Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

PMU i WAMS w praktyce operatorów – doświadczenia i plany rozwoju

Gorczyca-Goraj Anna, Głaz Marek

Wiadomości Elektrotechniczne

|

2026

|

R. 94, nr 1

17--23

PL

Fundamentalne zmiany zachodzące w europejskim systemie elektroenergetycznym (SEE), wynikające z transformacji energetycznej, prowadzą do wzrostu złożoności w kontroli i prowadzeniu ruchu. W odpowiedzi na te wyzwania operatorzy systemów przesyłowych (OSP) wdrażają wielkoobszarowe systemy monitorowania (WAMS) jako kluczowe narzędzie wspierające bezpieczeństwo i stabilność pracy SEE. W artykule przedstawiono aktualne doświadczenia operatorów w zakresie wdrażania PMU i WAMS, ze szczególnym uwzględnieniem regionalnych platform wymiany danych między OSP, które umożliwiają wspólne monitorowanie zjawisk systemowych w czasie rzeczywistym oraz analizę zdarzeń ex-post. Omówiono także przykłady wykorzystania otwartych platform opensource rozwijanych przez m.in.: PSE, 50Hertz i Statnett, wspierających rozwój narzędzi analitycznych w obszarze WAMS. W kontekście rosnącej potrzeby integracji danych i alarmów z różnych systemów, zaprezentowano plany połączenia sygnałów ostrzegawczych z WAMS ze SCADA/EMS, co ma na celu zwiększenie efektywności operacyjnej i szybkości reakcji w przypadku zdarzeń zagrażających stabilności SEE. Możliwości techniki synchrofazorów rozszerzane są przez pomiary falowe napięcia i prądu WMU (Waveform Measurement Unit), dzięki którym możliwe jest uchwycenie szybkich i złożonych zjawisk dynamicznych w SEE, które mogą być niewidoczne przy standardowych pomiarach synchrofazorowych.

EN

Fundamental changes taking place in the European Power System, resulting from the energy transformation, are leading to increased complexity in control and operation activity. In response to these challenges, transmission system operators (TSOs) are implementing wide-area monitoring systems (WAMS) as a key tool supporting the security and stability of the power system operation. This article presents current operator experiences with implementing PMUs and WAMS, with particular emphasis on regional data exchange platforms between TSOs, which enable joint monitoring of system phenomena in real time and ex-post event analysis. Examples of the use of open-source platforms developed by companies such as PSE, 50Hertz, and Statnett, supporting the development of analytical tools in the WAMS area, are also discussed. In the context of the growing need to integrate data and alarms from various systems, plans to connect warning signals from WAMS with SCADA/EMS were presented, which is aimed at increasing operational efficiency and fast response in case of events threatening the stability of the power system. The possibilities of the synchrophasor technique are extended by waveform measurements of voltage and current WMU (Waveform Measurement Unit), thanks to which it is possible to capture fast and complex dynamic phenomena in the power system, which may be not recognised by standard synchrophasor measurements.

2

Inferencja i dezambiguacja semantyczna w modelowaniu budynku i jego otoczenia przestrzennego w standardzie IFC – część 1

Borkowski Andrzej Szymon

Przegląd Geodezyjny

|

2026

|

R. 98, nr 4

27--31

PL

Artykuł przedstawia ramy koncepcyjne zastosowania mechanizmów inferencji i dezambiguacji semantycznej w kontekście modelowania budynków wraz z ich otoczeniem przestrzennym w oparciu o otwarty i niezależny standard Industry Foundation Classes (IFC). Schemat IFC oferuje bogate możliwości reprezentacji nie tylko samego budynku, ale również jego otoczenia tj. terenu, infrastruktury technicznej, małej architektury oraz relacji przestrzennych z otoczeniem. W praktyce możliwości te są niedostatecznie wykorzystywane, gdyż modele BIM często kończą się na granicy budynku, a powiązania z obiektami otoczenia nie są definiowane. Praca omawia mechanizmy inferencji i dezambiguacji, umożliwiające automatyczne wzbogacanie modeli BIM w interoperacyjnym formacie IFC o informacje dotyczące relacji budynku z terenem, sieciami uzbrojenia, zielenią czy ograniczeniami planistycznymi. Rozważania te osadzone są w kontekście klas najnowszego standardu IFC4.3, ze szczególnym uwzględnieniem rozwiązań dla infrastruktury technicznej oraz elementów otoczenia.

EN

The article presents a conceptual framework for the application of inference and semantic disambiguation mechanisms in the context of modeling buildings and their spatial surroundings based on the open and independent Industry Foundation Classes (IFC). The IFC scheme offers rich possibilities for representing not only the building itself, but also its surroundings, i.e., the terrain, technical infrastructure, small architecture, and spatial relationships with the surroundings. In practice, these possibilities are underutilized because BIM models often end at the building boundary, and links to surrounding objects are not defined. The paper discusses inference and disambiguation mechanisms that enable the automatic enrichment of BIM models in the interoperable IFC format with information about the relationship between the building and the terrain, utility networks, greenery, and planning restrictions. These considerations are set in the context of the latest IFC4.3 standard classes, with particular emphasis on solutions for technical infrastructure and elements of the surroundings.

