Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

The challenges of urban space revitalisation. Revitalisation of a selected area of the Słoneczne Wzgórze housing estate in Kielce based on the example of a student project

Juruś Jagoda, Grabka Wiktoria, Jabłoński Bartosz

Structure and Environment

|

2025

|

Vol. 17, no. 2

63--74

EN

The revitalisation of degraded areas is a multi-stage process that requires the involvement of the public, local authorities and often large financial resources. In Poland’s large cities, the revitalisation process mainly focuses on revitalising deserted inner cities and the city’s main representative spaces, while other smaller spaces, marginalised areas or spaces in housing estates remain forgotten. The problem of revitalisation is shaping up similarly in smaller urban centres. The paper shows a selected student revitalisation project, carried out as part of the Revitalisation of the Urbanised Environment course by students of Architecture at the Kielce University of Technology.

PL

Rewitalizacja obszarów zdegradowanych jest wielostopniowym procesem wymagającym zaangażowania społecznego, władz lokalnych oraz często dużych środków finansowych. W dużych miastach w Polsce proces rewitalizacji skupia się głównie na ożywieniu opustoszałych śródmieść i głównych przestrzeni reprezentacyjnych miasta, natomiast pozostałe mniejsze przestrzenie, obszary zmarginalizowane czy przestrzenie na osiedlach mieszkaniowych pozostają zapomniane. Podobnie problem rewitalizacji kształtuje się w mniejszych ośrodkach miejskich. W opracowaniu pokazano wybrany studencki projekt rewitalizacyjny, realizowany w ramach przedmiotu rewitalizacja środowiska zurbanizowanego przez studentów kierunku architektura Politechniki Świętokrzyskiej.

2

Elektroprosumenckie platformy energetyczne

Jurkiewicz Andrzej

Energetyka

|

2025

|

nr 4

276--282

PL

W artykule przedstawiono porównanie trzech wariantów realizacji osiedla mieszkaniowego pod względem nakładów inwestycyjnych, kosztów eksploatacji oraz prostego czasu zwrotu poniesionych nakładów. Analizowane warianty obejmują dwa podejścia tradycyjne (zasilanie z sieci ciepłowniczej lub kotłowni gazowych) oraz innowacyjny wariant WII-EPE, oparty na lokalnej elektrociepłowni z odnawialnymi źródłami energii, magazynem energii i systemem zarządzania energią. Mimo najwyższych nakładów inwestycyjnych (17,46 mln zł, 582 zł/m²), wariant WII-EPE wykazuje zdecydowanie najniższe koszty eksploatacji – nawet o ponad 3,2 mln zł rocznie niższe w porównaniu z wariantem WI i o 2,5 mln zł niższe względem wariantu WIII. Prosty czas zwrotu dodatkowych nakładów wynosi odpowiednio 4,26 roku (w porównaniu z WI) i 5,46 roku (w porównaniu z WIII), co wskazuje na wysoką opłacalność tego modelu przy obecnych warunkach rynkowych. Dodatkowe korzyści w postaci wyższej autokonsumpcji energii z OZE, obniżonych wskaźników EP i EK oraz możliwości generowania przychodów z elektromobilności i bilansowania energii sprawiają, że wariant EPE stanowi najbardziej efektywne i przyszłościowe rozwiązanie z perspektywy ekonomicznej, środowiskowej i społecznej.

EN

Presented is the comparison of three variants of a housing estate construction in respect of investment expenditures, operating costs and the Simple Pay-Back Time (SPBT). Analysed variants comprise two types of approach: a traditional one (energy supply from district heating network or gas-fired boiler rooms) and an innovative variant WII-EPE based on the local CHP plant with renewable energy sources, energy storage facility and the energy management system. Despite the highest investment expenditures (17,46 mln zł, 582 zł/m²) the variant WII-EPE shows definitely the lowest operating costs – even over 3,2 mln zł lower in a yearly scale in comparison with the variant WI and 2,5 mln zł lower than the variant WIII. Simple Pay-Back Time of additional outlays is 4,26 years (compared to WI) and 5,46 years (compared to WIII) respectively that shows high profitability of this model under current market conditions. Additional benefits in the form of higher RES energy self-consumption, reduced EP and EK indicators and ability to generate revenues from electromobility and energy balancing make the variant EPE to be the most effective and future-oriented solution from an economic, environmental and social perspective.

3

Studium transformacji przestrzeni wspólnej na przykładzie spółdzielni mieszkaniowej. Część 1 - Społeczne aspekty zmian

Gumińska Anna

Builder

|

2025

|

R.29, nr 11

24--31

PL

Artykuł stanowi studium przypadku zagospodarowania przestrzennego osiedla mieszkaniowego na Śląsku. Ukazuje połączenie transformacji proekologicznej, dostosowania dla osób ze szczególnymi potrzebami z aktywnością społeczną seniorów i innych grup mieszkańców. Łączy funkcje edukacyjne z aktywizacją mieszkańców w zaangażowanie poprawy jakości przestrzeni wspólnej przy wykorzystaniu proekologicznych technologii i materiałów. W części 1. przedstawiono przekształcenia zagospodarowania przestrzennego części wspólnych w aspekcie społecznym.

