Przedsiębiorstwa przemysłu spożywczego od kilku lat funkcjonują w dynamicznie zmieniających się uwarunkowaniach zewnętrznych. Rok 2025 przyniósł stopniową stabilizację otoczenia makroekonomicznego, jednakże przy utrzymujących się wysokich kosztach produkcji, tj. kosztach surowcowo- -materiałowych i pracy. Celem artykułu jest ocena sytuacji przemysłu spożywczego oraz wyników handlu rolno- -spożywczego Polski w 2025 r. W artykule przedstawiono wybrane dane produkcyjno- -finansowe i handlowe za pierwsze dziesięć miesięcy roku oraz zidentyfikowano główne kierunki zmian zachodzących w sektorze. Z analizy wynika, że w skali całego sektora utrzymało się ożywienie produkcyjne, które miało jednak charakter selektywny i koncentrowało się głównie w dziale produkcji artykułów spożywczych, przy jednoczesnym pogorszeniu efektywności ekonomicznej przedsiębiorstw wielu branż. Odnotowano także dalszy wzrost wartości eksportu rolno-spożywczego, wynikający przede wszystkim ze wzrostu cen transakcyjnych, przy wyhamowaniu dynamiki wolumenu eksportu. Wskazuje to na stopniowe wyczerpywanie się dotychczasowych przewag kosztowo-cenowych polskich producentów żywności oraz rosnące znaczenie wyzwań strukturalnych dla dalszego rozwoju sektora.
EN
For several years now, food industry companies have been operating in a dynamically changing external environment. The year 2025 brought gradual stabilisation of the macroeconomic environment, but production costs, i.e. raw material and labour costs, remained high. The aim of this article is to assess the situation of the food industry and the results of Poland’s agri-food trade in 2025. The article presents selected production, financial and trade data for the first ten months of the year and identifies the main directions of change in the sector. The analysis shows that the production recovery continued across the entire sector, but it was selective and concentrated mainly in the food production sector, while the economic efficiency of companies in many industries deteriorated. A further increase in the value of agri-food exports was also noted, resulting primarily from an increase in transaction prices, with a slowdown in the growth of export volumes. This indicates a gradual depletion of the existing cost and price advantages of Polish food producers and the growing importance of structural challenges for the further development of the sector.
Polska jest dużym importerem ryb, przetworów rybnych i owoców morza. Zapotrzebowanie rynku krajowego i popyt na surowiec ze strony zakładów przemysłu rybnego znacznie przekracza możliwości zarówno połowowe, jak i zasobowe naszego rybołówstwa. Jednocześnie Polska należy do największych eksporterów produktów rybołówstwa wśród krajów Unii Europejskiej. W artykule scharakteryzowano zmiany zachodzące w obszarze wymiany handlowej sektora rybnego w latach 2014-2023 z uwzględnieniem struktury produktowej, gatunkowej i geograficznej oraz aspektów konkurencyjności sektora.
EN
Poland is a large importer of fish, fish products and seafood. Domestic market demand and the demand for raw material from the fishing industry far exceeds both the catch and resource capacity of our fisheries. At the same time, Poland is one of the largest exporters of fisheries products among EU countries. The article characterises the changes taking place in the area of trade in the fish sector between 2014 and 2023, taking into account the product, species and geographical structure, as well as aspects of competitiveness of the sector.
W latach 2020-2025 na polskim rynku masła odnotowano zmiany produkcji, konsumpcji i cen, ale utrwaliły się pozytywne wzrostowe tendencje. Produkcja utrzymywała się na wysokim poziomie i wykazywała znaczącą specjalizację eksportową, pomimo dużych wahań koniunkturalnych spowodowanych skutkami pandemii COVID-19 i wojny w Ukrainie. Duża zmienność cen zbytu, eksportowych i detalicznych była konsekwencją zmian koniunktury na światowym i unijnym rynku. Konsumpcja w gospodarstwach domowych utrzymuje się na relatywnie wysokim poziomie, pomimo dużej zmienności cen, a to oznacza, że masło wygrywa konkurencję z substytucyjnymi produktami tłuszczowymi. O konkurencyjności produkcji świadczy również duże dodatnie saldo handlu zagranicznego w warunkach wzrostu importu w zaopatrzeniu wewnętrznego rynku.
EN
Between 2020 and 2025, the Polish butter market saw changes in production, consumption, and prices, but positive growth trends continued. Production remained high and showed a high degree of export specialization, despite significant economic fluctuations caused by the effects of the COVID-19 pandemic and the war in Ukraine. High volatility in sales, export, and retail prices was a consequence of changes in the global and EU markets. Household consumption remains relatively high despite high price volatility, which means that butter is winning the competition with substitute products. The competitiveness of production is also evidenced by the large positive foreign trade balance in the context of growing imports to supply the domestic market.
