Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Transport kolejowy zieloną alternatywą dla lotów krajowych – możliwe scenariusze dla polski

Kaszuba Karolina, Sobieraj Maksym, Stelmach Anna

Journal of KONBiN

|

2026

|

Vol. 56, iss.2

209--226

PL

Wraz z rosnącą świadomością ekologiczną społeczeństwa i rozwojem technologii pojawiają się nowe inicjatywy i rozwiązania mające na celu ograniczenie szkodliwych emisji do środowiska. W transporcie lotniczym proekologiczna idea przejawia się poprzez rozwój technologii biopaliw (SAF) i zwiększanie ich udziału w rynku, techniczny rozwój napędów i konstrukcji płatowców, a także programy rekompensujące szkodliwy wpływ emisji CO2 z lotnictwa, a także poprzez zaangażowanie w sprzyjające ekologii inicjatywy. Przykładem takich działań na szczeblu krajowym jest ograniczanie lotów krajowych i zastępowanie ich koleją dużej prędkości we Francji. Francuzi jako pierwsi korzystają z art. 20 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1008/2008 mówiącego o ograniczeniu wykonywania praw przewozowych ze względu na poważne problemy związane ze środowiskiem. Wprowadzenie takiego rozwiązania w Polsce pozwoliłoby ograniczyć emisję CO2, nie wpływając znacząco na czas podróży. Liczba wytypowanych połączeń zależy od przyjętych kryteriów i może się wahać od kilku do kilkunastu. Analizując czynniki takie jak czas podróży czy długość pokonywanej przez dany środek transportu trasy wytypowano różne warianty. Ze względu na geograficzne położenie Warszawy oraz istniejącą siatkę połączeń kolejowych we wszystkich scenariuszach uznano za korzystne zastąpienie koleją znacznej liczby połączeń ze stolicą. W ostatecznym zestawieniu wariantów wybrano sześć lotów krajowych, których zastąpienie koleją przyczyniłoby się do oszczędności emisji CO2 na pasażera w granicach od 78% do 84% w zależności od trasy. Analiza wybranych wariantów pozwoliła wysnuć wniosek, iż transport kolejowy może z powodzeniem być traktowany jako alternatywa dla transportu lotniczego na trasach krótkich, umożliwiając tym samym zmniejszenie emisji dwutlenku węgla.

EN

With growing public environmental awareness and technological advancements, new initiatives and solutions are emerging to reduce harmful emissions. In air transport, this pro-environmental approach is reflected in the development of biofuel (SAF) technology and its increased market share, the technical advancement of propulsion systems and airframe structures, and programs that help offsetting the impact of aviation CO2 emissions through engagement in initiatives that benefit the environment. An example of such action at the national level is the reduction of domestic flights and their replacement with high-speed rail, implemented in France. The French were the first to take advantage of Article 20 of Regulation (EC) No. 1008/2008 of the European Parliament and of the Council, which limits the exercise of traffic rights due to serious environmental concerns. Implementing such solution in Poland would reduce carbon dioxide emissions without significantly impacting travel time. The number of selected connections depends on the adopted criteria and can range from a few to a dozen. Various variants were identified by analyzing factors such as travel time and route length. Due to Warsaw's geographical location and the existing rail network, a significant number of connections to and from the capital were deemed suitable for rail replacement in all scenarios. In the final analysis, six domestic flights were selected, replacing them with rail would result in CO2 emission savings per passenger ranging from 78 to 84 percent, depending on the route. Analysis of the selected options led to the conclusion that rail transport can be successfully considered an alternative to air transport on short routes, thus reducing carbon dioxide emissions.

2

Analiza wpływu pandemii covid-19 na sektor lotniczy i strategie zapobiegania podobnym kryzysom w przyszłości

Kruszewska Wiktoria, Kowalczyk Julia, Arciechowska Emilia

Journal of KONBiN

|

2026

|

Vol. 56, iss.1

127--148

PL

Artykuł stanowi kompleksową analizę wpływu pandemii COVID-19 na sektor transportu lotniczego w Polsce i na świecie, z uwzględnieniem ekonomicznych, organizacyjnych i operacyjnych skutków kryzysu. Pandemia doprowadziła do największego załamania w historii lotnictwa cywilnego – liczba pasażerów w 2020 r. spadła o ponad 65%, a globalne straty finansowe przewoźników przekroczyły 300 miliardów dolarów. W pracy przedstawiono szczegółowe dane dotyczące spadku liczby operacji lotniczych, redukcji połączeń międzynarodowych, bankructw linii oraz zmiany struktury rynku, w tym wzrostu znaczenia transportu cargo. Przeanalizowano również proces odbudowy sektora po 2021 r., wskazując na różnice przestrzenne i czasowe w regeneracji rynku w Europie, Stanach Zjednoczonych i Azji. Na przykładzie Polski omówiono efekty działań pomocowych w ramach tzw. tarcz antykryzysowych, obejmujących wsparcie płynnościowe dla Polskich Linii Lotniczych LOT, obniżki opłat nawigacyjnych oraz wdrażanie rozwiązań cyfrowych w portach lotniczych. Druga część opracowania ma charakter koncepcyjny i poświęcona jest opracowaniu zintegrowanej strategii zapobiegania podobnym kryzysom w przyszłości. Jej trzon stanowią plany ciągłości działania (Business Continuity Plans, BCP), systemy wczesnego ostrzegania oraz cyfrowa transformacja procesów operacyjnych. Przedstawiono model funkcjonalny BCP obejmujący identyfikację zagrożeń, ocenę ryzyka, plan reagowania, utrzymanie podstawowych funkcji operacyjnych oraz odbudowę po kryzysie. Zaproponowano również ujęcie teoretyczne oparte na algorytmie teorii masowej obsługi typu Non-Preemptive Priority System, pozwalającym modelować przepływ operacji lotniczych o różnym priorytecie w warunkach ograniczonych zasobów. Model ten umożliwia analizę czasu oczekiwania, poziomu wykorzystania zasobów oraz efektywności przydziału priorytetów, co może stanowić narzędzie wspierające procesy decyzyjne w zarządzaniu kryzysowym.