EN

The article is a case study of spatial development of a housing estate in Silesia. It shows the combination of pro-ecological transformation, adaptation for people with special needs with social activity of seniors and other groups of residents. It combines educational functions with activation of residents in the involvement of improving the quality of common space using pro-ecological technologies and materials. Part 1 presents transformations of spatial development of common parts in the social aspect.

4

Bold visions, reality, future opportunities. Evolution of the spatial layout of a modernist multifamily residential estate on the example of the Retkinia housing estate in Łódź (Poland)

Krystkowski Tomasz

Architectus

|

2025

|

Nr 1 (81)

27--36

EN

Modernist multi-family housing estates provide homes for approximately eight million people in Poland. In Łódź, almost half of the population lives in housing estates. These complexes, built on a massive scale from the 1960s until the political transformation in 1989, will continue to play a significant role in the city’s spatial structure for decades to come. This article focuses on Retkinia, the largest housing estate in Łódź. Developed from the early 1970s, its fundamental shape was formed by the late 1980s and early 1990s. The article presents the evolution of the estate’s spatial form, from the bold visions of the architects who designed vibrant commercial-service centres, individualized public spaces, green recreational areas with rich facilities, and experimental buildings, to the much poorer implementation of those plans – resulting in a spatial layout lacking many es-sential elements, later supplemented and adjusted to current needs, yet still “unfinished”. The research is based on archival queries, analysis, and the assessment of the estate’s space (mutual relations of buildings, public spaces and their equipment, transport layout), as well as studies of the relevant literature. The results indicate that the existing spatial layout offers many possibilities for transformations in the context of the current residents’ needs and contemporary challenges.

PL

Modernistyczne wielorodzinne osiedla stanowią miejsce zamieszkania około ośmiu milionów Polaków. W Łodzi niemal połowa liczby mieszkań¬ców żyje na takich osiedlach. Zespoły te, realizowane na ogromną skalę od lat 60. XX w. do czasu transformacji ustrojowej w 1989 r., będą jeszcze przez długie dekady odgrywały ogromną rolę w strukturze przestrzennej miasta. Przedmiotem artykułu jest Retkinia – największe łódzkie osiedle. Realizowane od początku lat 70. XX w. zasadniczy kształt uzyskało na przełomie lat 80. i 90. XX w. Celem autora pracy jest przybliżenie ewolucji formy przestrzennej osiedla. Począwszy od śmiałych wizji architektów kreślących tętniące życiem centra handlowo-usługowe osiedla, zindywidualizowane przestrzenie publiczne, zielone tereny rekreacyjne o bogatym wyposażeniu czy eksperymentalne obiekty, po znacznie uboższą realizację – układ przestrzenny pozbawiony wielu istotnych elementów, w latach późniejszych uzupełniany i dostosowywany do bieżących potrzeb, a jednocześnie ciągle „nieukończony”. Badanie oparto na kwerendzie archiwalnej, analizie i ocenie własnej przestrzeni osiedla (wzajemne relacje zabudowy, przestrzenie publiczne i ich wyposażenie, układ komunikacyjny) oraz studiach literatury przedmiotu. Wyniki wskazują, że istniejący układ przestrzenny daje wiele możliwości przekształceń w kontekście aktualnych potrzeb mieszkańców oraz wy¬zwań współczesności.

5

Osiedla Sadyba i Stegny – aspekt przyrodniczy w odnowie środowiska mieszkaniowego

