Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Technical and economic analysis of the operation of low-power HAWT and VAWT wind turbines in the area of road infrastructure

Tomczewski Andrzej, Dębicka Anna, Głuchy Damian, Kasprzyk Leszek, Kurz Dariusz, Trzmiel Grzegorz, Bugała Artur, Szymenderski Jan

Przegląd Elektrotechniczny

|

2025

|

R. 101, nr 12

200--209

EN

This article presents a technical and economic analysis of the use of small-scale HAWT and VAWT wind turbines installed within the road infrastructure. The study examines physical turbines installed at a MSA (Motorway Service Area) on the S11 expressway, designed to support the facility's load requirements. A simulation of the wind generation system was conducted using three turbine configurations (single, double, and triple) for the HAWT and VAWT types. Given the MSA's load curves, the turbine's power characteristics, and wind speed data for the analyzed location, energy indicators for the system were determined, paying particular attention to the self-consumption coefficient and energy balance. The economic parameters of selected wind system configurations were also analyzed, including the NPV, IRR, and payback period. The analyses were conducted for three developed economic scenarios assuming changes in energy prices and considering two separate discount rate models.

PL

Artykuł zawiera analizę techniczno-ekonomiczną wykorzystania turbin wiatrowych typu HAWT i VAWT małej mocy instalowanych w obszarze infrastruktury pasa drogowego. Rozpatrywane są fizyczne turbiny zamontowane na terenie MOP (Miejsce Obsługi Pasażerów), przy trasie S11, przeznaczone do wspomagania zasilania odbiorników tego obiektu. Przeprowadzono symulację pracy wiatrowego systemu generacyjnego w trzech konfiguracjach turbin (pojedynczej, podwójnej i potrójnej) dla typu HAWT i VAWT. Przy znanych krzywych obciążenia obiektu MOP, charakterystykach mocy zastosowanych turbin oraz danych o prędkościach wiatru w analizowanej lokalizacji wyznaczono wskaźniki energetyczne systemu, zwracając szczególna uwagę na współczynnik autokonsumpcji oraz bilans energetyczny. Przeanalizowano także parametry ekonomiczne wybranych konfiguracji systemu wiatrowego, w tym wartość NPV, stopę zwrotu IRR oraz okres zwrotu systemu Analizy przeprowadzono dla trzech opracowanych scenariuszy ekonomicznych zakładających zmiany ceny energii oraz uwzględniając dwa odrębne modele stopy dyskonta.

2

Uwarunkowania i metody oceny ekonomiczno-finansowo-efektywnościowej wdrażania małych reaktorów modułowych w Polsce

Krysiak Zbigniew

Postępy Techniki Jądrowej

|

2025

|

z. 1

12--21

PL

W niniejszym opracowaniu przedstawiono metody pomiaru i efektywność inwestycji jądrowych w reaktory typu SMR. Reaktory jądrowe mają przewagę pod względem oferowania niższych cen energii niż te ze źródeł fotowoltaicznych lub farm wiatrowych. Ponadto w przeciwieństwie do farm fotowoltaicznych i wiatrowych elektrownie jądrowe są stabilnym źródłem energii, co redukuje ryzyko niewydolności systemu gospodarczego. W prezentowanej analizie badań literaturowych wykazano, że reaktory typu HTR (High-Temperature Reactor – Wysokotemperaturowy reaktor) wytwarzają najniższe wartości LCOE (Levelized Cost of Electricity), czyli jednostkowe niższe koszty produkcji energii elektrycznej niż inne SMR-y, a wartość bieżąca netto NPV (Net Present Value) takich projektów jest w pewnych przypadkach dodatnia w przeciwieństwie do innych rodzajów SMR-ów. Fakt ten wskazuje na duży perspektywiczny potencjał polskiego reaktora POLA-HTGR. Stosowanie symulacji Monte Carlo tworzy wielowymiarowy zestaw informacji istotnych do podejmowania dobrych decyzji w zakresie modelowania oceny efektywności, modelu finansowania i zarządzania inwestycją w SMR-y od początku do jej zamknięcia. W artykule zaprezentowano modele oceny kosztów produkcji reaktorów SMR w oparciu o teorię kosztów produkcji w kontekście ekonomii skali i krzywej uczenia się z wykorzystaniem symulacji Monte Carlo. W podsumowaniu wskazano na potrzebę weryfikacji dotychczas wykorzystywanych metod oceny ekonomiczno-finansowo-efektywnościowej, gdyż obecnie stosowane wykazują dużą rozbieżność w stosunku do danych oferowanych przez producentów. Studia najnowszych opracowań w literaturze przedmiotu z okresu 2020-2025 wskazują na duże potrzeby tworzenia nowych rozwiązań w zakresie oceny ekonomiczno-finansowo-efektywnościowej inwestycji w SMR-y, co wymaga uzupełnienia o zsynchronizowane działania i badania w zakresie tworzenia odpowiednich modeli finansowania inwestycji, modeli zarządzania w ogóle, w tym zarządzania różnymi rodzajami ryzyka oraz zaangażowania podmiotów gospodarczych i gospodarstw domowych w struktury właścicielskie SMR-ów.