Zmieniające się w ostatnich latach uwarunkowania makroekonomiczne i rynkowe skutkowały trudną sytuacją podażowo-popytową w wielu branżach przemysłu spożywczego. Przede wszystkim wzrosły ceny surowców rolnych i energetycznych, zachwianiu uległy łańcuchy dostaw żywności, a przedsiębiorcy musieli sprostać presji wzrostu wynagrodzeń w związku z malejącą siłą nabywczą ludności. Na skutek spadku cen transakcyjnych i aprecjacji złotego wobec euro obniżyła się dynamika wzrostu eksportu. Wszystko to spowodowało pogorszenie ekonomicznych uwarunkowań funkcjonowania producentów i eksporterów żywności. Sektor przetwórstwa spożywczego okazał się jednak odporny na zjawiska o charakterze nadzwyczajnym, o czym świadczą jego wyniki produkcyjno-finansowe i handlowe odnotowane w 2024 r. Celem artykułu jest ocena sytuacji przemysłu spożywczego i wyników handlu rolno-spożywczego Polski w 2024 r., a więc w warunkach wciąż niestabilnej sytuacji geopolitycznej. W opracowaniu przedstawiono niektóre dane produkcyjno-finansowe i handlowe za kilka miesięcy 2024 r. na tle zmian zachodzących w sektorze w minionym okresie. Dodatkowo wskazano najważniejsze zmiany regulacyjne oraz w zakresie handlu zagranicznego, które miały lub będą miały największy wpływ na funkcjonowanie rynku spożywczego w najbliższym czasie.
EN
The changing macroeconomic and market conditions in recent years have resulted in a challenging supply-demand situation in many sectors of the food industry. Above all, the prices of agricultural and energy commodities have risen, food supply chains have been disrupted, and businesses have faced pressure to increase wages due to the declining purchasing power of the population. Additionally, a decline in transaction prices and the appreciation of the Polish zloty against the euro have slowed the growth dynamics of exports. All these factors have led to a deterioration in the economic conditions for food producers and exporters. Nevertheless, the food processing sector has demonstrated resilience to extraordinary circumstances, as evidenced by its production, financial, and trade results recorded in 2024. The article aims to assess the situation in the food industry and the performance of Poland’s agri-food trade in 2024, against the backdrop of an ongoing unstable geopolitical environment. The study presents selected production, financial, and trade data for several months of 2024, set against the changes occurring in the sector in the previous period. Additionally, it highlights the most significant regulatory changes and developments in foreign trade that have had or are expected to have the greatest impact on the functioning of the food market in the near future.
W artykule przedstawiono zmiany w polskim handlu zagranicznym produktami rolno-spożywczymi w 2024 r. i I kwartale 2025 r. oraz wskazano najważniejsze wyzwania stojące przed polskimi producentami i eksporterami żywności. W 2024 r. nadal spadała dynamika polskiego eksportu rolno-spożywczego, ale mimo to sektor utrzymał silną pozycję w polskim handlu zagranicznym. Wartość eksportu osiągnęła rekordowy poziom 53,5 mld euro, a udział sektora w całkowitym eksporcie kraju wzrósł o 3,5 p.p. do 15,3%. Ponad 2-krotnie wyższe tempo wzrostu importu niż eksportu skutkowało zmniejszeniem nadwyżki handlowej o 4,4% z 18,7 mld euro do 17,9 mld euro. Wzrostowi importu produktów rolno-spożywczych sprzyjała m.in. aprecjacja waluty krajowej. Wyniki w I kwartale 2025 r. były lepsze w porównaniu do analogicznego okresu w 2024 r. Polscy producenci rolni i eksporterzy produktów rolno-spożywczych stają obecnie przed szeregiem istotnych wyzwań, zarówno o charakterze krajowym, jak i międzynarodowym. Do najważniejszych można zaliczyć konieczność dostosowania do przepisów związanych z Europejskim Zielonym Ładem oraz poszukiwanie takich przewag konkurencyjnych, które będą wyróżniać polskich producentów na rynku unijnym od tańszych dostawców z innych krajów, w tym dostawców z Ukrainy czy krajów Mercosur.
EN
The article presents changes in Polish foreign trade in agri-food products in 2024 and Q1 2025, and indicates the most important challenges facing Polish food producers and exporters. In 2024, the decline in the dynamics of Polish agri-food exports continued, but despite this, the sector maintained a strong position in Polish foreign trade. The value of exports reached a record level of EUR 53.5 billion, and the sector’s share in the country’s total exports increased by 3.5 percentage points to 15.3%. The more than twice as fast growth rate of imports as exports resulted in a 4.4% decrease in the trade surplus from EUR 18.7 billion to EUR 17.9 billion. The increase in imports of agri-food products was supported by, among others, the appreciation of the national currency. The results in Q1 2025 were better compared to the same period in 2024. Polish agricultural producers and exporters of agri-food products are currently facing a number of significant challenges, both domestic and international. The most important include the need to adapt to the regulations related to the European Green Deal and the search for competitive advantages that will distinguish Polish producers on the EU market from cheaper suppliers from other countries, including suppliers from Ukraine or Mercosur countries.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przed przemysłem hutniczym stoi ogromne wyzwanie polegające na dążeniu do zmniejszenia swojego wpływu na środowisko. Czy nowe technologie są w stanie nadążyć za prawnymi wymogami?