EN

The article presents a comprehensive analysis of the impact of the COVID-19 pandemic on the aviation sector in Poland and worldwide, addressing its economic, organizational, and operational consequences. The pandemic caused the most severe disruption in the history of civil aviation – the number of air passengers decreased by over 65% in 2020, and global airline losses exceeded 300 billion USD. The study provides detailed data on the reduction of passenger operations, international flight suspensions, and airline bankruptcies, as well as the restructuring of the market, including the growing significance of cargo transport. The recovery process of the aviation sector after 2021 is analyzed in terms of its spatial and temporal diversity, emphasizing regional differences between Europe, the United States, and Asia. The article discusses national support measures undertaken in Poland, including financial aid for LOT Polish Airlines, temporary reductions in air navigation charges, and the introduction of contactless digital technologies at airports. The second part of the paper develops a conceptual model of a crisis prevention strategy aimed at enhancing the sector’s resilience to future disruptions. This strategy is based on Business Continuity Plans (BCP), early warning systems, digital transformation, and sustainable development principles. A functional framework of the BCP is proposed, encompassing hazard identification, risk assessment, response planning, continuity of critical operations, and post-crisis recovery. Moreover, a theoretical model derived from queueing theory – the Non-Preemptive Priority System – is introduced as an analytical tool for managing air traffic operations of different priority levels under capacity constraints. This approach enables simulation of waiting times, resource utilization, and the efficiency of priority allocation, thereby supporting decision-making processes in crisis management.

3

Operational challenges in air transport of oversized cargo

Satora Magdalena

Zeszyty Naukowe. Transport / Politechnika Śląska

|

2025

|

z. 129

211--224

EN

This article explores the formal and legal framework governing the air transport of oversized cargo, emphasizing applicable regulations and available aircraft types. Drawing on insights from a semi-structured in-depth interview (IDI) with an industry expert, the study outlines the key stages of the transport process and identifies potential hazards that may arise at each step. Particular attention is given to operational challenges such as regulatory compliance, appropriate aircraft selection, and coordination of logistics. In response, the paper proposes targeted preventive and corrective measures aimed at minimizing disruptions and enhancing the safety and efficiency of operations. The results not only offer practical guidance for industry professionals but also serve as a foundation for future research focused on developing tailored risk assessment tools and methodologies suited to the specific demands for non-standard air cargo transport.

4

The Availability of the European Union’s Strategic Airlift Resources: The Impact of the Russian-Ukrainian War

Jemielniak Mirosław, Piechoczek Eugeniusz

Safety & Defense

|

2025

|

1

45--52

EN

This article analyzes the availability and significance of strategic airlift within the European Union (EU) in the context of the Russian-Ukrainian conflict, which has underscored the need to ensure military mobility and transport independence for European states. This conflict has had a considerable impact on the availability of heavy transport aircraft, such as the Antonov An-124 and the Ilyushin Il-76, previously used by EU and NATO member states. The study discusses the influence of warfare and sanctions on Europe’s transport resources, as well as initiatives aimed at providing alternative logistical solutions, including the Strategic Airlift Capability (SAC) and the Strategic Airlift International Solution (SALIS). The findings indicate new logistical challenges arising from the current geopolitical situation, which may require the development and implementation of more independent European transport capabilities.

