Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Future horizons in social innovation: advancing employment for people with disabilities

Ejdys Joanna, Gulc Aleksandra Maria, Kononiuk Anna, Magruk Andrzej, Rollnik-Sadowska Ewa

Polish Journal of Management Studies

|

2025

|

Vol. 31, No. 1

84--105

EN

Disability is a complex issue, and people with disabilities encounter employment barriers due to factors such as employer attitudes and workplace accessibility, resulting in a disability employment gap (DEG). Bridging this gap requires a strong policy commitment and innovative strategies that enhance workplace inclusion, fostering greater economic and social integration for individuals with disabilities. This study aims to develop scenarios for social innovations in employing people with disabilities in Polish companies and to identify solutions that represent the most desirable scenario. Using PESTV analysis and scenario-building, the research highlights key factors - political, economic, social, technological, and values-driven-that shape social innovation, resulting in four potential scenarios. Findings suggest that financial support, a commitment to diversity, and collaboration are crucial for implementing inclusive practices that yield long-lasting societal benefits.

PL

Niepełnosprawność stanowi złożone zagadnienie, a osoby z niepełnosprawnościami napotykają bariery w zatrudnieniu wynikające z takich czynników, jak postawy pracodawców oraz ograniczona dostępność miejsc pracy, co prowadzi do występowania luki w ich zatrudnieniu (z ang. Disability Employment Gap, DEG). Zniwelowanie tej luki wymaga silnego zaangażowania politycznego oraz wdrożenia innowacyjnych strategii wspierających inkluzję w miejscu pracy, co może przyczynić się do zwiększenia integracji ekonomicznej i społecznej osób z niepełnosprawnościami. Celem niniejszego badania jest opracowanie scenariuszy innowacji społecznych w zakresie zatrudniania osób z niepełnosprawnościami w polskich przedsiębiorstwach oraz identyfikacja rozwiązań, które odzwierciedlają najbardziej pożądany scenariusz. W oparciu o analizę PESTV oraz metodykę budowania scenariuszy, badanie identyfikuje kluczowe czynniki - polityczne, ekonomiczne, społeczne, technologiczne oraz związane z systemem wartości - które wpływają na kształtowanie innowacji społecznych, prowadząc do wyodrębnienia czterech potencjalnych scenariuszy. Wyniki badania wskazują, że wsparcie finansowe, zaangażowanie w promowanie różnorodności oraz współpraca są kluczowe dla wdrażania praktyk inkluzywnych, które mogą przynieść długotrwałe korzyści społeczne.

2

Rynek usług szkoleniowych z zakresu kompetencji cyfrowych dla osób z niepełnosprawnościami

Pawłowska-Cyprysiak Karolina, Hildt-Ciupińska Katarzyna

Bezpieczeństwo Pracy : nauka i praktyka

|

2025

|

nr 6

18-22

PL

Nowe technologie wpływają na rynek pracy, m.in. na potrzeby pracodawców i pracowników związane z różnymi umiejętnościami i wiedzą - zwłaszcza z kompetencjami cyfrowymi, które umożliwiają bezproblemowe funkcjonowanie w cyfrowym społeczeństwie. W kontekście kompetencji cyfrowych szczególną grupę stanowią osoby z niepełnosprawnościami. Niwelowanie nierówności cyfrowych i ograniczanie cyfrowego wykluczenia tej grupy wymaga wsparcia w postaci szkoleń, warsztatów czy kursów ułatwiających korzystanie z nowych technologii. W artykule przedstawiono wyniki analizy rynku szkoleniowego z zakresu kompetencji cyfrowych dla tej grupy docelowej.

EN

New technologies affect the labor market, including the needs of employers and employees related to various skills and knowledge -especially digital competences that enable smooth functioning in a digital society. In the context of digital competences, people with disabilities constitute a special group. Eliminating digital inequalities and limiting the digital exclusion of this group requires support in the form of training, workshops or courses facilitating the use of new technologies. The article presents the results of the analysis of the training market in the field of digital competences for this target group.

3

Architektura dostępu

Słomka Wojciech

Zieleń Miejska

|

2024

|

Nr 11

16--19

PL

W rzeczywistości mamy moralny obowiązek usunąć bariery utrudniające osobom z niepełnosprawnościami włączanie się w różne aktywności i zainwestować wystarczające fundusze i wiedzę fachową, aby uwolnić ich ogromny potencjał – tak o konieczności zaktywizowania środowiska życia dla osób z niepełnosprawnościami powiedział prof. Stephen Hawking. Ten sam, który pod względem wielkości i znaczenia porównywany jest do Alberta Einsteina, i ten sam, który osobiście doświadczał trudów wynikających z niepełnosprawności.

4

Factors and expected impacts of implementing the European Accessibility Act: economic and social perspectives

Zduńska-Leseux Edyta, Szypulewska-Porczyńska Alina

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2024

|

z. 199

661--670

EN

Purpose: This paper analyses the economic and social impacts of implementing the European Accessibility Act (EAA). The study explores the trade-off between equality and efficiency as conceptualised by Arthur Okun. It evaluates how the EAA aims to enhance accessibility for persons with disabilities within the EU member states. Design/methodology/approach: This paper employs a theoretical framework based on Arthur Okun's concepts of equality and efficiency. The study reviews existing literature, including policy documents and academic research, to outline the EAA's assumptions and provisions. It also analyses the anticipated economic and social effects of the directive's implementation by examining relevant data and case studies. Findings: The study finds that while the EAA promotes greater accessibility and social inclusion for persons with disabilities, significant challenges and risks may limit its effectiveness. These include the economic burden on businesses and national authorities' need for comprehensive and timely implementation. However, the directive has the potential to drive innovation, enhance market competitiveness, and improve the overall quality of life for individuals with disabilities by providing equal opportunities and reducing social disparities. Originality/value: This paper contributes to the discourse on the intersection of economic efficiency and social equality by applying Okun's theoretical framework to the context of the EAA. It offers a unique perspective on the directive's potential impacts, highlighting the importance of designing policies that promote social objectives. The findings provide valuable insights for policymakers, businesses, and disability advocacy groups on the implementation and implications of the EAA.

