecko-włoskiego oraz chińskiego, w których zastosowano przełomowe rozwiązania technologiczno-materiałowe. Pierwszy z przykładów – Led Wallpaper koncentruje się na zagadnieniach związanych z wykonawstwem i wykańczaniem ścian wewnętrznych zintegrowanych ze źródłami światła, a drugi – GreenPix przybliża możliwości zastosowania wielkoskalowych rozwiązań oświetleniowych przy budowie szklanych fasad. Wnioski zaprezentowane w artykule mogą znaleźć zastosowanie w projektowaniu architektonicznym, jak również w dyscyplinach pokrewnych, ogniskujących uwagę na zagadnieniu iluminacji zintegrowanych ze strukturą budynku.

10

Prefabrykacja betonowa w architekturze

Slapeta Vladimir

Materiały Budowlane

|

2024

|

nr 9

123--129

11

Formalne i technologiczne aspekty architektury wytwarzanej addytywnie w świetle parametrów geometrycznych wybranych obiektów

Koszewski Krzysztof, Strzała Marcin

Materiały Budowlane

|

2024

|

nr 4

20--26

PL

Artykuł prezentuje wyniki analiz niezbadanej dotychczas relacji między artefaktem a narzędziem jego wytwarzania w obszarze architektury i metod addytywnych (AM). Celem pracy była identyfikacja i interpretacja tych zależności. Dokonano tego, badając charakterystyki wybranych 82 realizacji powstałych w latach 2004-2021.W tym celu wprowadzono dwa autorskie wskaźniki: skali (WS) oraz detalu (WD). Przeprowadzone analizy wskazują na ścisłe powiązanie metod projektowych z technologią wytwarzania.

EN

The article presents the results of analyses of the hitherto unexplored relationship between an artifact and its manufacturing tool in architecture and additive methods (AM). The purpose of the study was to identify and interpret these relationships. For this purpose, the authors examined the characteristics of selected 82 realizations created between 2004 and 2021. In the research, two author's indicators were introduced: scale (WS) and detail (WD). The analyses conducted indicate a close relationship between design methods and manufacturing technology.

12

Propozycja usystematyzowania zagadnień definiowania rysunku architektonicznego

Orzechowski Mirosław

Kwartalnik Architektury i Urbanistyki

|

2024

|

T. 69, z. 1

38--56

PL

W artykule zaproponowano rozwiązanie problemu definiowania i klasyfikowania rysunku architektonicznego w kontekście definiowania architektury jako sztuki kształtowania przestrzeni. Funkcja tak postrzeganego rysunku architektonicznego skupiona jest na uporządkowanym i zaplanowanym opisywaniu zjawisk przestrzennych dotyczących rzeczywistości zastanej lub projektowanej. Niezależnie od konwencji formalnej powinien on być opisem architektury, jej analizą, interpretacją lub przygotowywać do jej tworzenia. Autor zatem zalicza do rysunku architektonicznego wszelkie studia i próby graficzne - poczynając od analiz poznawczych poprzez realistyczne interpretacje aż po przekształcenia prowadzące do abstrakcyjnych analiz grafi cznych i malarskich. Wyodrębnieniu rysunków architektonicznych spośród innych aktywności graficznych służą kryteria: celowości, tworzenia ładu, planowego działania i tematyczne. Autor podaje przykłady rysunków obejmujących różne obszary sztuki rysunkowej, które spełniają jednocześnie wszystkie kryteria. Są to rysunki poznawcze i interpretacyjne architektury istniejącej wykonane in situ, interpretacje i fantazje architektoniczne, szkice idei projektowej i szkice podczas projektowania, rysunki projektowe, wizualizacje architektoniczne oraz autonomiczne prezentacje, wykonywane niekiedy równolegle z pracami projektowymi, komentujące proces projektowy lub akcentujące poszczególne zagadnienia i idee projektowe.