Przedsiębiorstwa sektora napojów bezalkoholowych w ostatnich latach rozwijały się dynamicznie, osiągając stosunkowo duże marże przetwórcze. Jednak w 2022 r., ze względu na splot wielu niekorzystnych czynników (zawirowania na światowych rynkach surowców i materiałów oraz duża zmienność uwarunkowań makroekonomicznych), efektywność ekonomiczna produkcji napojów bezalkoholowych zmalała. W I półroczu 2023 r. ponownie osiągnięto wysoki poziom marż przetwórczych. Obecnie rozwój sektora kształtowany jest nie tylko przez otoczenie rynkowe, ale również przez nowe trendy konsumenckie będące efektem coraz większej świadomości Polaków w zakresie zdrowego stylu życia. Produkcja napojów bezalkoholowych zorientowana jest głównie na rynek krajowy, a ich eksport stanowi niecałe 2% wartości eksportu całego przemysłu spożywczego, przy udziale w imporcie na poziomie 1,5%. Zjawisko to wskazuje na niewielki poziom umiędzynarodowienia sektora. Głównym stymulatorem jego rozwoju jest zatem umiejętność szybkiego dostosowywania się podmiotów do nowych trendów konsumenckich poprzez wprowadzanie produktów innowacyjnych na rynek krajowy.
EN
Enterprises in the non-alcoholic beverage sector have been developing dynamically in recent years, achieving relatively high processing margins. However, in 2022, due to the combination of many unfavorable factors (turbulences on global markets for raw materials and materials and high variability of macroeconomic conditions), the economic efficiency of the production of non-alcoholic beverages decreased. In the first half of 2023, high levels of processing margins were achieved again. Currently, the development of the sector is shaped not only by the market environment, but also by new consumer trends resulting from the increasing awareness of Poles regarding ahealthy lifestyle. The production of non-alcoholic beverages is mainly focused on the domestic market, and their export constitutes less than 2% of the export value of the entire food industry, with ashare in import of 1.5%. This phenomenon indicates alow level of internationalization of the sector. The main stimulator of its development is therefore the ability of entities to quickly adapt to new consumer trends by introducing innovative products to the domestic market.
Przedsiębiorstwa przemysłu spożywczego od kilku lat funkcjonują w dynamicznie zmieniających się uwarunkowaniach zewnętrznych. Rok 2022, a następnie 2023 upłynęły pod znakiem zawirowań na światowych rynkach surowców rolnych i energetycznych w związku z wojną w Ukrainie. W 2023 r. światowa gospodarka żywnościowa powoli zaczęła już jednak zmierzać ku równowadze. Celem artykułu jest ocena sytuacji przemysłu spożywczego i wyników handlu rolno-spożywczego Polski w 2023 r., a więc w warunkach wysokich cen surowców i pozostałych kosztów produkcji oraz zwiększonego importu produktów rolno-spożywczych z Ukrainy. W opracowaniu przedstawiono niektóre dane produkcyjno-finansowe i handlowe za kilka miesięcy 2023 r. na tle zmian zachodzących w sektorze w minionym okresie. Dodatkowo wskazano wydarzenia i zmiany regulacyjne, które miały lub będą miały największy wpływ na funkcjonowanie rynku spożywczego w najbliższym czasie. z analizy wynika, że sektor przetwórstwa spożywczego w Polsce okazał się dość odporny na niesprzyjające uwarunkowania zewnętrzne, jakie wynikały z funkcjonowania w szybko zmieniającym się otoczeniu rynkowym i prawnym. Utrzymanie dobrych wyników produkcyjno-finansowych i wysokiej dynamiki eksportu będzie jednak trudne, ponieważ będzie wymagać od przedsiębiorstw przemysłu spożywczego wypracowania nowych przewag, pozwalających skutecznie konkurować na wybranych rynkach.
EN
Food industry enterprises have been operating in dynamically changing external conditions for several years. The year 2022 and then 2023 was marked by turmoil on the global markets for agricultural and energy raw materials due to the war in Ukraine. In 2023, however, the global food economy has slowly started to move towards balance. The aim of the article is to assess the situation of the food industry and the results of Poland’s agri-food trade in 2023, i.e. in the conditions of high prices of raw materials and other production costs and increased imports of agri-food products from Ukraine. The study presents some production, financial and trade data for several months of 2023 against the background of changes taking place in the sector in the past period. Additionally, the events and regulatory changes that have or will have the greatest impact on the functioning of the food market in the near future were indicated. The analysis shows that the food processing sector in Poland turned out to be quite resistant to unfavorable external conditions resulting from operating in a rapidly changing market and legal environment. However, maintaining good production and financial results and high export dynamics will be difficult because it will require food industry enterprises to develop new advantages that will allow them to compete effectively on selected markets.