5

Świadomość dzieci o osobach z niepełnosprawnościami i ich barierach

Szadura Kornelia, Gleń Piotr

Teka Komisji Architektury, Urbanistyki i Studiów Krajobrazowych

|

2024

|

T. 20, nr 1

80--87

PL

W Polsce idea projektowania uniwersalnego, choć zyskała popularność w latach 90. XX wieku, była już wcześniej związana z prawami człowieka i urbanistyką. Obecnie stanowi standard i wymóg prawny w wielu aspektach projektowych. Te-matyka ta dotyka również szeroko pojętego zagadnienia Zrównoważonego Rozwoju (SDG 11), które promują tworzenie miast bez barier i inkluzywnych przestrzeni dla osób z niepełnosprawnościami. Projektowanie uniwersalne, oparte na różnorodności i potrzebach wszystkich użytkowników, ma na celu eliminację przeszkód technicznych, społecznych i psychologicznych, które ograniczają samodzielność i uczestnictwo w życiu społecznym. Istotnym wyzwaniem pozostaje podnoszenie świadomości społecznej oraz uczenie empatii, co prowadzi do naturalnego projektowania przestrzeni dostępnych dla każdego. Pomocne mogą stać się warsztaty dla dzieci, które wprowadzą świadomość o osobach niepełnosprawnych i ich barierach, jak i również pokażą dotychczasową świadomość na podany temat. Wyniki ukazują, że dzieci miały styczność z osobami niepełnospraw-nymi poruszającymi się na wózku i potrafią wskazać bariery architektoniczne dla tych osób, lecz mniejsza jest świadomość o niepełnosprawności wzrokowej.

EN

In Poland, the idea of universal design, although it gained popularity in the 1990s, was previously associated with human rights and urban planning. Currently, it is a standard and legal requirement in many aspects of design. This topic also touches on the broadly understood issue of Sustainable Development (SDG 11), which promotes the creation of cities without barriers and inclusive spaces for people with disabilities. Universal design, based on the diversity and needs of all users, aims to eliminate technical, social and psychological obstacles that limit independence and participation in social life. Raising social awareness and teaching empathy remains a significant challenge, which leads to the natural design of spac-es accessible to everyone. Workshops for children can be helpful, introducing awareness about people with disabilities and their barriers, as well as showing the current awareness on the given topic. The results show that children had contact with disabled people moving in wheelchairs and can indicate architectural barriers for these people, but there is less awareness of visual impairment.

6

Diseases of the nervous system as a cause of disability

Skorupa Aleksandra, Pawłowska Paulina, Nowińska Aleksandra, Nieradko-Iwanicka Barbara

Polish Hyperbaric Research

|

2024

|

nr 3(88)

77--86

EN

Disability, in most cases, is caused by the devastation of the body by a chronic disease or cancer. Therefore, the aspect of prevention is extremely important, which we can only apply with knowledge of the most common diseases leading to disability. It is clear that the number of patients suffering from diseases of the nervous systems is increasing with age. Specifically, we can highlight severe strokes with evident neurological deficits, tumors of the central nervous system, encephalopathies, peripheral nerve damage, neurologic inflammatory diseases, epilepsy, back pain as the most common diseases in the nervous system. Patients affected by these conditions have various levels of disability, which also largely depends on the severity of the diseases at the time of diagnosis. The main objective of the study was to find what is the incidence of disability certificate issuing due to neurological diseases in Lublin. Material and methods Data was obtained through query to the Municipal Disability Assessment Centre in Lublin for the period 2006-2021. Results The highest number of disability certificates due to neurological diseases, as many as 966, was issued in Lublin in 2015. Disability certificates of a moderate degree prevailed. The most numerous group of beneficiaries were people aged 41-60. In the period under study, such a certificate was received mostly by women. Persons with secondary education predominated. The overwhelming majority of these persons were not professionally employed. Analyzing the reasons for issuing disability certificates, the most frequent were diseases of the locomotor system, second were circulatory and respiratory system diseases and third were neurological diseases. Conclusions Diseases of the nervous system are the 3rd most common cause of issuing disability certificates in Lublin from 2006-2021. The recipients were mainly middle-aged women with a secondary education. The problem is getting more and more common, therefore the prevention is crucial to decrease the number of patients with disability due to the diseases of the nervous system.