3

Inferencja i dezambiguacja semantyczna w modelowaniu budynku i jego otoczenia przestrzennego w standardzie IFC – część 2

Borkowski Andrzej Szymon

Przegląd Geodezyjny

|

2026

|

R. 98, nr 5

27--30

PL

Artykuł przedstawia ramy koncepcyjne zastosowania mechanizmów inferencji i dezambiguacji semantycznej w kontekście modelowania budynków wraz z ich otoczeniem przestrzennym w oparciu o otwarty i niezależny standard Industry Foundation Classes (IFC). Schemat IFC oferuje bogate możliwości reprezentacji nie tylko samego budynku, ale również jego otoczenia, tj. terenu, infrastruktury technicznej, małej architektury oraz relacji przestrzennych z otoczeniem. W praktyce możliwości te są niedostatecznie wykorzystywane, gdyż modele BIM często kończą się na granicy budynku, a powiązania z obiektami otoczenia nie są definiowane. Praca omawia mechanizmy inferencji i dezambiguacji, umożliwiające automatyczne wzbogacanie modeli BIM w interoperacyjnym formacie IFC o informacje dotyczące relacji budynku z terenem, sieciami uzbrojenia, zielenią czy ograniczeniami planistycznymi. Rozważania te osadzone są w kontekście klas najnowszego standardu IFC4.3, ze szczególnym uwzględnieniem rozwiązań dla infrastruktury technicznej oraz elementów otoczenia.

EN

The article presents a conceptual framework for the application of inference and semantic disambiguation mechanisms in the context of modeling buildings and their spatial surroundings based on the open and independent Industry Foundation Classes (IFC). The IFC schema offers rich possibilities for representing not only the building itself, but also its surroundings, i.e., the terrain, technical infrastructure, small architecture, and spatial relationships with the surroundings. In practice, these possibilities are underutilized because BIM models often end at the building boundary, and links to surrounding objects are not defined. The paper discusses inference and disambiguation mechanisms that enable the automatic enrichment of BIM models in the interoperable IFC format with information about the relationship between the building and the terrain, utility networks, greenery, and planning restrictions. These considerations are set in the context of the latest IFC4.3 standard classes, with particular emphasis on solutions for technical infrastructure and elements of the surroundings.

4

Health Checker – narzędzie do automatycznej kontroli jakości danych w modelach BIM. Część 1

Borkowski Andrzej Szymon, Jarema Paulina

Przegląd Geodezyjny

|

2026

|

R. 98, nr 2

26--29

PL

W artykule przedstawiono narzędzie Health Checker służące do automatycznej kontroli jakości danych w modelach BIM. Intensywny rozwój technologii generuje potrzebę integracji systemów BIM z GIS, a zapewnienie wysokiej jakości danych źródłowych staje się kluczowym wyzwaniem. Opracowane narzędzie, zaimplementowane jako wtyczka do wiodącego oprogramowania BIM (Autodesk Revit) w środowisku pyRevit, umożliwia automatyczne wykrywanie typowych błędów i niekompletności w danych, które mogą negatywnie wpływać na procesy eksportu do formatów interoperacyjnych (GML, IFC) oraz integrację z systemami GIS. W dokonywanej analizie wprowadzono metrykę Health Score (0-100), pozwalającą na obiektywną ocenę jakości modelu BIM. Narzędzie w obecnej wersji przeprowadza kontrole obejmujące poprawność nazewnictwa elementów oraz występowanie ostrzeżeń systemowych, które stanowią kluczowe wskaźniki jakości danych wpływające na procesy eksportu i integracji. Walidacja narzędzia przeprowadzona na 20 rzeczywistych modelach BIM wykazała średni wskaźnik jakości na poziomie 82/100, z najczęściej występującym problemem w postaci elementów bez przypisanych nazw (średnio 875 przypadków na projekt) oraz średnią liczba aktywnych ostrzeżeń wynoszącą 16 na model. Badania potwierdziły, że systematyczna kontrola jakości danych BIM przy użyciu opracowanego narzędzia może znacząco poprawić dokładność i kompletność danych przekazywanych do systemów GIS oraz katastru 3D/4D. Narzędzie stanowi praktyczne rozwiązanie wspierające proces cyfryzacji danych przestrzennych oraz integracji BIM-GIS.