13

Znaczenie rysunku odręcznego i malarstwa w projektowaniu architektonicznym – przykład kształcenia plastycznego na Politechnice Łódzkiej

Matuszewska Joanna

Builder

|

2024

|

R.28, nr 6

42--47

PL

Artykuł podejmuje zagadnienie twórczości artystycznej w projektowaniu architektonicznym, ze szczególnym uwzględnieniem rysunku odręcznego i malarstwa. Tekst prezentuje także kształcenie w zakresie rysunku odręcznego i malarstwa w Instytucie Architektury i Urbanistyki pod kątem wpływu tych umiejętności na rozwój warsztatu zawodowego przyszłych projektantów architektów.

EN

The article addresses the issue of artistic creativity in architectural design, with a particular focus on freehand drawing and painting. The text also presents freehand drawing and painting education at the Institute of Architecture and Urban Planning in terms of the impact of these skills on the professional development of future architectural designers.

14

Ograniczenia współczesnych generatorów obrazów opartych o AI w procesie projektowania architektonicznego

Gil Adam

Builder

|

2024

|

R.28, nr 3

28--33

PL

Wraz z wprowadzeniem narzędzi CAD, a potem BIM, architekci zaczęli dostrzegać, że narzędzia, których używają, mają wpływ na ich twórczość. Obecnie architekci zaczynają używać narzędzi AI umożliwiających eksplorację koncepcji projektowych poprzez generowanie obrazów. Te narzędzia, zwane generatorami obrazów AI, generują obrazy na podstawie opisów tekstowych oraz dowolnych wczytanych obrazów, w tym szkiców lub zdjęć. Na rynku dostępne są zarówno narzędzia przeznaczone bezpośrednio do projektowania architektonicznego, jak i narzędzia o charakterze ogólnym, służące do generowania dowolnych obrazów, od fotorealistycznych po malarskie i graficzne. Wszystkie te narzędzia są we wstępnych fazach rozwoju. Artykuł analizuje przydatność i ograniczenia tych narzędzi z perspektywy architekta, biorąc pod uwagę stan technologii na koniec 2023 roku.

EN

With the introduction of CAD and then BIM tools, architects have begun to recognize that the tools they use have an impact on their creations. Today, architects are beginning to use AI tools that enable them to explore design concepts by generating images. These tools, called AI image generators, generate images based on text descriptions and any loaded images, including sketches or photos. There are tools on the market that are designed directly for architectural design, as well as general-purpose tools for generating any image, from photorealistic to painterly and graphic images. All of these tools, are in the preliminary stages of development. This article examines the usefulness and limitations of these tools from an architect's perspective, taking into account the current state of technology at the end of 2023.

15

Analiza metod pracy projektantów korzystających z generatorów obrazów opartych na sztucznej inteligencji w kreatywnych fazach projektowania architektonicznego

Gil Adam

Builder

|

2024

|

R.28, nr 3

22--27

PL

Użycie AI do wizualizacji pomysłów przeszło w ostatnich dwóch latach (2022/2023) z fazy eksperymentalnej do fazy praktycznej. Obserwowana jest ekspansja mediów tworzonych z użyciem AI w obszarach grafiki użytkowej, reklamy, a także w architekturze. Młodzi architekci zainteresowani są użyciem nowych narzędzi opartych o AI, a na rynku pojawiły się różnorodne płatne narzędzia bazujące na szeroko rozumianej AI skierowane do architektów lub szerzej na rynek architektoniczno-budowlany. Architekci podejmują także próby wykorzystywania narzędzi AI ogólnego zastosowania w szczególności generatorów obrazów. Niniejszy artykuł skupia się na omówieniu efektów eksperymentu z użyciem generatorów obrazów AI, który został przeprowadzony przy współudziale grupy studentów II stopnia kierunku architektura, i wyciągnięcia wniosków z tego eksperymentu. Analiza ta pozwala na wskazanie podobieństw i różnic w sposobach pracy z i bez użycia AI oraz na określenie potencjalnego wpływu tego narzędzia fazy twórcze projektowania.