PL

Niepełnosprawność w większości przypadków jest spowodowana wyniszczeniem organizmu przez chorobę przewlekłą lub nowotwór. Dlatego niezwykle ważny jest aspekt profilaktyki, którą możemy zastosować jedynie mając wiedzę na temat najczęstszych chorób prowadzących do niepełnosprawności. Oczywiste jest, że wraz z wiekiem zwiększa się liczba pacjentów cierpiących na choroby układu nerwowego. W szczególności jako najczęstsze choroby układu nerwowego można wyróżnić ciężkie udary z wyraźnymi deficytami neurologicznymi, nowotwory centralnego układu nerwowego, encefalopatie, uszkodzenia nerwów obwodowych, neurologiczne choroby zapalne, padaczkę, bóle pleców. Pacjenci dotknięci tymi schorzeniami charakteryzują się różnym stopniem niepełnosprawności, który także w dużej mierze zależy od stopnia zaawansowania choroby w momencie rozpoznania. Głównym celem badania było poznanie częstotliwości wydawania orzeczeń o niepełnosprawności ze względu na choroby neurologiczne w Lublinie. Materiał i metody Dane uzyskano poprzez kwerendę do Miejskiego Ośrodka Orzekania o Niepełnosprawności w Lublinie za lata 2006-2021. Wyniki Najwięcej orzeczeń o niepełnosprawności ze względu na choroby neurologiczne, bo aż 966, wydano w Lublinie w 2015 roku. Przeważały orzeczenia o stopniu niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym. Najliczniejszą grupę beneficjentów stanowiły osoby w wieku 41-60 lat. W badanym okresie certyfikat taki otrzymywały głównie kobiety. Dominowały osoby z wykształceniem średnim. Zdecydowana większość tych osób nie była zatrudniona zawodowo. Analizując przyczyny wydania orzeczenia o niepełnosprawności, najczęściej wymieniane były choroby narządu ruchu, na drugim miejscu znajdowały się choroby układu krążenia i oddechowego, a na trzecim - choroby neurologiczne. Wnioski Choroby układu nerwowego są trzecią najczęstszą przyczyną wydania orzeczenia o niepełnosprawności w Lublinie w latach 2006-2021. Dotykają głównie kobiety w średnim wieku, posiadające wykształcenie średnie. Problem staje się coraz powszechniejszy, dlatego też profilaktyka jest kluczowa, aby zmniejszyć liczbę osób niepełnosprawnych na skutek chorób układu nerwowego.

7

Ocena skuteczności kompleksowej rehabilitacji osób z niepełnosprawnościami na podstawie ICF

Najmiec Andrzej, Tokarski Tomasz, Bugajska Joanna

Bezpieczeństwo Pracy : nauka i praktyka

|

2024

|

nr 4

18-23

PL

Pilotażowy program kompleksowej rehabilitacji osób z niepełnosprawnościami był realizowany przez PFRON w partnerstwie z Centralnym Instytutem Ochrony Pracy - Państwowym Instytutem Badawczym (CIOP-PIB) oraz ZUS w latach 2018-2023. W jego trakcie ponad 600 uczestników odbyło kilkumiesięczną kompleksową rehabilitację w czterech ośrodkach. W opracowanym modelu rehabilitacji kompleksowej głównym narzędziem diagnostycznym, które różnym grupom specjalistów umożliwiło współpracę w różnych obszarach oddziaływań, była Międzynarodowa Klasyfikacja Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia (ICF). Wielu uczestników osiągnęło zamierzony cel - podjęło aktywność zawodową dostosowaną do ich możliwości, potrzeb i preferencji. Duża część osób uaktywniła się, poprawiła swoje samopoczucie psychiczne i fizyczne oraz zdobyła wiedzę, którą może wykorzystać w przyszłej pracy. Niniejszy artykuł przedstawia wybrane wyniki oceny skuteczności działań rehabilitacyjnych, będącej różnicą końcowych i początkowych wyników badań w różnych kategoriach klasyfikacji ICF.

EN

The pilot comprehensive rehabilitation program for persons with disabilities was implemented by PFRON in partnership with the Central Institute for Labor Protection - National Research Institute (CIOP-PIB) and ZUS in 2018-2023. During it, over 600 participants underwent several months of comprehensive rehabilitation in four centers. In the developed model, the main diagnostic tool that enabled various groups of specialists to cooperate in various areas of impact was the International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF). Many participants achieved their intended goal - they undertook professional activity tailored to their capabilities, needs and preferences. A large number of people became active, improved their mental and physical well-being and gained knowledge that they can use in their future work. This article presents selected results of the assessment of the effectiveness of rehabilitation impacts, which is the difference between the final and initial research results in various categories of the ICF classification.

8

Proposal for an evacuation procedurę for people on the autism spectrum at the scene of an emergency operation

Rozwadowski Filip, Szykuła-Piec Barbara

Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej

|

2023

|

Nr 88 (tom 2)

141--158

EN

This article presents issues related to the action of rescuers when dealing with people on the autism spectrum during a rescue operation requiring evacuation. The study aims to compile a list of behaviours that responders may encounter in their operations and to propose a procedurę for effective handling of individuals with special needs within this group. The research proces comprised an analysis of the literature on the subject and interviews in writing conducted with employees of educational institutions. Findings of the research were then used to create a graphic depicting the strength of the symptoms and a table of behaviours that a firefighter may face in a rescue situation. Those findings clearly indicate the difficulty of communicating with people on the spectrum and the variety of behaviours and reactions a firefighter may encounter. Based on the information received during the interviews, a procedure for dealing with evacuation situations is proposed. It is illustrative in nature, as functioning on the spectrum is characterised by an extensive set of behaviours. However, it provides some sort of foundation on which basic rescue operations can be based.