EN

The article presents the Health Checker tool for automatic data quality control in BIM models. Rapid technological development generates the need to integrate BIM systems with GIS, and ensuring high quality source data becomes a key challenge. The developed tool, implemented as a plug-in for leading BIM software (Autodesk Revit) in the pyRevit environment, enables automatic detection of common errors and incompleteness in data that may negatively affect export processes to interoperable formats (GML, IFC) and integration with GIS systems. The analysis introduces a Health Score metric (0-100), allowing for an objective assessment of the quality of the BIM model. The current version of the tool performs checks covering the correctness of element naming and the occurrence of system warnings, which are key data quality indicators affecting export and integration processes. Validation of the tool on 20 real BIM models showed an average quality score of 82/100, with the most common problem being elements without assigned names (an average of 875 cases per project) and an average number of active warnings of 16 per model. The research confirmed that systematic BIM data quality control using the developed tool can significantly improve the accuracy and completeness of data transferred to GIS and 3D/4D cadastre systems. The tool is a practical solution supporting the process of spatial data digitisation and BIM-GIS integration.

5

Health Checker – narzędzie do automatycznej kontroli jakości danych w modelach BIM. Część 2

Borkowski Andrzej Szymon, Jarema Paulina

Przegląd Geodezyjny

|

2026

|

R. 98, nr 3

22--25

PL

W artykule przedstawiono narzędzie Health Checker służące do automatycznej kontroli jakości danych w modelach BIM. Intensywny rozwój technologii generuje potrzebę integracji systemów BIM z GIS, a zapewnienie wysokiej jakości danych źródłowych staje się kluczowym wyzwaniem. Opracowane narzędzie, zaimplementowane jako wtyczka do wiodącego oprogramowania BIM (Autodesk Revit) w środowisku pyRevit, umożliwia automatyczne wykrywanie typowych błędów i niekompletności w danych, które mogą negatywnie wpływać na procesy eksportu do formatów interoperacyjnych (GML, IFC) oraz integrację z systemami GIS. W dokonywanej analizie wprowadzono metrykę Health Score (0-100), pozwalającą na obiektywną ocenę jakości modelu BIM. Narzędzie w obecnej wersji przeprowadza kontrole obejmujące poprawność nazewnictwa elementów oraz występowanie ostrzeżeń systemowych, które stanowią kluczowe wskaźniki jakości danych wpływające na procesy eksportu i integracji. Walidacja narzędzia przeprowadzona na 20 rzeczywistych modelach BIM wykazała średni wskaźnik jakości na poziomie 82/100, z najczęściej występującym problemem w postaci elementów bez przypisanych nazw (średnio 875 przypadków na projekt) oraz średnią liczba aktywnych ostrzeżeń wynoszącą 16 na model. Badania potwierdziły, że systematyczna kontrola jakości danych BIM przy użyciu opracowanego narzędzia może znacząco poprawić dokładność i kompletność danych przekazywanych do systemów GIS oraz katastru 3D/4D. Narzędzie stanowi praktyczne rozwiązanie wspierające proces cyfryzacji danych przestrzennych oraz integracji BIM-GIS.

EN

The article presents the Health Checker tool for automatic data quality control in BIM models. Rapid technological development generates the need to integrate BIM systems with GIS, and ensuring high quality source data becomes a key challenge. The developed tool, implemented as a plug-in for leading BIM software (Autodesk Revit) in the pyRevit environment, enables automatic detection of common errors and incompleteness in data that may negatively affect export processes to interoperable formats (GML, IFC) and integration with GIS systems. The analysis introduces a Health Score metric (0-100), allowing for an objective assessment of the quality of the BIM model. The current version of the tool performs checks covering the correctness of element naming and the occurrence of system warnings, which are key data quality indicators affecting export and integration processes. Validation of the tool on 20 real BIM models showed an average quality score of 82/100, with the most common problem being elements without assigned names (an average of 875 cases per project) and an average number of active warnings of 16 per model. The research confirmed that systematic BIM data quality control using the developed tool can significantly improve the accuracy and completeness of data transferred to GIS and 3D/4D cadastre systems. The tool is a practical solution supporting the process of spatial data digitisation and BIM-GIS integration.

6

Internet Rzeczy jako infrastruktura semantyczna - integracja danych z czujników z rozprosz onymi systemami wiedzy w środowiskach Edge-Cloud

Cieślak Mateusz

Elektronika : konstrukcje, technologie, zastosowania

|

2026

|

Vol. 67, Nr 4

19--25

PL

Dynamiczny rozwój Internetu Rzeczy (IoT) prowadzi do gwałtownego wzrostu ilości danych generowanych przez urządzenia sensoryczne działające w środowiskach rozproszonych. Dane te charakteryzują się dużą różnorodnością, wielością formatów oraz zależnością od kontekstu, co istotnie utrudnia ich integrację, analizę oraz ponowne wykorzystanie. W konsekwencji tradycyjne podejścia oparte na syntaktycznej reprezentacji danych okazują się niewystarczające w obliczu rosnących wymagań dotyczących interoperacyjności i automatyzacji procesów decyzyjnych. W artykule zaproponowano koncepcyjny model Internetu Rzeczy jako infrastruktury semantycznej, umożliwiający integrację danych sensorycznych z rozproszonymi systemami wiedzy w architekturze edge–cloud. Model ten opiera się na wykorzystaniu technologii semantycznych, w szczególności RDF, OWL oraz ontologii SSN/SOSA, które pozwalają na ujednolicenie reprezentacji danych oraz ich wzbogacenie o kontekst. Zastosowanie podejścia semantycznego w połączeniu z wymienioną architekturą umożliwia poprawę interoperacyjności systemów IoT, redukcję opóźnień przetwarzania oraz zwiększenie efektywności analizy danych. W pracy wskazano również główne wyzwania oraz kierunki dalszych badań związane z rozwojem semantycznych systemów IoT.