Klimowicz Joanna, Orchowska Anita

Środowisko Mieszkaniowe

|

2024

|

nr 46

58--70

PL

Tematem artykułu są przeobrażenia środowiska zabudowanego wybranych osiedli mieszkaniowych z przełomu lat 60. i 70. w Warszawie ze szczególnych uwzględnieniem wartości przyrodniczych. Zmiany w środowisku zabudowywanym, nowe inwestycje powodują: niszczenie środowiska przyrodniczego, ograniczenia funkcjonalne osiedli, a w rezultacie pogorszenie warunków lokalnych i komfortu zamieszkiwania. Współcześnie funkcjonujące w tkance miasta sąsiadujące ze sobą osiedla Sadyba i Stegny powstały w okresie, kiedy aspekt przyrodniczy był szczególnym elementem kształtującym lokalizację, wyznacznikiem zdrowego środowiska mieszkaniowego i realizacji potrzeb mieszkaniowych. Celem artykułu jest przedstawienie zmian zachodzących w stanie zagospodarowania terenów zieleni w ciągu ostatnich 20 lat oraz ukazanie niekorzystnych procesów degradacji środowiska naturalnego wraz z przedstawieniem możliwych działań naprawczych. Odniesienie do aspektu przyrodniczego jest szczególnie ważne we współczesnym mieście, w którym powinno się dążyć do wprowadzania zasad zrównoważonego rozwoju, zwłaszcza w kontekście 11 celu rezolucji 2030 ONZ. W artykule zaprezentowano graficzną analizę porównawczą wybranych fragmentów osiedli pod kątem głównych założeń elementów przyrodniczych w tkance osiedli. Przedstawiono także wyniki ankietyzacji mieszkańców osiedla Sadyba w zakresie stanu zieleni i jej zagospodarowania. Na podstawie analizy wybranych osiedli przedstawiono wnioski dla przeciwdziałania dalszej degradacji stanu środowiska przyrodniczego oraz jego poprawy. Dla osiągniecia lepszej jakości życia konieczne jest wprowadzenie działań edukacyjnych i strategicznego planowania na rzecz zrównoważonego środowiska.

EN

The subject of this article is the transformation of the built environment of selected housing estates from the turn of the 1960s and 1970s in Warsaw with special attention to natural values. Changes in the built environment and new investments cause: destruction of the natural environment, functional limitations of settlements, and, as a result, deterioration of local conditions and quality of life. The contemporary neighboring estates of Sadyba and Stegny, currently functioning in the city’s fabric, were built in a period when, the natural aspect was a special element shaping the location, an indicator of a healthy residential environment and the fulfillment of housing needs. The aim ofthe article is to present the changes taking place in the development of green areas over the last 20 years and to show the unfavorable processes of degradation of the natural environment along with possible corrective actions. Reference to the natural aspect is particularly important in the modern city, where efforts should be made to implement the principles of sustainable development, especially in the context of the 11th goal of UN Resolution 2030. This article presents a graphic comparative analysis of selected fragments of settlements interms of the main assumptions of natural elements in the settlements’ fabric. The results of a survey of Sadyba estate’s residents, regarding the state of greenery and its management, is also presented. Based on the analysis of selected settlements, conclusions are presented for preventing further degradation of the natural environment and its improvement. To achieve a better quality of life, it is necessary to introduce educational activities and strategic planning for a sustainable environment.

6

Diagnostyka termiczna wraz z oceną stanu utrzymania wybranych budynków mieszkalnych Osiedla Bobrek w Bytomiu w kontekście możliwości ich modernizacji

Krause-Świerczyńska Magdalena, Sulimowska Anna

Środowisko Mieszkaniowe

|

2024

|

nr 48

99--114

PL

Artykuł przedstawia wybrane elementy diagnostyki termicznej historycznej zabudowy robotniczej Aglomeracji Górnośląskiej, która stanowi ważny element dziedzictwa przemysłowego regionu. Pomimo wyjątkowego znaczenia dla charakteru i kształtu górnośląskiego krajobrazu kulturowego, przetrwanie osiedli i kolonii robotniczych jest zagrożone. Obiekty mieszkalne ulegają postępującej degradacji wraz z likwidacją macierzystych zakładów przemysłowych. Badaniami zostały objęte wybrane budynki mieszkalne w obrębie osiedla Bobrek w Bytomiu – w jednym z największych i najbardziej charakterystycznych górnośląskich osiedli robotniczych. Osiedle powstające w kilku etapach od 1888 roku do lat 20. XX wieku ukazuje pełny zakres historii budownictwa patronalnego regionu. Obecnie jak w kropli wody koncentrują się w nim wszystkie negatywne zjawiska związane z bezrefleksyjną i bezplanową restrukturyzacją przemysłu, która rozpoczęła się w latach 90. XX wieku. Celem badań była próba oceny stanu utrzymania istniejących budynków wraz z diagnostyką termiczną dokonaną na podstawie badań termowizyjnych. Ocena tego stanu wydaje się kluczowa do określenia możliwości oraz zakresu ich zachowania i skutecznej termomodernizacji. Daje również szerszy pogląd na poziom skomplikowania problemu związanego z potrzebą zachowania cennego dziedzictwa przemysłowego w skali całego regionu przy jednoczesnym obniżeniu kosztów eksploatacji i emitowanych przez budynki zanieczyszczeń.