W warunkach dynamicznych zmian w otoczeniu zewnętrznym przedsiębiorstwa przemysłu spożywczego zmuszone były w kolejnych latach radzić sobie z wieloma utrudnieniami. Producenci udowodnili jednak, że przemysł spożywczy jest odporny na zjawiska o charakterze nadzwyczajnym. Dobre wyniki produkcyjno finansowe i handlowe, a także zadowalająca aktywność inwestycyjna przedsiębiorstw pozwoliły im osiągnąć mocną pozycję w gospodarce. W efekcie przemysł spożywczy zajmuje ważne miejsce zarówno na krajowym rynku pracy, jak i wnosi relatywnie duży wkład w wytwarzanie produkcji globalnej i produktu krajowego brutto (PKB). Dynamicznie rozwijający się eksport oraz dodatnie saldo obrotów handlowych produktami przemysłu spożywczego korzystnie oddziałują na krajowy bilans handlowy. polscy producencii eksporterzy żywności cały czas zajmują ważne miejsce na rynku Unii Europejskiej (UE). Skutki pandemii, wojen i innych zjawisk o charakterze kryzysowym, jakich doświadczają obecnie producenci, stawiają przed nimi jednak szereg nowych wyzwań, które mogą powodować trudności z utrzymaniem wysokiej pozycji w gospodarce.
EN
In the conditions of dynamic changes in the external environment, food industry enterprises were forced to deal with many difficulties in the following years. However, producers proved that the food industry is resistant to extraordinary phenomena. Good production, financial and trade results, as well as satisfactory investment activity of enterprises allowed them to achieve a strong position in the economy. As a result, the food industry occupies an important place both on the domestic labour market and makes a relatively large contribution to the production of global output and gross domestic product (GDP). Dynamically developing exports and a positive balance of trade in food industry products have a positive impact on the domestic trade balance. Polish food producers and exporters continue to occupy an important place on the European Union (EU) market. However, the effects of the pandemic, wars and other crisis phenomena that producers are currently experiencing pose many new challenges to them, which may cause difficulties in maintaining a high position in the economy.
W 2023 r. Polska odnotowała rekordowe wyniki w handlu zagranicznym produktami rolno-spożywczymi. wyeksportowano produkty rolno-spożywcze o łącznej wartości 52,1 mld euro, tj. o 8,9% wyższej niż przed rokiem. Niższa dynamika niż w 2022 r. wynikała głównie z notowanych spadków cen na międzynarodowym rynku żywnościowym, co przełożyło się na niższe ceny transakcyjne w eksporcie. Równocześnie tendencje do aprecjacji złotego wobec euro miały negatywny wpływ na konkurencyjność cenową polskich produktów rolno-spożywczych na rynku UE. Pozytywnie na wzrost polskiego eksportu produktów rolno-spożywczych w 2023 r. oddziaływało natomiast zmniejszenie, w porównaniu z rokiem 2022, negatywnego wpływu takich czynników jak koszty importu zaopatrzeniowego, transportu, energii i paliw. Niższa dynamika importu niż eksportu skutkowała zaś rekordowym saldem obrotów handlowych produktami rolno-spożywczymi, które wyniosło 18,7 mld euro (blisko 20% więcej niż rok wcześniej). Z badania wynikało także, że w wyniku wprowadzonych ograniczeń na poziomie unijnym i krajowym wyraźnie zmniejszył się import artykułów rolno-spożywczych z Ukrainy do Polski.
EN
In 2023, Poland recorded unprecedented results in foreign trade of agricultural and food products. Agricultural and food products worth a total of EUR 52.1 billion were exported, which is 8.9% higher than the previous year. The lower growth rate compared to 2022 was primarily due to declining prices in the international food market, which led to lower transaction prices in exports. Additionally, the appreciation of the Polish złoty against the euro negatively impacted the price competitiveness of Polish agricultural and food products in the EU market. On the other hand, the reduction, compared to 2022, of the negative impact of factors such as the cost of supply imports, transportation, energy, and fuels positively influenced the growth of Polish agricultural and food exports in 2023. The slower growth of imports compared to exports resulted in a record trade balance in agricultural and food products, amounting to EUR 18.7 billion (nearly 20% more than the previous year). The study also showed that, as a result of restrictions imposed at the eU and national levels, imports of agricultural and food products from Ukraine to Poland significantly decreased.
W latach 2020-2023 uwarunkowania rynkowe krajowej branży mleczarskiej charakteryzowały się dużą zmiennością i skutkowały rosnącym ryzykiem produkcyjnym i handlowym. Głównym powodem zmienności uwarunkowań rynkowych były makroekonomiczne zmiany w światowej, unijnej i krajowej gospodarce, o których decydowały kryzysy wywołane pandemią COVID-19 i wojną w Ukrainie. W konsekwencji światowe ceny produktów mlecznych wykazywały duże zmiany i determinowały zmienność cen w krajowym łańcuchu marketingowym branży mleczarskiej. Duże zmiany cen skupu surowca mlecznego, cen zbytu i cen w handlu zagranicznym artykułami mlecznymi wpływały na zmienność sytuacji ekonomiczno-finansowej polskiego przemysłu mleczarskiego.