EN

The rapid growth of the Internet of Things (IoT) leads to an increasing volume of data generated by distributed sensing devices. These data are heterogeneous, context-dependent, and structurally diverse, which makes their integration and analysis challenging. This paper proposes a conceptual model of IoT as a semantic infrastructure, enabling the integration of sensor data with distributed knowledge systems in edge–cloud environments. The proposed approach leverages semantic technologies, including RDF, OWL, and SSN/SOSA ontologies, to provide unified data representation and contextual enrichment. The integration of semantic modeling with edge–cloud architecture enables efficient distributed data processing, reduces latency, and improves system scalability. As a result, the proposed model enhances interoperability and supports the development of intelligent, adaptive, and autonomous IoT systems.

7

Projekt, wykonanie i analiza tekstylnych linii sygnałowych w roli medium transmisyjnego opracowanego z różnych nici elektroprzewodzących

Góral Kacper, Łada-Tondyra Ewa, Jakubas Adam

Przegląd Elektrotechniczny

|

2025

|

R. 101, nr 12

230--235

PL

W pracy przedstawiono projekt, wykonanie oraz analizę tekstylnych linii sygnałowych (TLS) wytworzonych z nici elektroprzewodzących. Przeanalizowano ich zastosowanie jako medium transmisyjne w interfejsach UART, USB, IR, I2C oraz 1-Wire. Przeprowadzono testy dla różnych konfiguracji ściegów, podłoży oraz różnych tekstyliów elektroprzewodzących. Wyniki badań potwierdzają interoperacyjność interfejsów telekomunikacyjnych z systemami tekstronicznymi.

EN

This paper presents the design, fabrication and analysis of textile signal lines (TSL) fabricated from electrically conductive threads. Their use as a transmission medium in UART, USB, IR, I2C and 1-Wire interfaces was analyzed. Tests were carried out for various stitch configurations, substrates and different electroconductive textiles. The results confirm the interoperability of telecommunications interfaces with textronic systems.

8

Ocena nośności użytkowej istniejących mostów kolejowych według wymagań Technicznej Specyfikacji Interoperacyjności podsystemu „Infrastruktura” (TSI INF)

Siwowski Tomasz

Mosty

|

2025

|

nr 4

22--25

PL

W artykule przedstawiono procedurę oceny nośności użytkowej istniejących mostów kolejowych zgodną z wymaganiami Technicznej Specyfikacji Interoperacyjności podsystemu „Infrastruktura” (TSI INF). Omówiono podstawy normowe i zasady stosowania Eurokodów, podkreślając potrzebę ujednolicenia krajowych metod oceny w celu zapewnienia interoperacyjności i bezpieczeństwa infrastruktury kolejowej w Polsce.

EN

This article presents a procedure for assessing the load-bearing capacity of existing railway bridges according to the requirements of the Technical Specification for Interoperability of the „Infrastructure” subsystem (TSI INF). It discusses the standardisation framework and principles of Eurocodes application, emphasising the need to standardise national assessment methods to ensure the interoperability and safety of railway infrastructure in Poland.

9

Modern trends and innovations in the modernization of railway lines based on experience in the republic of Bulgaria

Todorov Stoyo, Paskalev Yonko

Transport Problems

|

2024

|

T. 19, z. 3

217--230

EN

The modernization of the Bulgarian railways has been underway for over 20 years. Hundreds of kilometres have been rehabilitated with funds from the European Union. The aim is to join the main Trans-European network, according to Regulation No. 1315/2013 [1] of the EU. Given the complex mountainous relief, the specific engineering objects are now the design and construction of a large number of tunnels (in the Sofia-Plovdiv section alone, over 16 tunnels are planned, the longest of which is 6 km long); the design and construction of railway bridges, some of which have unique dimensions; the rehabilitation of bridges; and the construction of drainage facilities, including drains, ditches, and culverts (some of the culverts have a unique length of about 80 m). The report analyses the main railway projects with a critical analysis of strengths and weaknesses, according to the EU cost-benefit analysis methodology. The analysis presented in this report is unique for Bulgarian railways, as it includes a large volume of projects in the field of designing and building railway infrastructure according to European and world rules, which have not been used in Bulgaria until now. This is only the first stage of scientific research, which involves collecting data, examining the data, and building a working hypothesis. After the completion of the construction (supposedly by around 2029), there will be measurements of the railway and a diagnosis of its condition. At this time, data will be collected again, and the credibility of the presented hypotheses will be verified. The conclusions will serve for the more adequate preparation of the technical assignments for future infrastructure projects in the field of railways.