EN

This paper presents the methods of measuring and efficiency of nuclear investments in SMR reactors. Nuclear reactors have an advantage in terms of offering lower energy prices than those from photovoltaic sources or wind farms. Moreover, unlike photovoltaic and wind farms, nuclear power plants are a stable source of energy, which reduces the risk of economic system failure. The analysis of literature studies has shown that HTR (High-Temperature Reactor) reactors provide the lowest LCOE (Levelized Cost of Electricity) values, i.e. lower energy production costs than other SMRs, and the NPV (Net Present Value) of such projects is in some cases positive, unlike other types of SMRs. This fact indicates a large prospective potential of the Polish POLA-HTGR reactor. The use of Monte Carlo simulation creates a multidimensional set of information essential for making good decisions in the field of modeling the efficiency assessment, financing model and management of the SMRs investment from the beginning to its closure. The paper presents models for assessing the production costs of SMR reactors based on the theory of production costs in the context of economies of scale and the learning curve using Monte Carlo simulation. In conclusion, we stated there is a need to verify the previously used methods of economic, financial and efficiency assessment, because the currently used ones show a large discrepancy in relation to the data offered by producers. Analysis of the latest papers on SMR made in the period 2020-2025 indicate a large need to create new solutions in the field of economic, financial and efficiency assessment of investments in SMRs, which requires supplementation with synchronized activities and research in the field of creating appropriate investment financing models, management models in general, including the management of various types of risk and the involvement of economic entities and households in the ownership structures of SMRs.

3

Impact of the heat transfer coefficient for heating and cooling in multifamily buildings in Poland

Alsabry Abdrahman, Szymański Krzysztof, Backiel-Brzozowska Beata, Gortych Marta

Materiały Budowlane

|

2025

|

nr 9

201--208

EN

Improving the energy efficiency of multifamily buildings in Poland is important in view of increasing energy needs and climate change. The heat transfer coefficient of building envelope, which affects energy consumption for heating and cooling, is a key factor. The article analyses the risk of overheating in summer, which becomes more important as temperatures rise. It identifies the need to improve the thermal insulation of buildings to reduce energy consumption and the risk of overheating in summer.

PL

Poprawa efektywności energetycznej budynków wielorodzinnych w Polsce jest ważna wobec rosnących potrzeb energetycznych i zmian klimatycznych. Kluczowy jest współczynnik przenikania ciepła przegród zewnętrznych, wpływający na zużycie energii na ogrzewanie i chłodzenie. Artykuł analizuje ryzyko przegrzewania pomieszczeń latem, które nabiera znaczenia wraz ze wzrostem temperatur. Wskazano konieczność poprawy termoizolacji budynków, by ograniczyć zużycie energii i ryzyko przegrzewania w okresie letnim.

4

Analiza wykorzystania instalacji fotowoltaicznych z magazynem energii do zasilania oświetlenia węzła drogowego. Cz. I

Rusowicz Grzegorz

Magazyn Autostrady

|

2025

|

Nr 1-2

53--58

PL

Niniejsze opracowanie przedstawia możliwość zastosowania technologii opartych na ogniwach fotowoltaicznych wspartych magazynem energii, które mogą posłużyć do zasilania energią elektryczną elementów infrastruktury drogowej. Analiza przeprowadzona została dla istniejącego węzła drogowego, którego odbiorem energii elektrycznej jest instalacja oświetlenia drogowego. Autor scharakteryzował obiekt, określił parametry sieci zasilającej oraz przedstawił profil odbiorcy. W artykule przedstawiono możliwości zastosowania instalacji PV z magazynem energii wraz z określeniem ich wielkości. Dla danego przykładu wskazano wymagania formalno-prawne oraz dokonano oceny efektywności ekonomicznej inwestycji.

EN

This paper presents the possibility of using technologies based on photovoltaic cells supported by energy storage, which can be used to power road infrastructure elements with electricity. The analysis was carried out for an existing road junction in which the electricity recipient is the road lighting installation. The author characterises the facility, specifies the parameters of the power supply network and presents the recipient’s profile. The article presents the possibilities of using PV installations with energy storage and specifies their size. For a given example, formal and legal requirements are indicated and the economic effectiveness of the investment is assessed.

5

Analiza wykorzystania instalacji fotowoltaicznych z magazynem energii do zasilania oświetlenia węzła drogowego. Cz. II

Rusowicz Grzegorz

Magazyn Autostrady

|

2025

|

Nr 3

73--76

PL

Niniejsze opracowanie przedstawia możliwość zastosowania technologii opartych na ogniwach fotowoltaicznych wspartych magazynem energii, które mogą posłużyć do zasilania energią elektryczną elementów infrastruktury drogowej. Analiza została przeprowadzona dla istniejącego węzła drogowego, którego odbiorem energii elektrycznej jest instalacja oświetlenia drogowego. Autor scharakteryzował obiekt, określił parametry sieci zasilającej oraz przedstawił profil odbiorcy. W artykule przedstawiono możliwości zastosowania instalacji PV z magazynem energii wraz z określeniem ich wielkości. Dla danego przykładu wskazano wymagania formalno-prawne oraz dokonano oceny efektywności ekonomicznej inwestycji.

EN

This paper presents the possibility of using technologies based on photovoltaic cells supported by energy storage, which can be used to power road infrastructure elements with electricity. The analysis was carried out for an existing road junction in which the electricity recipient is the road lighting installation. The author characterises the facility, specifies the parameters of the power supply network and presents the recipient’s profile. The article presents the possibilities of using PV installations with energy storage and specifies their size. For a given example, formal and legal requirements are indicated and the economic effectiveness of the investment is assessed.

6

Analiza wykorzystania instalacji fotowoltaicznych z magazynem energii do zasilania oświetlenia węzła drogowego. Cz. III

Rusowicz Grzegorz

Magazyn Autostrady

|

2025

|

Nr 4

72--75

PL

Niniejsze opracowanie przedstawia możliwość zastosowania technologii opartych na ogniwach fotowoltaicznych wspartych magazynem energii, które mogą posłużyć do zasilania energią elektryczną elementów infrastruktury drogowej. Analiza została przeprowadzona dla istniejącego węzła drogowego, którego odbiorem energii elektrycznej jest instalacja oświetlenia drogowego. Autor scharakteryzował obiekt, określił parametry sieci zasilającej oraz przedstawił profil odbiorcy. W artykule przedstawiono możliwości zastosowania instalacji PV z magazynem energii wraz z określeniem ich wielkości. Dla danego przykładu wskazano wymagania formalno-prawne oraz dokonano oceny efektywności ekonomicznej inwestycji.

