Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Wokół stolicy Rzeczypospolitej – brühlowskie ogrody

Barczyk Alina

Studia do Dziejów Architektury i Urbanistyki w Polsce

|

2025

|

nr 8

4--45

PL

W czasach panowania Augusta III Sasa Warszawa była przestrzenią stale modernizowaną i wzbogacaną o nowe siedziby. Inicjatorem szeregu spektakularnych inwestycji był zaufany doradca monarchy, minister Heinrich von Brühl. Ważnym obszarem aktywności mecenasowskiej Heinricha von Brühla było zakładanie ogrodów o zróżnicowanym charakterze. Wachlarzową kompozycję złożoną z dekoracyjnych parterów utworzono przy pałacu wybranym na miejsce stałego rezydowania, zlokalizowanym przy ul. Wierzbowej (tuż obok Pałacu Saskiego). Na Nowym Świecie i Woli połączono funkcję rekreacyjną i użytkową, wyznaczoną m.in. przez uprawę warzyw i obecność sadów. Kluczową rolę wśród posesji ministra stanowiły wreszcie tereny myśliwskie, gdzie na polowaniach podejmowano m.in. samego monarchę (Młociny, Ujazdów, Piaseczno, Słupno). Co istotne, projekty wszystkich kompleksów ogrodowych Brühla opracowywali architekci z Bauamtu (Saskiego Urzędu Budowlanego), m.in. Carl Friedrich Pöppelmann, Joachim Daniel Jauch i Johann Friedrich Knöbel. Artykuł został opracowany w oparciu o materiały archiwalne (źródła rękopiśmienne i ikonograficzne), literaturę przedmiotu oraz badania in situ (prowadzone m.in. przy ul. Wierzbowej w Warszawie). Spojrzenie na proces tworzenia założeń z bogato komponowaną zielenią uwidacznia znaczenie, jakie przypisywał im saski minister (zamawiający u wybitnych twórców znaczną ilość rysunków projektowych) oraz pozwala na dostrzeżenie sposobu tworzenia sieci brühlowskich kompleksów rezydencjonalno-ogrodowych wokół Warszawy.

EN

During the reign of Augustus III of Poland, Warsaw found itself in a continuous process of modernization and enhancement that included ever–new residences. The initiator of a whole series of spectacular projects was the trusted advisor to the monarch, Minister Heinrich von Brühl. An important area of activity of Heinrich von Brühl as a patron of the arts was the establishing of gardens of varied character. A fanlike composition was created for the palace selected as his place of permanent residence—Wierzbowa Street (next to the Saxon Palace). In the case of Nowy Świat and Wola, the functions of recreation and utility—marked by the growing of vegetables and the presence of orchards—were combined. Finally, a key role served by certain properties of the minister was played by hunting grounds (Młociny, Ujazdów, Piaseczno, and Słupno), where even the monarch himself was hosted for hunting expeditions. What is of importance is that the designs for all of Brühl’s garden complexes were developed by architects of the Bauamt (The Saxon Building Department), including Carl Friedrich Pöppelmann, Joachim Daniel Jauch, and Johann Friedrich Knöbel. This article was developed on the basis of archival materials (manuscripts and iconography), topical literature, and research in situ (conducted at Wierzbowa Street in Warsaw, for example). A look at the process of creating complexes composed with a wealth of vegetation points to the importance assigned to them by the Saxon minister (in commissioning signifi cant numbers of drawings from outstanding designers) and allows a view of how the Brühl network of residential–garden completes was created around Warsaw.

2

Linie tramwajowe na obszarach (po)przemysłowych Warszawy i Krakowa jako potencjalny czynnik ich rozwoju

Kołoś Arkadiusz, Fiedeń Łukasz, Taczanowski Jakub

Prace Komisji Geografii Komunikacji PTG

|

2025

|

nr 28(2)