PL

Artykuł przedstawia kwestie związane z działaniami ratowniczymi w przypadku kontaktu z osobami ze spektrum autyzmu podczas akcji ratunkowej z koniecznością przeprowadzenia ewakuacji. Celem badania jest stworzenie listy zachowań, z jakimi ratownicy mogą się spotkać w trakcie swoich działań, oraz zaproponowanie procedury skutecznego postępowania z jednostkami z potrzebami specjalnymi w ramach tej grupy. Proces badawczy obejmował analizę literatury przedmiotu oraz przeprowadzenie wywiadów w formie pisemnej z pracownikami placówek edukacyjnych. Wnioski z badania zostały następnie wykorzystane do stworzenia grafiki przedstawiającej siłę symptomów oraz tabeli zachowań, z jakimi strażak może się spotkać w sytuacji ratunkowej. Wyniki jednoznacznie wskazują na trudność komunikacji z osobami ze spektrum autyzmu oraz zróżnicowanie zachowań i reakcji, z jakimi może zetknąć się strażak. Na podstawie informacji uzyskanych podczas wywiadów proponowana jest procedura postępowania w sytuacjach ewakuacyjnych. Ma ona charakter ilustracyjny, ponieważ funkcjonowanie w obszarze spektrum autyzmu cechuje się rozległym zestawem zachowań, jednak stanowi swoiste podstawy do przeprowadzania podstawowych operacji ratunkowych.

9

Modelling evacuation from a public building regarding the safety of employees with disabilities in an emergency

Szykula-Piec Barbara, Piec Robert, Cisek Marcin, Cisek Grzegorz

Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej

|

2023

|

Nr 88 (tom 2)

179--197

EN

This study aims to verify, which of the selected variables affects efficient evacuation by modeling the evacuation of people from an existing building, using Pathfinder computer software. The variables include both the organization of workstations (work spaces for people with disabilities, their placement, and evacuation assistants) and the evacuation supporting equipment (ramps, elevators, wheelchairs, chairs, mattresses). The following were used to achieve the objective of the work: a simulation using Pathfinder computer software was carried out with a model of an actual building erected in 2008. This building incorporates lecture halls, faculty rooms, computer labs, administrative staff rooms and sanitary and technical rooms. The building has been adapted for people with disabilities. Summarizing the results of the simulation, evacuation time increases when people with disabilities are on higher floors. The greater the number of assistants helping people with disabilities, the shorter the evacuation time.

PL

Niniejsze badanie ma na celu sprawdzenie, które z wybranych zmiennych wpływają na skuteczną ewakuację poprzez modelowanie ewakuacji ludzi z istniejącego budynku przy użyciu oprogramowania komputerowego Pathfinder. Zmienne obejmują zarówno organizację stanowisk pracy (miejsca pracy dla osób niepełnosprawnych, ich rozmieszczenie i asystentów ewakuacji), jak i sprzęt wspomagający ewakuację (rampy, windy, wózki inwalidzkie, krzesła, materace). Do osiągnięcia celu pracy wykorzystano symulację przy użyciu oprogramowania komputerowego Pathfinder, przeprowadzoną na modelu rzeczywistego budynku, który został zbudowany w 2008 r. Budynek ten zawiera sale wykładowe, pokoje wykładowców, laboratoria komputerowe, pokoje pracowników administracyjnych oraz pomieszczenia sanitarne i techniczne. Budynek jest przystosowany dla osób niepełnosprawnych. Podsumowując wyniki symulacji, czas ewakuacji wzrasta, gdy osoby niepełnosprawne znajdują się na wyższych piętrach. Im większa liczba asystentów pomagających osobom niepełnosprawnym, tym krótszy czas ewakuacji.

10

Teoria i praktyka w nauczaniu projektowania uniwersalnego

Gleń Piotr, Riekste Anna

Teka Komisji Architektury, Urbanistyki i Studiów Krajobrazowych

|

2023

|

T. 19, nr 1

87--96

PL

W niniejszym artykule przedstawione zostały wyniki prac warsztatowych przeprowadzonych na zajęciach z przedmiotu „Projektowanie uniwersalne” na kierunku Architektura, Wydziału Budownictwa i Architektury Politechniki Lubelskiej. Badania dotyczyły dostępności dla osób niepełnosprawnych kampusu Politechniki Lubelskiej. Opracowane przez studentów analizy służyły wprowadzaniu rozwiązań projektowych poprawiających funkcjonalność zarówno całego założenia kampusu uczelni jak również zlokalizowanych na nim obiektów architektonicznych. Analizowane było założenie urbanistyczne oraz funkcjonalno-użytkowe każdego z obiektów znajdującego się na kampusie.

EN

This article presents the results of the workshop work carried out in the classes of the subject "Universal Design" at the Faculty of Architecture of the Faculty of Construction and Architecture of Lublin University of Technology. The research concerned accessibility for people with disabilities of the Lublin University of Technology campus. The analyses developed by the students were used to introduce design solutions to improve the functionality of both the entire premise of the university campus and the architectural objects located on it. The urban planning assumption was analyzed, as well as the functional-utility of each object located on the campus.

