Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Efficiency and effectiveness of energy and heat transfer in building cooling

Żarski Kazimierz

Budownictwo i Prawo

|

2026

|

R. 29, nr 1

18--20

EN

The article, which is a continuation of the article from issue 4/2025 of Budownictwo i Prawo, presents definitions and formulas for determining heat and energy consumption indicators for cooling buildings.

2

Ensuring Energy Security in Ukraine: The Role of Cogeneration and Sustainable Funding for District Heating Systems

Khodakivskyi Vitalii, Karpenko Dmytro, Bilous Inna, Savickas Romanas

Rocznik Ochrona Środowiska

|

2025

|

Tom 27

196--210

EN

This article examines how to enhance energy security in Ukraine via increased efficiency and sustainability of district heating systems (DHS). It explores the role of combined heat and power (CHP) from a technical perspective and the sustainability of the funding from a financial standpoint, plays in securing energy security. Unlike specific technical/economic studies, this provides a comprehensive overview of technologies, funding, and policies for resilient Ukrainian DHS. The study highlights the critical impact of the ongoing conflict on Ukraine's thermal energy infrastructure and the need for modernization. Preventing system collapse is cheaper and faster than rebuilding. Moreover, small but strategic investments in DHS and CHP during critical periods ensure energy system survival, preventing irreversible damage and enabling long-term recovery. The article provides an overview analysis of existing heating technologies and assesses the feasibility of integrating modern solutions such as Power-to-Heat, Waste-to-Energy and explores distributed generation (biogas/biohydrogen and hydrogen fuel) for resilient energy production in Ukraine's DHS. It further explores funding mechanisms, highlighting the importance of international financing institutions (IFI), international partnerships, state support, non-governmental organizations (NGO), and humanitarian aid roles in advancing modernization efforts. Future research assesses cogeneration effectiveness under grant funding during crises and explores distributed generation for resilience. The study highlights the CHP's potential for increasing energy efficiency, reducing emissions, and enhancing energy security. It provides policy recommendations for market liberalization and infrastructure modernization, providing a framework for Ukraine's DHS transition toward renewable energy integration and energy system sustainability. The article concludes that a strategic approach – encompassing technological, economic, regulatory, and sustainable funding advancements – is essential for the long-term sustainability of energy systems in crisis.

3

Analysis of Changes in Heat Consumption in the Developing Housing Estate

Bargłowski Leszek, Adamski Mariusz, Furdas Yurii, Myroniuk Khrystyna, Zhelykh Vasyl

Inżynieria Mineralna

|

2025

|

Vol. 2, no. 2

art. no. 12

EN

Payments for heating apartments, which account for the majority of building maintenance costs, were analysed. Generally, for all apartments in Central Europe payments for heating exceed 50% - 75% and more housing maintenance costs. Based on the analysis of heat consumption over many years, equations describing the heat consumption of residential buildings depending on the ordered power were determined. The model uses approximations obtained in publications. The theoretical value of degree days Do=1282 was determined, at which the buildings do not require heating due to internal heat gains and gains in solar radiation energy. A relationship was determined too showing heat consumption depending on the ordered heat power and the degree days in subsequent years of the building's operation. Calculations were made in accordance with the PN-82/B-02403 standard on the example of a town located in the third climatic zone in Poland, which corresponds to standard conditions of outdoor air temperature -20C and average annual outdoor air temperature of 7.6C. The calculations take into account real temperatures based on historical meteorological measurement data.

4

Efektwność wytwarzania i użytkowania energii

Wyrwa Artur, Banaś Marian, Bień Andrzej, Buczyński Rafał, Brus Grzegorz, Fornalik-Wajs Elżbieta, Gołdasz Andrzej, Jaszczur Marek, Kalawa Wojciech, Klempka Ryszard, Kwasnowski Paweł, Lis Łukasz, Michalak Piotr, Mika Łukasz, Pająk Tadeusz, Radomska Ewelina, Sztekler Karol

Energetyka Rozproszona

|

2025

|

nr 13-14

9--33

PL

Artykuł prezentuje wybrane działania badawcze trzech wydziałów AGH w obszarze efektywności wytwarzania i użytkowania energii, ze szczególnym uwzględnieniem energetyki rozpro\szonej. Opisano w nim zagadnienia związane z procesami spalania, chłodzenia, zarządzania energią w budynkach oraz integracją OZE i magazynów energii. Uwzględniono również rozwójmetod oceny inteligencji energetycznejbudynków (SRI) oraz modelowanie systemów hybrydowych. Prace wspierają transformację energetyczną i rozwójnowoczesnych rozwiązań lokalnych.

EN

This chapter presents selected research activities of three faculties of AGH University related to the efficiency of energy gen¬eration and use, with a particular focus on distributed energy systems. It covers combustion and cooling processes, energy management in buildings, and the integration of renewable energy sources with storage technologies. The development of methods for assessing smart readiness of buildings (SRI) and modelling of hybrid energy systems is also addressed. The work supports the energy transition and the implementation of modern local solutions.