5

Legal aspects of air accident investigatio

Fortońska Agnieszka

Prace Naukowe Politechniki Warszawskiej. Transport

|

2025

|

z. 141

29--42

EN

Aircraft accident investigation is a key element of ensuring safety in aviation. This process involves analyzing the causes of aircraft accidents and incidents to prevent future similar events. The article focuses on the legal aspects of aircraft accident investigation, considering international and national legal regulations. The basic legal acts, such as the Convention on International Civil Aviation (Chicago Convention), and regulations of organizations such as ICAO and EASA, are discussed. National legal frameworks are also presented, including the competences of authorities involved in aircraft accident investigation, such as the State Commission on Aircraft Accident Investigation (PKBWL). The study of the legal aspects of the investigation of aviation incidents was conducted based on the analysis of legal acts, international documents, and court decisions. The dogmatic-legal method was used to interpret the regulations concerning the investigation of aviation incidents, both at the international level (Chicago Convention, ICAO), the European Union (regulations), and the national level (acts and regulations governing the activities of the PKBWL). Case studies of selected aviation incidents were also indicated. The study found that the legal system governing air accident investigations is based on the principle of independence of technical investigations from criminal proceedings, which is crucial for effectively preventing future accidents. However, the analysis showed that in practice, there are difficulties in implementing the "just culture" principle. In particular, in some cases, there is a conflict between the requirement for transparency of technical investigations and the needs of law enforcement authorities. The analysis of the legal aspects of investigating aviation incidents indicates the need for further harmonization of international and national regulations to ensure adequate information protection and improve cooperation between investigative bodies and prosecutors. It is also advisable to strengthen the mechanisms for protecting people reporting incidents within the "just culture" system to increase reporting openness and minimize fear of legal consequences.

PL

Badanie zdarzeń lotniczych jest kluczowym elementem zapewnienia bezpieczeństwa w lotnictwie. Proces ten obejmuje analizę przyczyn wypadków i incydentów lotniczych w celu zapobiegania podobnym zdarzeniom w przyszłości. Artykuł koncentruje się na aspektach prawnych związanych z badaniem zdarzeń lotniczych, uwzględniając zarówno międzynarodowe, jak i krajowe regulacje prawne. Omówione zostają podstawowe akty prawne, takie jak Konwencja o międzynarodowym lotnictwie cywilnym (Konwencja Chicagowska) oraz regulacje organizacji takich jak ICAO i EASA. Przedstawione zostają również krajowe ramy prawne, w tym kompetencje organów zajmujących się badaniem zdarzeń lotniczych, takie jak Państwowa Komisja Badania Wypadków Lotniczych (PKBWL). Badanie aspektów prawnych badania zdarzeń lotniczych zostało przeprowadzone na podstawie analizy aktów prawnych, dokumentów międzynarodowych oraz orzecznictwa sądowego. Wykorzystano metodę dogmatyczno-prawną w celu interpretacji przepisów dotyczących badania zdarzeń lotniczych, zarówno na poziomie międzynarodowym (Konwencja Chicagowska, regulacje ICAO), Unii Europejskiej (np. rozporządzenia), jak i krajowym (ustawy i rozporządzenia regulujące działalność PKBWL). Wskazano też studia przypadków wybranych zdarzeń lotniczych. Badanie wykazało, że system prawny regulujący badanie zdarzeń lotniczych opiera się na zasadzie niezależności dochodzeń technicznych od postępowań karnych, co jest kluczowe dla skutecznego zapobiegania przyszłym wypadkom. Analiza wykazała jednak, że w praktyce istnieją trudności związane z wdrażaniem zasady "just culture". W szczególności w niektórych przypadkach dochodzi do konfliktu między wymogiem transparentności dochodzeń technicznych a potrzebami organów ścigania. Analiza prawnych aspektów badania zdarzeń lotniczych wskazuje na konieczność dalszej harmonizacji przepisów międzynarodowych i krajowych w celu zapewnienia skutecznej ochrony informacji oraz poprawy współpracy między organami dochodzeniowymi a prokuraturą. Wskazane jest także wzmocnienie mechanizmów ochrony osób zgłaszających incydenty w ramach systemu "just culture", aby zwiększyć otwartość raportowania i minimalizować obawy przed konsekwencjami prawnymi.

6

Analiza wpływu zastosowania zespołu wentylatorów na zapotrzebowanie na moc elektryczną i parametry akustyczne

Walaszczyk Juliusz, Mazur Wojciech

Instal

|

2025

|

nr 11

38--44

PL

Wentylatory, które są podstawą wentylacji mechanicznej, odpowiadają za znaczącą część energii zużywanej przez układy HVAC. Jednym ze sposobów na poszukiwanie oszczędności energii wydatkowanej na transport powietrza jest stosowanie energooszczędnych silników. Jednakże w ostatnim czasie, pojawia się coraz więcej informacji o możliwości stosowania zespołów wentylatorowych, jako dobrego sposobu na optymalizację kosztów eksploatacyjnych. Niniejszy artykuł ocenia, jaki wpływ na zapotrzebowanie na moc elektryczną i parametry akustyczne ma zastąpienie jednego dużego wentylatora, dwoma lub kilkoma wentylatorami połączonymi równolegle. Dodatkowo w artykule rozważany jest wpływ strumienia powietrza oraz różne metody sterowania prędkością obrotową wentylatorów. Przeprowadzone analizy doprowadziły do wniosku, że liczba wentylatorów w systemie nie ma kluczowego znaczenia. Znaczący potencjał poprawy efektywności energetycznej przy stosowaniu zespołów wentylatorowych raczej tkwi w jednoczesnym integrowaniu ich z wysokowydajnymi silnikami EC. Natomiast w szerszym kontekście, niezależnie od liczby wentylatorów, największy potencjał jest w ograniczaniu strumienia powietrza, gdy tylko pozwalają na to warunki. Kluczowy jest przy tym taki dobór odpowiedniej prędkości obrotowej wentylatorów, aby w instalacji nie było zbyt wysokiego ciśnienia w stosunku do minimalnego ciśnienia, przy którym udaje się zapewnić wymagane strumienie powietrza. Na potrzeby tej pracy wielokrotnie był przeprowadzany proces doboru, co pozwoliło stwierdzić, że podczas projektowania zawsze warto kilkukrotnie dobrać wentylator lub tablicę wentylatorów i dopiero potem wybierać lepsze rozwiązanie. Daje to szansę na ograniczenie zapotrzebowania na moc elektryczną o 7% w stosunku do średniej mocy elektrycznej będącej wynikiem wielu doborów.