EN
Over the period of 2020-2023 the market environment in domestic dairy sector were quite volatile which resulted in growing risk in production and sales. Macroeconomic changes in the world as well as in the EU domestic economies, triggered by COVID-19 pandemic and war in Ukraine, were a key factor casing the volatility. Reflecting the fact the global prices of dairy products were featured with growing variability, it determined the prices changes along the food chain on the domestic market. Substantial shifts in procurement prices, sale prices and the prices in foreign trade caused variability of financial standing and economic situation of Polish dairy industry.
Rok 2022 to okres zawirowań w światowej gospodarce, wynikających z popandemicznego ożywienia, ale przede wszystkim okres dużej niestabilności na światowych rynkach żywnościowych związanej z inwazją Rosji na Ukrainę. Celem artykułu jest ocena sytuacji przemysłu spożywczego i handlu rolno-spożywczego Polski w 2022 r., a więc w warunkach gwałtownego wzrostu cen surowców rolnych i energetycznych, a w konsekwencji rosnących kosztów ponoszonych przez przedsiębiorstwa przemysłu spożywczego. W opracowaniu przedstawiono niektóre dane produkcyjno-finansowe i handlowe za kilka miesięcy 2022 r. oraz główne kierunki zmian zachodzących w sektorze. Dodatkowo omówiono wydarzenia, które miały największy wpływ na funkcjonowanie rynku spożywczego w ciągu roku. Z analizy wynika, że sektor przetwórstwa spożywczego w Polsce dość dobrze radził sobie z utrudnieniami, jakie wynikały z funkcjonowania w trudnych uwarunkowaniach zewnętrznych. Utrzymanie dobrych wyników produkcyjno-finansowych i wysokiej dynamiki eksportu będzie jednak bardzo trudne. Niekorzystne uwarunkowania zewnętrzne (przede wszystkim wzrost kosztów produkcji) stanowią dla firm spożywczych duże wyzwanie i mogą sprawić, że obniży się dynamika ich rozwoju. Szereg wydarzeń, które miały miejsce na rynku spożywczym wskazuje jednak, że przetwórstwo spożywcze w Polsce nadal jest sektorem o dużym potencjale rozwoju.
EN
The year 2022 was a time of turbulence in the global economy, resulting from the post-pandemic recovery, but above all, a time of high instability on global food markets related to Russia’s invasion of Ukraine. The aim of the article is to assess the situation of the food industry and agri-food trade in Poland in 2022, i.e. in the context of a rapid increase in the prices of agricultural and Energy raw materials, and, consequently, rising costs of food by producers. The study presents selected data on production, finance and foreign trade for several months of the year 2022, as well as the main directions of changes taking place in the sector. In addition, events that had the greatest impact on the functioning of the food market during the year were discussed. The analysis shows that the food processing sector in Poland coped quite well with the difficulties resulting from functioning in difficult external conditions. However, maintaining good production and financial results as well as high export dynamics will be very difficult. Unfavorable external conditions (mainly an increase in production costs) are a great challenge for food companies and may cause a decrease in the dynamics of their development. However, a number of events that have taken place on the food market indicate that food processing in Poland is still a sector with great development potential.
W artykule przedstawiono zmiany w polskim handlu zagranicznym produktami rolno-spożywczymi w 2022 r. oraz I półroczu 2023 r. Omówiono czynniki determinujące polski handel rolno-spożywczy, przedstawiono zmiany poziomu i dynamiki obrotów produktami rolno-spożywczymi, tj. ich eksportu, importu i salda, a także wyniki analizy struktury geograficznej i towarowej. Następnie skoncentrowano się na tendencjach w polskim handlu produktami rolno-spożywczymi z Ukrainą. Pomimo presji zmian zachodzących w otoczeniu zewnętrznym, w 2022 r. wartość polskiego eksportu rolno-spożywczego wzrosła o 27,3%, osiągając 47,9 mld euro, natomiast wartość importu zwiększyła się o 29,2%, do 32,2 mld euro. Tym samym nadwyżka handlowa ukształtowała się na poziomie 15,6 mld euro i była o 23,5% wyższa niż w 2021 r. Rekordowe obroty w polskim handlu rolno-spożywczym były w dużej mierze efektem rosnących cen produktów. W 2023 r. trend ten jest kontynuowany. Dalszy rozwój polskiego eksportu będzie w najbliższych latach determinowany m.in. przebiegiem oraz skutkami konfliktu zbrojnego w Ukrainie, jak również rosnącymi kosztami produkcji, które będą miały bezpośredni wpływ na opłacalność handlu zagranicznego, a tym samym kondycję całego sektora rolno-spożywczego w Polsce.
