Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Analiza porównawcza transformacji energetycznej Polski i Niemiec

Szczerbowski Radosław, Mielcarek Agata

Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN

|

2026

|

nr 114

99--106

PL

W referacie zaprezentowano analizę porównawczą transformacji energetycznej Polski i Niemiec. Przedstawiono wyzwania, jakie czekają obie gospodarki w dochodzeniu do zeroemisyjnego wytwarzania energii, i drogi, jakimi oba kraje postanowiły podążać do tego celu. Wskazano mocne i słabe strony oraz wyzwania, jakie stoją przed Polską i Niemcami w perspektywie 2050 roku, w którym zakładane jest osiągnięcie neutralności klimatycznej. W tym kontekście porównane zostały sektory wytwarzania energii elektrycznej, górnictwa węgla, energetyki jądrowej oraz roli gazu i źródeł odnawialnych w obu krajach.

EN

The paper presents a comparative analysis of the energy transition in Poland and Germany. It outlines the challenges facing both economies in achieving zero-emission energy production and the paths both countries have decided to follow to achieve this goal. It identifies the strengths, weaknesses, and challenges facing Poland and Germany in the perspective of 2050, when climate neutrality is expected to be achieved. In this context, the paper compares the electricity generation, coal mining, and nuclear energy sectors, as well as the role of gas and renewable sources in both countries.

2

Rola węgla i gazu w transformacji energetycznej Niemiec

Szczerbowski Radosław

Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN

|

2025

|

nr 113

167--174

PL

Ponad połowa energii elektrycznej wytworzonej w Niemczech w 2023 r. pochodziła z odnawialnych źródeł energii. Energia wiatrowa, z której w ubiegłym roku zostało wytworzone 31% energii elektrycznej zastąpiła węgiel jako najważniejsze źródło energii. Węgiel pozostał drugim najważniejszym źródłem wytwarzania energii elektrycznej, ale jego udział w energetyce spadł z prawie 33% w 2022 r. do ponad 25% w 2023 r. Z tego 16,8% to węgiel brunatny, a 8,6% węgiel kamienny, który w całości jest importowany. W pierwszej połowie 2024 r. Udział energii elektrycznej pochodzącej z odnawialnych źródeł energii osiągnął rekordowe 61,5% całkowitej produkcji energii elektrycznej. Paliwo gazowe odpowiada za ponad 11% udziału w miksie elektroenergetycznym. Niemcy mają ambitny plan wycofania się z energetyki węglowej do 2038 r., chociaż coraz częściej mówi się o tym aby proces ten znacznie przyspieszyć i zamknąć ostatnią elektrownię węglową już w 2030 r. Jednak ze względu na kryzys energetyczny będący następstwem wojny na Ukrainie proces ten może ulec znacznym zmianom. W 2024 r. Niemcy ogłosiły również duży program budowy elektrowni gazowych, dzięki któremu ma powstać 10 GW nowych mocy. Docelowo mają one w przyszłości pracować z wykorzystaniem zielonego wodoru. Bloki gazowe mają bilansować niemiecki system elektroenergetyczny, w którym szybko rosną moce zainstalowane w OZE, a z którego wyeliminowano już pracujące w podstawie elektrownie jądrowe.

EN

More than half of the electricity generated in Germany in 2023 came from renewable energy sources. Wind energy, from which 31% of electricity was generated last year, replaced coal as the most important energy source. Coal remained the second most important source of electricity generation, but its share of power generation fell from nearly 33% in 2022 to more than 25% in 2023. Of this, 16.8% is lignite and 8.6% is hard coal, all of which is imported. In the first half of 2024, the share of electricity from renewable energy sources reached a record 61.5% of total electricity generation. Gas fuel accounts for more than 14% of the share in the electricity mix. Germany has an ambitious plan to phase out coal power by 2038, although there is increasing talk of speeding up the process considerably and closing the last coal-fired power plant as early as 2030. However, due to the energy crisis in the aftermath of the war in Ukraine, this process may change significantly. In 2024, Germany also announced a major program to build gas-fired power plants, which is expected to create 10 GW of new capacity. Ultimately, these are to run on green hydrogen in the future. The gas units are to balance Germany’s electricity system, which is rapidly growing in RES capacity, and from which the nuclear power plants already in operation at the base have been eliminated.