EN

Fans, the foundation of mechanical ventilation, account for a significant portion of the energy consumed by HVAC systems. One way to reduce the energy for air transport is to use energy-efficient motors. However, recently, a growing body of information has emerged about the potential of using fan arrays as a good way to optimize operating costs. This article assesses the impact on electrical power demand and acoustic parameters of replacing a single large fan with two or more fans connected in parallel. Additionally, the article considers the impact of airflow and various methods of fan speed control. The conducted analyses led to the conclusion that the number of fans in a system is not crucial. Significant potential for improving energy efficiency when using fan arrays lies in their simultaneous integration with high-efficiency EC motors. However, in a broader context, regardless of the number of fans, the greatest potential lies in limiting airflow whenever conditions allow. Selecting the appropriate fan speed is crucial to ensure that the system pressure does not exceed the minimum pressure at which the required airflow can be achieved. For this work, the selection process was repeated multiple times, which led to the conclusion that it is always worthwhile to repeatedly select a fan or fan array during the design process and only then choose the best solution. This provides the opportunity to reduce electrical power demand by 7% compared to the average electrical power resulting from multiple selections.

7

Analysis of safety indicators in air transport

Kobaszyńska-Twardowska Anna, Gill Adrian

Combustion Engines

|

2025

|

R. 64, nr 1

128--137

EN

The fundamental issues of safety management in air transportation systems are addressed based on the relevant safety indicators and their target levels. These are the so-called Safety Performance Indicators (SPI) and Safety Performance Targets (SPT). The values of the indicated characteristics are derived from past events, using accepted statistical models. Although such a retrospective approach is justified, the authors of this article feel that it requires certain conditions that would allow their use in subsequent years. Therefore, the purpose of the article was to calculate and present current SPI values for selected aviation events and to anticipate problems of their application in the future. In pursuit of this goal, the classification of safety level indicators and methods of their determination are presented. Their use in various situations, including the formation of a number of aviation events and operations, is discussed. Additional statistical measures and the algorithm for using SPI, SPT, and correlation coefficient to support the analysis of safety indicators were proposed.

8

Planning the natural development of a peripheral vertex on the example of a regional airport in Central Europe

Wawrzosek Jacek, Zarajczyk Janusz, Ignaciuk Szymon

Advances in Science and Technology. Research Journal

|

2025

|

Vol. 19, no. 7

377--393

EN

In this paper, a young airport in Central Europe is presented as a peripheral node of a complex network, subject to Luce's natural laws of development. Research conducted since the late 1990s has focused on creating models that apply to the entire network. Even the development of the most important nodes of a complex network, the so-called hubs, is considered as a consequence of the topology of the entire network. The paper considers what laws and models can be applied to a single, peripheral network node, compared to the widely used exponential models. The presented analysis of the dynamics of the scheduled traffic at the Lublin Airport allows for forecasting its further development. Thus, the methods proposed here for the case study of a regional airport enable us to specify a forecast for the further development of any peripheral vertex of a complex network of a transportation system. On the basis of this analysis, it was pointed out, among others, that seasonality expressing the dynamics of a complex network, so far expressed in statistics using the time series method can also be approached in the Elliot waves terminology and used to predict the profitability of a regional airport. It was also established, that since 2015 the regional demand for civil aviation operations in the General Aviation category has been saturated at the Lublin Airport, reaching the level of 1750 operations per year.

9

Central transport hub: Designing the structure of flight procedures

Nowoczyn Tomasz, Specht Mariusz

Advances in Science and Technology. Research Journal

|

2025

|

Vol. 19, no. 11

1--20

EN

Every commercial airport in the world has its own aeronautical navigation procedures, which help manage and control air traffic in the airport’s operational area. The Central Transport Hub (Centralny Port Komunikacyjny, CPK), as Poland’s new international air transport hub, will be no exception. Based on the analysis of the topography and land use in the immediate and wider surroundings of the CPK, which was carried out in Part I of the publication series, it was possible to design the general structure of the STAR arrival, SID departure and ILS approach procedures for all runways of the new airport. Based on international technical guidelines and standards of the ICAO and national standards of the Polish Civil Aviation Authority and the Polish Air Navigation Services Agency, it was possible to establish the preliminary structure of 28 navigation procedures. They serve as a prelude to further work related to optimising air traffic in the Warsaw region, and from a longer and broader perspective, they will help achieve the strategic goals of the CPK and ensure the continuous development of Poland’s air transport sector. Based on the established navigation procedures, four anticipated main traffic flows of aircraft to and from the CPK have been determined: the north-west direction – transatlantic routes serving the United States and Canadian markets as well as Scandinavia; the south-west direction – transcontinental routes serving the Western European and South-Western European markets; the south-east direction – intra-continental routes serving the Central European and Balkan Peninsula markets, and transcontinental routes serving the Turkish, Caucasian, Middle Eastern, Persian Gulf and Indian Peninsula markets; and the north-east market – intra-continental routes serving the East European, Finland and the Baltic States’ market, and transcontinental routes serving the Central Asian, Chinese, Korean and Japanese market. All of the aforementioned traffic flows are in line with the current development strategy for the network of connections of the Warsaw Chopin Airport (ICAO: EPWA) and are also in line with the development strategy for the main national Polish carrier, namely LOT Polish Airlines.