23--37

PL

Celem artykułu jest ocena znaczenia linii tramwajowych dla współczesnego rozwoju obsługiwanych przez nie obszarów (po)przemysłowych w polifunkcyjnych ośrodkach miejskich na przykładzie Warszawy i Krakowa. Badaniu poddano linie tramwajowe wybudowane w okresie 1949-1989 w celu obsługi pojedynczego zakładu lub zwartego obszaru przemysłowego. W Warszawie zidentyfikowane pięć, a w Krakowie cztery linie spełniające te kryteria. Po 1989 roku obszary położone w sąsiedztwie wszystkich tych linii przeszły pewne przekształcenia funkcjonalne, jednak ich skala i charakter były różne - od ograniczonych i spontanicznych zmian związanych z działalnością pojedynczych inwestorów do zakrojonych na szeroką skalę działań rewitalizacyjnych. Nowe funkcje obejmowały przede wszystkim handel, usługi biznesowe, zabudowę mieszkaniową oraz przemysłową i magazynową. Interesujące jest tworzenie w pobliżu przystanków końcowych poprzemysłowych linii tramwajowych węzłów multimodalnych (hubów) integrujących różne środki miejskiego i pozamiejskiego transportu publicznego oraz indywidualnego. Warto podkreślić, że w przypadku najbardziej zaawansowanych przekształceń funkcjonalnych infrastruktura transportu tramwajowego w istotny sposób wspierała procesy rewitalizacyjne, a dostępność transportu publicznego była ważnym czynnikiem lokalizacji inwestycji komercyjnych i mieszkaniowych. W związku z tym zaobserwowano wyraźny związek pomiędzy stopniem przekształcenia terenów w sąsiedztwie „poprzemysłowych” linii tramwajowych a zmianą zdolności przewozowej linii tramwajowych po transformacji społeczno-gospodarczej. Wydaje się zatem, że „odziedziczone” z okresu socjalizmu linie tramwajowe, również te wybudowane w celu zaspokojenia skrajnie odmiennych od współczesnych potrzeb przewozowych, mogą być instrumentem wspierającym zrównoważony rozwój i integrację urbanistyczną współczesnego miasta.

EN

The aim of this article is to assess the significance of tram lines for the contemporary development of the (post-)industrial areas they serve in multifunctional urban centres, using Warsaw and Kraków as case studies. The research focuses on tram lines constructed between 1949 and 1989 to serve either a single industrial plant or a compact industrial area. In Warsaw, five such lines were identified, and in Kraków, four. Since 1989, the areas located adjacent to all these lines have undergone varying degrees of functional transformation - ranging from limited, spontaneous changes initiated by individual investors to large-scale, planned revitalisation projects. The new functions have primarily included retail, business services, residential, as well as industrial and warehouse developments. Particularly noteworthy is the emergence of multimodal hubs near the terminal stops of former industrial tram lines, integrating different modes of urban and suburban public transport with individual transport. It is important to emphasise that, in cases of the most advanced functional transformations, tram transport infrastructure has significantly supported revitalisation processes, with public transport accessibility being a major factor in the location of commercial and residential investments. Consequently, a clear relationship has been observed between the degree of transformation of areas adjacent to “post-industrial” tram lines and the change in their transport capacity after the socio-economic transition. It therefore appears that tram lines “inherited” from the socialist period - including those originally built to meet transport needs radically different from current ones - can serve as instruments supporting sustainable development and urban integration in the contemporary city.

3

Warszawa buduje konstrukcje, które muszą sprostać przyszłości

Madej Łukasz

Geoinżynieria : drogi, mosty, tunele

|

2025

|

nr 2

58--62

PL

Z tekstu dowiesz się: jakie inwestycje mostowe są obecnie realizowane w Warszawie, jakie wyzwania niosą projekty w warunkach intensywnego ruchu miejskiego, jakie czynniki mają największy wpływ na trwałość obiektów mostowych.

4

Krystyn Olszewski – akolita twórców modernistycznego Miasta Funkcjonalnego. Planowanie przestrzenne powojennej Warszawy, Bagdadu, Singapuru

Zaguła Artur, Woliński Piotr

Builder

|

2025

|

R.29, nr 4

20--24

PL

Przedmiotem opracowania było przebadanie, czy urbanista – Krystyn Olszewski, uczestnicząc w planowaniu przestrzennym miast, realizował doktrynalne założenia modernistycznego ich formatowania. Analizie poddano 3 reprezentatywne przypadki planowania: powojennej Warszawy, Bagdadu i Singapuru, gdzie Olszewski pełnił funkcję głównego projektanta lub kierownika zespołu projektowego. Na podstawie analizy literatury i dokumentów przeprowadzono badania porównawcze, zestawiając 3 wspomniane przypadki i konfrontując je z kryteriami zaczerpniętymi z postulatów Karty Ateńskiej z 1933 r. Stwierdzono, że celem pracy Krystyna Olszewskiego każdorazowo była realizacja zamierzeń urbanistyki modernistycznej tożsamej z wytycznymi stawianymi Miastu Funkcjonalnemu. Badanie wykazało, że pomiędzy planowaniem analizowanych miast, mimo różnic ich: klimatu, kultury, środowiska, zachodzą zasadnicze metodologiczne podobieństwa.