3

Węgiel i gaz w transformacji energetycznej Polski i Niemiec

Szczerbowski Radosław

Wiadomości Elektrotechniczne

|

2025

|

R. 93, nr 1

30--36

PL

Ponad połowa energii elektrycznej wytworzonej w Niemczech w 2023 r. pochodziła z odnawialnych źródeł energii. Energia wiatrowa, z której w ubiegłym roku zostało wytworzone 31% energii elektrycznej zastąpiła węgiel jako najważniejsze źródło energii. Węgiel pozostał drugim najważniejszym źródłem wytwarzania energii elektrycznej, ale jego udział w energetyce spadł z prawie 33% w 2022 r. do ponad 25% w 2023 r. Z tego 16,8% to węgiel brunatny, a 8,6% węgiel kamienny, który w całości jest importowany. W Polsce w 2023 r. niewiele ponad 23% wyprodukowanej energii elektrycznej pochodziło ze źródeł odnawialnych. Za prawie 68% wyprodukowanej energii elektrycznej odpowiadały elektrownie opalane węglem kamiennym i brunatnym. Zwiększa się udział gazu w produkcji energii elektrycznej i w 2023 r. wyniósł on ponad 8,3%. Niemcy mają ambitny plan wycofania się z energetyki węglowej do 2038 r., chociaż coraz częściej mówi się o tym, aby proces ten znacznie przyspieszyć i zamknąć ostatnią elektrownię węglową już w 2030 r. Jednak ze względu na kryzys energetyczny, będący następstwem wojny na Ukrainie, proces ten może ulec znacznym zmianom. W 2024 r. Niemcy ogłosiły również duży program budowy elektrowni gazowych, dzięki któremu ma powstać 10 GW nowych mocy. Docelowo mają one w przyszłości pracować z wykorzystaniem zielonego wodoru. Bloki gazowe mają bilansować niemiecki system elektroenergetyczny, w którym szybko rosną moce zainstalowane w OZE, a z którego wyeliminowano już pracujące w podstawie elektrownie jądrowe. Polska zakłada odejście od węgla, ale nadal nie wskazano konkretnej daty wyłączenia ostatnich bloków węglowych. W przeciwieństwie do Niemiec zakłada się wybudowanie od 6 do 9 GW nowych mocy wytwórczych w elektrowniach jądrowych. Planuje się również rozbudowę bloków gazowych, ważną kwestią w tym temacie pozostaje planowany import gazu ziemnego. W artykule przedstawiono analizę stanu obecnego oraz plany transformacji energetycznej obu krajów.

EN

More than half of the electricity generated in Germany in 2023 came from renewable energy sources. Wind power, from which 31% of electricity was generated last year, replaced coal as the most important energy source. Coal still remained the second most important source of electricity generation, but its share in the power industry dropped from nearly 33% in 2022 to more than 25% in 2023. Of this, 16.8% is lignite and 8.6% is hard coal, all of which is imported. In Poland in 2023, slightly more than 23% of electricity produced came from renewable sources. Hard coal and lignite-fired power plants were responsible for almost 68% of the generated electricity. The share of gas in electricity generation is increasing, and in 2023 it was more than 8.3%. Germany has an ambitious plan to phase out coal power by 2038, although there is discussion of speeding up the process considerably and closing the last coal-fired power plant as early as 2030. However, due to the energy crisis in the aftermath of the war in Ukraine, this process may change significantly. Germany has also announced a major program to build gas-fired power plants in 2024, which is expected to create 10 GW of new capacity. In the future, they are to be operated using green hydrogen. The gas units will be designed to balance the German electricity system, where RES capacity is growing rapidly, and from which the nuclear power plants already in operation at the base have been eliminated. Poland assumes a move away from coal, but still no specific date has been indicated for the shutdown of the last coal units. In opposition to Germany, 6 to 9 GW of new nuclear generating capacity is assumed to be built. The development of gas units is also planned, an important issue in this topic remains the planned import of natural gas. The paper presents an analysis of the current state and plans for the energy transition of both countries.

4

Mechanical parameters of drilling as factors of operational detection of high-pressure zones

Aghayev Bikas, Abdullayeva Maya Y.

Nafta-Gaz

|

2025

|

R. 81, nr 3

177--182

EN

The article analyzes methods and technologies for assessing abnormal reservoir pressure and operational detection of abnormally high pressure zones when drilling oil and gas wells. Prevention of accidents and complications by detecting these zones is assessed as one of the main methods to improve the efficiency of oil work. Methods for detecting abnormal reservoir pressure, as well as signs used for this purpose, are systematized and classified. The advantages of the developed methods, which are based on the dependencies between technical drilling parameters, are substantiated, since the systems created on their basis allow detection in realtime without stopping drilling. We conducted monitoring to identify the state of application of modern digital technologies in drilling and operating oil and gas wells in the Azerbaijani oil and gas company SOCAR (as part of the company's grant project). In particular, the situation with the assessment of abnormal reservoir pressure and the automation of the processes of forecasting zones of abnormally high reservoir pressure were determined. The main results of monitoring are noted. The feasibility of using modern digital technologies to predict zones of abnormally high reservoir pressure in the SOCAR company is substantiated. Some recommendations and proposals are given for this purpose. A method is proposed that is included in this group of operational detection, which also allows for the calculation of the density of the weighted drilling mud to counteract the abnormal pressure. A brief summary of the detection principle, functional blocks, and the operation of the system based on this method is given. An algorithm for the operation of the system has been developed. Based on this algorithm, a control program was written in the C++ programming language. The operability of the system was tested by laboratory experiments based on the method of computer simulation.