5

Lokalne dane pogodowe rejestrowane w czasie rzeczywistym jako narzędzie wsparcia systemów bezpieczeństwa

Ledworowski Marek

Elektronika : konstrukcje, technologie, zastosowania

|

2025

|

Vol. 66, Nr 12

7--11

PL

Zjawiska atmosferyczne, ze względu na swój lokalny i często nagły charakter, mogą znacząco wpływać na bezpieczeństwo obiektów, infrastruktury oraz ludzi. Prognozy pogody nie zawsze odzwierciedlają rzeczywisty stan otoczenia, dlatego kluczowe staje się pozyskiwanie danych w miejscu wystąpienia zagrożenia i w czasie rzeczywistym. Artykuł omawia wykorzystanie takich danych jako uzupełnienia systemów bezpieczeństwa, zwracając uwagę na wpływ negatywnych warunków atmosferycznych na funkcjonowanie urządzeń, ludzi oraz na czas reakcji służb. W ramach pracy dyplomowej wykonano prototyp stacji pogodowej, wyposażonej w zestaw czujników oraz funkcję integracji z systemami bezpieczeństwa. Testy terenowe potwierdziły przydatność lokalnych pomiarów do wykrywania krótkoterminowych zmian warunków i generowania ostrzeżeń. Zaprezentowane rozwiązanie pokazuje, że dane pogodowe rejestrowane w czasie rzeczywistym mogą służyć nie tylko jako źródło informacji, ale również istotne wsparcie systemów bezpieczeństwa.

EN

Atmospheric phenomena, due to their unpredictable nature in local environments, may severely impact safety of humans and infrastructure. Forecasts and predictions, while useful, do not always apply in real world. This creates a need to acquire real-time data in the vicinity of protected facilities. This article focuses on the benefits of using real-time, locally sourced data as a support for safety systems. It also emphasizes how adverse weather conditions may impact humans, appliances, as well as emergency response time. Topic of this article was a part of bachelor’s engineering project: a weather station designed for integration with existing safety systems. On-site tests have proven this design to be useful as a local source of local, short-term weather data to detect potentially negative weather conditions, as well as a source of alarms and warnings for the operator. Presented solution shows that real-time weather data may not function just as a standalone device, but also that it can support and extend the functionality of existing safety systems.

6

Sprawność i efektywność przekazywania energii i ciepła przy ogrzewaniu budynków

Żarski Kazimierz

Budownictwo i Prawo

|

2025

|

R. 28, nr 4

9--13

PL

W artykule podano definicje pojęć i formuły matematyczne służące do określenia wielkości fizycznych używanych w technice cieplnej i chłodniczej, objętej skrótem HVACR (heating, ventilation, air conditioning, refrigeration – ogrzewanie, wentylacja, klimatyzacja, chłodzenie) związanych z ciepłem i energią. Niestety, pojęcia ciepła i energii, sprawności i efektywności są mylone w literaturze i przepisach prawa, a definicja energii praktycznie nie została zmieniona od starożytności, choć nie znano wówczas jej wszystkich form. Celem artykułu jest uporządkowanie terminologiczne i formalne zagadnienia przekazywania ciepła i energii.

EN

This article provides definitions of terms and mathematical formulas used to define physical quantities used in the heating and cooling technology covered by the abbreviation HVACR (heating, ventilation, air conditioning, refrigeration, related to heat and energy). Unfortunately, the concepts of heat and energy, efficiency, and effectiveness are confused in literature and legal regulations, and the definition of energy has remained virtually unchanged since ancient times, even though not all its forms were known at the time. The aim of this article is to clarify the terminology and formal aspects of heat and energy transfer.

7

Comparative analysis of district heating markets: examining recent prices, regulatory frameworks, and pricing control mechanisms in Poland and selected neighbouring countries

Komorowska Aleksandra, Surma Tomasz

Polityka Energetyczna

|

2024

|

T. 27, z. 1

95--118

EN

Recent dynamic changes in global fossil fuels markets and the European carbon dioxide emis sion allowances system have significantly impacted the energy sectors. These fluctuations also influence district heating (DH) markets where coal and natural gas remain dominant energy vec tors in numerous European countries. District heating markets are distinct from other commodity markets due to their local nature and distribution requirements. Consequently, they can operate under various market models and have different price design policies depending on the country and region. With these considerations, this study aims to review and analyse the current market models and regulations of price formulation in the context of final prices in selected district heating mar kets. The primary objective is to conduct an in-depth analysis of the key district heating markets in Poland and compare the outcomes with the markets of neighbouring countries, including the Czech Republic, Slovakia, Lithuania, Latvia, Estonia, and Germany. Poland is taken as an example due to its high dependence on fossil fuels and its vulnerability to current global price fluctuations. The results indicate that Poland has one of the most regulated district heating markets, and these regulations can impact the profitability of district heating companies with high prices of fuel and carbon certificates observed in global markets. To create incentives for potential investors and incumbent companies to develop more sustainable and low-emission district heating markets in Poland – whe re energy transition processes are still underway – it is recommended to increase the frequency of formulation and approval of tariffs.