EN

The subject of the study was to examine whether the urban planner – Krystyn Olszewski, participating in urban spatial planning, implemented the doctrinal assumptions of their modernist formatting. The analysis covered 3 representative cases of planning: post-war Warsaw, Baghdad and Singapore, where Olszewski was the Chief Designer or the Head of the Design Team. On the basis of the analysis of literature and documents, comparative research was carried out, comparing the 3 mentioned cases and confronting them with the criteria taken from the postulates of the Athens Charter of 1933. It was stated that the aim of Krystyn Olszewski's work, each time, was to implement the intentions of modernist urban planning identical with the guidelines set for the Functional City. The study results showed that there are fundamental methodological similarities between the planning of the analyzed cities, despite the differences in their climate, culture and environment.

5

Zieleń na gruzach

Latkowska Monika

Zieleń Miejska

|

2024

|

Nr 10

42--44

PL

Park Akcji ,,Burza” to miejsce o głębokiej historycznej symbolice, a także dowód nieprawdopodobnej dynamiki przyrody. To także symbol niezwykłej witalności podniesionej z gruzów stolicy i jej mieszkańców.

6

Wartość rekreacyjna warszawskich terenów zieleni

Szkop Zbigniew

Zieleń Miejska

|

2024

|

Nr 7-8

20--21

PL

Z jednej strony tereny zieleni miejskiej świadczą korzyści o charakterze rekreacyjnym, co sprawia, że chcemy w tych miejscach spędzać czas. Z drugiej – utrzymanie i ich tworzenie generują koszty. Czy można zatem wykazać, że zieleń w polskich miastach się opłaca? Zdecydowanie tak.

7

Plac w kilku odsłonach

Latkowska Monika

Zieleń Miejska

|

2024

|

Nr 12

36--38

PL

Plac Powstańców Warszawy znajduje się w centrum stolicy i sąsiaduje z jedną z głównych ulic Śródmieścia – Świętokrzyską. Otacza go zwarta zabudowa, mieszcząca banki, urzędy i hotele, wśród której wyróżnia się budynek Prudentialu – przed wojną najwyższy budynek w stolicy, a potem jeden z symboli powstania warszawskiego.

8

Ochrona przyrody i rekreacja w Warszawie

Latkowska Monika

Zieleń Miejska

|

2024

|

Nr 3

50--53

PL

Warszawa może poszczycić się aż 12 rezerwatami w swoich granicach. Chroniona w nich jest przede wszystkim przyroda, ale także krajobraz i dziedzictwo kulturowe. Rezerwaty to także cenne miejsca służące turystyce i ,,zielonej rekreacji”. Intensywne korzystanie z rezerwatów i nieprzestrzeganie obowiązujących w nich zasad stwarza jednak poważne zagrożenia dla przyrody tych chronionych terenów.

9

Piotr Stanisław Drzewiecki - inżynier z duszą społecznika

Mańkiewicz-Cudny Ewa

Zeszyty Naukowe Wydziału Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej

|

2024

|

nr 77

169--172

PL

Artykuł poświęcony jest inżynierowi Piotrowi St. Drzewieckiemu, którego zasługi w budowie fundamentów polskiego państwa, a szczególnie jego stolicy po odzyskaniu niepodległości w 1918 r. są niepodważalne. W artykule zawarto podstawowe fakty z życia Piotra Drzewieckiego. Bogata i bardzo różnorodna Jego działalność na polu czysto technicznym i gospodarczym, w tym bankowym, samorządowym, a nawet wykładowcy wymaga oddzielnych badań i publikacji. Dla środowiska technicznego szczególnie ważna jest Jego praca, jako technologa i szefa nowoczesnych na ówczesne czasy firm oraz działacza w stowarzyszeniach technicznych.

EN

The article is devoted to the engineer Piotr St. Drzewiecki, whose achievements in building the foundations of the Polish state, and especially its capital, after regaining independence in 1918 are unquestionable. The article contains basic facts from the life of Piotr Drzewiecki. His rich and very diverse activities in the technical and economic fields, including banking, local government, and even as a lecturer, require separate research and publications. His work as a technologist and head of modern companies at that time, as well as an activist in technical associations, is particularly important for the technical community.