PL

Artykuł analizuje metody i technologie oceny nieprawidłowego ciśnienia w złożu oraz operacyjną detekcję stref o anormalnie wysokim ciśnieniu w czasie wiercenia otworów ropnych i gazowych. Zapobieganie wypadkom i komplikacjom poprzez wykrywanie tego typu stref oceniane jest jako jedna z głównych metod poprawy efektywności prac wiertniczych. Metody wykrywania nieprawidłowego ciśnienia w złożu, a także wykorzystywane do tego celu wskaźniki, zostały usystematyzowane i sklasyfikowane. Uzasadniono zalety opracowanych metod, które opierają się na zależnościach między technicznymi parametrami wiercenia, gdyż systemy opracowane na ich podstawie umożliwiają wykrywanie tego typu problemów w czasie rzeczywistym, bez zatrzymywania wiercenia. Przeprowadzono monitoring w celu określenia aktualnego poziomu stosowania nowoczesnych technologii cyfrowych w wierceniu i eksploatacji odwiertów naftowych i gazowych w azerskiej firmie naftowej i gazowej SOCAR (w ramach projektu grantowego firmy). W szczególności określono sytuację w zakresie oceny nieprawidłowego ciśnienia w złożu oraz sytuację automatyzacji procesów prognozowania stref o anormalnie wysokim ciśnieniu w złożu. Zwrócono uwagę na główne wyniki monitoringu. Uzasadniono celowość stosowania nowoczesnych technologii cyfrowych do prognozowania stref anormalnie wysokiego ciśnienia w złożach w firmie SOCAR. Przedstawiono niektóre rekomendacje i propozycje w tym zakresie. Zaproponowano metodę, która należy do grupy detekcji operacyjnej, pozwalającą również na obliczenie gęstości dociążonej płuczki wiertniczej w celu przeciwdziałania nieprawidłowemu ciśnieniu. Przedstawiono krótkie podsumowanie zasady wykrywania, modułów funkcjonalnych oraz sposobu działania systemu opartego na tej metodzie. Opracowano algorytm działania systemu. W oparciu o ten algorytm opracowano program sterujący w języku programowania C++. Sprawność systemu została przetestowana poprzez eksperymenty laboratoryjne przeprowadzone w oparciu o metodę symulacji komputerowej.

5

Development of effective chemicals for drilling fluid based on local and raw materials

Kobilov Nodirbek, Khamidov Bosit, Rahmatov Khudoyor, Yuldashev Tashmurza, Gulomjon Sharifov, Shavkat Sharipov, Tukhtasheva Malohat

Nafta-Gaz

|

2025

|

R. 81, nr 7

446–-452

EN

The paper presents the current state of chemical reagents used in the development and production of drilling fluids for oil and gas well drilling, based on local and raw materials from Uzbekistan. A novel and effective chemical reagent, MBR (drilling fluid lubricant), has been obtained from gossypol resin, a by-product of cotton oil production. Types of weighted water-based drilling fluids using bentonite, carboxymethylcellulose (CMC), MBR (Moylovchi burg'ilash reagent), barite, and hematite and their physical and chemical properties were investigated. Methods for testing drilling fluid properties were studied, and the compositions and contents of chemical reagents and weighting agents for the preparation of weighted drilling fluids have been provided. The water-soluble modified powdery resin contains hydrophobic additives based on sodium salt of fatty acids and ionic surfactants. The use of these reagents in drilling fluids for oil and gas wells ensures the preservation of regulated rheological and filtration properties of polymer systems at 80–190°C for 30–40 hours. A method for obtaining new effective chemical reagents based on the physical and chemical modification of initial materials under various ratios, environments, and regimes has been developed. The requirements for chemical reagents and weighting agents according to geological conditions of oil and gas boreholes have been studied. A new formulation of weighted drilling fluids based on MBR, barite, and hematite using salt water with densities of 2.15 and 2.41 g/cm3 has been developed and recommended for use in oil and gas well drilling. The application of these research results is expected to increase the lubricity of drilling fluid due to the use of the MBR lubricant, enhance the mechanical speed of drilling, and can help address certain ecological problems in the country through the utilization of cotton oil and fat production waste.

PL

W artykule przedstawiono aktualny stan odczynników chemicznych wykorzystywanych do opracowywania i produkcji płuczek wiertniczych do wiercenia odwiertów naftowych i gazowych na bazie surowców lokalnych pochodzących z Uzbekistanu. Otrzymano nowy, skuteczny odczynnik chemiczny – MBR (dodatek smarujący do płuczki wiertniczej) – będący produktem ubocznym w procesie wytwarzania oleju z nasion bawełny. Zbadano rodzaje obciążonych płuczek wiertniczych na bazie wody zawierających bentonit, karboksymetylocelulozę (CMC), MBR, baryt i hematyt oraz ich właściwości fizykochemiczne. Przeanalizowano metody badania właściwości płuczki wiertniczej, a także przedstawiono skład i zawartość odczynników chemicznych i materiałów ciężkich używanych do sporządzania obciążonych płuczek. Rozpuszczalna w wodzie modyfikowana żywica w proszku zawiera dodatki hydrofobowe na bazie soli sodowej kwasów tłuszczowych i anionowych środków powierzchniowo czynnych. Zastosowanie tych środków w płuczkach przeznaczonych do wiercenia odwiertów ropnych i gazowych pozwala na zachowanie regulowanych właściwości reologicznych i filtracyjnych układów polimerowych w temperaturze 80–190°C przez 30–40 godzin. Opracowano metodę uzyskiwania nowych, skutecznych środków chemicznych poprzez fizykochemiczną modyfikację materiałów wyjściowych w różnych proporcjach, środowiskach i warunkach. Przeanalizowano wymagania dotyczące odczynników chemicznych i materiałów ciężkich w zależności od warunków geologicznych panujących w otworach naftowych i gazowych. Opracowano nową recepturę obciążonych płuczek wiertniczych na bazie MBR, barytu i hematytu, z użyciem wody solankowej o gęstości 2,15 i 2,41 g/cm3 , którą zarekomendowano do stosowania w wierceniach otworów ropnych i gazowych. Wdrożenie wyników tych badań pozwala zwiększyć właściwości smarne płuczki wiertniczej dzięki zastosowaniu środka smarującego MBR, poprawić mechaniczną prędkość wiercenia, a także przyczynić się do rozwiązania niektórych problemów ekologicznych w kraju poprzez zagospodarowanie odpadów z produkcji olejów i tłuszczów z nasion bawełny.