PL

Obserwowane w ostatnim czasie dynamiczne zmiany na globalnych rynkach paliw kopalnych oraz uprawnień do emisji dwutlenku węgla mają znaczący wpływ na sektory energetyczne. Fluktuacje te wpły wają także na rynki ciepła systemowego, gdzie węgiel i gaz ziemny nadal pozostają dominującymi nośni kami energii pierwotnej w wielu krajach europejskich. Rynki ciepła systemowego różnią się od rynków innych produktów ze względu na ich lokalny charakter i wymagania związane z transportem i dystrybucją. W związku z tym, w zależności od kraju, mogą one funkcjonować w różnych modelach rynkowych oraz mieć odmienne polityki kształtowania cen. W związku z powyższym, niniejszy artykuł ma na celu przegląd i analizę obecnych modeli rynkowych oraz regulacji kształtowania cen w kontekście cen na wybranych rynkach ciepła systemowego. Głównym celem jest przeprowadzenie dogłębnej analizy największych ryn ków w Polsce i porównanie wyników z sąsiadującymi państwami, tj. z Czechami, Słowacją, Litwą, Łotwą, Estonią i Niemcami. Polska została wybrana jako przykład ze względu na znaczną zależność od paliw kopalnych i podatność na obecne fluktuacje cen na rynkach międzynarodowych. Wyniki przeprowadzonej analizy wskazują, że Polska ma jeden z najbardziej uregulowanych rynków ciepła sieciowego, a regulacje te mogą wpływać na rentowność firm ciepłowniczych. W celu wypracowania zachęt dla potencjalnych inwestorów i obecnych przedsiębiorstw ciepłowniczych do rozwijania zrównoważonych i niskoemisyj nych systemów ciepłowniczych, rekomendowane jest rozważenie możliwości zwiększanie częstotliwości formułowania i zatwierdzania taryf ciepłowniczych.

8

Ocena cieplno-wilgotnościowa ściany ryglowej docieplonej od wewnątrz

Kucharczyk Andrzej, Marynowicz Andrzej, Wyrwał Jerzy, Adamska Monika, Bajno Dariusz, Prusiel Jolanta Anna

Inżynieria i Budownictwo

|

2024

|

R. 80, nr 4

207--210

PL

W pracy poruszono kwestie związane z docieplaniem od wewnątrz zabytkowych przegród o konstrukcji ryglowej. Przeprowadzono pomiary laboratoryjne pozwalające ocenić możliwość docieplania tego typu ścian. W tym celu zbudowano ścianę, którą umieszczono we wnętrzu komory dwudzielnej, gdzie symulowano zewnętrze i wewnętrzne warunki klimatyczne.

EN

The paper addresses issues related to insulating from the inside of historic partitions of half-timbered construction. Laboratory measurements were carried out to assess the feasibility of insulating such walls. For this purpose, a wall was built and placed inside a bipartite chamber, where external and internal climatic conditions were simulated.

9

Battery energy storage utilization in optimization of heat production in district heating sector

Nowakowski Rafał

Gaz, Woda i Technika Sanitarna

|

2024

|

Nr 1

9--18

EN

The innovative approach to the issues of integration of an electricity storage, heat storage and an electrode heating boiler in the heating system in this paper is presented. In recent years, a growing share of renewable energy sources in heating has been observed, which may result in the dynamics of electricity price variability being greater and more frequent than in daily and annual periods. This may apply in particular to the price of heat from electrode boilers. The proposed solution to optimize heat prices at an acceptable level for end users, consisting in connecting an electrode heating boiler with heat and electricity storage facilities is presented.

PL

W artykule przedstawiono innowacyjne podejście do zagadnień integracji magazynu energii elektrycznej, magazynu ciepła i elektrodowego kotła ciepłowniczego w systemie ciepłowniczym. W ostatnich latach można zaobserwować rosnący udział odnawialnych źródeł energii w ciepłownictwie, co może spowodować, że dynamika zmienności cen energii elektrycznej będzie większa i częstsza niż w okresach dobowych oraz rocznych. Może to dotyczyć w szczególności ceny ciepła z kotłów elektrodowych. W artykule przedstawiono propozycję rozwiązania dla optymalizacji cen ciepła, na akceptowalnym poziomie dla odbiorców końcowych, polegające na połączeniu elektrodowego kotła ciepłowniczego z magazynami ciepła i energii elektrycznej.