10

Central transport hub: Analysis of ground and airspace environments

Nowoczyn Tomasz, Specht Mariusz

Advances in Science and Technology. Research Journal

|

2025

|

Vol. 19, no. 9

171--188

EN

The planned Central Transport Hub (pol. Centralny Port Komunikacyjny – CPK) is a response to the dynamic increase in the number of air transport operations in Poland and in the region of Central and Eastern Europe. Like any other airport in the world, the modern international hub will operate in a local environment. Its surroundings will undoubtedly exert an impact on the air traffic using the airport. Hence, the aim of this article is to analyse the surroundings on the ground and in the airspace. As part of the study, the topography and land use in the immediate and wider surroundings of the CPK were analysed, the main obstacles for landing and taking off aircraft were determined, and the airspace structure of this region of Poland was characterised. Based on the research carried out, it can be concluded that the surroundings of Poland’s future largest airport are conducive to its uninterrupted and efficient operation on a 24/7/365 basis. The lack of major obstacles (both on the ground and in the airspace), which is particularly noticeable to the east and south of the CPK, favours the flexible adaptation of navigation procedures in such a manner that maintains a balance between efficient and economical traffic flow of aircraft and the environmental impact of air transport. The least design freedom is expected in the eastern and northeastern directions. At this point, it is important to pay attention to highly urbanised areas, restricted airspace zones, and strict nature reserves. Nevertheless, it is entirely possible to connect the CPK to the country’s airway network in these directions. To summarise all the aspects mentioned, it can be concluded that the surroundings of the CPK will not have a negative impact on the future functioning and implementation of the strategic objectives of the airport component of the project. It is possible to implement a sustainable transport development strategy that involves minimising the negative impact of aircraft traffic operating from the CPK while ensuring its cost-effectiveness, ergonomics and safety.

11

Improve the safety of air transport, especially in militarized terrain, by use of side looking airborne radar and space time adaptive processing

Ślesicki Błażej, Ślesicka Anna, Kawalec Adam

Zeszyty Naukowe. Transport / Politechnika Śląska

|

2024

|

z. 123

335--346

EN

The paper explores the potential to enhance aviation safety, particularly in militarized regions, by outfitting aircraft with Side Looking Airborne Radar (SLAR) and employing space-time adaptive processing (STAP) algorithms. The research objective revolves around implementing a model of side-looking airborne radar and the corresponding STAP algorithms. This technology enables the detection of slow-moving targets amidst strong interference, encompassing both passive (clutter) and active (jammer) elements. Slow-moving targets relative to the aircraft's speed include tanks, combat vehicles, command vehicles, artillery, and logistical assets of enemy forces. The theoretical framework of space-time adaptive processing is presented, elucidating the sequential steps of the classical Sample Matrix Inversion Space-Time Adaptive Processing (SMI STAP) algorithm. The paper underscores the significance of characteristic parameters delineating a linear STAP processor. The proposed solution facilitates the detection of enemy combat measures and enhances aviation safety. It outlines a radar model installed beneath the aircraft's fuselage and elucidates algorithms for space-time adaptive processing of radar signals. The simulations conducted within the article were executed using the MATLAB environment. The simulation results indeed suggest that the proposed solution holds promise for deployment in equipping aircraft of one's own military and those engaged in operations within conflict zones. This paper stands as one of the few contributions in the literature addressing the augmentation of aircraft safety through radar and space-time adaptive processing.

12

Cargo transport on the example of a selected mode of transport in Poland

Macioszek Elżbieta

Zeszyty Naukowe. Transport / Politechnika Śląska

|

2024

|

z. 122

181--197

EN

The article presents the problem of the cargo transport with the example of a selected mode of transport in Poland. The volume of goods transported by air transport in 2010-2021 was analysed. Cargo transport in air transport is very popular. From year to year, there is an increase in the volume of transported goods. The coronavirus pandemic, and the related economic crisis did not significantly affect cargo transport, as was the case with passenger transport, the number of which decreased significantly during the pandemic.