EN

This paper presents the possibility of using technologies based on photovoltaic cells supported by energy storage, which can be used to power road infrastructure elements with electricity. The analysis was carried out for an existing road junction in which the electricity recipient is the road lighting installation. The author characterises the facility, specifies the parameters of the power supply network and presents the recipient’s profile. The article presents the possibilities of using PV installations with energy storage and specifies their size. For a given example, formal and legal requirements are indicated and the economic effectiveness of the investment is assessed.

7

Potencjał reaktorów jądrowych HTGR w zwiększaniu efektywności ekonomicznej inwestycji w sektorze energetycznym

Krysiak Zbigniew

Energetyka

|

2025

|

nr 5

320--329

PL

W artykule przedstawiono różne podejścia do oceny efektywności inwestycji jądrowych w reaktory typu SMR, w tym w szczególności HTGR. Reaktory jądrowe posiadają przewagę pod względem oferowania niższych cen energii niż te ze źródeł fotowoltaicznych lub farm wiatrowych. Ponadto w przeciwieństwie do farm fotowoltaicznych i wiatrowych elektrownie jądrowe są stabilnym źródłem energii, co redukuje ryzyko niewydolności systemu gospodarczego. W prezentowanych badaniach wykazano, że reaktory typu HTR charakteryzują się najniższymi wartościami LCOE, zapewniając niższe koszty produkcji energii, a NPV takich projektów jest w pewnych przypadkach dodatnia w przeciwieństwie do innych rodzajów SMR-ów. Fakty te wskazują na wysoki perspektywiczny potencjał polskiego reaktora POLA-HTGR. W badaniu wykazano, że wariancja szacowanych kosztów inwestycji w SMR-y jest bardzo wysoka, co tworzy wyzwanie dla poszukiwania dokładniejszych metod modelowania kosztów produkcji SMR-ów, w czym może pomóc teoria kosztów produkcji, w której zwiększanie skali produkcji SMR-ów w wyniku krzywej uczenia się pozwoli na bardziej precyzyjne estymowanie kosztów. W artykule przedstawiono także, jak modernizacja istniejących elektrowni konwencjonalnych przy pomocy reaktorów HTR zmniejsza koszty produkcji energii, a tym samym i ceny energii dla odbiorców energii.

EN

This paper presents different approaches to assessing the efficiency of nuclear investments in SMR reactors, including HTGR, in-particular. Nuclear reactors have an advantage in terms of offering lower energy prices than those from photovoltaic sources or wind farms. Moreover, unlike photovoltaic and wind farms, nuclear power plants are a stable source of energy, which reduces the risk of economic system failure. The presented studies have shown that HTR reactors are characterized by the lowest LCOE values, providing lower energy production costs, and the NPV of such projects is in some cases added, unlike other types of SMRs. These facts indicate a high prospective potential of the Polish POLA-HTGR reactor. The study has shown that the variance of estimated SMR investment costs is very high, which creates a challenge for searching for more accurate modeling of SMR production costs, which can be supported by the production cost theory, in which increasing the scale of SMR production as-a-result of the learning curve will allow for more precise cost estimation. The paper also presents how the modernization of existing conventional power plants using HTR reactors reduces the costs of energy production and thus the prices for energy consumers.

8

Ekonomiczne instrumenty zarządzania wodami opadowymi

Godyń Izabela

Gospodarka Wodna

|

2024

|

Nr 7

2--13

PL

W artykule przedstawiono istniejące w Polsce instrumenty ekonomiczne, które motywują właścicieli nieruchomości do podejmowania inwestycji w zakresie retencjonowania wód opadowych. Omówiono krajowe i samorządowe programy dotacyjne oraz opłaty za usługi wodne, a także lokalne opłaty za odprowadzanie wód opadowych z wybranych gmin. Poddano ocenie motywacyjną funkcję dotacji i opłat poprzez ocenę opłacalności inwestycji podejmowanych w odpowiedzi na tego typu bodźce ekonomiczne. Analizie poddano dwa rodzaje inwestycji: niecki infiltracyjnej, jako jednego z najtańszych w budowie rozwiązań z zakresu zielonej infrastruktury, oraz zbiornika na wody opadowe. Przeprowadzono analizy opłacalności inwestycji dla 4 typów zabudowy: centrum handlowego i osiedla mieszkaniowego o różnej intensywności zabudowy. Efektywność finansowa inwestycji została oceniona poprzez określenie okresu zwrotu oraz wartości bieżącej netto (NPV). Wykazano niską funkcję motywacyjną opłat za usługi wodne oraz możliwą wysoką bodźcową rolę opłat gminnych, która zależy od konstrukcji systemów opłat (stawek i ich zniżek).

EN

The article presents the economic instruments existing in Poland that motivate property owners to undertake investments in the field of rainwater retention. It discusses national and local government subsidy programs, as well as fees for water services and local fees for the discharge of rainwater from selected municipalities. The motivational function of subsidies and fees is assessed through the profitability analysis of investments undertaken in response to such economic incentives. Two types of Investments are analyzed: an infiltration basin, as one of the cheapest green infrastructure solutions to construct, and a rainwater tank. Profitability analyses of these investments are conducted for 4 types of development: a shopping center and housing estates with different development intensity. The financial efficiency of the investments is assessed by determining the payback period and net present value (NPV). It is shown that the motivational function of fees for water services is low, while the incentive role of municipal fees is potentially high, depending on the structure of the fee systems (rates and their discounts).