10

Wytwarzanie energii oraz ograniczanie jej zużycia na przykładzie przedsiębiorstwa wodociągowego

Żaba Tadeusz

Energetyka Rozproszona

|

2024

|

nr 11

21--27

PL

Energia elektryczna stanowi ważną pozycję w kosztach działalności każdego przedsiębiorstwa. Dlatego jej oszczędne zużycie oraz możliwość generacji dają szansę na znalezienie oszczędności i uzyskanie lepszej pozycji rynkowej. Generacja rozproszona pozwala nie tylko na ograniczenie kosztów, ale również zmniejszenie strat na przesyle oraz zwiększenie niezawodności. Wytwarzanie energii nabiera szczególnego znaczenia w przypadku przedsiębiorstw komunalnych, których koszty funkcjonowania przekładają się bezpośrednio na stawki opłat ponoszonych przez mieszkańców. Zwykle tego typu przedsiębiorstwa posiadają naturalne uwarunkowania, jak np. miejsce pod zabudowę odnawialnych źródeł energii. Rozwój OZE to nie tylko moda, ale przede wszystkim działanie w celu ograniczenia emisji i redukcji zanieczyszczeń emitowanych do atmosfery. Oszczędność opłat za energię elektryczną można uzyskać przez jej wytwarzanie, ale także dzięki zastosowaniu inteligentnych rozwiązań w zakresie optymalizacji sterowania pracą głównych odbiorników energii elektrycznej. Wykorzystanie inteligentnych narzędzi staje się coraz bardziej powszechnie, a koszty poniesione na wdrożenie zwracają się w krótkim okresie. Tego typu środki pozwalają również na ograniczenie kosztów związanych z obsługą oraz na zapewnienie bezpieczeństwa prowadzonych procesów technologicznych. W artykule przedstawiono działania w zakresie wytwarzania i oszczędzania energii na przykładzie Wodociągów Miasta Krakowa SA.

EN

Electricity is an important item in the operating costs of every company. Therefore, its economical consumption and the possibilities of its own generation give the opportunity to reduce costs and gain a better market position. Distributed generation allows not only to reduce costs, but also to reduce transmission losses and increase reliability. Energy generation is of particular importance in the case of municipal enterprises, where their costs translate directly into the rates of fees borne by residents. Usually, this type of enterprises have natural conditions, such as a place for the development of renewable energy sources. Renewable energy sources are not only a fashion, but also a significant impact on reducing emissions and pollutants emitted into the atmosphere. Saving electricity fees is not only its generation, but also the use of intelligent solutions in the field of optimization of control of the operation of the main electricity consumers. The use of smart solutions is becoming more and more common, and the costs incurred for implementation are recouped in the short term. Such solutions also allow you to reduce the costs associated with service and ensure the safety of technological processes. The article presents activities in the field of energy generation and saving on the example of the Krakow Water PLC.

11

Geothermal Potential of the Lublin Trough is Low-temperature and North-concentrated. What May Be Environmental Impact of Their Use?

Ciapała Bartłomiej

Rocznik Ochrona Środowiska

|

2023

|

Tom 25

86--104

EN

The geothermal potential is challenging to assess, as on the one hand it requires subsurface parametric description; on another – the variable surface influences the potential and geological conditions. In the article, the author presents a novel method for assessing geothermal potential and its environmental impact. The procedure is implemented to evaluate the geothermal potential of the Lublin trough. Geological modelling and GIS analyses are used to determine prospective areas where geothermal water accessibility and sufficient head demand occur in the direct vicinity. Maximal geothermal heat production is estimated, and upon that – possible avoided emissions of air pollutants. The study results indicate that this region's geothermal resources are of low temperature (<50°C), so the only opportunity for exploitation is the direct use of geothermal water in objects or the operation of ultra-low-temperature district heating systems. The main geothermal energy production potential of the Lublin trough is in its northern part, close to the Warszawa trough and nearby main fracture zones. In total, up to 300 GWh of geothermal heat per year might be produced and consumed in the study area if residential and commercial objects could take advantage of ultra-low-temperature district heating system. It would lead to locally significant limitation of air pollutant emissions and decreased fossil fuel consumption.

12

Benefity i ograniczenia instalacji układu kogeneracyjnego w istniejącej ciepłowni gazowej