10

Warszawski Instytut Radowy do 1939 roku : w 92. rocznicę otwarcia

Pospieszny Tomasz, Wajs-Baryła Ewelina

Wiadomości Chemiczne

|

2024

|

[Z] 78, 5-6

699--727

EN

In 1914, the second Radium Institute, after the Vienna Institute, was established in Paris. Maria Skłodowska-Curie became its director. It was a perfectly organized scientific and research facility. Almost immediately, the famous scientist began to think about creating a similar facility in Poland. Originally, the Radiological Laboratory was established in 1913 and was headed by Madame Curie from Paris. Madame Curieʼs dream became real only in the 1920s. The Radium Institute was opened in May 1932. It was the largest facility of this type in the world – it had a modern hospital and scientific and research facilities. The Radium Institute, as the Maria Skłodowska-Curie National Institute of Oncology, operates dynamically to this day.

11

The complexity of the decision-making process in the selection of colors facades on the example of the reconstruction and renovation of the Branicki Palace in Warsaw. Reconstruction vs. creation

Sietnicki Marek

Przestrzeń i Forma

|

2024

|

nr 60

107--126

EN

The decision-making with regard to the selection of colors in the reconstruction of historic buildings is a complex process. Despite the well-established practice of conducting opencast research and using its results, the results of this research cannot be directly translated into a decision to use one or another color on the facade of a building. Getting up or reconstructing an architectural object, including decisions about its colors, are the result of multi-person decisions taken by a team of persons. The article presents the results and methodology of conservation research on the color scheme of the Branicki Palace in Warsaw and the clash of the results of these studies with the practical decision-making process involving the monument preservation authorities and the investor.

PL

Podejmowanie decyzji odnośnie doboru kolorystyki w rekonstrukcji obiektów zabytkowych jest złożonym procesem. Pomimo ugruntowanej praktyki prowadzenia badań odkrywkowych i wykorzystywania ich wyników, wyników tych badań nie można bezpośrednio przełożyć na decyzję o zastosowaniu takiego czy innego koloru na elewacji budynku. Powstawanie lub rekonstrukcja obiektu architektonicznego, w tym decyzje o jego kolorystyce, są wynikiem wieloosobowych decyzji podejmowanych przez zespół osób. W artykule przedstawiono wyniki i metodykę badań konserwatorskich nad kolorystyką Pałacu Branickich w Warszawie oraz zderzenie wyników tych badań z praktycznym procesem decyzyjnym z udziałem służb konserwatorskich i inwestora.

12

Multitechnologie Stump Franki u zbiegu ulic Towarowej, Pańskiej i Miedzianej w Warszawie

Sutowski Bartłomiej

Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne

|

2024

|

Nr 5

54--56

PL

Działki w kwartale ulic Towarowej, Pańskiej i Miedzianej na warszawskiej Woli przechodzą obecnie olbrzymią metamorfozę. Na terenach po dawnej drukarni oraz sklepie powstają biura, mieszkania, lokale gastronomiczne, punkty usługowe, a także przestrzenie publiczne. Całość projektu przenikać będzie wszechobecna zieleń, pomiędzy którą wytyczono sieć miejskich ulic i szlaków pieszo-rowerowych. Centralnym punktem inwestycji będzie park z modernistycznym pawilonem Domu Słowa Polskiego.

13

Most pieszo-rowerowy na Pragę

Mosty

|

2024

|

nr 2

23--26

PL

28 marca 2024 r. oddano do użytku most pieszo-rowerowy w centrum Warszawy. Nowa przeprawa nie tylko znacząco poprawia dostępność komunikacyjną pomiędzy Śródmieściem a Pragą, lecz stanowi także wyraz nowatorskich rozwiązań technicznych i architektonicznych.

14

Kładka na stacji Warszawa Główna

Mosty

|

2024

|

nr 2

53--55

PL

Otwarta w 2022 r. kładka dla pieszych na stacji Warszawa Główna została nagrodzona pierwszą nagrodą przez jury XV edycji Konkursu Mostowego im. Maksymiliana Wolffa. Kładka, mimo że oparta na tradycyjnej konstrukcji, z powodzeniem wykorzystuje nowoczesne elementy, które sprawiają, że staje się ona symbolem efektywności i funkcjonalności w przestrzeni miejskiej.