6

Analytical investigation of TAR for enhancing performance using varied stack configuration and varied working fluid

Shelke K. S., Wankhede U. S., Yadav A. K., Jurczak P.

International Journal of Applied Mechanics and Engineering

|

2025

|

Vol. 30, no. 1

127--142

EN

Thermoacoustic cooling, which uses sound waves to transfer heat, is an environmentally friendly and simple alternative to conventional refrigeration. Gas mixture adjustment to improve cooling performance is understudied compared to pure gas use. Previous studies focused on pure gas systems, but helium-argon combinations can boost thermoacoustic efficiency. Studying these gas mixtures' synergy could improve cooling efficiency. This study examined different working fluid i.e. pure gas and blend of helium-argon gas to a Thermoacoustic Refrigerator (TAR) to improve performance. A helium-argon gas mixture's thermoacoustic COP and temperature differential were measured experimentally. The resonator stacks were made of spiral, parallel, and honeycomb with polynamide nylon 6 material. The study focuses on cooling load, frequency, and operating pressure. Our findings suggest that adding helium-argon gas to TARs may improve their performance, broadening refrigeration and cooling applications. Energy was saved by lowering the thermoacoustic activity start temperature using this mixture. The right mix of these gases can outperform pure gas systems, enabling sustained cooling, according to experiments. Researchers employ Mylar, Photographic films, and other stack materials to cool TAR, but 3D printing can create intricate stack structures with polynamide nylon 6. This study highlighted the use of single gas and blend of helium-argon gas mixture to explore polynamide nylon 6 stack materials with varied geometries. The system can be tested with other stack material and different gases at an optimum frequency of 500Hz, the cooling performance was observed. The experimental data simulated with the DELTAEC software.

7

Lisia Sztolnia w Wałbrzychu w świetle rozpoznania wykonanego w 2024 r.

Kowalski Andrzej

Przegląd Górniczy

|

2024

|

T. 81, nr 1-2

40--51

PL

Celem artykułu jest syntetyczne przedstawienie historii, wykorzystania i znaczenia Lisiej Sztolni w Wałbrzychu. W szczególności zwrócono uwagę na prowadzoną intensywną eksploatację górniczą po wydrążeniu sztolni, która była prowadzona przez cały XIX i pierwszą połowę XX wieku. Eksploatacja górnicza w końcowym etapie działalności górniczej nie była istotna z uwagi na jej ochronę. Likwidacja kopalń w Wałbrzychu przez zatopienie górotworu i zrobów spowodowała zatopienie sztolni. W zakończeniu odniesiono się do opinii dotyczących przyczyn nieudanego projektu rewitalizacji Lisiej Sztolni. Ponadto w artykule przedstawiono wyniki penetracji sztolni, w szczególności pomiarów stężeń dwutlenku węgla oraz radonu.

EN

The aim of the article is to present a synthetic presentation of the history, using and significance of the Lisia Sztolnia in Wałbrzych. In particular, attenlion was paid to the intensive mining exploitation carried out after the tunnel was drilled, which was carried out throughout the 19th and the first half of the 20th century. Mining exploitation in the final stage of mining activity was not important due to its protection. The liquidation of the mines in Walbrzych by flooding the rock muss and workings resulted in the flooding of the adit. The conclusion refers to the opinions regarding the reasons for the unsuccessful revitalization project of Lisia Sztolnia. Moreover, the article presents the results of tunnel penetration, in particular measurements of carbon dioxide and radon concentrations.