Instal

|

2023

|

nr 9

16--23

PL

Zgodnie z prognozami „Polityki energetycznej Polski do 2040 roku” (PEP2040), krajowa strategia energetyczna ma dążyć do neutralności klimatycznej. Cel ten ma zostać osiągnięty poprzez zwiększenie efektywności energetycznej przy udziale odnawialnych źródeł energii (OZE) oraz redukcję emisji gazów cieplarnianych. Planowane zapotrzebowanie na energię elektryczną ma wzrosnąć od wartości 173,5 TWh (dane za 2022 r.) do 230,0 TWh (prognoza na 2040 r.), co będzie wymuszało budowę nowych źródeł energii elektrycznej m. in. opalanych gazem ziemnym lub gazem ziemnym z domieszką wodoru. Otwiera to nowe możliwości przed ciepłowniami, które instalując kogeneracyjny silnik gazowy, mają możliwość: (I) dywersyfikacji źródeł przychodu o dodatkową sprzedaż energii elektrycznej, (II) przeniesienia części kosztów stałych wynikających z działalności ciepłowniczej na działalność związaną z elektroenergetyką, (III) otrzymania w dłuższej perspektywie statusu efektywnej sieci ciepłowniczej, (IV) ograniczenia znacznego wzrostu podwyżek cen ciepła, (V) generacji dodatkowego przychodu, w szczególności w sezonie letnim, gdy produkcja ciepła wynika głównie z zapotrzebowania na ciepłą wodę. Inwestycję należy przeanalizować pod kątem zagrożeń płynących z niestabilnych cen na rynku gazu oraz dodatkowych możliwości jakie daje sprzedaż energii elektrycznej na rynku bilansującym, gdzie cena sprzedaży jest aktualizowana z godzinowym interwałem. Takie podejście daje większą elastyczność w porównaniu do modelu kształtowania taryf dla ciepła zatwierdzanych przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE). Zaprezentowane w artykule benefity i ograniczenia instalacji układu kogeneracyjnego bazują na doświadczeniu z uruchomienia elektrociepłowni w Białogardzie (woj. Zachodniopomorskie) wykorzystującej silniki tłokowe zasilane gazem ziemnym. Obiekt na przestrzeni kilkunastu lat przeszedł transformację od wytwarzania ciepła w lokalnych kotłowniach opalanych węglem kamiennym, a następnie paliwem gazowym, do jednej centralnej elektrociepłowni, która połączyła wszystkie lokalne kotłownie miejską siecią ciepłowniczą (MSC). Doświadczenie z działań modernizacyjnych istniejących kotłowni oraz przegląd różnych aspektów stosowania kogeneracji gazowych, które zostały opisane w niniejszym artykule ma na celu rozpoczęcie dyskusji nad zmianą aktów prawnych w zakresie kogeneracji, celem ich dostosowania do dynamiki rynku.

EN

According to the forecasts of the “Energy Policy of Poland until 2040” (PEP2040), the national energy strategy is to strive for climate neutrality. This goal is to be achieved by increasing energy efficiency with the use of renewable energy sources (RES) and reducing greenhouse gas emissions. The planned demand for electricity is to increase from 173.5 TWh (data for 2022) to 230.0 TWh (forecast for 2040), which will force the construction of new electricity sources, e.g. based on natural gas or its mix with hydrogen. This opens up new opportunities for heating plants, which, by installing a cogeneration gas engine, have the opportunity to: (i) diversify their sources of income by additional sales of electricity, (ii) transfer part of the fixed costs resulting from heating operations to activities related to the power industry, (iii ) obtaining the status of an effective heating network in the long term, (iv) limiting a significant increase in heat price increases, (v) generating additional income, in particular in the summer season, when heat production results mainly from the demand for hot utility water. The investment should be analyzed in terms of threats arising from unstable prices on the gas market and additional opportunities offered by the sale of electricity on the balancing market, where the sale price is updated with an hourly interval. This approach gives greater flexibility compared to the model of shaping heat tariffs approved by the President of the Energy Regulatory Office (URE). The benefits and limitations of the installation of the cogeneration system presented in the article are based on the experience from the commissioning of the CHP plant in Białogard (Zachodniopomorskie Voivodeship) based on natural gas-fired piston engines. Over the course of several years, the facility has undergone a transformation from generating heat in local boiler houses fired with hard coal, and then with gas fuel, to one central heat and power plant, which connected all local boiler houses with the municipal heating network. The experience from the modernization of existing boiler houses and the review of various aspects of the use of gas cogeneration, which are described in this article, is intended to start a discussion on amending legal acts in the field of cogeneration in order to adapt them to market dynamics.

13

A Review on Crop Responses to Nanofertilizers for Mitigation of Multiple Environmental Stresses

Singh Abhishek, Rajput Vishnu D., Al Tawaha Abdel Rahman Mohammad, Al Zoubi Omar Mahmoud, Habeeb Talaat, Rawat Sapna, Ghazaryan Karen, Minkina Tatiana

Ecological Engineering & Environmental Technology

|

2023

|

Vol. 24, iss. 7

280--296

EN

Over the past years, alterations in the environment have had an adverse impact on the global agricultural system, leading to difficulties in plant growth, physiology, and productivity due to non-living factors. These difficulties pose a significant risk to both global food security and agricultural advancement, necessitating innovative methods for long-term sustainability. Nanotechnology has emerged as a promising solution to address these difficulties by utilizing nanoscale products like nanofertilizers, nanofungicides, nanoherbicides, and nanopesticides. Nanoparticles provide distinct advantages in agriculture due to their small size, ability to easily penetrate cellular barriers, and efficient absorption by plants. Numerous studies have demonstrated that the application of nanoparticles can improve both the quantity and quality of crop yields, even when faced with various biological and environmental pressures. This research study primarily focuses on investigating the impact of non-living pressures on plants and examining how nanoparticles can help alleviate these effects. Additionally, it explores the molecular, metabolic, and anatomical adaptations that plants undergo to thrive in challenging environments. Nonetheless, it is essential to acknowledge that the widespread utilization of nanotechnology raises concerns regarding potential risks to the environment and human health.