11

Analysis of the concept of an accessibility map for people with disabilities for the integrated transfer hub

Chruzik Katarzyna, Uchroński Piotr, Krzyżewska Iwona

Prace Naukowe Politechniki Warszawskiej. Transport

|

2023

|

z. 137

39--54

EN

Transportation accessibility for people with disabilities is the challenge of our time. In Poland, there are more than 3 million people with disabilities who have legal proof of disability. In reality, there are many more - from 4 to as many as 7 million. Thus, there is a need to actively include this group of people in social life, including in the area of public transportation. This work aims to present issues related to the accessibility of integrated interchanges for people with special needs. The work also points to a key issue for transport system managers related to and aggregation of knowledge necessary to implement the changes in transport infrastructure. Information about the needs of people with disabilities is, in turn, a prerequisite for proper universal design, which is already becoming noticeable in many areas of social and economic life. As technology evolves, so do the methods of obtaining information about the needs of people with disabilities. The difficulty here, however, is to develop tools that take into account the degree of disability of the specific people from whom we would like to obtain information. The authors in the paper justify, on the one hand, measures that aim to eliminate the difficulties that a person with special needs may encounter when traveling by various means of transportation, and on the other hand, point to certain solutions and tools that are used to acquire knowledge that will consequently allow the precise adaptation of the current infrastructure to the needs precisely defined by these people. The aggregation of knowledge also has additional significance in terms of increasing transportation accessibility for people with disabilities. It enables the informed design of new facilities and supporting infrastructure to take into account the changing needs of people with disabilities.

PL

Dostępność transportowa dla osób z niepełnosprawnością jest wyzwaniem naszych czasów. W Polsce osób z niepełnosprawnościami, które mają prawne potwierdzenie niepełnosprawności, jest ponad 3 mln. W rzeczywistości jest ich dużo więcej - od 4 do nawet 7 mln. Zachodzi więc konieczność aktywnego włączenia tej grupy osób do życia społecznego, również w obszarze transportu publicznego. Niniejsza praca ma na celu przedstawienie problematyki związanej z dostępnością zintegrowanych węzłów przesiadkowych dla osób o szczególnych potrzebach. Praca wskazuje również na kluczowe dla zarządzających systemami transportowymi zagadnienie związanie oraz agregacją wiedzy koniecznej do wdrożenia niezbędnych zmian w infrastrukturze transportowej. Informacje o potrzebach osób z niepełnosprawnościami są z kolei warunkiem właściwego projektowania uniwersalnego, które staje się już zauważalne w wielu obszarach życia społecznego i gospodarczego. W miarę rozwoju technologicznego, zmieniają się również metody pozyskiwania informacji o potrzebach osób z niepełnosprawnościami. Trudnością tutaj jest jednak opracowanie narzędzi, które uwzględnią stopień niepełnosprawności konkretnych osób, od których informację chcielibyśmy uzyskać. Autorzy w pracy uzasadniają z jednej strony działania, które zmierzają do eliminacji utrudnień, z jakimi może się spotkać osoba ze szczególnymi potrzebami podczas podróży różnymi środkami transportu, z drugiej strony wskazują na pewne rozwiązania i narzędzia, które służą do pozyskiwania wiedzy, pozwalającej w konsekwencji na precyzyjne dostosowanie bieżącej infrastruktury do ściśle określonych prze te osoby potrzeb. Agregacja wiedzy ma także dodatkowe znaczenie w zakresie zwiększenia dostępności transportowej dla osób z niepełnosprawnością. Umożliwia ona świadome projektowanie nowych obiektów i infrastruktury towarzyszącej z uwzględnieniem zmieniających się potrzeb osób z niepełnosprawnościami.

12

"Doing disability differently - we change the world!". Przegląd dobrych praktyk na podstawie wybranych budynków publicznych w Warszawie

Kuryłowicz Ewa, Malik-Trocha Hanna

Builder

|

2023

|

R.27, nr 7

26--31

PL

W ciągu ostatniej dekady obserwujemy politykę rozwoju miast opartą na projektowaniu uniwersalnym. Zmiany w odniesieniu do przepisów budowlanych nie są już tak dynamiczne i skuteczne, jak byśmy tego wszyscy oczekiwali. Co do zasady na projektowanie uniwersalne składają się: dostępność (accessibility), użyteczność (usability) i inkluzowość (inclusive design). Takie podejście bywa niejednoznaczne, często sprzeczne, obalające mity o niepełnosprawności, a równocześnie wskazujące na różnorodności i złożoności osób z niepełnosprawnościami. Jako architekci mamy tendencję do redukowania niepełnosprawności do medycznego pojęcia. „Doing disability differently”, czyli, tłumacząc to luźno: nowe, innowacyjne połączenie niepełnej sprawności i architektury - takie hasło niosła książka Jos Boys wydana w 2014 roku [1]. Jos Boys zauważa, że przepisy budowlane pojmują niepełnosprawność jako coś, czemu należy sprostać, uciekając się do normatywnych, gotowych rozwiązań. Podejście do problemu jest decydujące dla sposobów jego rozwiązania. Eldridge Cleaver, działacz amerykańskich Czarnych Panter, zasłynął powiedzeniem: „Nie ma neutralności na świecie. Albo jesteś częścią rozwiązania, albo stajesz się częścią problemu” [2]. Prezentowane w artykule przykłady to budynki publiczne, uniwersyteckie i komercyjne nagrodzone w konkursach architektonicznych za dostępność. Zaprojektowane przez świadomych projektantów, kierujących się wiedzą, umiejętnością oceny, uwzględniając możliwości fizyczne, percepcyjne, orientacje, rozumienie i odczuwanie przestrzeni.