EN

This paper presents selected aspects of thermal diagnostics of historical workers’ buildings in the Upper Silesian Agglomeration, which constitutes an important element of the industrial heritage of the region. Despite the quite exceptional significance of workers’ housing estates and colonies for the nature and shape of the Upper Silesian cultural landscape, their preservation is threatened. Residential buildings face progressive degradation as their parent industrial plants get liquidated. The study covers selected residential buildings within the perimeter of the Bobrek housing estate in Bytom – one of the biggest and most characteristic workers’ housing estates in Upper Silesia. This particular housing estate, built in stages from 1888 to the 1920s, demonstrates a full scope of the history of building patronal housing complexes in the region. Currently, like a drop of water, it accumulates all negative phenomena associated with the thoughtlessness and unplanned restructuring of industry, which commenced in the 1990s. The objective of the study was an attempt at assessing the preservation status of existing buildings accompanied by thermal diagnostics based on thermal imaging tests. This assessment seems to be of key importance in determining possibilities and scope of their preservation and effective thermal insulation. Furthermore, it offers a better insight into the degree of complexity of the problem associated with the need to preserve valuable industrial heritage in the scale of the entire region, while reducing operating costs and obtaining a significant reduction of pollution emitted by buildings.

7

Propozycje rozwiązań modernizacyjnych budynków wielkoblokowych w ocenie mieszkańców – studium przypadku działań przedprojektowych

Ostańska Anna Ewa

Przegląd Budowlany

|

2024

|

R. 95, nr 6

81--84

PL

Propozycje rozwiązań modernizacyjnych dla budynków wielkoblokowych, to bardzo złożony temat i niezmiernie ważny społecznie problem. Zaostrzenie wymagań jakości energetycznej budynków w Polsce, szczególnie w budynkach wielorodzinnych, winna być rozważana technicznie a następnie społecznie, tj. konsultowana z mieszkańcami, m.in. w kontekście poprawy termicznej czy możliwości zastosowania OZE. Założeniem podejmowanych działań może być, m.in. efektywne zmniejszenie zużycia energii w analizowanych obiektach, szczególnie zrealizowanych z elementów wielkowymiarowych, do czego może posłużyć, np. model PEARS służący do badań i analiz przedprojektowych.

EN

Proposals for modernization solutions for buildings large-block, it is a very complex topic and extremely socially important problem. Tightening quality requirements energy of buildings in Poland, especially in buildings multi-family buildings, should be considered technically and then socially, i.e. consulted with residents, among others in context thermal improvement or the possibility of using renewable energy sources. The assumptions behind the actions taken may include, among others: effective reducing energy consumption in the analyzed facilities, especially made of large-sized elements, for what can be used, for example, the PEARS model used for pre-design research and analyses.

8

Ewolucja kształtowania osiedli mieszkaniowych w Polsce w aspekcie oczekiwań społecznych

Szulc Jarosław, Sieczkowski Jan

Przegląd Budowlany

|

2024

|

R. 95, nr 4

53--57

PL

Osiedla mieszkaniowe są to jednostki mniejsze niż dzielnice, składające się z zespołów budynków mieszkalnych wraz z towarzyszącą infrastrukturą, stanowiące całość pod względem terytorialnym i kompozycyjnym. Poszczególne obiekty połączone są ze sobą ciągami komunikacyjnymi o ograniczonej intensywności ruchu. W artykule opisano ewolucje modeli takich osiedli poczynając od powstających na początku XX wieku jednostek sąsiedzkich i osiedli społecznych. Opisano rodzaje zabudowy osiedli mieszkaniowych w okresie powojennym oraz osiedli współczesnych, a także porównano wady i zalety zamieszkiwania w tych osiedlach.

EN

Housing estates are units smaller than districts, consisting of complexes of residential buildings with accompanying infrastructure, constituting a whole in terms of territory and composition. Individual facilities are connected with each other by communication routes with limited traffic intensity. The article describes the evolution of models of such housing estates, starting from the neighborhood units and social housing estates created at the beginning of the 20th century. The types of development of housing estates in the post-war period and contemporary housing estates were described, and the advantages and disadvantages of living in these housing estates were compared.

9

Prefabrykacja betonowa w architekturze

Slapeta Vladimir

Materiały Budowlane

|

2024

|

nr 9

123--129

10

Changes in air Water Vapour Pressure, Relative Humidity and Carbon Dioxide Concentration in Summer on the City Outskirts

Swoczyna Tatiana, Jastrzębska Justyna, Rosłon-Szeryńska Edyta

Journal of Ecological Engineering

|

2024

|

Vol. 25, nr 3

163--172

EN

Urban greenery contributes to improve air quality through carbon dioxide sequestration and to increase air humidity by transpiration. These processes are dependent on diurnal physiological activity of vegetation as well as its spatial distribution. In our study we aimed to find out (1) how urban greenery can change the atmospheric conditions during a day and (2) if there is a difference between a housing estate interior with abundant greenery and a wide street of heavy traffic. The examination was carried out a suburban district of Warsaw, in two sites of contrasting characteristics: in a street with heavy traffic during rush hours and in a housing estate nearby. Gas measurements were carried out using an infrared gas analyser included in a portable photosynthesis system on two sunny days in July 2021. On each day measurements of air water vapour pressure and atmospheric carbon dioxide were taken in both locations from early morning to the evening. The results showed that water vapour pressure in the air increased from ca. 12 to nearly 18 hPa from 6:45 a.m. to 9:00–9:30 a.m., respectively, and then gradually decreased until 7:00 p.m. on both measurement days. Carbon dioxide concentration in the atmosphere in the early morning hours exceeded 430–450 ppm and then decreased to 400 ppm or even less than 360 ppm depending on the day. We concluded that the site characteristics had not an important effect on relative humidity and carbon dioxide concentration, but vapour pressure deficit was higher in the street.