14

Rozwój sieci ciepłowniczych i sposoby wykorzystania ciepła z wody powrotnej, jako jeden z kierunków zmierzających do osiągniecia neutralności klimatycznej

Zbrzeźniak Rafał

Ciepłownictwo, Ogrzewnictwo, Wentylacja

|

2023

|

T. 54, nr 12

25--32

PL

Sieci ciepłownicze są kluczowym elementem systemów energetycznych umożliwiające efektywne dostarczanie ciepła do budynków. W sieciach tych występuje możliwość wykorzystania ciepła z wody powrotnej, które obecnie trafia ponownie do wytwórcy generując po drodze straty w sieci ciepłowniczej. W artykule przedstawiono historię rozwoju sieci ciepłowniczych, powody obniżania jej parametrów oraz techniczne rozwiązania umożliwiające wykorzystanie ciepła z wody powrotnej. Przedstawiono także perspektywy i związane z nimi wyzwania dotyczące efektywnego wykorzystania ciepła z wody powrotnej w sieciach ciepłowniczych.

EN

District heating networks are a key component of energy systems, enabling the efficient supply of heat to many buildings. Within these networks there is the opportunity to use the heat from the return water, which currently returns to producer generating losses in the heating network along the way. This article presents the history of district heating networks, reasons for lowering its parameters and technical solutions enabling the use of heat from return water. It also presents the prospect and challenges associated with the effective use of heat from return water in district heating networks.

15

Układy do pozyskiwania energii elektrycznej małej mocy

Górski Krzysztof, Kozieł Mateusz, Zawadzki Jan, Rosińska Karolina

Przegląd Elektrotechniczny

|

2022

|

R. 98, nr 2

91--95

PL

W pracy przedstawiono przegląd literatury dotyczącej pozyskiwania energii znajdującej się w otoczeniu (energy harvesting- EH). Skupiono się na pozyskiwaniu energii EH ze źródeł małej mocy, co powoduje, że występują ograniczenia w stosowaniu harvestingu do urządzeń elektronicznych, które charakteryzują się niewielkim poborem prądu. Dokonano przeglądu fabrycznych rozwiązań układów scalonych wykorzystujących komponenty do pozyskiwania energii z otoczenia i jednoczesnego zasilania urządzeń elektronicznych małej mocy. Zaproponowano koncepcję wykorzystania pozyskiwania energii EH do zastosowań militarnych.

EN

The paper reviews the literature on energy harvesting in the environment (energy harvesting - EH). The focus was on obtaining EH energy from low-power sources. As a result, there are limitations in using harvesting for electronic devices that are characterized by a low power consumption. The factory solutions of semiconductor systems using components for obtaining energy from the environment were reviewed. The concept of using EH energy for military applications was proposed

16

Experimental studies of design-and-technological parameters of heat exchanger

Yaropud Vitalii, Kupchuk Ihor, Burlaka Serhiy, Poberezhets Julia, Babyn Ihor

Przegląd Elektrotechniczny

|

2022

|

R. 98, nr 10

57--60

EN

As a result of experimental studies, a mathematical model of the influence of the length of the air duct, volumetric air flow, air temperature in the external environment on the useful thermal power of the developed heat exchanger for its given geometric parameters was obtained. As a result of experimental studies, the optimal values of the design and technological parameters of the developed heat exchanger have been established, at which its useful thermal power is maximum.

PL

W wyniku badań eksperymentalnych uzyskano model matematyczny wpływu długości kanału powietrznego, objętościowego przepływu powietrza, temperatury powietrza w środowisku zewnętrznym na użyteczną moc cieplną opracowanego wymiennika ciepła dla zadanych parametrów geometrycznych. W wyniku badań eksperymentalnych ustalono optymalne wartości parametrów konstrukcyjnych i technologicznych opracowanego wymiennika ciepła, przy których jego użyteczna moc cieplna jest maksymalna.

17

Udział energii odnawialnej w polskim miksie energetycznym w odniesieniu do innych krajów

Ciechanowska Maria

Nafta-Gaz

|

2022

|

R. 78, nr 12

892--900

PL

W artykule przedstawiono działania Komisji Europejskiej ujęte w planie REPowerEU, mające na celu z jednej strony zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego krajów członkowskich UE po agresji Rosji na Ukrainę i nałożeniu sankcji na Rosję, a z drugiej – ograniczenie nasilających się obecnie coraz bardziej negatywnych zmian klimatycznych. Aby przeciwdziałać tym zmianom, koniecznością jest odejście od wykorzystywania paliw kopalnych na rzecz odnawialnych źródeł energii (OZE). Scharakteryzowano udział energii OZE w bilansach energetycznych wybranych krajów europejskich i pozaeuropejskich poprzez przedstawienie wielkości zainstalowanej mocy energii elektrycznej pochodzącej z poszczególnych typów źródeł energii: wiatru, promieniowania słonecznego, wody, biomasy (biopaliwa stałe, ciekłe i gazowe) oraz z zasobów geotermalnych. Dane te pochodzą z roku 2021 i dotyczą krajów najbardziej zaawansowanych we wdrażaniu technologii OZE. Drugim analizowanym parametrem jest wielkość ciepła wygenerowanego ze źródeł odnawialnych oraz pozyskanego w procesie wysokosprawnej kogeneracji. W rozdziale dotyczącym udziału energii odnawialnej w strukturze polskiej energetyki przedstawiono wyniki z I półrocza 2022 r., wskazujące, że zielona energetyka stanowiła tylko 22,5% całej wyprodukowanej energii, przy największym udziale elektrowni wiatrowych (11,9%) i instalacji fotowoltaicznych (4,4%). Podkreślono ogromny rozwój w kraju fotowoltaiki (liczba instalacji w maju 2022 r. wynosiła 1 083 600 szt.) oraz duży potencjał rozwojowy pomp ciepła. Omówiono wybrane dokumenty krajowe mające wpływ na powstawanie nowych źródeł OZE, konieczność ich dostosowania do aktualnych potrzeb, a także wprowadzenia uproszczonych procedur i skrócenia terminów udzielania zezwoleń na inwestycje OZE.

