Woda podziemna, będąca źródłem zaopatrzenia ludzi w wodę przeznaczoną do spożycia wymaga wieloaspektowej analizy w kontekście oceny i zarządzania jej jakością. Szczególnym wyzwaniem jest monitorowanie i analiza właściwości wód podziemnych ujęć trzeciorzędowych, które charakteryzują się wysoką zawartością substancji organicznych, co przekłada się na intensywną barwę i znaczący potencjał tworzenia produktów ubocznych podczas procesów dezynfekcji. W ramach niniejszego artykułu zaprezentowano analizę wybranych przypadków oraz wyniki badań jakości wody podziemnej w trzeciorzędowym ujęciu dla miasta Środa Wielkopolska. Kompleks trzeciorzędowych wód podziemnych zalega w warstwach o skomplikowanej budowie geologicznej, charakteryzującej się złożonymi stosunkami hydrogeologicznymi. Kluczowym czynnikiem wpływającym na stan użytkowy wody w średzkim ujęciu jest struktura geologiczna terenu. Dominują tu przede wszystkim warstwy węgla brunatnego, bezpośrednio zalegające nad warstwą wodonośną, a także gliny i iły. W przeprowadzonych badaniach szczególną uwagę poświęcono analizie wpływu miąższości tych warstw geologicznych na jakość wody pozyskiwanej z poszczególnych studni. Integralnym elementem badań była ocena wpływu warunków hydrogeologicznych na jakość ujmowanej wody, ze szczególnym uwzględnieniem wydajności ujęć. Korelację ustalono na podstawie przekrojów geologicznych 17 eksploatowanych studni głębinowych, jak również danych hydraulicznych determinujących warunki operacyjne pracy systemu zaopatrzenia w wodę (SZW) Środy Wielkopolskiej. W analizach korelacji zawartości materii organicznej oprócz typowych wskaźników, takich jak: barwa, ogólny węgiel organiczny (OWO), rozpuszczony węgiel organiczny (RWO), indeks nadmanganianowy, absorbancja UV, przyjęto również biodegradowalny rozpuszczony węgiel organiczny (BRWO). W przeprowadzonych badaniach uwzględniono BRWO, z uwagi na fakt, iż jest on przydatny w ustaleniu ilości związków organicznych, stanowiących potencjalnie źródło węgla i energii, które wspomagają wzrost i rozwój bakterii w sieci wodociągowej. Sprawdzono wzajemne korelacje poszczególnych wskaźników, ustalając jednocześnie przydatność prostych analiz (absorbancja UV czy indeks nadmanganianowy) w ocenie poziomu substancji oznaczanych jako OWO, czy RWO.
EN
Groundwater, as a source of supply for residents, requires a multifaceted analysis in the context of assessing and managing its quality. A particular challenge is the monitoring and analysis of the properties of tertiary groundwater intakes, which are characterized by high content of organic substances. This translates into intense coloration and a significant potential for forming by-products during disinfection processes. This article presents a review of the literature, analysis of selected cases, and results of groundwater quality research in a tertiary intake for the city of Środa Wielkopolska. The tertiary groundwater complex is located in layers with a complex geological structure and is characterized by complicated hydrogeological relationships. A key factor influencing the usable state of water in the discussed intake is the geological structure of the area. Predominantly, layers of lignite directly overlying the aquifer, as well as clays and silts, dominate this area. Particular attention was paid to the analysis of the impact of the thickness of these geological layers on the quality of water obtained from individual wells and the hydrogeological conditions of the exploited deep wells, with special consideration of their efficiency. The correlation was established based on the geological cross-sections of 17 exploited deep wells as well as hydraulic data as part of the water supply system (SZW) of Środa Wielkopolska. For assessing the organic matter content, in addition to typical indicators such as colour, total organic carbon (TOC), dissolved organic carbon (DOC), permanganate index, and UV absorbance, biodegradable dissolved organic carbon (BDOC) was also used, which is helpful in determining the amount of organic compounds that could potentially be a source of carbon and energy, supporting the growth and development of bacteria in the water supply network. Mutual correlations of various indicators were checked, while also establishing the usefulness of simple analyses (UV absorbance or permanganate index) in assessing the level of substances designated as TOC or DOC.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Dezynfekcja jest jednym z głównych etapów uzdatniania wody, pozwalającym zachować bezpieczeństwo mikrobiologiczne. Niesie ona jednak za sobą ryzyko powstawania ubocznych produktów w wodzie, które w dłuższym okresie spożywania może stanowić zagrożenie dla zdrowia ludzi. Istnieje wiele metod umożliwiających zmniejszenie poziomu powstawania ubocznych produktów dezynfekcji (UPD) w zależności od rodzaju i jakości ujmowanej wody, niemniej jednak procesu tego nie da się w pełni wyeliminować w systemach o dużym potencjale ich generowania. Zarówno konieczność zapewnienia bezpieczeństwa mikrobiologicznego wody jak i konieczność ograniczania powstawania ubocznych produktów stawia dezynfekcję jako proces technologiczny o szczególnym znaczeniu w procedurach zarządzania bezpieczeństwem dostaw wody do konsumenta. Na przykładzie Miejskiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej, Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o. w Środzie Wielkopolskiej w artykule przedstawiono proces identyfikacji zagrożeń wynikających z powstawania UPD oraz działania zmierzające do zminimalizowania lub wyeliminowania tego zagrożenia. W związku z powyższym w Spółce przeprowadzono wstępne badania, które wykazały skuteczność zastosowania koagulacji celem ograniczenia potencjału tworzenia UPD w uzdatnianej wodzie. W działaniach tych wykorzystano systemowe podejście do bezpieczeństwa wody oparte na ocenie i zarządzaniu ryzykiem. Celem przeprowadzonych badań była analiza potencjalnego zagrożenia występowania UPD w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi oraz ocena efektywności technologicznej koagulacji jako skutecznej bariery ochronnej w zarządzaniu ryzykiem.
EN
Disinfection is one of the main parts of water treatment processes, allowing to maintain microbiological safety. However, it carries the risk of the formation of by-products in the drinking water, which in the long term, may pose a threat to consumer health. There are many methods to reduce the level of disinfection by-products (DBP) formation, depending on the type and quality of water abstraction. However, this process cannot be fully eliminated in water supply systems with a high potential for their generation. Both the need to ensure the microbiological safety of tap water and the need to reduce the formation of DBP make disinfection a technological process of particular importance in the procedures of managing the safety of water delivered to consumers. On the example of Municipal Heat Energy, Water Supply and Sewage Company Ltd in Środa Wielkopolska city, the article presents the process of identifying threats resulting from the creation of UPD and actions aimed at minimizing or eliminating this threat. In connection with the above, preliminary studies were carried out at the Company, which showed the effectiveness of using coagulation to reduce the potential of UPD formation in the treated water. These activities used a systemic approach to water safety based on risk analysis and management. The aim of the study was to analyze the potential risk of UPD formation in water intended for human consumption and to assess the technological effectiveness of coagulation as an effective protective barrier in risk management.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.