EN

Over the last decade, we have observed a policy of urban development based on universal design. As a rule, universal design consists of: accessibility, usability and inclusive design. Such an approach is sometimes ambiguous, often contradictory, dispelling myths about disability, and at the same time pointing to the diversity and complexity of people with disabilities. As architects, we tend to reduce disability to a medical term. “Doing disability differently” or, to loosely translate it: a new, innovative combination of disability and architecture - this was the motto of Jos Boys' book published in 2014 [1]. Jos Boys notes that building codes understand disability as something to be met by resorting to prescriptive, off-theshelf solutions. The approach to the problem is decisive for the ways to solve it. Eldridge Cleaver, an American Black Panther activist, famously said: “There is no neutrality in the world. Either you are part of the solution or you become part of the problem” [2]. The examples presented in the article are public, university and commercial buildings, awarded in architectural competitions for accessibility. Designed by conscious designers, guided by knowledge, the ability to assess, taking into account physical and perceptual capabilities, orientation, understanding and feeling space. What does it actually make these buildings accessible and open to everyone?

13

Pracownicy z niepełnosprawnością. Szczególne uprawnienia w pracy

Paszkowska Małgorzata

Promotor BHP

|

2022

|

nr 10

30--36

PL

Pracownikom z orzeczoną niepełnosprawnością w miejscu pracy przysługują szczególne uprawnienia. Ile może wynosić ich czas pracy oraz jakie przysługują im dodatkowe zwolnienia?

14

Inclusive design strategies for museums. Targets and remarks for wider access to culture

Marconcini Sebastiano

Ochrona Dziedzictwa Kulturowego

|

2022

|

Nr 14

23--32

EN

Museums are repositories of culture, knowledge, and values that everyone should be able to have access to. To this end, specific attention should be paid to the issue of disability when designing or operating such facilities. Despite an increased awareness, many designers still lack a full understanding of the complexity of people's needs and the topic of inclusion. Through an excursus of the evolving concept of diversity and how design can provide an enabling or disabling built environment, this paper aims at setting the cognitive framework to address the issue of broader fruition in museum spaces. Particularly, the focus of this contribution is on the European context, its historical cities and cultural heritage. Therefore, the needs of inclusion must be balanced with those of conservation, adding an extra layer of complexity. The museum will then be examined from an inclusive perspective, highlighting the issues to be addressed and providing some suggestions on the tools available to overcome them and grant everyone access to culture.

PL

Muzea są repozytoriami kultury, wiedzy i wartości, do których każdy powinien mieć dostęp. W tym celu należy zwrócić szczególną uwagę na kwestię niepełnosprawności podczas projektowania lub funkcjonowania takich obiektów. Pomimo zwiększonej świadomości wielu projektantów nadal nie rozumie w pełni złożoności potrzeb ludzi i tematu inkluzji. Poprzez ukazanie rozwoju ewoluującej koncepcji różnorodności i tego, jak projektowanie może zapewnić środowisko umożliwiające lub uniemożliwiające dostep do sztuki, niniejszy artykuł ma na celu wyznaczenie ram poznawczych, aby podjąć kwestię szerszych rozwiązań udostępniania w przestrzeniach muzealnych. W szczególności, niniejsza praca skupia się na kontekście europejskim, jego historycznych miastach i dziedzictwie kulturowym. Dlatego potrzeby inkluzji muszą być zrównoważone z potrzebami konserwacji, co dodaje dodatkową warstwę złożoności. Muzeum zostanie następnie przeanalizowane z perspektywy inkluzywnej, podkreślając kwestie, którymi należy się zająć i dostarczając kilku sugestii na temat dostępnych narzędzi, aby je przezwyciężyć i przyznać każdemu dostęp do kultury.

15

Zarządzanie programistami z dysleksją – systematyczny przegląd literatury

Janus-Wiśniewska Joanna

Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej. Organizacja i Zarządzanie

|

2021

|

Nr 84

49--75

PL

Głównym celem przeglądu piśmiennictwa była analiza prac związanych z zarządzaniem programistami z niepełnosprawnościami, ze szczególnym uwzględnieniem dysleksji. Systematyczny przegląd literatury został przeprowadzony na podstawie wzorca PRISMA 2020. Bazy danych będące źródłem informacji były przeszukiwane w czerwcu 2021 r. w myśl zasady należytej staranności. Z 2324 prac po pierwszym etapie przeglądu otrzymano 90 pozycji literaturowych, a po drugim etapie – 2 artykuły. Pierwszy odnosi się do zarysu profilu programisty mającego dysleksję i pokazuje brak literatury na temat programistów z dysleksją. Drugi artykuł dotyczy pracy zdalnej podczas trwania pandemii COVID-19, którą wykonują specjaliści z różnych branż, w tym programiści – osoby neuronietypowe. Stwierdzono, że osoby neuronietypowe często mają szczególne potrzeby komunikacyjne i preferencje, podwyższoną wrażliwość sensoryczną oraz wyzwania związane z funkcjonowaniem wykonawczym. Wykonany przegląd literatury wskazuje na lukę badawczą, mimo że problem dysleksji dotyczy ok. 10% dorosłej populacji. Zasadne i wartościowe jest prowadzenie badań w różnych aspektach zarządzania ludźmi z branży IT – nie tylko uwzględniając programistów. Znaleziona luka badawcza odnosi się do niedostatecznie zbadanych obszarów, jak te związane z zarządzaniem pracownikami, w tym programistami z dysleksją, co daje możliwość dalszych badań.

EN

The main objective of conducting the literature review was to analyse work related to the management of programmers with disabilities, with a particular focus on dyslexia. A systematic literature review was conducted based on the PRISMA 2020 template. The databases providing the information were searched in June 2021 according to the due diligence principle. Out of 2324 papers, 90 literature sources were obtained after the first stage of the review and 2 articles after the second stage. The first article contains an outline of the profile of a dyslexic programmer and points to the lack of literature on dyslexic programmers. The second article relates to remote work during the COVID-19 pandemic, which is carried out by professionals from different industries including programmers – neuroatypical individuals. It was found that neuroatypical individuals often have specific communication needs and preferences, heightened sensory sensitivity, and challenges with executive functioning. The literature review performed indicates a research gap, despite the fact that dyslexia affects approximately 10% of the adult population. It is legitimate and valuable to conduct research on the different aspects of managing people in the IT industry – not just including programmers. The research gap found relates to under-researched areas, such as those related to managing employees including dyslexic programmers, which provides an opportunity for further research.