EN

The article presents the actions of the European Commission included in the REPowerEU plan, intended on the one hand to ensure the energy safety of the EU member states after the Russian aggression against Ukraine and regarding the sanctions imposed on Russia, and on the other hand – to limit the currently intensifying and increasingly negative climate changes. In order to counteract these changes, it is necessary to phase out the utilisation of fossil fuels in favour of renewable energy sources (RES). The share of RES energy in the energy balances of selected European and non-European countries has been characterised by presenting the magnitude of the installed power of electricity originating from the individual types of energy sources: wind, sunlight, water, biomass (solid, liquid and gaseous biofuels), as well as from geothermal resources. These data originate from 2021, and they refer to the most advanced countries in the implementation of RES technologies. The second analysed parameter is the amount of heat generated from renewable sources and acquired in the process of high-efficiency cogeneration. The chapter involving the share of renewable energy in Polish energy structure presents the results from the 1st half of 2022, pointing out that green energy amounted to only 22.5% of the entire produced energy, with the highest percentages of wind farms (11.9%) and photovoltaic installations (4.4%). The enormous growth of photovoltaics in the country (the number of installations in May 2022 was 1,083,600) is emphasised along with the high development potential of heat pumps. Selected national documents having an impact on the creation of new RES are discussed along with the necessity to adjust them to the current needs, and to introduce simplified procedures and reduction of the times of granting permits for RES investments.

18

Aspekt energetyczny działania komór spalania okrętowych turbinowych silników spalinowych

Girtler Jerzy

Journal of Polish CIMEEAC

|

2022

|

Vol. 17, no 1

44--57

PL

Przedstawiono zmodyfikowaną propozycję wartościowania (ilościowego określenia) działania komór spalania turbinowych silników spalinowych z uwzględnieniem zachodzących w nich oddziaływań energetycznych. Propozycja ta uzupełnia i uściśla rozważania zawarte w publikacji [4]. Przedstawione rozważania bazują na fakcie, że w komorach spalania tego rodzaju silników spalinowych zachodzi przekształcanie energii chemicznej zawartej w dostarczonym do niej paliwie (ściślej – energii chemicznej zawartej w mieszaninie paliwowo-powietrznej powstałej w tej komorze) na energię wewnętrzną spalin i związaną z nią ich energię ciśnienia powstających podczas spalania paliwa. Ta forma przemiany energii została nazwana ciepłem (Q). Ciepło Q odniesione do jednostki czasu t spalania paliwa zostało nazwane strumieniem ciepła (Q). Przyjęto także, że w przestrzeniach między łopatkowych wirnika turbiny zachodzi proces zamiany części energii wewnętrznej spalin, ale tylko tej, którą jest energia kinetyczna ich cząstek będących w ruchu cieplnymi (czyli energia termiczna) i wynikającą z niej energię ciśnienia na energię kinetyczną ruchu obrotowego tegoż wirnika. Zwrócono uwagę, że proces ten może być nieprawidłowy, w przypadku niewłaściwego działania komory spalania. Działanie komory spalania turbinowego silnika spalinowego zostało w tym artykule zinterpretowane, jako przetwarzanie energii chemicznej spalanego paliwa na energię wewnętrzną powstających spalin w ustalonym czasie. Wartościowanie tak rozumianego działania komór spalania tego rodzaju silników spalinowych, zaproponowane w tym artykule, polega na określeniu ilościowym tego działania za pomocą wielkości fizycznej, którą cechuje wartość liczbowa z jednostka miary nazwana dżulosekundą [dżul x sekunda]. Do oceny procesu pogarszania się działania komór spalania dowolnego turbinowego silnika spalinowego zaproponowano podejście statystyczne, w którym zastosowano estymację przedziałową wartości oczekiwanej E(Qt) ciepła w chwili t oraz modele deterministyczny i probabilistyczny oceny działania komory spalania, przy czym do opracowania modelu probabilistycznego zastosowano jednorodny proces Poissona. Wspomniane ciepło jest interpretowane jako forma (sposób) przemiany w komorze spalania silnika energii chemicznej mieszaniny paliwowo-powietrznej na energię wewnętrzną i związanej z nią energię ciśnienia spalin uzyskaną podczas spalania w niej paliwa.