EN

The use of AI to visualize ideas has transitioned from the experimental phase to the practical realm over the past two years (2022/2023). A noticeable uptick in the utilization of AI-generated media has been observed across various domains, including graphic design, illustration, advertising, and related fields. These creative and visually-oriented areas share commonalities with architectural design. They also engage similar tools for idea development, analysis, and presentation. Consequently, architects have shown a keen interest in incorporating new AI-based tools into their workflow. This interest is evident in the emergence of a variety of paid AI tools catering specifically to architects or the broader architecture and construction market. Additionally, architects are exploring the use of general-purpose AI tools (especially AI image generators), a trend particularly embraced by young designers unreserved in adopting novel tools. This article delves into the outcomes of an experiment conducted with a group of masters-degree architecture students, drawing insights from the experiment's results regarding the anticipated impact of such tools on the architectural design process in the near future. The study itself will be briefly discussed, and the visual results obtained during the experiment will be presented to a limited extent.

16

Kreatywne miejsca pracy w Przemyśle 4.0

Pieczara Marta

Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej. Architektura, Urbanistyka, Architektura Wnętrz

|

2023

|

Z. 14

29--46

PL

Celem badań było określenie rozwojowych trendów w zakresie projektowania architektonicznego kreatywnych miejsc pracy w przemyśle czwartej generacji. Zakres badań obejmował szereg aspektów projektowych, począwszy od aspektów lokalizacji, aż po szczegółowe rozwiązania funkcjonalne fabryki oraz detale projektu architektonicznego. Z uwagi na aplikacyjny charakter badań zastosowano metodę badań przez projektowanie (ang. research-by-design), w czym wykorzystano zajęcia dydaktyczne. Wyniki badań wykazały wielopłaszczyznowy wpływ koncepcji Przemysłu 4.0 na projektowanie architektoniczne zakładów przemysłowych. Scharakteryzowano najważniejsze cechy funkcjonalno-przestrzenne nowych modeli fabryki w odniesieniu do scenariusza organizacji pracy. Wyniki badań podkreśliły także kluczowe znaczenie umiejętności analitycznych w projektowaniu architektonicznym, co znajduje przełożenie na wdrażanie wniosków w praktyce oraz na polu dydaktycznym.

EN

This paper aims to identify the most influential trends in the design of creative workplaces in the fourth-generation industry. The scope of research covered several design aspects, ranging from location issues to detailed functional solutions of the factory and details of the architectural design. Due to its applicable nature, the research-by-design method was combined with didactic classes. The research results showed the multifaceted influence of Iindustry 4.0 concept on the architectural design of industrial plants. The new factory models' most important functional and spatial features were characterized in relation to the work organization scenario. The research results also highlighted the critical importance of analytical skills in architectural design, translating into applying conclusions in practice and the didactic field.

17

Projektowanie architektury wspierającej procesy terapii na przykładzie wybranych szpitali psychiatrycznych w Polsce i w oparciu o ocenę percepcji leczenia wśród młodzieży