8

Solving the prevention of the formation of traffic jams in pipelines in the transportation of gases by the autoejection process

Gurbanov Abdulaga, Sardarova Ijabika

Nafta-Gaz

|

2024

|

R. 80, nr 4

252--256

EN

The article presents the application of autoejection process to ensure efficient operation of pipeline systems and gas separation installations when it is impossible to remove and utilize the condensate from the pipelines. Thus, in the suggested ejector, a single common stream is separated into two streams, i.e., an active and a passive stream, as opposed to two separate independent streams in existing ejection devices. As a result, we refer to such an ejection process as autoejection, or a self-ejection process. Such a procedure is run in the pipeline with the goal of blowing and dusting the liquid phase through the central high-velocity nozzle in circumstances of mass blocking and coating rather than expelling the liquid from the pipes. On the cross-sectional area of the belts, the velocity profiles of flows in laminar and turbulent regimes are known to differ greatly from one another. The adhesion forces acting from the tube's central axis outwards, towards its walls cause the flow rate to decrease. There is a cross-sectional interaction of flows in this mode, according to experimental studies of turbulent flows. As a result, compared to the laminar domain, the flow velocities in this regime are more equally distributed across the cross-section of the flow, and their values are roughly equal to the flow's average value. In this case, based on the dependences of the flow ∆p = f(W), it is known from the calculations and the table that at such velocity limits of the flows, the “braking” pressure (p0) of the liquid coating on the pipe walls corresponds to the maximum velocity of the central gas flow. The autoejection process can occur due to the difference between the static pressures. Unsaturated absorbent coatings can be blasted off the tube absorber's walls using this technique and blended back into the main gas stream. Gas-liquid autoejectors installed along the pipe absorber's length make it possible to use this method. The purpose and principles of autoejectors’ operation are considered and a perspective of their application in tube absorbers is noted.

PL

Artykuł prezentuje zastosowanie procesu automatycznego strumieniowania w celu zapewnienia efektywnej pracy systemów rurociągowych i instalacji separacji gazu, gdy niemożliwe jest usunięcie i wykorzystanie kondensatu z rurociągów. W związku z tym w sugerowanej strumienicy automatycznej pojedynczy wspólny strumień jest rozdzielany na dwa strumienie, czyli aktywny i pasywny, w przeciwieństwie do dwóch oddzielnych, niezależnych strumieni w istniejących urządzeniach strumieniowych. Taki proces strumieniowania nazywany jest automatycznym strumieniowaniem lub procesem samostrumieniowania. Procedura ta uruchamiana jest w rurociągu w celu przedmuchiwania i odpylania fazy ciekłej przez centralną dyszę o wysokiej prędkości w warunkach masowego blokowania i usuwania, a nie wypierania cieczy z rur. Wiadomo, że profile prędkości przepływów w reżimach laminarnym i turbulentnym w przekroju poprzecznym stref znacznie się od siebie różnią. Siły adhezji działające od centralnej osi rury na zewnątrz w kierunku jej ścian powodują spadek prędkości przepływu. Zgodnie z wynikami badań eksperymentalnych przepływów turbulentnych w tym trybie występuje interakcja przepływów w przekroju poprzecznym. W rezultacie, w porównaniu do domeny laminarnej, prędkości przepływu w tym reżimie są bardziej równomiernie rozłożone w przekroju przepływu, a ich wartości są mniej więcej równe średniej wartości przepływu. W tym przypadku, na podstawie zależności przepływu ∆p = f(W), wiadomo z obliczeń i tabeli, że przy takich granicach prędkości przepływów, „hamujące” ciśnienie (p0) powłoki cieczy na ścianach rurociągu odpowiada maksymalnej prędkości centralnego przepływu gazu. Proces automatycznego strumieniowania może zaistnieć dzięki różnicy między ciśnieniami statycznymi. Nienasycone powłoki absorbujące mogą być zdmuchiwane ze ścian absorbera rurociągu przy użyciu tej techniki i ponownie mieszane z głównym strumieniem gazu. Wykorzystanie tej metody jest możliwe dzięki zastosowaniu automatycznej strumienicy gazowo-cieczowej zainstalowanej wzdłuż absorbera rurociągu. Artykuł zawiera również rozważania dotyczące celu stosowania i zasad działania strumienic automatycznych, zwracając uwagę na ich zastosowania w absorberach rurociągowych.

9

Naturalne wycieki ropy w Karpatach – kłopot czy bogactwo?

Jankowski Leszek, Leśniak Grzegorz, Brzeszcz Joanna, Kapusta Piotr

Nafta-Gaz

|

2024

|

R. 80, nr 11

663--678

PL

Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na problem tzw. rekultywacji naturalnych wycieków ropy naftowej, występujących często w Karpatach. Wieloletnie obserwacje wskazują, że ich szkodliwość i wpływ na środowisko są raczej niewielkie (jakkolwiek zagrożenie istnieje), natomiast stanowią one istotny przedmiot badawczy dla wielu dziedzin nauki i mają znaczenie edukacyjne oraz historyczne, wpisując się w bogatą historię rozwoju przemysłu naftowego w Polsce. Wycieki ukazano w różnorakich kontekstach: geologicznych, przyrodniczych, zwrócono uwagę na ich rolę w badaniu systemu naftowego, a także na walory edukacyjne i geoturystyczne. Badania wycieków są jednym z szeregu elementów składających się na tzw. rozpoznanie systemu naftowego (ang. play elements) – oprócz elementów głównych, jak np. skały macierzyste, skały zbiornikowe. Są wskaźnikiem procesu ciągłej migracji ropy naftowej, najprawdopodobniej z dużych głębokości. Oprócz wycieków zwrócono uwagę na ważność przesyconych ropą naftową stref melanży tektonicznych, które okazały się główną drogą migracji ropy naftowej w orogenie karpackim. Wskazano istotną rolę tzw. postkompresyjnych etapów deformacji tektonicznych w procesie ich formowania. Wycieki ropy naftowej są także obserwowalne w rejonie pozakarpackim, a ich związek z karpackim systemem naftowym powinien zostać przebadany. Zwrócono uwagę na konieczność zachowania, a nawet ochrony wielu stref wycieków, ale także miejsc ekshalacji gazowych czy wycieków wód mineralnych. Ochronie powinny również podlegać stare pola naftowe w rejonie Karpat. Dają one możliwość sprawdzenia wpływu eksploatacji na środowisko. Przypomniano także kilka ważnych postaci, szczególnie zasłużonych dla karpackiego i światowego przemysłu naftowego.