11

Struktura urbanistyczna wybranych łódzkich osiedli mieszkaniowych z lat 1950-1990 wyrazem zmieniających się metod kształtowania przestrzeni

Bamberski Michał

Builder

|

2024

|

R.28, nr 3

45--51

PL

Artykuł przedstawia struktury urbanistyczne wybranych łódzkich osiedli mieszkaniowych z lat 1950-1990 w kontekście przeprowadzonych badań nad metodami kształtowania przestrzeni. Stanowi także próbę zabrania głosu w dyskusji o jakości osiedli mieszkaniowych realizowanych w okresie istnienia Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Przyjęto metodę porównawczą, zestawiając ze sobą charakterystyczne cechy struktury urbanistycznej czterech wybranych osiedli mieszkaniowych, takie jak: powierzchnia, powierzchnia zabudowy, wskaźnik intensywności zabudowy, liczba mieszkańców, liczba kondygnacji, kompozycja urbanistyczna, lokalizacja lokali usługowych oraz technologia wykonania budynków mieszkalnych. Każde z nich jest reprezentantem poszczególnych dziesięcioleci opisywanego okresu. Badania zostały przeprowadzone na podstawie analizy tekstów źródłowych, historycznych zdjęć lotniczych, ortofotomap, oryginalnych projektów zagospodarowania terenu oraz obserwacji empirycznych na terenie osiedli mieszkaniowych. Badanie obrazuje proces pierwotnego odejścia od formy tradycyjnego kwartału miejskiego z lokalami usługowymi zlokalizowanymi w parterze, aby pod koniec okresu badawczego znów do niego powrócić, jednak w zmodernizowanym i bardziej ekonomicznym układzie. Przykłady osiedli Bałuty I oraz Radogoszcz-Wschód udowadniają, że pomimo 30 lat różnicy kompozycja urbanistyczna oparta o kwartały miejskie pozostała najbardziej miastotwórczą formą zabudowy w środowisku zurbanizowanym. Ponadto czytelny, funkcjonalny i wygodny układ urbanistyczny świadczy o jakości całego osiedla mieszkaniowego.

EN

The article presents the urban structures of selected housing estates in Łódź from the years 1950-1990 in the context of research conducted on methods of shaping space. It is also an attempt to take part in the discussion about the quality of housing estates built during the existence of the Polish People's Republic. A comparative method was adopted, comparing the characteristic features of the urban structure of four selected housing estates, such as: area, built area, development intensity index, number of inhabitants, number of floors, urban composition, location of retail and structural technology of the residential buildings. Each of them represents particular decades of the described period. The research was carried out on the basis of the analysis of source texts, historical aerial photos, orthophotomaps, original spatial development projects and empirical observations in housing estates. The study illustrates the process of the initial abandonment from the form of a traditional city quarter with retail premises located on the ground floor, only to return to it at the end of the research period, but in a modernized and more economical layout. The examples of the Bałuty I and Radogoszcz-Wschód housing estates prove that, despite a 30-year difference, the urban composition based on city quarters remains the most city-forming system of development in an urbanized environment. Moreover, a clear, functional and comfortable urban layout proves the quality of the entire housing estate.

12

Parkowanie na wielkich osiedlach mieszkaniowych a zrównoważona polityka parkingowa

Ilmurzyńska Krystyna

Builder

|

2024

|

R.28, nr 2

2--5

PL

Celem artykułu jest przedstawienie uwarunkowań przestrzennych wielkomiejskiego osiedla mieszkaniowego w kontekście zrównoważonej polityki parkingowej. Przedstawione badanie oparto na dostępnych źródłach statystycznych oraz mapowych. Obiektem badania było nasycenie miejscami parkingowymi osiedla Ursynów Północny w Warszawie, a także lokalizacja miejsc parkingowych w przestrzennej strukturze osiedla w aspekcie rozwoju zrównoważonego. Wyniki wykazały wyższą niż przewidywano liczbę miejsc parkingowych w stosunku do liczby mieszkań. Badanie wskazuje na to, że ograniczenia przestrzenne osiedli mieszkaniowych współgrają ze współczesnymi trendami w politykach parkingowych, mając również potencjał w pogodzeniu społecznych i klimatycznych aspektów rozwoju zrównoważonego.