13

Sustainable Aviation Fuels as the Path to Carbon Neutrality in Air Transport

Szyc Rafał, Lenort Radim

Rocznik Ochrona Środowiska

|

2024

|

Tom 26

707--715

EN

This paper delves into the evolving landscape of the aviation industry, focusing on Sustainable Aviation Fuels (SAF) as a potential solution to mitigate the environmental impact of air transport. With the aviation sector playing a pivotal role in global connectivity, its growth is shadowed by significant environmental challenges, notably high levels of carbon dioxide emissions and other greenhouse gases. Traditional aviation fuels, largely based on petroleum, are the primary contributors to these emissions, presenting a clear imperative for alternative solutions. This study explores the viability and environmental benefits of SAFs, produced from diverse renewable sources such as biomass, agricultural waste, and solar energy, which can seamlessly integrate into existing aviation infrastructure. The research highlights the technical, economic, and regulatory challenges in transitioning to SAFs while emphasizing their potential to significantly reduce carbon emissions without necessitating major modifications to aircraft technologies. The paper provides a comprehensive analysis of current technologies, production methods, and the market viability of SAFs, including their economic implications in the context of fluctuating oil prices and the industry's drive towards carbon neutrality. By examining the lifecycle emissions and sustainability of various SAFs, this paper contributes to the ongoing discourse on reducing the aviation sector's carbon footprint and enhancing its sustainability profile.

14

Multidimensional comparative analysis of passenger air transport in terms of the recovery from the impact of COVID-19 pandemic and economic security

Kozicki Bartosz

Nowoczesne Systemy Zarządzania

|

2024

|

T. 19, nr 3

15--28

EN

Research objectives and hypothesis/research questions: The aim of the article is to analyze and evaluate data on the number of passengers transported by air transport in 28 European countries between 2019-2024. For the research problem and aim of the study, a research hypothesis was outlined: it is assumed that in the 28 European countries considered, most of them will see an increase in the number of passengers transported by air in 2023 compared to 2019. Research methods: Research methods used in the study were: analysis, comparison, abstraction. Main results: The research shows that from 2012 to 2019, there was a strong increasing trend in the number of passengers transported by air in the 28 analyzed European countries. The number of passengers increased during this period from 941 283 897 to 1 360 391 372 people. In 2020, due to the COVID-19 pandemic, the number of passengers decreased to 360 853 482, and from 2021 to 2023 there are increases that are still lower than the level noted in 2019. It was also observed that in each of the 28 European countries considered, there was an increase in the number of passengers transported in 2023 compared to 2022. Comparing data on the number of passengers between 2019 and 2023, increases were observed in 15 of the 28 European countries considered. The most visible one was seen in Spain: 7 764 194 people. The biggest declines were in Germany: 41 484 618 people. The price of an airline ticket certainly influences the number of passengers. The largest part of it, 56.54%, is the price of fuel. Despite the increase in fuel prices, a substantial increase in the number of passengers transported is noted between 2021-2022; due to the process of recovery from the economic crisis caused by the COVID-19 pandemic. Implications for theory and practice: Development directions indicate that air transport in Europe for 2025-2030 will have to meet new challenges, while adapting to passengers’ expectations and global ecological and technological trends. The modernization of airports and the development of new connections will be crucial to cope with the growing passenger traffic. Many airports are planning to expand terminals and improve traffic management systems. A significant challenge is to integrate air transport with other forms of transport such as railways, buses and ridesharing services to ensure seamless and convenient connections for passengers.

PL

Cel badań i hipotezy/pytania badawcze: Celem artykułu jest analiza i ocena danych dotyczących liczby pasażerów przewiezionych pasażerskim transportem lotniczym w 28 państwach Europy w latach 2019-2024. Dla tak przyjętych problemu badawczego i celu pracy postawiono hipotezę badawczą: przypuszcza się, że w większości państw z 28 rozpatrywanych państw europejskich w roku 2023 zaewidencjonowano wzrost liczby pasażerów przewiezionych transportem lotniczym w porównaniu do 2019 r. Metody badawcze: W opracowaniu zastosowano metody badawcze: analizę, porównanie, abstrahowanie. Główne wyniki: Z przeprowadzonych badań wynika, że w latach 2012-2019 widoczny był silny trend rosnący liczby pasażerów przewożonych pasażerskim transportem lotniczym w 28 analizowanych państwach Europy. W tym okresie nastąpił wzrost liczby pasażerów z 941 283 897 do 1 360 391 372 osób. W roku 2020 z powodu pandemii COVID-19 doszło do spadku liczby pasażerów do poziomu 360 853 482, a w latach 2021-2023 zanotowano wzrosty, które nadal są niższe od poziomu obserwowanego w 2019 r. Zauważono również, że w każdym z 28 rozpatrywanych państw Europy w 2023 r. w porównaniu do 2022 r. nastąpił przyrost liczby przewożonych pasażerów. Porównując dane dotyczące liczby pasażerów pomiędzy rokiem 2019 i rokiem 2023 w 15 na 28 rozpatrywanych państw europejskich zaobserwowano wzrosty. Największy zauważono w Hiszpanii: 7 764 194 osób. Największe spadki odnotowano zaś w Niemczech: 41 484 618 osób. Wpływ na liczbę pasażerów z pewnością ma cena biletu lotniczego. Największą jej część, 56,54%, stanowi cena paliwa. Pomimo wzrostu cen paliw w latach 2021-2022 obserwuje się duży wzrost liczby przewożonych pasażerów. Spowodowane jest to procesem wyjścia z kryzysu gospodarczego wywołanego pandemią COVID-19. Implikacje dla teorii i praktyki: Kierunki rozwoju wskazują, że transport lotniczy w Europie w latach 2025-2030 będzie musiał sprostać nowym wyzwaniom, dostosowując się jednocześnie do oczekiwań pasażerów oraz globalnych trendów ekologicznych i technologicznych. Kluczowa będzie kwestia modernizacji lotnisk oraz rozwój nowych połączeń, aby sprostać rosnącemu ruchowi pasażerskiemu. Wiele lotnisk planuje rozszerzenie terminali oraz ulepszenie systemów zarządzania ruchem. Istotnym wyzwaniem jest integracja transportu lotniczego z innymi formami transportu, takimi jak koleje, autobusy i usługi ridesharingowe, aby zapewnić pasażerom płynne i wygodne połączenia.