EN

This article addresses the issue of the reclaiming natural oil seeps that frequently occur in the Carpathians. Years of field observations suggest that their environmental impact is rather minimal, though some risks exist. Despite this, these seeps constitute an important subject of study for many fields of research and hold significant educational and historical value, contributing to the rich history of the development of the oil industry in Poland. The article discusses the geological and natural aspects of oil seeps, emphasizing their role in studying the petroleum systems and their educational and geotourism potential. Oil seeps are one of a number of so-called play elements of the Carpathians: e.g. source rocks, reservoir rock, caps rocks. They serve as indicators of oil migration, most likely from great depths. The importance of oil-saturated tectonic mélange zones, which turned out to be the main route of oil migration in the Carpathian orogen, was also highlighted, along with the important role of the so-called post-compression stages of tectonic deformations in the process of their formation. Moreover, oil seeps are also observed in the Carpathian Foredeep region, though their connection to the Carpathian oil system warrants further study. The article underscores the need to preserve and protect many seepage zones, as well as areas with gas exhalations and mineral water leaks. Old oil fields in the Carpathian region should also be preserved, as they offer opportunities to study the environmental impact of oil production. Several key figures in the development of the Carpathian and global oil industry are also recognized.

10

Determination of pressure change during drilling a well from semi-submersible drilling platform

Ibrahimov Rafiq

Nafta-Gaz

|

2024

|

R. 80, nr 10

629–-632

EN

The article states that a ship in the open sea is in a complex oscillatory motion due to the aerodynamic force of water flow and hydrodynamic pressure. Among the lateral, keel, horizontal, and vertical vibrations, only the vertical vibration of the vessel primarily affects the technological process of drilling a well. The article determines the magnitude of the hydrodynamic pressure that arises in the wellbore from the oscillation of the semi-submersible drilling platform in the absence of well flushing and a telescopic string, a compensator for vertical movement. When formulating the problem accurately, one should take into account the presence of natural vibrations of both the drilling tool and the semi-submersible drilling platform from which the well is to be drilled. The semi-submersible drilling platform was awarded by Caspian Drilling Company to two subsidiaries of Keppel offshore & Marine Company with Caspian Rigbuilders and Caspian Shipyard Company. This platform, named after Heydar Aliyev, is the first and the only drilling platform in the world with a 1,400-atmosphere system technology. Its carrying capacity is 5,600 tons, and its displacement is 47,500 tons. Vertical vibrations of the semi-submersible platform, caused by hydrometeorological conditions, set in motion the drilling tool associated with the semi-submersible drilling platform, along with the flushing solution that fills the well during drilling without a riser. This leads to a change in the hydrodynamic pressure in the well. Therefore, the change in hydrodynamic pressure in the well must be checked using a special installation that simulates the vibrations of the vessel and drilling tool in a well filled with drilling fluid.

PL

Sewage sludge is a by-product of sewage treatment. This solid product is generated during the treatment of both municipal and industrial wastewater. Althought it is a problematic material, it is becoming increasingly popular, partly because of its energy potential and waste origin. Any use of sewage sludge is considered part of the circular economy, and therefore it is expected that the demand for this product will grow in the coming years. Sewage sludge is a waste with a very complex and variable composition, which depends on factors such as its place of production, the sewage treatment technology used; also, some variability of its composition has been shown to depend on the time (season) of its collection. The sludge may contain many hazardous substances, such as heavy metals, which necessitates processing or modification before storage or reuse. On the other hand, sewage sludge is characterized by a relatively high calorific value, which makes it an increasingly interesting energy material with a low carbon footprint (waste). However, its high content of inorganic compounds leads to significant ash production upon their combustion, which hinders its direct use as fuel. This paper presents the general characteristics of sewage sludge produced during the treatment of both municipal and industrial sewage. Examples of physicochemical test results for sewage sludge obtained from the Regional Municipal Waste Processing Installation (RIPOK) are provided, and the variability of selected physicochemical parameters is discussed. Selected prospective methods of sewage sludge management are also presented, including its use in agriculture, composting, fermentation, and thermal transformation. Particular attention is given to the pyrolysis method, i.e. anaerobic processing of sludge to obtain biochar, a valuable product. Various uses of biochars derived from sewage sludge are described. At the end of the article, the current structure of sewage sludge management in Poland is presented.