EN

The article examines spatial conditions of a large housing estate against the background of sustainable parking policy. The research was based on available statistical and map sources. The research object was the parking ratio in the Ursynów Północny estate in Warsaw, as well as location of parking places in the estates spatial structure considering sustainability issues. Results show the number of parking places higher than predicted. The research indicates that the spatial constraints of a housing estate complies with current trends in parking policies, having the potential to reconcile the social and climatic objectives of sustainable development.

13

Osiedle Aspern Seestadt w Wiedniu w ocenie Audytu Urbanistycznego

Komar Beata

Środowisko Mieszkaniowe

|

2023

|

nr 44

25--34

PL

Tematyka artykułu skupia się na osiedlu Aspern Seestadt w Wiedniu, pomyślanym jako wielkie urbanistyczne laboratorium, w którym zaprojektowane rozwiązania są realizowane i na bieżąco analizowane w kontekście zasad rozwoju zrównoważonego: ekologii, ekonomii, społeczeństwa. Celem artykułu jest prezentacja syntezy wyników audytu urbanistycznego – autorskiego narzędzia badającego poziom rozwoju zrównoważonego w przestrzeni osiedlowej – przeprowadzonego przez autorkę na terenie osiedla podczas pobytu studialnego jesienią 2022.

EN

The subject matter of the article focuses on the Aspern Seestadt housing estate in Vienna, conceived as a large urban laboratory, in which designed solutions are implemented and analyzed on an on going basis in the context of the principles of Sustainable Development: ecology, economy, society. The aim of the article is to present the synthesis of the results of the Urban Audit – an original tool examining the level of sustainable development in housing estate space – carried out by the author in the housing estate during her study stay in autumn 2022.

14

Plomba urbanistyczna jako wypełnienie struktury funkcjonalno-przestrzennej na przykładzie terenu zajezdni autobusowej na warszawskim Mokot

Duda Magdalena, Trębacz Paweł

PUA Przestrzeń Urbanistyka Architektura

|

2023

|

Vol. 1

50--76

PL

Obecnie w Polsce w kontekście realizowania osiedli mieszkaniowych brakuje form regulacji ze strony wspólnoty samorządowej na poziomie projektu zagospodarowania. Określałyby one nowo tworzony układ miejskiej przestrzeni publicznej dla powstającego zespołu zabudowy na podstawie struktury urbanistycznej większej jednostki urbanistycznej. Na studialnych opracowaniach zaprezentowano wyniki poszukiwań zmian funkcjonalnych i przestrzennych urbanistycznej plomby na wytypowanym terenie przekształceń – miejskiej zajezdni autobusowej w warszawskiej dzielnicy Mokotów.

EN

Currently, in Poland, in the context of the implementation of housing estates, there are no forms of regulation on the part of the local government community at the level of the development project defining the newly created layout of urban public space for the emerging development complex, based on the urban structure of the larger urban unit. The study presents the results of the search for functional and spatial changes in the urban infill (titled seal) in the selected area of transformation – the Municipal Bus Depot in Warsaw’s Mokotów district.

15

O współczesnych tendencjach kształtowania przestrzeni publicznych w obrębie osiedli mieszkaniowych

Chyb Angelika, Sokołowski Piotr, Bąk-Patyna Paulina

Inżynieria i Budownictwo

|

2023

|

R. 79, nr 5-6

282--287

PL

Przestrzeń publiczna jest niewątpliwie zagadnieniem będącym w kręgu zainteresowań wielu dyscyplin naukowych. Każda z nich definiuje teren na swój sposób, przypisując mu cechy lub walory charakterystyczne dla danej dziedziny. Ze względu na szybko postępujące zmiany oraz szeroko rozumianą globalizację podjęto temat analizy współczesnych przestrzeni publicznych na terenie osiedli mieszkaniowych w odniesieniu do obecnych potrzeb współczesnego człowieka. Każda grupa społeczna odbiera w indywidualny sposób daną przestrzeń. ldentyfikuje się z nią poprzez różne elementy małej architektury, walory estetyczne, rozwiązania technologiczne czy też przestrzenno-architektoniczne, a także ze względu na szeroko rozumianą dostępność. Badania przeprowadzono na podstawie analiz najnowszych założeń przestrzeni w założeniach współczesnych osiedli mieszkaniowych w Polsce i na świecie. Jako metodę badawczą przyjęto analizę literatury fachowej, dostępnych publikacji oraz innych źródeł internetowych. W wyniku przeprowadzonych badań udało się przedstawić właściwe podejście do zagospodarowania obszarów z wyszczególnieniem głównych aspektów, które wpływają na ich odbiór przez użytkownika.