Gawlak Agata, Smyl Daria

Teka Komisji Architektury, Urbanistyki i Studiów Krajobrazowych

|

2023

|

T. 19, nr 2

106--123

PL

Specyfika stanu psychiatrii dziecięcej w Polsce oraz niewystarczające zabezpieczenie potrzeb społecznych w tym zakresie stało się przyczyną do podjęcia niniejszego tematu badawczego i przeprowadzenia autorskiego badania jakościowego w podejściu interdyscyplinarnym. Problem został ujęty z punktu widzenia projektowania architektonicznego przestrzeni do terapii dla młodzieży. Celem niniejszych badań jest diagnoza percepcji leczenia psychiatrycznego wśród społeczeństwa w oparciu o przeprowadzone badanie sondażowe wśród 300 osób ankietowanych. Badanie poprzedzono studium in situ trzech losowo wybranych szpitali psychiatrycznych w Polsce, celem weryfikacji jakości przestrzeni zabudowanej stanowiącej środowisko terapii, żeby doprecyzować kontekst architektoniczny badań. Takich badań przeprowadza się nadal stosunkowo niewiele, natomiast percepcja społeczna leczenia psychiatrycznego oraz jakość przestrzeni do leczenia ma istotne znaczenie w obszarze profilaktyki, w obliczu wzrostu liczby zachorowań wśród dzieci i młodzieży, nie tylko w Polsce, ale i na świecie. W artykule, wskazuje się na rolę jakości przestrzeni terapeutycznej w leczeniu psychiatrycznym, jako ważnym elemencie terapii, w ślad za założeniami healing environment oraz patient-centered care oraz patient-centered design, oraz co-design. Ośrodki w Polsce są rozmieszczone w sposób nieregularny, czas oczekiwania na przyjęcie do szpitala wynosi często kilka miesięcy. Natomiast specyfika leczenia psychiatrycznego nie znajduje odzwierciedlenia w programach funkcjonalnych szpitali. Brakuje przestrzeni do alternatywnych form terapii, utrzymywania aktywności przez pacjentów, w tym możliwości korzystania z pobytu na świeżym powietrzu. W badaniach wskazuje się ponadto, że jakość środowiska zbudowanego powiązana jest wprost z dostępnością terapii oraz jej percepcją społeczną. Niniejszy temat jest niezwykle ważny w kontekście globalnego rozwoju młodych pokoleń i powinien być nieustannie rewidowany z punktu widzenia badań o charakterze interdyscyplinarnym.

EN

Specific Polish conditions of paediatric psychiatry and insufficient supply of medical services in view of social demand for paediatric psychiatric consultancy have motivated us to research the issue and to conduct an original qualitative study within the framework of an interdisciplinary approach. The issue has been presented from the point of view of an architectural design of space dedicated to mental treatment of adolescents. The purpose hereof was to analyse social perception of psychiatric treatment on the basis of surveys conducted on a sample of 300 respondents. Based and quantitative method and the survey, it was diagnosed the social perception of psychiatric treatment in Poland among young potential patients, taking into account the local context. The research was preceded with an in situ study in three randomly selected psychiatric hospitals in Poland in order to verify the quality of hospital space intended for therapy of patients and to identify the areas in which architecture might facilitate patients’ well-being and improve work organisation of the medical staff. This type of research studies is relatively rare, whereas social perception of the psychiatric treatment and quality of healing space plays an important role in prophylaxis, especially in view of a rising number of children and adolescents in need of psychiatric consultancy not only in Poland but also worldwide. The article presents the role of healing space as a vital part of mental treatment, in compliance with the assumptions of such concepts as: healing environment, patient-centred care, patient-centred design and co-design. Centres in Poland are irregularly distributed, waiting time for admission often exceeds several months. At the same time the specific nature of psychiatric treatment fails to be adequately reflected in functional designs of hospitals. They lack space dedicated to alternative forms of therapies, patient activities, including outdoor activities. Moreover, the research also shows that the quality of the built environment is directly correlated with therapy accessibility and social perception. This topic is also extremely important for adolescents globally and should be reviewed on regular basis via interdisciplinary research.

18

Projekt Osady Wypoczynkowej jako współczesna kontynuacja układu ruralistycznego wsi Stary Ujazd

Krupa Karol, Kędzior Karolina

Teka Komisji Architektury, Urbanistyki i Studiów Krajobrazowych

|

2023

|

T. 19, nr 1

110--121

PL

Przestrzeń miast oraz wsi jest zmienna w czasie i uzależniona od rozwijających się potrzeb użytkowników. Wyzwania stawiane obecnie architektom oraz urbanistom różnią się w znacznym stopniu od tych, które miały w przeszłości wpływ na kształtowanie ośrodków mieszkalnych we wszystkich skalach. Zmiany związane z np. globalizacją czy przemianami społecznymi warunkują zakres oraz formę wszystkich składowych w tkance urbanistycznej. Wpływ powyższych rozkłada się w czasie i nie jest procesem gwałtownym, a efekt widoczny jest dopiero w odniesieniu do pierwotnych elementów krajobrazu przestrzennego. Artykuł porusza kwestie związane z projektowaniem architektonicznym w oparciu o tożsamość miejsca i bogactwo krajobrazu kulturowego. Wielowątkowa analiza wartości obszarów wiejskich pozwala na określenie kodu tożsamościowego na płaszczyźnie architektury i ruralistyki stanowiąc istotne podstawy do przygotowania koncepcji projektowej. Omówienie pracy dyplomowej w kontekście poprzedzających ją studiów nad wartością układu wsi Stary Ujazd wskazuje na zasadność prowadzenia szczegółowych analiz w procesie kreacji nowej przestrzeni i architektury szanującej krajobraz kulturowy danego obszaru.