11

Energy and exergy analyses of an advanced combined cycle fired by natural gas and biomass

Laleh S. S., Mahmoudi S. M. S., Soltani S., Morosuk T.

Journal of Power Technologies

|

2024

|

Vol. 104, nr 3

189--200

EN

A modified combined cycle with an intercooler and reheater (CCIR) within the gas-turbine system is proposed and evaluated. The fuel for the combustion chamber is natural gas, and the fuel for the reheater is provided by gasified biomass. Adding an intercooler between two compressors and a preheater for the compressed air before entering the combustion chamber increases the efficiency of the overall system. Further increase in the efficiency was achieved through the utilization of the heat of the exiting hot gases in a Rankine cycle. The system has a fixed power output of 10 MW. The system’s improvements resulted in 56.3% of the overall energy efficiency and 50.7% of the exergy efficiency. Natural gas and biomass flow rates are 0.139 kg/s and 0.776 kg/s, respectively.

12

Importance of Fossil Fuels in Finland's Energy Mix

Olkuski Tadeusz, Zubień Patrycja

Inżynieria Mineralna

|

2024

|

Vol. 2, no. 1

197--202

EN

The article presents the energy situation of Finland, with particular emphasis on energy resources. The introduction describes the geographical location of Finland, the population, the political system, and the wealth of Finnish society against the background of the European Union. Attention is paid to relatively low total and per capita carbon dioxide emissions. The energy mix, which is overwhelmingly based on renewable energy sources and nuclear power, especially for electricity generation, is also presented. Despite the fact that Finland has been focusing on increasing the share of renewables in its energy mix for years, as well as developing nuclear power plants, to ensure a continuous supply of energy, it is necessary to import both electricity itself and energy raw materials, with a particular focus on fossil fuels. The main part of the article focuses on presenting the consumption of crude oil, natural gas, and coal in the years 1980–2022. The directions of imports of these energy sources, which have changed after Russia's invasion of Ukraine, are also shown. Ensuring a continuous supply of energy resources from economically and politically stable countries will ensure Finland's energy security and development opportunities in the coming years.

PL

W artykule przedstawiono sytuację energetyczną Finlandii szczególny nacisk kładąc na surowce energetyczne. We wstępie opisano położenie geograficzne Finlandii, ludność, system polityczny oraz zamożność społeczeństwa fińskiego na tle Unii Europejskiej. Zwrócono uwagę na stosunkowo niską emisję dwutlenku węgla zarówno ogólną jak i przeliczoną na mieszkańca. Pokazano miks energetyczny, który w zdecydowanej większości bazuje na odnawialnych źródłach energii oraz na energetyce jądrowej, zwłaszcza w zakresie wytwarzania energii elektrycznej. Pomimo tego, że Finlandia od lat koncentruje się na zwiększaniu udziału odnawialnych źródeł energii w swoim miksie energetycznym, a także rozwija elektrownie jądrowe, w celu zapewnienia ciągłych dostaw energii, konieczny jest zarówno import samej energii elektrycznej jak i surowców energetycznych, ze szczególnym uwzględnieniem paliw kopalnych. Właśnie temu zagadnieniu poświęcono dużą część artykułu przedstawiając zużycie ropy naftowej, gazu ziemnego oraz węgla w latach 1980–2022. Pokazano też kierunki importu tych surowców, które uległy zmianie po napaści Rosji na Ukrainę. Zapewnienie ciągłych dostaw surowców energetycznych z państw stabilnych gospodarczo i politycznie zapewni Finlandii bezpieczeństwo energetyczne i możliwość rozwoju w kolejnych latach.

13

Study on upper and lower gas drainage and prevention and control technologies in deep high-gas mines