19

Straty ciepła w obiegu cyrkulacyjnym instalacji ciepłej wody użytkowej

Bugała Aleksandra, Grzywacz Maciej

Ciepłownictwo, Ogrzewnictwo, Wentylacja

|

2022

|

T. 53, nr 6

18--22

PL

Tematyką artykułu są badania strat ciepła w obiegu cyrkulacyjnym instalacji ciepłej wody użytkowej w wielorodzinnym budynku mieszkalnym. Przedstawiono wyniki badań za pomocą dodatkowo opomiarowanego węzła ciepłowniczego; badania wykonano w okresie zimowym i letnim. Wykonano analizę strat ciepła w instalacji c.w.u. oraz podano zalecenia dotyczące możliwości ich zmniejszenia.

EN

The topic of the article is a study of heat losses in the circulation circuit of a hot water system in a multi-family residential building. The results of the investigations are presented with the use of an additionally metered district heating substation; the investigations have been conducted in the winter and summer seasons. An analysis of heat losses in the domestic hot water installation has been conducted and recommendations have been given for their reduction.

20

Izolacja cieplna urządzeń energetycznych, a straty ciepła w piecu fluidalnym przeznaczonym do spalania komunalnych osadów ściekowych

Cichowicz Robert, Wiśniewski Jacek

Ciepłownictwo, Ogrzewnictwo, Wentylacja

|

2022

|

T. 53, nr 6

10--17

PL

Izolacje wewnętrzne i zewnętrzne są stosowane w celu zmniejszenia oddziaływania procesów wymiany ciepła od urządzeń energetycznych do otoczenia, a także, aby zmniejszyć ich straty oraz zwiększyć wydajność urządzenia. Przemysłowe urządzenia wysokotemperaturowe, do których należą piece fluidalne, nie zawsze muszą mieć izolację zewnętrzną. W przedstawionych rozważaniach pominięto bardzo ważną sprawę związaną z BHP, natomiast skupiono się na problemie powstawania strat ciepła i ich wykorzystaniu. Jest to szczególnie istotne, ponieważ znajomość zasad wymiany ciepła pozwala na polepszenie warunków tego procesu, zmniejszenie start oraz na zwiększenie wydajności powierzchni grzejnych i zachowanie odpowiednich kształtów tych powierzchni. Ważnym elementem jest także wykorzystanie powstających strat ciepła do innych celów, które mogą wpłynąć na racjonalną gospodarkę ciepłem w halach przemysłowych. Przykładem takiej racjonalnej gospodarki ciepłem, może być właśnie piec fluidalny przeznaczony do spalania komunalnych osadów ściekowych. W takim przypadku ogniotrwała wymurówka stanowi izolację pomiędzy komorą spalania, a otoczeniem. Natomiast wpływ procesów wymiany ciepła, m.in. strat ciepła jest zauważalny przez zwiększoną temperaturę w otoczeniu pieca. W takiej sytuacji pojawiają się następujące pytania: czy dodatkowa izolacja zewnętrzna jest potrzebna, czy eksploatacja takiego urządzenia będzie możliwa i łatwiejsza, czy straty ciepła będzie można wykorzystać? Są to tezy, na które autorzy spróbują odpowiedzieć w niniejszym artykule. Przeprowadzone badania pozwalają na stwierdzenie, że straty ciepła są wywołane jego przenikaniem, że izolacja nie jest koniecznie potrzebna w eksploatacji tego typu urządzeń, a różnice temperatury można wykorzystać do zwiększenia komfortu cieplnego pomieszczeń przemysłowych.

EN

Internal and external insulations are used to reduce the impact of heat transfer processes from power equipment to the environment, and to reduce heat loss and increase equipment efficiency. Industrial high-temperature equipment, which includes fluidized bed furnaces, does not always need to have external insulation. In the presented considerations, a very important issue related to health and safety was omitted, while the focus was on the problem of heat loss generation and its utilization. It is particularly important because the knowledge of the principles of heat exchange allows for improving the conditions of this process, reducing the start and increasing the efficiency of heating surfaces and maintaining the appropriate shapes of these surfaces. An important element is also the use of the arising heat losses for other purposes, which may influence rational heat management in industrial halls. An example of such rational heat management may be a fluidized bed furnace intended for burning communal sewage sludge. In such a case the refractory lining constitutes the insulation between the combustion chamber and the surroundings. On the other hand, the influence of heat exchange processes, among others heat losses, is noticeable by increased temperature in the furnace surroundings. In such a situation the following questions arise: is additional external insulation necessary, will it be possible and easier to operate such a device, will the heat loss be usable? These are the theses that the authors will try to answer in the following article. The conducted research allows us to conclude that heat losses are caused by its penetration, that insulation is not necessarily needed in the operation of this type of equipment, and temperature differences can be used to increase thermal comfort of industrial rooms.