10

A proxy-based approach for data exchange and interoperability between IEEE1888.4 local and global storages

Inthasuth T., Kaewjumras Yongyut, Maisen T., Changdee A., Sureeya K., Boonsong W.

Przegląd Elektrotechniczny

|

2024

|

R. 100, nr 3

172--175

EN

This article develops a proxy-based approache for seamless data exchange and interoperability between local and global clouds in IEEE1888.4-based Internet of Things (IoT) system. The proxy operates as an intermediary, facilitating efficient communication and data transfer across cloud environments. The article discusses architectural design, implementation consideration, and benefit of proxy-based approach, including enhanced scalability, interoperability, and limitation of data accessibility using the IEEE1888 FETCH procedure via the ESP8266 microprocessor. Future research direction and potential application for seamless data exchange and interoperability are also explored.

PL

W tym artykule omówiono podejścia oparte na serwerach proxy do bezproblemowej wymiany danych i współdziałania między chmurami lokalnymi i globalnymi w systemach Internetu rzeczy (IoT) opartych na standardzie IEEE1888.4. Serwer proxy działa jako pośrednik, ułatwiając efektywną komunikację i przesyłanie danych w środowiskach chmurowych. W artykule omówiono projekt architektoniczny, kwestie związane z implementacją oraz korzyści płynące z podejść opartych na proxy, w tym zwiększoną skalowalność, interoperacyjność i ograniczenia dostępności danych przy użyciu procedury IEEE1888 FETCH za pośrednictwem mikroprocesora ESP8266. Badane są również przyszłe kierunki badań i potencjalne zastosowania bezproblemowej wymiany danych i interoperacyjności.

11

Interoperacyjność bezpilotowego systemu ewakuacji medycznej w kontekście standardów NATO

Kacprowicz Damian

Elektronika : konstrukcje, technologie, zastosowania

|

2024

|

Vol. 65, Nr 4

29--32

PL

Artykuł omawia interoperacyjność bezpilotowego systemu ewakuacji medycznej MEWA MED w kontekście standardów NATO. Przedstawia projekt MEWA MED oraz jego znaczenie dla efektywności działań międzynarodowych koalicji wojskowych, szczególnie w obszarze medycyny pola walki. Analizuje, w jaki sposób system ten wpisuje się w cele i działania programu MIP (Multilateral Interoperability Programme), wspierając integrację działań obronnych państw członkowskich NATO.

EN

The article discusses the interoperability of the unmanned medical evacuation system MEWAMED in the context of NATO standards. It presents the MEWAMED project and its significance for the effectiveness of international military coalition operations, especially in the field of battlefield medicine. It analyzes how this system fits into the goals and actions of the Multilateral Interoperability Programme (MIP), supporting the integration of defense actions of NATO member states.

12

Konstytutywne cechy BIM – parametryczność, interoperacyjność, wielowymiarowość

Borkowski Andrzej Szymon

Builder

|

2024

|

R.28, nr 1

12--17

PL

Proces inwestycyjno-budowlany w Polsce przechodzi głęboką cyfryzację. W wielu fazach i na różnych etapach tego procesu wykorzystuje się BIM. W teorii i praktyce podkreśla się, że BIM to nie CAD 3D, że BIM odróżnia bogactwo danych niegeometrycznych, że BIM daje przewagę konkurencyjną. Po blisko dwóch dekadach rozwoju BIM rodzą się pytania: Co jest głównymi składnikami BIM? Co go wyraźnie odróżnia od CAD? Co sprawiło, że wyodrębnił się z CAD? W artykule podjęto próbę odpowiedzi na te pytania w toku głębokiego studium literatury. Na podstawie najnowszych badań oraz najnowszego stanu techniki ustalono trzy konstytutywne cechy BIM – parametryczność, interoperacyjność i wielowymiarowość. Znajomość ich ważności i dogłębne zrozumienie może prowadzić do poprawy efektywności i produktywności branży AECOO.

EN

The investment and construction process in Poland is undergoing profound digitization. BIM is being used in many phases and at various stages of this process. In theory and practice, one highlights that BIM is not 3D CAD, that BIM is distinguished by a wealth of non-geometric data, that BIM gives a competitive advantage. After nearly two decades of BIM development, the questions arise: What are the main components of BIM? What clearly distinguishes it from CAD? What made it separate from CAD? The article attempts to answer these questions adequately through a deep study of the literature. Based on the latest research and state of the art, three constitutive features of BIM – parametricity, interoperability and multidimensionality – have been established. Knowledge of their relevancy and in-depth understanding can lead to improved efficiency and productivity of the AECOO industry.