9

A study on loan repayment options for power plant construction: a case study of the Son La hydropower plant, Vietnam

Tu Le Tat, Phap Vu Minh, Huong Nguyen Thi Thu

Polityka Energetyczna

|

2023

|

T. 26, z. 2

121--140

EN

Using loans is an effective solution for the investment and construction of energy works in general and power plants in particular, especially for developing countries. In economic and financial studies of the project investment preparation stage, the options of using capital and paying interest will be taken into account to minimize risks and increase the project’s ability to pay due debts. However, it is difficult to know which loan repayment option is the most beneficial for the project and when the risk is for the project in the context of debt repayment. The current economic and financial analysis of the project mainly focuses on determining the feasibility of the project through basic parameters, such as net present value (NPV), benefit – cost – ratio (B/C), internal rate of return (IRR), profitability index (PI) and payback period (PP). These parameters do not indicate the most difficult time to pay off the project’s loans. This paper analyzes two options for repayment of long-term loans in Vietnam using the case study of Son La hydropower plant to clarify the above difficult times and recommend a suitable repayment plan for the power project. The analytical method is used to actualize the cash flow of capital and interest during the construction and operation of the works. In Option 1, the debt is paid annually for interest and capital with a constant amount of money during the repayment period. In Option 2, the original dept without interest is paid with a constant amount of money during the repayment period, the interest (due to the remaining original capital) must be paid in the year when the interest is incurred. The study results show that the amount of the annual payment in option 1 is smaller than in Option 2 in the first four years (of ten years of debt repayment). Thus, capital and interest payment in Option 2 may be more detrimental than Option 1 in the first three years of debt repayment, and the amount of money from debt repayment is greater than the profit obtained from power generation. Thus, depending on the profit in the first years when the power plant comes into operation, the investor needs to decide on a reasonable way to repay the loan so that the project can self-finance.

PL

Korzystanie z kredytów jest skutecznym rozwiązaniem dla inwestycji i budowy zakładów energetycznych w ogóle, a w szczególności elektrowni, zwłaszcza w krajach rozwijających się. W analizach ekonomiczno-finansowych etapu przygotowania inwestycji projektu uwzględnione zostaną możliwości wykorzystania kapitału i spłaty odsetek w celu zminimalizowania ryzyka i zwiększenia zdolności projektu do spłaty wymaganych długów. Trudno jednak stwierdzić, która opcja spłaty kredytu jest najkorzystniejsza dla projektu i kiedy występuje ryzyko dla projektu w kontekście spłaty zadłużenia. Bieżąca analiza ekonomiczno-finansowa projektu koncentruje się głównie na określeniu wykonalności projektu poprzez podstawowe parametry, takie jak wartość bieżąca netto (NPV), stosunek korzyści do kosztów (B/C), wewnętrzna stopa zwrotu (IRR), wskaźnik rentowności (PI) i okres zwrotu (PP). Parametry te nie wskazują na najtrudniejszy czas na spłatę kredytów projektu. W niniejszym artykule przeanalizowano dwie opcje spłaty kredytów długoterminowych w Wietnamie na przykładzie elektrowni wodnej Son La, uwzględniając obecne trudne warunki i zalecając odpowiedni plan spłaty dla projektu energetycznego. Metoda analityczna służy do aktualizacji przepływów pieniężnych kapitału i odsetek w trakcie budowy i eksploatacji obiektu. W Wariancie 1 dług jest spłacany corocznie na odsetki i kapitał stałą kwotą w okresie spłaty. W Wariancie 2 pierwotny dług bez odsetek spłacany jest stałą kwotą w okresie spłaty, odsetki (należne od pozostałego kapitału pierwotnego) muszą być zapłacone w roku, w którym naliczone zostały odsetki. Wyniki badań wskazują, że wysokość rocznej spłaty w Wariancie 1 jest mniejsza niż w Wariancie 2 w pierwszych czterech latach (z dziesięciu lat spłaty zadłużenia). Zatem spłata kapitału i odsetek w Wariancie 2 może być bardziej szkodliwa niż w Wariancie 1 w pierwszych trzech latach spłaty zadłużenia, a kwota pieniędzy ze spłaty zadłużenia jest większa niż zysk uzyskany z produkcji energii. Zatem w zależności od zysku w pierwszych latach od uruchomienia elektrowni, inwestor musi zdecydować, jak rozsądnie spłacić kredyt, aby projekt mógł się sam sfinansować.

10

Economic and environmental assessment of the use of electric cars in Poland

Majchrzak Krystian, Olczak Piotr, Matuszewska Dominika, Wdowin Magdalena

Polityka Energetyczna

|

2021

|

T. 24, z. 1

153--168

EN

Electromobility and electric cars are the words that began to gain significance in the social discourse in Poland especially intensively since 2017. Then, along with the announcement of the „Plan for the Development of the Electromobility Market in Poland”, government declarations appeared regarding one million electric cars that are to be used on Polish roads by 2025. It is already known today that such a result in Poland is impossible to achieve in the assumed time. According to the report of the Polish Alternative Fuels Association-PSPA (Polish EV Outlook 2020), in the event of introducing subsidies for the purchase of cars or subsidies, such as the possibility of 100% VAT deduction by buyers of such vehicles, the number of electric cars in Poland in 2025 could be over 280 thousand pcs. Without such government support, the Polish electric car park will be twice smaller. High prices of electric cars are one of the key barriers limiting Poles in making decisions related to the purchase of a vehicle. The aim of this article is to analyse the current state of the social environment in relation to the topic of ecological, electric cars. To what extent is it beneficial for the potential car owner to change from a traditional (petrol or diesel) car to an electric car due to purely financial benefits and other aspects? The article consists of an overview – presenting aspects related to the socio-economic benefits of buying an electric car. It also contains specific calculations regarding the profitability of using such a car in Polish conditions.