EN
The article presents changes in Polish foreign trade in agri-food products in 2022 and the first half of 2023. First, the factors determining Polish agri-food trade were discussed, then changes in the level and dynamics of trade in agri-food products were presented, i.e. their exports, imports and balances, as well as the results of the analysis of the geographical and commodity structure. The second part of the article focuses on trends in Polish trade in agri-food products with Ukraine. Despite the pressure of changes in the external environment, in 2022 the value of Polish agri-food exports increased by 27.3%, reaching EUR 47.9 billion, while the value of imports increased by 29.2%, to EUR 32.2 billion. Thus, the trade surplus amounted to EUR 15.6 billion and was 23.5% higher than in 2021. The record-breaking turnover in the Polish agri-food trade was largely the result of rising product prices. In 2023, this trend continues. Further development of Polish exports in the coming years will be determined by the course and effects of the armed conflict in Ukraine, as well as the growing production costs, which will have a direct impact on the profitability of foreign trade, and thus, the condition of the entire agri-food sector in Poland.
W ostatnich latach przemysł spożywczy w Polsce rozwijał się w dynamicznie zmieniających się uwarunkowaniach zewnętrznych. Przedsiębiorstwa umiejętnie dostosowywały się do funkcjonowania w trudnych uwarunkowaniach, co pozwoliło im osiągać dobre wyniki produkcyjno-finansowe i handlowe, a także zachować względnie dobrą aktywność inwestycyjną. Jednocześnie przemysł spożywczy zajmował ważne miejsce w gospodarce narodowej, zarówno na krajowym rynku pracy, jak i wnosząc relatywnie duży wkład w wytwarzanie produkcji globalnej i produktu krajowego brutto (PKB). Dodatnie saldo obrotów handlowych produktami przemysłu spożywczego korzystnie oddziaływało na krajowy bilans handlowy. Polscy producenci i eksporterzy żywności nieprzerwanie zajmowali również ważne miejsce na rynku Unii Europejskiej (UE). Kryzys na rynku surowców energetycznych i rolnych, jakiego doświadczają obecnie producenci, może spowodować osłabienie dynamiki rozwoju sektora i trudności z utrzymaniem jego wysokiej pozycji w gospodarce.
EN
In recent years, the food industry in Poland has been developing in dynamically changing external conditions. However, enterprises skilfully adapted to functioning in difficult conditions, which allowed them to achieve good production, financial and commercial results, as well as maintain relatively good investment activity. At the same time, the food industry occupied an important place in the national economy, both on the domestic labour market and making a relatively large contribution to the production of global production and gross domestic product (GDP). The positive trade balance of food industry products had a positive impact on the national trade balance. Polish food producers and exporters have also continuously occupied an important place on the European Union (EU) market. The crisis on the market of energy and agricultural raw materials, which producers are currently experiencing, may result in a weakening of the dynamics of the sector’s development and difficulties in maintaining its high position in the economy.
Kolejny już rok na świecie trwa pandemia COVID-19, wywołując różnego rodzaju skutki społeczno-gospodarcze. Celem artykułu jest ocena sytuacji przemysłu spożywczego i handlu rolno-spożywczego Polski w 2021 r., a więc w warunkach kryzysu ogólnogospodarczego spowodowanego przez pandemię. W II części opracowania przedstawiono niektóre dane handlowe za jedenaście miesięcy roku oraz omówiono najważniejsze wydarzenia, którymi rynek spożywczy żył w ciągu roku. Z analizy wynika, że polscy producenci żywności z powodzeniem sprzedawali swoje produkty na rynkach zagranicznych. Utrzymanie wysokiej dynamiki eksportu będzie jednak coraz trudniejsze. Zmieniające się uwarunkowania zewnętrzne (wzrost kosztów produkcji, podatków itp.) mogą okazać się dla firm spożywczych dużym wyzwaniem. Szereg zdarzeń, które miały miejsce na rynku spożywczym (m.in. przejęcia kapitałowe, inwestycje firm zagranicznych) wskazuje jednak, że przetwórstwo spożywcze w Polsce jest sektorem o dużych perspektywach rozwoju.
EN
The COVID-19 pandemic has been taking place for another year around the world, causing various social and economic impacts. The aim of the article is to assess the situation of the food industry and agri-food trade in Poland in 2021, i.e. during the overall economic crisis caused by the pandemic. The second part of the study presents some foreign trade data for the eleven months of the year and discusses the most important events that the food market experienced during the year. The analysis shows that Polish food producers successfully sold their products on foreign markets. However, maintaining the high dynamics of exports will be more and more difficult. Changing external conditions (increase in production costs, taxes, etc.) may turn out to be a great challenge for food companies. Nevertheless, a number of events that took place on the food market (including capital acquisitions, investments of foreign companies) indicate that food processing in Poland is a sector with great development prospects.