15

Prediction of cyber-attacks in air transport using neural networks

Izdebski Mariusz, Michalska Anna, Jacyna-Gołda Ilona, Gherman Laurian

Eksploatacja i Niezawodność

|

2024

|

Vol. 26, no. 4

art. no. 191476

EN

This article addresses the topic of cyber-attacks in air transport, which is crucial for ensuring the safety and reliability of airports and air transport operations. The aim of the article was to present a new method for predicting cyber-attacks in air transport based on neural networks. The task of the neural network was to determine the multiple regression function based on which the probability of a cyberattack occurring at a specified hour and on a specific day of the week is predicted. The probability, depending on the time of the cyberattack occurrence, was determined using theoretical distributions. The method was verified with real data. Verification of the method confirmed its high effectiveness, determined at the level of 92%. The study examined the effectiveness of using the classical multiple regression method in predicting cyber-attacks in air transport. The classical multiple regression model covered only 0.14 of the input data, while the regression model generated by the neural network covered 0.99, indicating the high efficiency of the developed neural network.

16

Analysis of the transport volume of passengers and cargo on the example of the Warsaw-Okęcie international airport (Poland)

Macioszek Elżbieta, Ahac Saša

Zeszyty Naukowe. Transport / Politechnika Śląska

|

2023

|

z. 120

151--164

EN

Currently, the branch of air transport is one of the most dynamically developing branches of transport. Modern air transport systems provide relatively high quality of services in terms of satisfaction, preferences, and tastes of potential recipients, passengers, and freight operators. Air transport systems use highly advanced technologies, equipment, infrastructure, and appropriate rules and procedures in order to ensure the desired quality of services. The article presents an analysis of the volume of passenger and cargo transport in air transport on the example of the Warszawa Okęcie International Airport (Poland). The analysis covered the years from 2011 to 2021. In addition, the market of air services, and air connections with Warszawa Okęcie International Airport were characterized.

17

Selected aspects of sudent education in the field of air transport

Džunda M., Melniková L., Dzurovčin P.

TransNav : International Journal on Marine Navigation and Safety of Sea Transportation

|

2023

|

Vol. 17 No. 3

653--664

EN

In this paper, the issue of teaching professional aviation subjects in the field of higher education air transport was ad‐dressed. We present some research results in the field of didactics of professional aviation subjects, teaching effectiveness, motivation and evaluation of students in education. In this work we present some approaches to the development of didactics of professional subjects in Slovakia. We state that the subject of didactics is the student, teacher and knowledge forming the didactic tri‐angle. Didactics of professional subjects examines the possibilities of transforming the knowledge of technical scientific disciplines into the content of education, didactic systems, teaching projects and the studentʹs knowledge. We researched the area of didactics of professional aviation subjects with a focus on motivating students to study. We managed to involve a large sample of students in the research, which helped us in‐crease the objectivity of the results. Based on the research results, we recommend some measures to increase the quality of higher education of students in the field of air transport. The motivating goal for our research is to support the quality of education at the Faculty of Aeronautics of the Technical University of Košice.

18

The role of heavy transport aircraft operators during COVID-19 pandemic on the example of Strategic Airlift International Solution (SALIS) programme

Biernikowicz Wiktor, Stankiewicz Grzegorz, Kowalski Kazimierz

Rocznik Bezpieczeństwa Morskiego

|

2023

|

R. XVII

33--45

EN

The aim of the article is to analyse the possibilities of heavy and outsize air cargo transport in the field of humanitarian and medical services, as well as to identify factors influencing the organization and efficiency of the transport process during the COVID-19 pandemic. The research was conducted using qualitative methods. The period from 2019 to 2020 was subjected to a detailed analysis. As a part of the research procedure, process analysis was carried out using the method of case study. The COVID-19 pandemic and related restrictions led to significant drop in transport demand. Air sector has been one of the first victim of new pandemic. Supply chain disruptions have become a major challenge for the global economy. Air cargo companies like Antonov Airlines play an active part in global response to the coronavirus delivering medical equipment and vaccines. The results of the study indicate that there was a visible increase in the number of heavy air cargo flights. Many civilian and military entities are involved in the organization of the transport process. The research results can be used to improve the organization of the air cargo transport process especially in the armed forces. The conducted research revealed several problems and challenges in the field of air cargo transport organization. According to the case studies presented despite of all steps taken by both military commands and civilian institutions there is a still room for improvements in the area of transport system optimizing. Detailed conclusions and comments contained in the article may be used to improve the applicable transport procedures.