PL

Elektromobilność i samochody elektryczne to hasła, które w społecznym dyskursie w Polsce szczególnie intensywnie zaczęły nabierać znaczenia od roku 2017. Wówczas, wraz z ogłoszeniem „Planu Rozwoju Rynku Elektromobilności w Polsce”, ogłoszone zostały rządowe deklaracje dotyczące miliona samochodów elektrycznych, które mają się pojawić na polskich drogach do 2025 r. Już dziś wiadomo, że taki wynik jest w Polsce nie do osiągnięcia. Jak wynika z raportu Polskiego Stowarzyszenia Paliw Alternatywnych – PSPA (Polish EV Outlook 2020), w przypadku wprowadzenia dopłat do zakupu samochodów lub subsydiów takich jak np. możliwość odliczenia przez kupujących takie pojazdy całości VAT, liczba aut elektrycznych w Polsce w 2025 roku mogłaby wynieść ponad 280 tys. sztuk. Bez takiego wsparcia państwa polski park samochodów elektrycznych będzie dwukrotnie mniejszy. Wysokie ceny samochodów elektrycznych to jedna z kluczowych barier ograniczająca Polaków w decyzji związanej z zakupem pojazdu. Celem niniejszego artykułu jest analiza obecnego podejścia otoczenia społecznego do tematu ekologicznych, elektrycznych samochodów. Na ile, ze względu na czysto finansowe korzyści oraz inne aspekty, zmiana samochodu z tradycyjnego (zasilanego benzyną lub posiadającego napęd diesla) na samochód elektryczny jest dla potencjalnego właściciela samochodu korzystna. Artykuł składa się z części przeglądowej – prezentującej aspekty związane ze społeczno-ekonomicznymi korzyściami związanymi z zakupem samochodu elektrycznego. Zawiera także konkretne wyliczenia dotyczące opłacalności użytkowania takiego samochodu w warunkach polskich.

11

Flexible design of Park-and-Ride facility in the city center proximity

Paslawski Jerzy, Rudnicki Tomasz

Archives of Civil Engineering

|

2021

|

Vol. 67, nr 4

511--526

EN

The problem of the proper functioning of Park-and-Ride facilities seems to be of key importance for ensuring appropriate transport in cities in which the intensity of road traffic is systematically increasing, together with the increase of environmental pollution (air pollution, noise etc.). The attractiveness of a car park of this kind seems obvious - instead of a burdensome journey in one’s own car, one changes the vehicle to fast municipal public transport or another means of transport (a bike, a scooter), or reaches the destination on foot. This results in benefits - above all in terms of comfort (shortening the time of the journey), health advantages etc. As has been proven by experiments, facilities of this kind are an expensive investment, the location of which (e.g. stand-alone) does not always ensure full utilization. The concept presented in the article assumes the possibility of a gradual extension of the multistorey car park following the increase of the demand. The article attempted to demonstrate that one of the sources of increasing attractiveness is the appropriate location (guaranteeing easy commute to the car park), the possibilities to continue the journey in an attractive way, then increasing the attractiveness through the possibility to use various services (shopping, the gym, the swimming pool, cinema, restaurants) and thirdly: the plan of launching the car park and its utilization in the life cycle should ensure the possibility of flexible reacting to changes of the demand (the experiences of the ongoing pandemic indicate that there is no guarantee of ensuring systematic demand increase). An element which also seems significant is the limitation of costs in the initial stage of investments of this kind with the possibility of gradual extension following the change of user habits.

PL

Problem poprawnego funkcjonowania parkingów Park and Ride wydaje się być kluczowy dla zapewnienia właściwego transportu w miastach, w których natężenie ruchu systematycznie rośnie i stosowanie do tego wzrostu rośnie zanieczyszczenie środowiska (zanieczyszczenie powietrza, hałas). Atrakcyjność tego typu parkingu wydaje się oczywista - zamiast uciążliwej podróży własnym samochodem, przesiadamy się na szybką komunikację miejską lub inny rodzaj transportu (rower, hulajnoga) albo docieramy na miejsce pieszo. Daje to nam korzyści - przede wszystkim w zakresie komfortu (skrócenie czasu podróży), zdrowotne itp. Jak udowodniły doświadczenia tego typu obiekty są drogą inwestycją, której lokalizacja (np. indywidualna) nie zawsze zapewnia pełne wykorzystanie. Przedstawiona w artykule koncepcja zakłada możliwość stopniowej rozbudowy parkingu wielopoziomowego w miarę wzrostu popytu. W artykule starano się wykazać że jednym ze źródeł podniesienia atrakcyjności jest właściwa lokalizacja (gwarantująca łatwy dojazd na parking), możliwości atrakcyjnego kontynuowania podróży, następnie podniesienie atrakcyjności poprzez możliwości realizacji różnych usług (zakupy, siłownia czy pływalnia, kino, restauracje) i po trzecie: plan uruchomienia parkingu i jego eksploatacji w cyklu życia powinien zapewniać mozliwość elastycznego reagowania na zmiany popytu (doświadczenia podczas przedłużającej się epidemii wskazują, że nie ma gwarancji zapewnienia systematycznego wzrostu popytu). Istotnym wydaje się także ograniczenie kosztów w początkowym etapie tego typu inwestycji z możliwością stopniowej rozbudowy w miarę zmiany nawyków użytkowników.