W.artykule przedstawiono zmiany w polskim handlu zagranicznym produktami rolno-spożywczymi w 2021 r. oraz I.półroczu 2022 r., a także perspektywy jego dalszego rozwoju w warunkach wygasającej pandemii COVID-19, rosnącej inflacji oraz wojny w Ukrainie. Pomimo trudnej sytuacji zewnętrznej, w 2021 r. wartość polskiego eksportu rolno-spożywczego wzrosła o 9,6%, osiągając 37,6 mld euro, natomiast wartość importu zwiększyła się o 10%, do 25 mld euro. Tym samym nadwyżka handlowa ukształtowała się na poziomie 12,6 mld euro i była o 8,9% wyższa niż w 2020 r. Rekordowe obroty w polskim handlu rolno-spożywczym były w dużej mierze efektem rosnących cen produktów. W.2022 r. trend ten jest kontynuowany. Dalszy rozwój polskiego eksportu będzie w najbliższych latach determinowany przebiegiem oraz skutkami konfliktu zbrojnego na Ukrainie, jak również rosnącymi kosztami produkcji, które będą miały bezpośredni wpływ na opłacalność handlu zagranicznego, a tym samym kondycję całego sektora rolno-spożywczego w Polsce.
EN
The article presents the changes in Polish foreign trade in agri-food products in 2021 and the first half of 2022, as well as the prospects for its further development in the conditions of the expiring COVID-19 pandemic, rising inflation and the war in Ukraine. Despite the difficult external situation, in 2021 the value of Polish agri-food exports increased by 9.6%, reaching EUR 37.6 billion, while the value of imports increased by 10% to EUR 25 billion. Thus, the trade surplus amounted to EUR 12.6 billion and was 8.9% higher than in 2020. The record turnover in Polish agri-food trade was largely the result of rising product prices. This trend continues in 2022. The further development of Polish exports in the coming years will be determined by the course and effects of the armed conflict in Ukraine as well as the growing production costs, which will have a direct impact on the profitability of foreign trade, and thus the condition of the entire agri-food sector in Poland.
Analiza sytuacji podażowopopytowej na krajowym rynku ryb w latach 2020-2021 wskazuje, że sektor ten utrzymał wysoką dynamikę wzrostu obserwowaną przed okresem pandemii. Tylko w początkowych miesiącach największych obostrzeń i zaburzeń łańcuchów dostaw w handlu międzynarodowym odnotowano spadki wyników na poszczególnych poziomach rynku, ale straty te zostały szybko odrobione w drugiej połowie 2020 r. Zakłady przetwórstwa ryb osiągnęły 352 mln zł zysku netto, co było wynikiem tylko nieznacznie gorszym od uzyskanego w rekordowym dla branży 2015 r. Wolumen produkcji wyrobów rybnych zwiększono o 4,7%, wartość eksportu o 9,2%, przy 1,7% wzroście popytu na rynku krajowym. Trendy te kontynuowane były w 2021 r., ale skokowy wzrost kosztów produkcji i ogólne czynniki inflacjogenne obserwowane od końca trzeciego kwartału oznaczają kolejny trudny okres dla funkcjonowania tej branży przemysłu spożywczego.
EN
An analysis of the fundamentals of the domestic fish market in the period of 2020-2021 indicates that the sector maintained a high rate of increase observed before the CO VID-19 pandemic. Some decline in sales was observed at the first stage of the pandemic when due to imposition of certain measures, severe distortions along the domestic marketing chain and international trade occurred. However it was promptly worked out in the second half of 2020. Fish processors generated PLN 352 million in net profits, which was only slightly lower than the record level achieved in 2015. With an increase domestic demand by 1,7%, the volume of production increased by 4,7% and the value of exports by 9,2%. These trends continued in 2021. However, the dynamic rise of the production costs and rising inflation, implies a next difficult period in front of the sector.
In the paper, the following problems have been discussed: position of Poland in the world trade of concentrated fruit juices and in production and export of fruit products in our country as well as the tendencies in production and turnovers of foreign trade of fruit juice concentrates in the season of 2021/22. The coefficients of production variability and of export and prices have been calculated. Due to the availability of data, the main attention was focused on the market of apple juice concentrate. The data of the Main Statistical Bureau (GUS), the Ministry of Finances and the unpublished data of the Polish Association of Juices Producers, have been utilized.
PL
W artykule przedstawiono: pozycję Polski w światowym eksporcie zagęszczonych soków owocowych i w produkcji i eksporcie przetworów owocowych w naszym kraju oraz tendencje w produkcji i obrotach handlu zagranicznego koncentratami soków owocowych w sezonach 2011/12-2020/21 i na rynku tych produktów w sezonie 2021/22. Obliczono współczynniki zmienności produkcji, eksportu i cen. Ze względu na dostępność danych główną uwagę skupiono na rynku koncentratu soku jabłkowego. Korzystano z danych GUS, Ministerstwa Finansów oraz niepublikowanych danych Krajowej Unii Producentów Soków.