EN

Urban and rural space is variable over time and dependent on the evolving needs of users. The challenges faced by architects and urban planners today are very different from those that influenced in the past shaping residential centers at all scales. Changes associated with, for example, globalization or social change condition the scope and form of all components in the urban fabric. The impact of the above is spread out over time and is not an abrupt process, and the effect is visible only in relation to the original elements of the spatial landscape. The article raises issues related to architectural design based on the identity of the place and the richness of the cultural landscape. A multifaceted analysis of rural values allows the definition of an identity code at the level of architecture and ruralism providing an important basis for the preparation of a design concept. Overview of the thesis in the context of the preceding study of the value of the composition of the village of Stary Ujazd shows the legitimacy of conducting detailed analysis in the process of creating a new space and architecture that respects the cultural landscape of the area.

19

Integrated development plan – connecting architectural design and spatial planning

Wardęski Łukasz

Przestrzeń i Forma

|

2023

|

nr 54

121--136

EN

The integrated investment plan is to be, after the amendment of the Act on Spatial Planning and Development, a new tool allowing for the development of urbanization opportunities initiated by private and institutional entities. This paper traces the background of design theory in terms of interdisciplinary integration mechanisms within spatial disciplines, and examines how ZPI can use these mechanisms. An initial attempt at a critical assessment and perspectives that emerge in connection with the expected introduction of this legal regulation was made, thus commenting on one of the first ways of legally sanctioned initiation of planning regulations by organized urban or architectural design.

PL

Zintegrowany plan inwestycyjny ma być, po nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nowym narzędziem pozwalającym na wypracowywanie możliwości urbanizacji inicjowanych przez podmioty prywatne i instytucjonalne. W niniejszej pracy prześledzono tło teorii projektowania pod kątem mechanizmów integracji wewnątrz dyscyplinarnej, w obrębie dyscyplin zajmujących się przestrzenią, a także zbadano w jaki sposób ZPI może te mechanizmy wykorzystywać. Podjęto wstępną próbę oceny krytycznej oraz perspektyw, które rysują się w związku ze spodziewanym wprowadzeniem tej regulacji prawnej, w ten sposób komentując jeden z pierwszych sposobów prawnie usankcjonowanego inicjowania regulacji planistycznych przez zorganizowane projektowanie urbanistyczne lub architektoniczne.

20

How and why contemporary architects work on physical models

Sachanowicz Tomasz

Przestrzeń i Forma

|

2023

|

nr 55

107--128

EN

This paper is taking up a subject of professional, creative work of architects with physical models. It is looking at why and how some of world renowned architects are using models in their everyday practice. First part is a review of methods of working with models of: Peter Zumthor, Christian Kerez, Kazuyo Sejima and Ryue Nishizawa (SANAA), Bijoy Jain and Anne Holtrop. Second part is focusing on finding similarities and differences in the various uses of models by different architects and listing the advantages of working on physical models. Conclusions summarise the whole paper.

PL

Niniejszy artykuł podejmuje temat profesjonalnej, kreatywnej pracy architektów na modelach fizycznych. Odpowiada na pytania dlaczego i w jaki sposób wybrani światowej sławy architekci wykorzystują modele w swojej codziennej praktyce. Pierwsza część to przegląd metod pracy na modelach architektów takich jak: Peter Zumthor, Christian Kerez, Kazuyo Sejima i Ryue Nishizawa (SANAA), Bijoy Jain i Anne Holtrop. Druga część koncentruje się na znalezieniu podobieństw i różnic w zastosowaniach modeli przez różnych architektów oraz wymienieniu zalet pracy na modelach fizycznych. Wnioski podsumowują cały artykuł.