12

Sensitivity analysis of the contractor’s financial effects achieved on a single building site

Anysz Hubert, Rogala Wojciech

Przegląd Naukowy Inżynieria i Kształtowanie Środowiska

|

2019

|

Vol. 28, No. 2

183--191

EN

Based on catalogues, the time schedule of erecting multi-storey building has been prepared. Real current conditions and the average cost of the building allows for creating the model where four variables influence NPV and maximum cash demand of a contractor erecting the building. The simulation made in the spreadsheet is the base for calculating and presenting the sensitivity analysis of each variable separately, as well as, for creating the surface chart where the joint influence of terms of payments affects the maximum demand for cash. The way of using of this chart has been described aiming at the protection of the contractor from losing financial liquidity while the profi table project is executed.

13

Assessing the profitability of investment projects using ordered fuzzy numbers

Pisz Iwona, Chwastyk Anna, Łapuńka Iwona

LogForum

|

2019

|

Vol. 15, no. 3

377--389

EN

Background: This article is motivated by the fact that most approaches to capital budgeting are deterministic. In reality, the capital budgeting problem is accompanied by the uncertainty and risk associated with dealing with imprecise data. Taking this uncertainty into account when performing analyses and calculations not only helps to better measure the profitability of investment projects, but also to expand the applicability of capital budgeting methods under real-life or uncertain conditions. The major contribution of this paper is the development of a novel approach to assessing the profitability of an investment project in the presence of uncertainty. Methods: We present a novel approach for incorporating uncertainty into how the profitability of investment projects is assessed, which we term Ordered Fuzzy Net Present Value (OFNPV). The proposed method measures the level of investment project effectiveness using a model based on ordered fuzzy numbers (OFNs). In addition, ordered fuzzy numbers are used to describe changes to the investment parameters in the assumed time horizon. This paper illustrates an implementation of the proposed technique using a numerical example of an investment process in the logistics department of a company. Results: The use of the proposed method based on OFNs allows experts to gauge the real-life accuracy of the considered phenomenon, and to express their assessment of its dynamic changes. This is vital to the problem of profitability assessment in investment projects. Conclusions: Our approach offers a new perspective on the problem of investment in projects and constitutes an effective tool for assessing the profitability of investment projects. This tool could constitute a valuable source of knowledge for investors involved in decision-making processes.

PL

Wstęp: U podstaw rozważań leży stwierdzenie, że większość podejść do budżetowania kapitałowego ma charakter deterministyczny. W rzeczywistości problemowi budżetowania towarzyszy niepewność i ryzyko związane z przetwarzaniem nieprecyzyjnych danych. Uwzględnienie tej niepewności nie tylko pomaga lepiej zmierzyć efektywność projektów inwestycyjnych, ale także rozszerzyć zastosowanie metod budżetowania kapitałowego w warunkach rzeczywistych lub niepewnych. Głównym celem artykułu jest opracowanie nowatorskiego podejścia do oceny opłacalności projektu inwestycyjnego w warunkach niepewności. Metody: Prezentujemy nowatorskie podejście uwzględniające niepewność w ocenie opłacalności projektów inwestycyjnych Ordered Fuzzy Net Present Value (OFNPV). Proponowana metoda umożliwia dokonanie oceny efektywności projektu inwestycyjnego za pomocą modelu opartego na skierowanych liczbach rozmytych (OFN). Ponadto skierowane liczby rozmyte służą do opisu zmian parametrów inwestycyjnych w założonym horyzoncie czasowym. Artykuł ilustruje wdrożenie proponowanego podejścia z wykorzystaniem przykładu procesu inwestycyjnego w przedsiębiorstwie w obszarze logistycznym. Wyniki: Zastosowanie proponowanej metody opartej na OFN pozwala ekspertom ocenić dokładność rozpatrywanego zjawiska, a także wyrazić swoją ocenę na temat dynamiki ich zmian. Ma to kluczowe znaczenie dla problemu oceny opłacalności projektów inwestycyjnych. Wnioski: Proponowane podejście oferuje nowe spojrzenie na problem inwestycyjny i stanowi skuteczne narzędzie do oceny opłacalności projektów inwestycyjnych. Narzędzie to może stanowić cenne źródło wiedzy dla inwestorów zaangażowanych w procesy decyzyjne.

14

Opłacalność ekonomiczna zmiany wielkości powierzchni kolektorów słonecznych płaskich w instalacji c.w.u. budynku jednorodzinnego – studium przypadku

Olczak P., Kryzia D., Augustyn A., Olek M.

Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN

|

2018

|

nr 102

77--90

PL

Kolektory słoneczne są głównymi elementami solarnych systemów grzewczych. Praca tych urządzeń polega na konwersji energii promieniowania słonecznego na ciepło czynnika roboczego. Czynnikiem tym może być zarówno ciecz (glikol lub woda), jak i gaz (powietrze). Ze względu na konstrukcję wyróżnia się kolektory płaskie, próżniowe, próżniowo-rurowe i skupiające. Kolektory płaskie są stosowane przede wszystkim w budynkach, w których potrzeby cieplne są niskie lub średnie, czyli na przykład w gospodarstwach domowych. Rozwój kolektorów został ukierunkowany na zwiększenia wydajności oraz poprawy efektywności ekonomicznej inwestycji. W artykule oceniono wpływ zmiany powierzchni płaskich kolektorów słonecznych na opłacalność ekonomiczną inwestycji. Do analizy wytypowano dom jednorodzinny, zlokalizowany w województwie małopolskim, w którym instalacja przygotowania ciepłej wody użytkowej została rozbudowana o system solarny. System ten składa się z płaskich kolektorów, o łącznej powierzchni absorberów 5,61 m2. Jako czynnik roboczy w instalacji stosowany jest glikol. W celu poprawy efektu ekonomicznego zaproponowano zwiększenie powierzchni absorberów. Na podstawie trzyletnich pomiarów nasłonecznienia oraz efektów cieplnych instalacji, stworzono model ekonomiczny służący do oceny opłacalności zwiększenia powierzchni kolektorów słonecznych. Obliczenia z użyciem modelu promieniowania HDKR wykonano w środowisku Matlab dla lokalizacji Tarnów (najbliższej instalacji). Ponadto na podstawie rzeczywistych pomiarów z tej instalacji, odzwierciedlających wpływ wielu niemierzalnych czynników na efektywność przetwarzania energii słonecznej, wykonano symulacje efektu ekonomicznego dla różnych wielkości zapotrzebowania na ciepło. Otrzymane wyniki uogólniono, co daje możliwość ich wykorzystania w procesie doboru wielkości powierzchni kolektorów w przypadku podobnych instalacji.