PL

Celem artykułu jest dokonanie analizy i oceny funkcjonowania rynku ponadgabarytowego transportu lotniczego w obsłudze transportów humanitarnych i medycznych, a także identyfikacja czynników wpływających na organizację i efektywność procesu transportowego podczas pandemii COVID-19. Na potrzeby przygotowania artykułu przeprowadzone zostały badania własne z wykorzystaniem metod jakościowych. Szczegółowej analizie poddano okres od 2019 do 2020 roku. W ramach procedury badawczej przeprowadzono analizę procesów metodą studium przypadku. Analizie poddane zostały dane pozyskane z krajowych oraz międzynarodowych instytucji zajmujących się problematyką transport lotniczego. Pandemia COVID-19 i związane z nią ograniczenia doprowadziły do znacznego spadku popytu na transport. Sektor lotniczy był jedną z pierwszych ofiar nowej pandemii. Zakłócenia łańcucha dostaw stały się głównym wyzwaniem dla światowej gospodarki. Firmy zajmujące się ponadgabarytowym transportem lotniczym, takie jak Antonov Airlines, odgrywają aktywną rolę w minimalizowaniu skutków koronawirusa, dostarczając sprzęt medyczny i szczepionki. Wyniki przeprowadzonych badań w analizowanym okresie wskazują, że nastąpił wyraźny wzrost liczby przewozów ładunków lotniczych. W organizację procesu transportowego zaangażowanych jest wiele podmiotów cywilnych i wojskowych. Wyniki badań mogą być wykorzystane do usprawnienia organizacji procesu transportu lotniczego ładunków, zwłaszcza w siłach zbrojnych. Przeprowadzone badania ujawniły szereg problemów i wyzwań w zakresie organizacji lotniczych przewozów towarowych. Jak wynika z przedstawionych wyników badań, pomimo działań podejmowanych zarówno przez dowództwa wojskowe, jak i instytucje cywilne, wciąż istnieje pole do usprawnień w zakresie optymalizacji systemu transportowego w odniesieniu do sytuacji kryzysowych. Szczegółowe wnioski i uwagi zawarte w artykule mogą posłużyć do usprawnienia obowiązujących procedur transportowych.

19

Czy miejskie wyspy ciepła są zagrożeniem dla transportu lotniczego?

Bylica Arkadiusz, Pashkevich Anton

Przegląd Komunikacyjny

|

2023

|

R. 78, nr 1

14--20

PL

Warunki atmosferyczne zawsze miały ogromny wpływ na transport lotniczy. Biorąc pod uwagę globalne zmiany klimatyczne, które mają na nie duży wpływ, ta problematyka cały czas pozostaje jednym z najbardziej aktualnych tematów badawczych, szczególnie, w kontekście wyżej wymienionej dziedziny transportu. W artykule została podjęta próba przybliżyć zagadnienie miejskiej wyspy ciepła (ang. urban heat island, UHI) i jej potencjalnemu wpływowi na transport lotniczy. Poruszono także aspekt wpływu wyładowań atmosferycznych oraz często towarzyszącym im nawalnym deszczem. Opisane zostały rozwiązania infrastrukturalne oraz proceduralne łagodzące negatywne skutki wpływu niesprzyjających warunków atmosferycznych.

EN

Weather conditions always have a huge impact on air transport. Taking into account global climate changes, which have a great influence on such conditions, this problematic continues to be one of the most current research topics, especially in the context of the above-mentioned field of transport. This article attempts to present the issue of the Urban Heat Island (UHI) and its potential influence on air transport. The aspects of lightning discharges and torrential rains, which are often accompanying them, were also discussed. Additionally, infrastructural and procedural solutions reducing the negative effects of unfavourable weather conditions are described.

20

Safety in unmanned transport in armed conflicts

Magniszewski Marek, Rak Danuta, Kozicki Bartosz, Błaszczak Bartosz

Journal of Sustainable Development of Transport and Logistics

|

2023

|

Vol. 8, No. 2

239--248

EN

Purpose: The main purpose of this paper is to investigate the safety of unmanned transport in armed conflicts, with a particular focus on the Russo-Ukrainian war. Methodology: The authors employ a multidimensional comparative analysis of selected Unmanned Aerial Vehicles (UAVs) used for reconnaissance, combat, and transport tasks. Various sources such as scientific literature, military reviews, historical facts, technical specifications, and illustrations support the arguments and compare different types of UAVs. Results: The authors confirm their research thesis that in current geopolitical conditions, UAVs will become one of the equipment elements of the armed forces of individual European countries. They highlight their diverse functionality, positive impact on safety, and technological progress. Theoretical Contribution: This paper contributes to the field of military technology by providing a comprehensive analysis of the role and impact of UAVs in modern warfare. It offers valuable insights into the evolving nature of conflict and the increasing reliance on unmanned technologies. Practical Implications: The findings of this research have significant practical implications. They suggest that the use of UAVs in future military technologies will become increasingly common, and their combat capabilities and electro-optical equipment will continue to improve. This underscores the need for ongoing research and development in this area to ensure these technologies' safe and effective use in the context of armed conflict.