13

A Blockchain-based Transaction Verification Infrastructure in Public Transportation

Saritas Hidayet Burak, Kardas Geylani

Annals of Computer Science and Information Systems

|

2024

|

Vol. 39

169--176

EN

This paper proposes a new blockchain-based transaction verification infrastructure for co-payment and data verification for multi-modal public transportation systems. Our solution offers a decentralized platform that ensures secure co-payments and data integrity while addressing interoperability, data security and transactional transparency. With a private blockchain, transportation providers act as nodes and validated, consensus-approved transactions increase trust and transparency. A standardized data format and robust algorithms for data contribution by transport operators are developed as well as a model for operators, assets, and transactions. Including zero-knowledge proofs improves user privacy by allowing secure authentication without revealing sensitive data. We believe that this research may lead a closer collaboration between public transport operators and provide an enhanced user experience while enabling transport transaction security and data verification.

14

Application of risk assessment methods in rail transport

Stelmach Anna, Góra Ignacy, Zięba Michał

Prace Naukowe Politechniki Warszawskiej. Transport

|

2022

|

z. 134

7--16

EN

This article presents the safety management issue in rail transport in the context of the principles defined in the European Union regulations, i.e., the Common Safety Methods (CSM) dedicated to risk assessment. It describes regulations applicable to the process of risk assessment process including risk analysis and evaluation. The most important challenges related to the application of risk assessment methods are also presented in the article. The regulations of the European Union do not precisely define the way in which risk assessment should be carried out in an organisation. Furthermore, the legislation only requires a risk assessment process to be carried out following a change to the railway system if such a change is assessed as a 'significant change'. This aspect remains problematic in the railway system, due to the considerable discretion left to the railway companies in their approach to conducting assessments of the significance of a change and the low percentage of so-called “significant changes”. As shown by some railway accidents and reports of the State Commission for Investigation of Railway Accidents, omissions in the process of risk assessment and inconsistency of approach of various undertakings to analogous situations may lead to an uncontrolled increase in the level of risk in railway transport.

PL

W artykule przedstawiono zagadnienie zarządzania bezpieczeństwem w transporcie kolejowym w kontekście zasad określonych na poziomie Unii Europejskiej określających Wspólne Metody Bezpieczeństwa (CSM) dedykowane realizatorom procesu transportowego w systemie kolei. Opisano regulacje mające zastosowanie w procesie przeprowadzania analizy i wyceny ryzyka, składających się na ocenę ryzyka. Przedstawiono również najważniejsze wyzwania związane ze stosowaniem metod oceny ryzyka. Przepisy prawa Unii Europejskiej nie określają precyzyjnie sposobu w jaki należy przeprowadzać ocenę ryzyka w organizacji. Ponadto, przepisy te wymagają przeprowadzenia procesu oceny ryzyka po wprowadzeniu zmiany w systemie kolei jedynie w przypadku ocenienia takiej zmiany jako „zmiany znaczącej”. Ze względu na pozostawienie realizatorom procesu transportowego znacznej swobody w podejściu do przeprowadzania ocen znaczenia zmiany i niskiego odsetka tzw. „zmian znaczących” obszar ten w dalszym ciągu pozostaje problematyczny w systemie kolei. Jak pokazują niektóre zdarzenia kolejowe oraz raporty Państwowej Komisji Badania Wypadków Kolejowych, zaniechania w procesie oceny ryzyka i niejednolitość podejścia różnych przedsiębiorców do analogicznych stanów faktycznych, mogą prowadzić do niekontrolowanego wzrostu poziomu ryzyka w transporcie kolejowym.

15

A impact of administrative law regulation on models of using spatial data to promote tourism assets of Poland and its cultural and natural heritage

Świtała Krzysztof

GIS Odyssey Journal

|

2022

|

Vol. 2, no. 2

105--113

EN

The purpose of the article is to analyze the impact of legal regulations on the use of spatial data related to Poland's tourism assets and its cultural and natural heritage through spatial information services used as part of spatial information systems, both in the public and private sectors. The conducted considerations are to allow for the formulation of de lege lata remarks and de lege ferenda postulates regarding the existing legal basis for the functioning of the spatial information infrastructure. The proposed solutions should have a positive impact on improving the efficiency of using the data collected in this infrastructure for purposes related to the promotion of Poland's cultural and natural heritage.

16

Testowanie interoperacyjności elementów systemu łączności pokładowej

Wawok Dawid, Łubkowski Piotr

Elektronika : konstrukcje, technologie, zastosowania

|

2022

|

Vol. 63, Nr 8

24--27

PL

Artykuł przedstawia wybrane zagadnienia z obszaru interoperacyjności systemów łączności wykorzystywanych obecnie w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Jego celem jest przybliżenie wyników analizy metod współpracy systemu łączności pokładowej FONET z innymi systemami łączności. W wyniku przeprowadzonych badań potwierdzono tezę interoperacyjności systemu FONET w jego podstawowej konfiguracji. Wnioski z badań przekazane zostały producentowi sprzętu i uwzględnione w domyślnej konfiguracji systemu.