EN

Solar collectors are the main components of the solar heating systems. This devices convert radiation from the sun into the heat of distribution medium. The medium can be either (water, glycol) or gas (air). Two types of solar panels can be distinguished on the basis of the construction criterion: flat plate collectors and evacuated tube collectors. Solar collectors development progresses towards improving their efficiency and economic profitability. Flat plate collectors are popular for low and medium heating applications, i.e. in households. In this paper, flat plate collectors with glycol as a distribution medium are investigated. The authors evaluate the impact of changing the size of the solar collectors on the heating economic profitability. A detached house, located in the Malopolskie Province was selected for the analysis. The house was fitted with domestic hot water installation which was extended with the solar system. At present, the collector area amounts to 5.61 m2. In order to improve the economic effect, the authors propose to increase their area. The radiation from the sun, sun exposure and thermal results were collected and calculated for three years. The authors prepared an economic model on the basis of the collected data. This model was created to assess the economic effect in relation to increasing the collector area. Calculations were made with the HDKR radiation model using Matlab software. The authors chose Tarnow as location because the city is the nearest to the tested installation. In addition, the authors created a simulation that allowed the economic effect for different detached houses with different heat demands to be assessed. By using real data an impact of many non-measurable factors on the efficiency of solar energy conversion could be taken into account in the simulation. The obtained results have been generalized and thus can be applied in a similar installation during the process of choosing an appropriate collector area size.

15

Zastosowanie półautomatycznego algorytmu doboru optymalnej liczby i położenia odwiertów wydobywczych

Łętkowski P.

Nafta-Gaz

|

2018

|

R. 74, nr 8

598--605

PL

Artykuł poświęcono zastosowaniu tzw. algorytmu nietoperza do rozwiązania problemu określenia optymalnej liczby i położenia odwiertów wydobywczych. W procesie optymalizacji jako funkcję celu wykorzystano bieżącą wartość netto (ang. net present value – NPV). Testy zbudowanego algorytmu przeprowadzono na przykładzie modelu symulacyjnego złoża PUNQ-S3, dostępne- go na zasadach open source. Zastosowany algorytm został wyposażony w dodatkowe mechanizmy zwiększające jego efektywność: mechanizm próbkowania sześcianu łacińskiego (ang. Latin hypercube sampling – LHS) oraz mechanizm eliminowania położeń odwiertów poza modelem. Przeprowadzone testy wskazują na bardzo dobrą zbieżność zbudowanego algorytmu w procesie optymalizacji.

EN

The article is devoted to the application of the so-called bat algorithm to solve the problem of determining the optimum number and location of production wells. This algorithm was proposed by Yang in 2010, and since then has been successfully used in solving both theoretical and practical optimization problems. The method belongs to a group of swarm optimization methods and in searching for the best solution, the algorithm uses a mechanism of echolocation, similar to the one used by a herd of bats. The current net present value (NPV) was used as a target function in the optimization process. The algorithm was tested on the example of the simulation model of the PUNQ-S3 reservoir available on an OpenSource basis. The applied algorithm was equipped with additional mechanisms increasing its effectiveness: Latin Hypercube Sampling (LHS) algorithm and the mechanism eliminating the locations of wells outside the operational area of the model. The first of the applied improvements ensures a better starting point for the proper optimization process, which significantly improves the convergence of the whole algorithm. The latter mechanism solves a problem specific to the issue in question.

16

Uwarunkowania techniczne i ocena efektywności ekonomicznej procesu lokowania skały płonnej w zrobach ścian w kopalni podziemnej

Kopacz M.

Inżynieria Górnicza

|

2018

|

nr 1

30--35

PL

W publikacji przeanalizowano efektywność ekonomiczną eksploatacji węgla połączoną z lokowaniem skały płonnej w zrobach likwidowanych ścian. Analizy przeprowadzono dla wybranego rejonu złoża perspektywicznego w kopalni X. Skalkulowano nakłady związane z zakupem kompleksów ścianowych przystosowanych do lokowania skały płonnej w zrobach likwidowanych ścian oraz pozostałe nakłady dotyczące dostosowania istniejącej infrastruktury kopalni X do wydobycia niezagospodarowanych odpadów. Podstawę obliczeń technicznych stanowiły oszacowanie bilansu skały płonnej oraz wielkości możliwego wydobycia, biorąc pod uwagę osiadania powierzchni terenu oraz poziom wypełnienia zrobów. Bazując na metodzie NPV i IRR, wykazano negatywną efektywność ekonomiczną przedsięwzięcia, czego przyczynami były głównie spowolnienie postępu ścian i obniżenie tempa wydobycia.

EN

The publication presents the valuation of economic efficiency of coal extraction combined with the backfilling of liquidated longwalls. The analyses were carried out for a selected prospective deposit in the mine X. The capital expenditures of the longwall system adopted to allocate waste rock were also estimated, as well as other necessary outlays in the mine X. The basis for technical calculations was the estimation of the gangue balance and the limit of the coal extraction, taking into account the surface subsidence and the advance of backfilling. Finally, based on the NPV and IRR method, the negative economic effectiveness of the project was demonstrated, which was mainly caused by limiting the extraction and production rate.