Na podstawie danych statystycznych pochodzących z bazy FAS Departamentu Rolnictwa Stanow Zjednoczonych (USDA) oraz bazy FAOSTAT Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) przeprowadzono analizę zmian, jakie zaszły w strukturze jednolitego rynku europejskiego surowców oleistych w latach 2000-2019. Unijny rynek przez większość analizowanego okresu charakteryzowały tendencje rosnące. W kontekście produkcji wszystkich roślin oleistych, wzrost wyniosł ponad 70%, przy zwiększeniu powierzchni upraw o 61,4%. Dynamiczny trend wzrostowy dotyczył upraw rzepaku, słonecznika oraz soi. Tempo zmian upraw oliwki europejskiej było znacznie niższe. UE pozostaje liczącym się na świecie producentem oliwek (53,6% udziału w światowej produkcji w 2019 r.), rzepaku (24,3%)oraz słonecznika (18,3%). Ponad połowa unijnych zbiorów rzepaku pochodzi z Francji, Niemiec oraz Polski. Produkcja słonecznika w 70% skupiona jest w Rumunii, Bułgarii i na Węgrzech, a aż 90% oliwek uprawianych w UE pochodzi z Hiszpanii, Włoch oraz Grecji. W Polsce jedyną rośliną oleistą uprawianą na skalę przemysłową pozostaje, niezmiennie od wielu lat, rzepak.
EN
Based on statistical data from the United States Department of Agriculture (USDA) FAS database and the United Nations Food and Agriculture Organization (FAO) FAOSTAT database, an analysis changes in the structure of the single European oil raw materialsmarket in 2000-2019 was carried out. The EU oil crops market has demonstrated upward trends for most of the period analysed. In the context of production of all oil crops, the increase was over 70%, with an increase in cultivated area by 61.4%. A dynamic upward trend could be observed for rapeseed, sunflower and soybean, however the rate of change in the context of olives was significantly lower. The EU remains a globally important producer of olives (53.6% share of world production in 2019), rapeseed (24.3%) and sunflower seeds (18.3%). More than half of the EU rapeseed comes from France, Germany and Poland. Sunflower seeds production is in 70% concentrated in Romania, Bulgaria and Hungary, and as much as 90% of the olives produced in the EU come from Spain, Italy and Greece. In Poland, the only oil crop grown on an industrial scale is rapeseed, which has remained unchanged for years.
Dotychczasowe wyniki produkcyjno-ekonomiczne, finansowe i handlowe za 2020 r. świadczą o dość dużej odporności polskiego przemysłu spożywczego na kryzys spowodowany przez pandemię COVID-19. Mimo dobrych wyników na poziomie całego sektora występuje jednak wyraźne zróżnicowanie sytuacji pomiędzy poszczególnymi branżami. W największym stopniu ucierpiała branża mięsna (w tym drobiarska), mleczarska oraz napojów. Ma to związek głównie z ograniczeniem działalności sektora hotelarsko-gastronomicznego (HoReCa) w okresie lockdownu w Polsce i na świecie. To, że sektor spożywczy dobrze radzi sobie z wyzwaniami, jakie wynikają z funkcjonowania w trudnej pandemicznej rzeczywistości, wynika z kilku przyczyn. Po pierwsze, żywność jest produktem pierwszej potrzeby i cechuje ją niższa elastyczność dochodowa popytu. Po drugie, w porównaniu z innymi działami przetwórstwa przemysłowego łańcuchy dostaw w przemyśle spożywczym są krótsze i mniejsze jest ryzyko ich zerwania. Po trzecie, polscy producenci i eksporterzy żywności konkurują na rynkach zagranicznych głównie ceną. Utrzymanie dobrej kondycji przemysłu spożywczego i wysokiej dynamiki eksportu w warunkach trwającej wciąż pandemii będzie coraz trudniejsze. W dużej mierze zależeć będzie od działań dostosowawczych podejmowanych przez przedsiębiorstwa oraz od polityki gospodarczej realizowanej w trakcie kryzysu.
EN
The current production, economic, financial and trade results for 2020 prove that the Polish food industry is quite resistant to the crisis caused by the COVID-19 pandemic. Although the whole sector performed, on average, well, the situation differed clearly across sectors. The meat, including poultry, dairy and beverage industries suffered the most. This was mainly the result of the limitation of the activities in the hotel and catering industry (HoReCa) during the lockdown in Poland and in the world. The relatively good results of the food industry during the pandemic is as follows. First, food is a basic necessity and is characterized by lower income elasticity of demand. Secondly, compared to other branches of the manufacturing the food industry, supply chains are shorter and there is less risk of breaking them. Third, Polish food producers and exporters compete in foreign markets mainly on price. Maintaining the good results of the food industry and the high dynamics of exports in the conditions of the ongoing pandemic will be more and more difficult. To a large extent it will depend on adjustment measures undertaken by enterprises and on the economic policy implemented during the crisis.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.