EN

Public space is undoubtedly an issue of interest to many scientific disciplines. Each of them defines the area in its own way, ascribing to it characteristics or qualities specific to the field. Due to rapid changes and globalization in the broadest sense, the topic of analyzing contemporary public spaces in residential areas in relation to the current needs of modern man was undertaken. Each social group perceives a given space in an individual way. It identifies with it through various elements of small architecture, aesthetic qualities, technological or spatial-architectural solutions, as well as due to the widely understood accessibility. The research was carried out on the basis of analyses of the latest assumptions of space in the assumptions of contemporary housing estates in Poland and around the world. As a research method, the analysis of professional literature, available publications and other Internet sources was adopted. As a result of the research, it was possible to present a proper approach to the development of areas, detailing the main aspects that affect their perception by the user.

16

Zasady projektowania uniwersalnego w przestrzeni osiedla mieszkaniowego. Przypadek Aspern Seestadt we Wiedniu

Komar Beata

Builder

|

2023

|

R.27, nr 5

40--43

PL

Artykuł skupia się na zagadnieniu projektowania uniwersalnego w przestrzeni osiedla Aspern Seestadt we Wiedniu. Projektowanie uniwersalne rozumiane jest tu jako dostępność przestrzeni osiedlowej dla wszystkich użytkowników w kontekście mobilności pieszej - bariery strukturalne BS (przeszkody terenowe) oraz w aspekcie wizualnym - bariery niestrukturalne BN (informacja wizualna). Do analizy przestrzeni osiedlowej autorka wykorzystała własne narzędzie badawcze, które rozróżnia 10 miejsc, które mogą być uznane za bariery terenowe, oraz 3 typy barier niestrukturalnych. Celem artykułu jest przedstawienie syntezy wyników przeprowadzonych badań, które miały miejsce podczas pobytu studialnego autorki na omawianym osiedlu.

EN

The article focuses on the issue of universal design in the Aspern Seestadt housing estate in Vienna. Universal design is understood here as the availability of housing estate space for all users in the context of pedestrian mobility - structural barriers SB (terrain obstacles) and in the visual aspect - non-structural barriers NB (visual information). For the analysis of the housing estate space, the author used her own research tool, which distinguishes 10 places that can be considered land barriers and 3 types of non-structural barriers. The aim of the article is to present a synthesis of the results of the research that took place during the author's study stay in the discussed estate.

17

Norweskie i polskie środowisko mieszkaniowe. Studium osiedla mieszkaniowego Tunkvartalet i Skalna

Kryjak Marcin

Builder

|

2023

|

R.27, nr 5

50--54

PL

Artykuł ma na celu porównanie dwóch osiedli mieszkaniowych. Studia przypadku obejmują badania osiedla Tunkvartalet w Norwegii i osiedla Skalna w Polsce. Niniejsza publikacja może stanowić podstawę do rozważań i poszukiwań optymalnych rozwiązań projektowych w Polsce w zakresie kreowania środowiska mieszkaniowego.

EN

The article aims to compare two housing estates. The case studies include studies of the Tunkvartalet housing estate in Norway and the Skalna housing estate in Poland. This publication may be the basis for consideration and search for optimal design solutions in Poland in the field of creating a residential environment.

18

Polska postmodernistyczna architektura sakralna w przestrzeni osiedli mieszkaniowych

Węcławowicz-Gyurkovich Ewa, Węcławowicz-Bilska Elżbieta, Kryvoruchko Olha

Środowisko Mieszkaniowe

|

2022

|

nr 40

4--17

PL

W artykule poruszono problematykę formowania i funkcjonowania monumentalnych postmodernistycznych kościołów jako form mocnych w przestrzeni osiedli mieszkaniowych z lat 70. i 80. XX wieku. Celem przedstawionych w artykule badań jest diagnoza potrzeb lokalnych społeczności dotycząca obecności kościoła w kontekście jego formy w środowisku zamieszkania. Badanie wykonano na bazie eksperymentów formalnych i przestrzennych reprezentatywnych dla polskiej architektury sakralnej tamtych lat. Wśród metod badawczych dominuje analiza porównawcza przykładów, obok kwerendy literaturowej i badań in situ. Analizie poddano trzy obiekty: w Warszawie, Wadowicach i Wrocławiu.

EN

The article deals with the issues of the formation and functioning of monumental postmodern churches as strong forms in the space of housing estates from the 1970s and 1980s. The aim of the research presented in the article is to diagnose the needs of local communities regarding the presence of the church in the context of its form, in the living environment. The research was carried out on the basis of formal and spatial experiments representative of the Polish religious architecture of those years. Among the research methods, the comparative analysis of examples dominates, next to the literature query and in situ research. Three sites were analyzed: in Warsaw, Wadowice and Wrocław.

19

Optymalizacja deweloperska osiedla mieszkaniowego. Osiedle Mieszkaniowe Centrum w Stargardzie

Paszkowski Zbigniew W.