15

Komunikacja miejska w warszawskim smart city

Strzegowska Katarzyna, Mincewicz Janusz

Logistyka

|

2024

|

nr 2

34--37

PL

Aż 98 procent warszawiaków uznaje funkcjonowanie komunikacji miejskiej, obok bezpieczeństwa i czystości, za najważniejszy obszar w mieście. Rozmowa z KATARZYNĄ STRZEGOWSKĄ, dyrektor Zarządu Transportu Miejskiego m.st. Warszawy.

16

Polska Fabryka Rowerów A. Kamiński

Kubacki Łukasz

Kwartalnik Historii Nauki i Techniki

|

2024

|

T. 69, nr 3

89--134

EN

Polska Fabryka Rowerów A. Kamiński (The A. Kamiński Polish Bicycle Factory) was estabilished in Warsaw in 1924. It was one of the most important bicycle workshops located in the Polish capital city. From the second half of the 1930s, it significantly expanded its sales market to cover most of pre-war Poland. This made it one of the most recognizable domestic brands, which is remembered to this day. The growing popularity of the bicycle in the late 1930s persuaded the company owner, Adam Kamiński, to build a new factory. It was located at 151 Wolska Street. The investment required taking out loans to finance construction and provide salaries for the growing crew during the dead winter season of 1938-1939. Thanks to the preserved documentation related to the loan granting, we can analyze the company’s fiflces, infrastructure, and equipment for the factory and company store. This is a very rare opportunity due to the scarcity of preserved materials regarding Polish bicycle factories. As primary sources related to the Polish pre-war bicycle industry are scant, this role is fulfilled by preserved bicycles - technical artifacts. The analysis of bicycles and factory data allowed for the characterization of the basic models produced in the factory. The author has attempted to assign frame numbers to years of production and characterized the most important color schemes. The locations related to the factory’s activities and its preserved relics were also discussed.

17

Piotr Lebiedziński (1860-1934). Uzupełnienia do biogramu

Kosel Bogusław

Kwartalnik Historii Nauki i Techniki

|

2024

|

T. 69, nr 4

53--66

EN

Piotr Lebiedziński was a Polish chemist educated at the Institute of Technology in Saint Petersburg, professionally associated with Warsaw at the turn of the 20th c. He came from a family with strong patriotic traditions from Podlasie. From the beginning of his career, he demonstrated extraordinary skill in developing new designs and improvements in optical and photographic instruments. He is considered the founder of the Polish photochemical industry and the designer of numerous models of photographic and projection cameras. He gained European fame for developing a specialized camera used to examine the deflection of railway rails and for his work in the field of parapsychology.

18

Obiekt I-2. Budowa warszawskiej Elektrociepłowni Żerań w latach 1950-1958

Skalimowski Andrzej

Kwartalnik Historii Nauki i Techniki

|

2024

|

T. 69, nr 4

93--107

PL

The article discusses the history of the concept, decision-making process and construction of the first stage of the Żerań Heat and Power Plant, one of the most important industrial facilities established during the six-year reconstruction plan for Warsaw (1949-1955). The Heat and Power Plant, built largely according to a Soviet design developed in Leningrad, supplied heat to apartment blocks and provided steam necessary for the operation of Żerań industrial plants, including the Passenger Car Factory. The article is based primarily on archival sources, which allowed for a detailed reconstruction of the individual stages of this economically strategic investment.

19

Warszawa ma powód do dumy : efektowny most dla pieszych i rowerzystów : dłuższy od londyńskiego Millennium Bridge

Kwinta Wojciech

Geoinżynieria : drogi, mosty, tunele

|

2024

|

nr 2

62--66

PL

Najdłuższy w Polsce most dla pieszych i rowerzystów otwarto 28 marca 2024 r. Łączy Śródmieście na lewym brzegu z Pragą na prawym. Jest o 127 m dłuższy od londyńskiego Millennium Bridge, czyli jednej z najbardziej rozpoznawalnych tego typu przepraw na świecie.

20

Zielone torowiska

Drogi Publiczne

|

2024

|

nr 1

42--44

PL

Zielone torowiska stanowią doskonałe rozwiązanie w dziedzinie zielonej infrastruktury, które jest coraz częściej stosowane w polskich miastach. Pomimo wyższych kosztów budowy i utrzymania w porównaniu do tradycyjnych systemów zielone torowiska przynoszą liczne korzyści środowiskowe. Zaliczają się do nich: zmniejszenie hałasu i drgań, ograniczenie zanieczyszczeń powietrza, absorpcja wód opadowych oraz ograniczenie miejskiej wyspy ciepła. W artykule przedstawiono przykłady realizacji zielonych torowisk w Krakowie i Warszawie.