EN

The article presents selected issues in the area of interoperability of communications systems currently used in the Armed Forces of the Republic of Poland. Its purpose is to present the results of an analysis of the methods of cooperation of the FONET on-board communications system with other communications systems. As a result of the research, the thesis of interoperability of the FONET system in its basic configuration was confirmed. Conclusions from the research were passed on to the equipment manufacturer and included in the default configuration of the system.

17

The role of STANAG testing in strengthening interoperability of the Polish armed forces within NATO forces

Machulska-Maziarczyk Beata

Aviation and Security Issues

|

2022

|

No. 2

79--90

EN

In recent years, scientific and technological advances have changed the modern battlefield, giving rise to new weapons systems and battle strategies. Apart from the challenges posed by new means and methods of warfare, soldiers are faced with an increasing need to rely on their language skills while joining multinational operations. To succeed in an international military environment, bridging the language gap is a must since it contributes to building and strengthening interoperability with NATO forces. The following article is intended to discuss the role of STANAG tests in developing language competence of Polish soldiers as reflected in the language training framework programme for the Polish military, with a focus on the speaking ability. Most importantly, the article highlights the contribution of language testing according to STANAG 6001 to developing interoperability with the Allies, presenting the main phases of the process. In the final part, the authoress attempts to determine to what extent this contribution is really made.

PL

Ostatnie lata przyniosły ogromny postęp nauko-wy i technologiczny widoczny na współczesnym polu walki, pozwalający na wprowadzenie nowych systemów uzbrojenia i strategii prowadzenia działań zbrojnych. Oprócz wyzwań, jakie niosą ze sobą nowe środki i metody prowadzenia wojny, żołnierze stają przed coraz większą potrzebą wykorzystywania swoich umiejętności językowych, uczestnicząc w międzynarodowych operacjach wojskowych. Ujednolicenie kompetencji językowych jest warunkiem niezbędnym dla prawidłowego funkcjonowania w międzynarodowym środowisku wojskowym, przyczyniając się do wzmacniania partnerskiego współdziałania z siłami NATO. Poniższy artykuł miał na celu omówienie roli egzaminów STANAG w rozwijaniu kompetencji językowych żołnierzy RP, co znajduje odzwierciedlenie w ramowym programie szkolenia językowego dla Polskich Sił Zbrojnych, ze szczególnym uwzględnieniem doskonalenia sprawności mówienia. Artykuł podkreślił wkład systemu testowania językowego według STANAG 6001 w rozwój interoperacyjności z wojskami sojuszniczymi, przedstawiając główne fazy tego procesu. W końcowej części autorka podjęła próbę ustalenia, w jakim stopniu ten proces jest faktycznie osiągalny.

18

Hyperoperability - main challenge for the future guided transport systems based on hyperloop concept

Kaczorek Agnieszka, Karasiewicz Iwona, Kycko Magdalena, Pawlik Marek, Polak Krzysztof, Rzepka Wojciech

Archives of Civil Engineering

|

2022

|

Vol. 68, nr 4

5--30

EN

The hyperloop concept is not new, but for many years it was hard for engineers to believe that it could be economically and technically feasible. Nowadays some technical solutions, which could enable construction and operation of a guided transport system based on hyperloop concept, are much more imaginable. Therefore a number of start-up companies are working on comprehensive proposals and chosen technologies aiming at creating the fifth transport mode thanks to innovative concepts, new technologies, and chosen railway, air transport, and space technologies. As new transport mode is expected to offer transport with high speed nearly equal to the speed of sound its feasibility will strongly depend also on coherency between transport means and transport infrastructure in a scale of a future fifth transport mode continent-wide transport network. To meet this challenge railway and start-up companies work together in two streams - in the formal framework of the European standardisation to prepare future hyperloop related EN standards and in research and development projects. The scale of required wide technical coherency on one side and the diversification of products and existence of different developers/producers/contracting entities providing infrastructure and transport means and creating market on the other side contradict if appropriate rules are not set precisely early enough. Such rules in railway transport are based on interoperability concept supported by agreed stable essential requirements and defined in the Railway Interoperability Directive and Technical Specifications for Interoperability. Paper presents findings regarding poor applicability of the railway interoperability to the hyperloop type transport systems at their early stage of development as well as challenges and proposed approaches for the dedicated hyperloop coherency approach - the hyperoperability as it is being discussed in the framework of the Hypernex European project.