17

Szacowanie efektywności ekonomicznej stacji regazyfikacji LNG i wyspowej sieci dystrybucyjnej w oparciu o dane statystyczne

Żero A.

Gaz, Woda i Technika Sanitarna

|

2018

|

Nr 8

278--282

PL

Biorąc pod uwagę poziom gazyfikacji Polski, szacowanie zadań inwestycyjnych i ich wybór do realizacji jest zagadnieniem istotnym dla przedsiębiorstwa energetycznego. Wiele z nowych inwestycji przeznaczonych do realizacji, planowane jest z wykorzystaniem technologii LNG oraz wyspowych sieci dystrybucyjnych. Z uwagi na wiele ryzyk związanych z szacowaniem zadań inwestycyjnych, kluczowe dla przedsiębiorstwa energetycznego jest wybieranie takich inwestycji, które gwarantują oczekiwane wskaźniki efektywności ekonomicznej. Dodatkowo szacowanie inwestycji, poprzez wywiady i bezpośrednia analizę danej lokalizacji, jest procesem czasochłonnym i kosztownym. Niniejszy artykuł jest próbą znalezienia odpowiedzi na pytanie, czy można, przynajmniej wstępnie, przy pomocy relatywnie prostych metod, np. przy wykorzystaniu analizy statystycznej dotychczasowych zadań inwestycyjnych, wskazać metodę na wstępną selekcję zadań inwestycyjnych, które będą opłacalne z punktu widzenia przedsiębiorstwa energetycznego. Korzyścią z takiego podejścia będzie to, iż szczegółowe analizy techniczno-ekonomiczne przedsięwzięć zostałoby ograniczone do wstępnie zweryfikowanych zadań inwestycyjnych.

EN

Taking into account the level of gasification in Poland, the estimation of investment tasks and their selection for implementation is an important issue for an energy company. Many of the new investments planned for implementation are planned using LNG technology and separated distribution networks. Due to many risks associated with the estimation of investment tasks, it is crucial for an energy company to choose investments that guarantee the expected economic efficiency indicators. In addition, estimating investments through interviews and direct analysis for a particular location is a time-consuming and costly process. This article is an attempt to find the answer to the question whether it is possible, at least initially, using relatively simple methods, eg. using statistical analysis of current investment tasks, to indicate a method for initial selection of investment tasks which will be profitable from the energy company's point of view. The benefit of this approach will be that the detailed technical and economic analysis of the investment projects would be limited to pre-verified investment tasks.

18

Assessment of economic effectiveness in the sources of renewable energy

Kusto Z., Domagalski J., Saczuk J.

Eco-Energetics : technologies, environment, law and economy

|

2018

|

T. 1

33--40

EN

Economic efficiency of a small unconventional source of distributed generation is calculated by comparison of the source’s costs for heat and/or electricity with the costs of conventional generation. This paper describes the incremental cost method (MKN), which resembles the long-known LLC method.

19

Comparative analysis of economic effectiveness of the operation of a power unit with supercritical parameters with its operation in the oxy-fuel technology

Bartnik R., Buryn Z., Hnydiuk-Stefan A.

Energetyka

|

2017

|

nr 7

436--441

EN

This paper reports the results of a comparative analysis regarding economic effectiveness of the operation of a condensing power unit with supercritical parameters with its operation in the oxy-fuel technology. The application of the innovative technology of oxy-fuel process is imposed by the necessity to fulfill EU regulations with regard to reduction of CO2 emission into the atmosphere. The calculations were performed by comparing the specific production cost of electricity in the two designs and using economic analysis measures, i.e. NPV, IRR and DPBP.

PL

W artykule przedstawiono wyniki porównawczej analizy efektywności ekonomicznej pracy konwencjonalnego bloku na parametry nadkrytyczne z jego pracą w technologii spalania tlenowego. Stosowanie innowacyjnej technologii spalania tlenowego w blokach energetycznych podyktowane jest koniecznością sprostania unijnym regulacjom prawnym w zakresie redukcji emisji CO2 do atmosfery. Obliczenia przeprowadzano porównując jednostkowe koszty produkcji energii elektrycznej oraz mierniki efektywności ekonomicznej NPV, IRR, DPBP.

20

Analiza porównawcza efektywności ekonomicznej pracy konwencjonalnego bloku na parametry nadkrytyczne z jego pracą w technologii spalania tlenowego

Bartnik R., Buryn Z., Hnydiuk-Stefan A.

Energetyka

|

2017

|

nr 7

431--436

PL

W artykule przedstawiono wyniki porównawczej analizy efektywności ekonomicznej pracy konwencjonalnego bloku na parametry nadkrytyczne z jego pracą w technologii spalania tlenowego. Stosowanie innowacyjnej technologii spalania tlenowego w blokach energetycznych podyktowane jest koniecznością sprostania unijnym regulacjom prawnym w zakresie redukcji emisji CO2 do atmosfery. Obliczenia przeprowadzano porównując jednostkowe koszty produkcji energii elektrycznej oraz mierniki efektywności ekonomicznej NPV, IRR, DPBP.

EN

This paper reports the results of a comparative analysis regarding economic effectiveness of the operation of a condensing power unit with supercritical parameters with its operation in the oxy-fuel technology. The application of the innovative technology of oxy-fuel process is imposed by the necessity to fulfill EU regulations with regard to reduction of CO2 emission into the atmosphere. The calculations were performed by comparing the specific production cost of electricity in the two designs and using economic analysis measures, i.e. NPV, IRR and DPBP.