16

People with disabilities in the labour market – main challenges, first needs

Małecka Joanna, Czerkawski Dominik, Weber Gerhard

Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej. Organizacja i Zarządzanie

|

2021

|

Nr 83

81--95

EN

The analysis of labour market participation of the working-age population is a complex issue due to the multitude of factors determining this phenomenon, e.g. age, material status, availability of labour market offers to meet individual employee’s needs. People with disabilities are undoubtedly among those most at risk of social exclusion, which is clearly indicated and underlined by the issues addressed in this article. The current economic situation in Poland makes it possible for people with disabilities to undertake professional activity, especially in so-called sheltered employment conditions – in sheltered workshops, as well as in open employment conditions – in commercial enterprises. The results of research presented in this article are intended to present the economic situation of people with disabilities in Poland in comparison with other EU countries. Based on the results of own research, carried out in cooperation with a non-profit organisation – one of the most recognisable student associations in Polandand on statistics from individual EU countries collected by government institutions, a model was created to forecast the demand for jobs in both market environments. The need of people with disabilities both to integrate with non-disabled people and their reluctance to work in closed environments of people with disabilities and the resulting social conditions were recognized.

PL

Analiza aktywności zawodowej ludności w wieku produkcyjnym jest zagadnieniem złożonym ze względu na mnogość czynników determinujących to zjawisko, takich jak np. wiek, status materialny, dostępność ofert na rynku pracy dostosowanych do indywidualnych potrzeb pracownika. Osoby z niepełnosprawnościami są niewątpliwie jednymi z najbardziej narażonych na ryzyko wykluczenia społecznego, co wyraźnie wskazuje i podkreśla problematyka podjęta w artykule. Obecna sytuacja gospodarcza w Polsce pozwala osobom z niepełnosprawnościami na podjęcie działalności zawodowej, zwłaszcza w tzw. warunkach pracy chronionej – zakładach pracy chronionej, a także w warunkach pracy otwartej – w przedsiębiorstwach komercyjnych. Wyniki badań prezentowane w artykule mają na celu przybliżenie sytuacji gospodarczej osób z niepełnosprawnościami w Polsce na tle innych krajów UE. Na podstawie wyników badań własnych, przeprowadzonych przy współpracy z organizacją non profit – jednym z najbardziej rozpoznawalnych stowarzyszeń studenckich w Polsce – i dzięki statystykom z poszczególnych krajów UE kolekcjonowanym przez instytucje rządowe, stworzono model umożliwiający prognozowanie zapotrzebowania na miejsca pracy w obu środowiskach rynkowych. Dostrzeżono bowiem potrzebę osób z niepełnosprawnością zarówno do integracji z osobami pełnosprawnymi, jak i ich niechęć do aktywności zawodowej w zamkniętych środowiskach osób tylko z niepełnosprawnościami i wynikających z tego uwarunkowań społecznych.

17

Automotive Services Centre for the Disabled Persons. Review of research and development works in 2015-2020

Stasiak-Cieślak Beata, Malawko Piotr, Szczepański Tomasz

Transport Samochodowy

|

2021

|

z. 1

29--33

EN

In 2020, there was the 5th anniversary of establishing, by the Director of the Motor Transport Institute, the Automotive Service Centre for the Disabled Persons together with the National Information Point, the only information, training and research centre in Poland, supporting the community of people with physical disabilities in the area of mobility. This study is an overview of the research and social work to date, scientific publications and pro-social tasks that contributed to the development of motorism in this social group. Such activities are part of the mission of the Institute, which coordinates and promotes scientific research and development works in the field of road transport, while developing innovative technical, organizational and economic solutions. ASC is an example of an innovative comprehensive organizational solution, based on the needs of people with disabilities.

PL

W 2020 roku minęła 5 rocznica powołania przez Dyrektora Instytutu Transportu Samochodowego Centrum Usług Motoryzacyjnych dla Osób Niepełnosprawnych wraz z Ogólnopolskim Punktem Informacyjnym, jedynego w Polsce ośrodka informacyjnoszkoleniowo- badawczego, wspierającego środowisko osób z niepełnosprawnościami ruchowymi w obszarze mobilności. Opracowanie niniejsze stanowi przegląd dotychczasowych prac badawczo-społecznych, publikacji naukowych i zadań prospołecznych, które przyczyniły się do rozwoju motoryzacji tej grupy społecznej. Działania takie wpisały się w misję Instytutu, który zajmuje się koordynacją i propagowaniem badań naukowych oraz prac rozwojowych z zakresu transportu samochodowego, opracowując jednocześnie innowacyjne rozwiązania techniczne, organizacyjne i ekonomiczne. CUM jest przykładem innowacyjnego kompleksowego rozwiązania organizacyjnego, opierającego się o potrzeby osób z niepełnosprawnościami.