PL

Koncepcja hyperloop jako systemu transportowego istnieje od wielu lat. Niezależenie od tego do niedawna ekspertom zajmującym się systemami transportowymi wydawała się trudnorealizowalna zarówno z powodów ekonomicznych jak i z powodów technicznych. Obecnie niektóre z takich powodów technicznych doczekały się rozwiązań, które mogłyby umożliwić budowę i eksploatację systemu transportu kierowanego opartego na koncepcji hyperloop. Dlatego też wiele firm typu startup pracuje albo nad kompleksowymi propozycjami takiego rodzaju transportu albo nad wybranymi technologiami mającymi na celu stworzenie rozwiązań koniecznych dla piątego rodzaju transportu. Obok nowych technologii i innowacyjnego podejścia analizowane i wykorzystywane są także rozwiązania techniczne, prawne i organizacyjne z sukcesem stosowane, względnie aktualnie wdrażane w transporcie kolejowym, w transporcie lotniczym oraz w przemyśle kosmicznym. Ponieważ nowy rodzaj transportu ma oferować możliwość przemieszczania pasażerów i ładunków niemal z prędkością dźwięku dla sukcesu koncepcji hyperloop konieczne jest zapewnienie spójności rozwiązań stosowanych w pojazdach i rozwiązań wykorzystywanych w infrastrukturze na skalę przyszłej sieci transportowej, w przyszłości zapewniającej połączenia w skali euro-azjatyckiej. Aby sprostać temu wyzwaniu koleje i firmy startupowe podejmują wspólne działania zarówno formalne w tym w szczególności w ramach europejskich prac normalizacyjnych zmierzające do opracowania przyszłych norm EN dedykowanych dla hyperloop jak i badawcze w tym zarówno związane z rozwojem technologii jak i doborem najlepszych rozwiązań. Wielość aspektów technicznych wymagających uwzględnienia w zakresie spójności technicznej i wymagana dokładność dopasowania pojazdów i infrastruktury z jednej strony oraz zapewnienie różnorodności produktów i funkcjonowania wielu podmiotów oferujących planowanie, projektowanie oraz budowę i utrzymanie zarówno pojazdów jak i infrastruktury hyperloop, a w efekcie współtworzących rynek, z drugiej strony wydają się niemal sprzeczne, jeśli odpowiednie zasady nie zostaną ustalone na odpowiednio wczesnym etapie rozwoju nowego rodzaju transportu. Takie zasady w transporcie kolejowym opierają się na koncepcji interoperacyjności, która bazuje na niezmiennych formalnie zdefiniowanych wymaganiach zasadniczych zdefiniowanych w dyrektywie w sprawie interoperacyjności kolei oraz ograniczeniach dla rozwiązań technicznych zdefiniowanych w technicznych specyfikacjach interoperacyjności TSI. W artykule przedstawiono argumenty wskazujące na brak zasadności zastosowania koncepcji interoperacyjności kolei dla przyszłych systemów transportowych typu hyperloop na ich obecnym, wczesnym etapie rozwoju. Krótko przedstawiono zasady funkcjonowania systemów tramwajowych, systemów metra, kolei i niekonwencjonalnych systemów transportu po predefiniowanych torach jazdy by następnie wskazać główne wyzwanie dla przyszłego piątego rodzaju transportu i zaproponować cztery możliwe podejścia do zapewnienia w przyszłości spójności systemów transportowych typu hyperloop, czyli cztery możliwe sposoby zdefiniowania hiperoperacyjności zaproponowane przez autorów w ramach europejskiego projektu Hypernex.

19

Testy integracji pokładowych podsystemów ETCS na podstawie wymagań zawartych w Technicznej Specyfikacji Interoperacyjności podsystemu „Sterowanie”

Adamski Dominik, Zawadka Łukasz

Problemy Kolejnictwa

|

2021

|

Z. 193

7--13

PL

Osiągnięcie interoperacyjności europejskiego systemu kolei w każdym państwie członkowskim wymaga przedsięwzięcia wielu środków w celu ujednolicenia rozwiązań technicznych oraz przepisów. Istnieje jednak możliwość wystąpienia pewnych niezgodności pomiędzy poszczególnymi podsystemami, pomimo ich opracowania zgodnie z obowiązującymi zunifikowanymi wymaganiami. Możliwa jest również sytuacja, w której interoperacyjny tabor nie będzie mógł swobodnie poruszać się po interoperacyjnej linii kolejowej z powodu pewnych niezgodności i różnic w wersjach zainstalowanego oprogramowania sprzętowego w urządzeniach systemu ETCS. W artykule przedstawiono zagadnienia badania zgodności prawidłowej integracji podsystemu pokładowego z podsystemem przytorowym, które są wykonywane przez Instytut Kolejnictwa.

20

Integration Tests of ETCS On-board Subsystems Based on the Requirements of the Technical Specifications for Interoperability of the ‘Control-Command and Signalling’ Subsystem

Adamski Dominik, Zawadka Łukasz

Problemy Kolejnictwa

|

2021

|

Z. 193

69--75

EN

Achieving the interoperability of the European rail system in each Member State requires many measures to standardise the adopted technical solutions and relevant regulations. However, it is likely that there may be some incompatibilities between individual subsystems, even if these subsystems are designed in accordance with standardised requirements. Interoperable rolling stock may be unable to move freely over an interoperable railway line due to some incompatibilities and differences in the versions of the installed firmware in the ETCS system devices. The article discusses the compliance tests of the proper integration of the on-board subsystem with the trackside subsystem, carried out by the Railway Research Institute.