Środowisko Mieszkaniowe

|

2022

|

nr 39

66--87

PL

Projektowanie architektoniczno-urbanistyczne małego, wielorodzinnego osiedla mieszkaniowego w mieście średniej wielkości nie wydaje się wyzwaniem trudnym. Jednak w niektórych przypadkach projektów zlecanych przez deweloperów, autorska koncepcja programowa i funkcjonalno-przestrzenna staje się przedmiotem niemilknącego dyskursu o priorytetach w architekturze w ciągu całego procesu inwestycji – od projektowania do zakończenia realizacji. Projekt architektoniczny jest poddawany wielostopniowemu procesowi optymalizacji deweloperskiej, mającej na celu uzyskanie większego zysku ze sprzedaży mieszkań i zmniejszenia kosztów budowy ponoszonych przez dewelopera za cenę obniżenia standardów realizowanej architektury. Jedynym orężem w rękach architekta w walce o utrzymanie jakości projektu jest jego inwencja twórcza pozwalająca na znajdowanie ekonomicznych, lecz równoważnych jakościowo rozwiązań zamiennych. Przedstawiony przykład Osiedla Mieszkaniowego Centrum w Stargardzie ilustruje proces optymalizacji deweloperskiej projektu architektoniczno-urbanistycznego w kontekście jego realizacji wieloetapowej. Wprowadzone przez projektanta istotne zmiany projektowe i rozwiązania zamienne, choć obniżyły koszty inwestycji, pozwoliły na zachowanie podstawowych wartości architektonicznych i funkcjonalno-przestrzennych projektowanego osiedla mieszkaniowego.

EN

Architectural and urban design of a small, multi-family housing estate in a medium-size city seems not to be too complicated. However, in some cases of projects commissioned by developers, the architects proposal of a concept and functional and spatial programme becomes the subject of a relentless discourse on priorities in architectural and urban architecture during the entire process – from initial design to implementation. The architectural design undergoes a multi-phase process of development optimization, aimed at obtaining a greater profit on the sale of apartments and reducing the construction costs incurred by the developer at the cost of lowering the standards of the architectural and urban space being implemented. The only weapon in the hands of an architect in the fight to maintain the quality of the project is his creative invention that allows him to find economical, but qualitatively equivalent replacement solutions. The presented example of the living estate Centrum in Stargard illustrates the process of optimizing the development of an architectural and urban design in the context of its multiphase implementation. Although the significant design changes and replacement solutions introduced by the designer reduced the investment costs, but made it possible to maintain the basic architectural, functional and spatial values of the designed housing estate. The designer introduced significant design changes and solutions, errors lowering investment costs, technical solutions, developed by the designer of the value and technical-design functions with the designed values.

20

Miejsce tabu – miejsce niezbędne. O budowaniu tożsamości osiedla opartego na funkcjach wstydliwych na przykładzie belgijskiego Cureghem

Kleszcz Justyna

Środowisko Mieszkaniowe

|

2022

|

nr 39

20--32

PL

Niniejszy artykuł ma na celu przeanalizowanie zjawiska budowania tożsamości miejsca z wykorzystaniem funkcji, które dotychczas leżały w strefie tabu – wywoływały lęk przed śmiercią, nieczystością, rozkładem. Należą do nich cmentarze, szpitale, kostnice, wysypiska śmieci, lecz również obiekty związane z produkcją żywności takie, jak miejskie rzeźnie i związane z nimi hodowle. Jak dotychczas sukcesja funkcji, która następowała wraz z rozwojem technicznym, powodowała, że były one lokowane coraz dalej od terenów śródmiejskich, a ich miejsce zastępowały te, uważane za lepiej spełniające warunek „miejskości”. Obecnie tendencja ta ulega odwróceniu. Przykład osiedla Global Abattoir obrazuje ogólny nurt, w którym następuje odejście od biologicznej sfery życia, w stronę próby budowania tożsamości bez maskowania historycznej roli miejsca. Analizowany przypadek ukazuje jednak szereg skomplikowanych relacji, które muszą zaistnieć, aby zrównoważyć element profanum, sięgający do podświadomych lęków człowieka.

EN

The paper aims to analyze the phenomenon of building an identity of a place using functions that have so far been taboo – caused fear of death, impurity and decay. These include cemeteries, hospitals, morgues, landfills, but also food production facilities such as municipal slaughterhouses and livestock farms. So far, the succession of functions that followed technical development meant that they were located more and more away from downtown areas, and their place replaced those considered to better meet the condition of „urbanity”. This trend is currently being reversed. The example of the Global Abattoir housing estate illustrates the general trend in which there is a departure from the biological sphere of life towards an attempt to build identity without masking the historical role of the place. The analyzed case, however, shows a series of complicated relationships that must occur in order to balance the profane element, reaching out to the subconscious fears of a human being.