18

Definiowanie barier w przestrzeniach publicznych

Szmygin Katarzyna

Teka Komisji Architektury, Urbanistyki i Studiów Krajobrazowych

|

2021

|

T. 17, nr 4

99--109

PL

W świetle ustawowej definicji przestrzeń publiczna należy do wszystkich użytkowników, bez względu na ich możliwości, jak również ograniczenia. Osoby o specjalnych potrzebach, ze względu na występujące w przestrzeniach publicznych bariery architektoniczne niejednokrotnie nie mają możliwości pełnego korzystania z tych przestrzeni. Projektowanie bez barier w zakresie obiektów kubaturowych znajduje swoje umocowanie w ustawach takich jak prawo budowlane czy warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wciąż brakuje jednak jednoznacznych przepisów w zakresie projektowania uniwersalnego przestrzeni publicznych. Ich ogólnodostępny charakter pozwala wysnuć wniosek, iż są w pełnym zakresie dostępne dla każdego użytkownika. Ze względu na historyczny charakter, sposób kształtowania, funkcję, definiowanie i ograniczone możliwości finansowe w przestrzeniach publicznych znaleźć można bariery, które utrudniają lub, w skrajnych przypadkach, uniemożliwiają korzystanie z nich osobom o szczególnych potrzebach. Niekiedy same przestrzenie stają się takimi barierami. Celem projektowania dostępnej przestrzeni koniecznym jest identyfikacja barier w istniejących przestrzeniach publicznych.

19

Niewykorzystany kapitał. Pomoc międzynarodowa a początki rehabilitacji zawodowej w Polsce po II wojnie światowej

Łotysz Sławomir

Kwartalnik Historii Nauki i Techniki

|

2021

|

T. 66, nr 1

25--54

EN

In 1946, at the request of the Polish government, UNRRA sent in two British experts in vocational rehabilitation to help establish the national framework of helping people with disabilities. During numerous meetings with government representatives, medical doctors, and social workers, as well as by trainings, lectures, and screenings of instructional films, they tried to familiarise Poles with the British model of rehabilitation. The model assumed close integration of medical and vocational rehabilitation and aimed at placing the disabled workers in the industry alongside those without disabilities. Initially, officials from the Polish Ministry of Labour and Social Welfare seemed to be keen to adopt such an approach, but in 1949, they turned toward the Soviet solutions. One of the main effects of this shift was moving away from employing the disabled in the industry. They were encouraged to join cooperatives instead, which, in the end, proved to be unfavorable to their social rehabilitation. The article reconstructs the activity of the British experts in Poland and analyses their observations from the encounters. By situating these events in a broader context of political and social conditions, I argue that replacing the progressive British model with Soviet solutions stemmed from the ongoing process of the Sovietization of Poland.

20

Wykorzystanie potencjału pracowników niepełnosprawnych - wstępne wyniki badań

Hildt-Ciupińska Katarzyna, Pawłowska-Cyprysiak Karolina

Bezpieczeństwo Pracy : nauka i praktyka

|

2021

|

nr 4

17-21

PL

Zarządzanie potencjałem ludzkim jest współcześnie jednym z najważniejszych obszarów zarządzania przedsiębiorstwami, w związku ze spadkiem znaczenia zasobów materialnych na rzecz niematerialnych (informacje, wiedza, kapitał intelektualny). Zarządzanie potencjałem ludzkim jest bardzo istotnym czynnikiem wpływającym na konkurencyjność całej organizacji oraz jej zdolność do realizacji wyznaczonych celów. W potencjale ludzkim przedsiębiorstwa wyróżnia się aspekt ilościowy (liczba zatrudnionych pracowników) oraz jakościowy (kompetencje: wiedza - ogólna, fachowa, specjalistyczna; predyspozycje - intelektualne, interpersonalne, emocjonalne, umiejętności - m.in.: komunikowania się, współdziałania, adaptacji do zmian; motywacja wewnętrzna: cele, wartości, postawy, wytrwałość, asertywność oraz wymiar fizyczny: stan zdrowia, wiek, płeć, stopień niepełnosprawności). Praca zawodowa stanowi dla człowieka ważny element życia, z punktu widzenia ekonomicznego, zaspokajania potrzeb, ale również samorealizacji i budowania samooceny. Dla osób niepełnosprawnych, praca zawodowa może być szansą na kompensację ograniczeń wynikających z niepełnosprawności. W artykule zamieszczono wstępne wyniki badań przeprowadzonych wśród 515 zatrudnionych osób z różnymi niepełnosprawnościami. Zastosowaną metodą była ankieta elektroniczna. Uzyskane dane wskazują, że niepełnosprawni pracownicy mają świadomość swojego potencjału oraz tego, że nie jest on w pełni wykorzystywany przez pracodawców.

EN

Human potential management is nowadays one of the most important areas of enterprise management. due to the decline in the importance of material resources for non-material resources (information, knowledge. intellectual capital) Human potential management is a very important factor influencing the competitive ness of the entire organization and its ability to implement the designated goals. The human potential of the enterprise is distinguished by the quantitative aspect (number of employees) and qualitative (competences knowledge - general, professional, specialist, predispositions - intellectual, interpersonal, emotional, skills - including communication, cooperation, adaptation to changes; interial motivation goals, values, attitudes, perseverance, assertiveness and physical dimension health, age, gender, degree of disability). Professional work is an important element of human life, from the economic point of view, meeting needs, but also self-realization and building self-esteem. For people with disabilities, work maybe an opportunity to compensate for the limitations resulting from their disability. The article presents preliminary results of research conducted among 515 employed people with various. The method used was an electronic questionnaire. The obtained data indicate that disabled employees ate aware of their potential and that it is not fully used by employers.