Pang Dongdong, Wang Xi, Yin Zhiqiang, Niu Xiangang, Yang Peng, Ni Zongyu

Archives of Mining Sciences

|

2024

|

Vol. 69, no. 4

633--654

EN

In response to the “three highs” problem in the mining of deep high-gas mines, the rapid increase in the coal seam permeability coefficient and gradual increase in coal and gas outburst problems have made gas control more difficult. This study considered the occurrence of remote outburst coal seams in the Zhujixi Mine as the research background and performed theoretical analysis, calculations, numerical simulations, and other technical methods to analyze the gas occurrence characteristics of the 11-2 coal seam and the feasibility of using this seam as a lower protective layer for mining. The pressure relief protection range for the overlying 13-1 coal seam, to the recovery of the 11-2 coal seam, was determined. A regional antioutburst technology was proposed for underground through-layer and parallel-layer drilling, focusing on pre-gas extraction for the protective layer. In addition, a pre-gas extraction regional anti-outburst technology combining the surface and underground mining of the protected layer is also proposed. Gas occurrence in the 11-2 coal seam is uneven and has poor regularity, presenting high gas areas. It is significantly affected by the geological structures and shale properties of the coal seam roof and floor. The 11-2 coal seam is a stress-dominated and gas-outburst coal seam. The Zhujixi Mine presents a joint underground extraction and regional outburst prevention mode; that is, the 11-2 coal seam with a lower outburst risk is selected as the protective layer for mining first, whereas the 13-1 coal seam is protected while the gas in the protected layer is extracted. The 11-2 coal is characterized by the gas control mode of “one side, three lanes+ground drillings” to achieve multi-purpose, joint treatment, and continuous mining of one lane. The excavation face exhibits comprehensive anti-outburst measures, such as through-layer drilling pre-extraction and a coal mining face over the layer drilling pre-extraction area. During the mining period, surface drilling and a top extraction roadway are used to extract 13-1 coal-depressurized gas. By adopting joint extraction technology in the upper and lower mining areas, the residual gas content and pressure were measured at the underground excavation and mining working face. The predicted indicators did not exceed the standard levels, and no dynamic phenomena occurred. As a result of the application of the anti-outburst technology in the joint extraction area of the Zhujixi Mine, the proportion of extraction in the upper and lower mining areas was 56.7%, and the proportion of extraction in the underground mining area was 43.3%. These factors are interdependent and indispensable. The maximum height of the caving zone after mining the 11-2 coal face was 11.6 m, whereas the height of the fracture zone was 34.4‒52.2 m. The 13‒1 protective-layer working face is arranged on the upper part of the fracture zone or lower part of the curved subsidence zone, which can effectively increase the permeability of the 13‒1 coal seam. Engineering practice has shown that the joint regional anti-outburst technology and engineering application in Zhujixi mine have achieved good results, forming a regional anti-outburst technology system for joint extraction of mines and providing a reference for the safety production of similar conditions in outburst mines.

14

Strategy Registry: an optimized implementation of the Strategy design pattern in solidity for the Ethereum Blockchain

Tamenaoul Hamza, El Hamlaoui Mahmoud, Nassar Mahmoud

Annals of Computer Science and Information Systems

|

2024

|

Vol. 39

EN

The strategy design pattern is an essential behavioral design pattern. When developing software it is relied upon for the development of modular components. Given the constraints inherent to the inner workings of the Blockchain and features offered by Smart Contract languages, some of the design patterns commonly used in software systems development cannot be naively implemented. This paper explores a new pattern implementation of the mentioned pattern in a contract oriented language aimed at Smart-Contracts development, specifically the solidity language. The pattern's implementations discussed in this paper are intended to be deployed and run on the Ethereum Blockchain.

15

Strategy Registry: an optimized implementation of the Strategy design pattern in solidity for the Ethereum Blockchain

Tamenaoul Hamza, El Hamlaoui Mahmoud, Nassar Mahmoud

Annals of Computer Science and Information Systems

|

2024

|

Vol. 39

249-–252

EN

The strategy design pattern is an essential behavioral design pattern. When developing software it is relied upon for the development of modular components. Given the constraints inherent to the inner workings of the Blockchain and features offered by Smart Contract languages, some of the design patterns commonly used in software systems development cannot be naively implemented. This paper explores a new pattern implementation of the mentioned pattern in a contract oriented language aimed at Smart-Contracts development, specifically the solidity language. The pattern's implementations discussed in this paper are intended to be deployed and run on the Ethereum Blockchain.

16

70-lecie badań, atestacji i certyfikacji urządzeń gazowych w Polsce

Gumula Marianna

Wiek Nafty : zeszyty naukowo-historyczne

|

2023

|

nr 1-2

38--43

17

Rządowe wsparcie dla energochłonnych gałęzi przemysłu 2.0

Żubrzak Jacek

Przegląd Papierniczy

|

2023

|

R. 79, nr 8

422--423

PL

Jak już pisaliśmy w lutowym numerze „Przeglądu Papierniczego”, polski rząd uruchomił program pomocy dla energochłonnych gałęzi przemysłu, związany ze znacznym wzrostem cen prądu i gazu [2]. W sierpniu br. ma być uruchomiona druga tura naboru. Kwota wsparcia to 5,5 mld PLN, a szacowana liczba firm uprawnionych do udziału – ok. 3000. Program ma złagodzić skutki wzrostu cen prądu i gazu, a tym samym utrzymać ciągłość działania zakładów produkcyjnych i zapobiec masowym zwolnieniom pracowników. W celu zwiększenia możliwości udziału dla firm, w procesie naboru rozszerzono kryteria związane z kodami PKD. Mianowicie, możliwość udziału otrzymały wszystkie firmy z sekcji B (górnictwo i wydobywanie) oraz C (przetwórstwo przemysłowe).

18

Design of continuous water heater hybrid solar and gas system

Suwasti Sri, Djalal Muhammad Ruswandi

Przegląd Elektrotechniczny

|

2023

|

R. 99, nr 7

78--83

EN

Cooking water using LPG gas is practical and cleaner than using a firebox, but LPG gas is sourced from conventional energy so when the supply of petroleum mines runs out, LPG gas cannot be used anymore, while solar cells use heat from solar energy to meet various needs. very abundant and always there all the time. The purpose of this activity is to produce a continuous solar and gas hybrid system water heater, to know the working principle of the heater and to determine the performance of solar and gas cells in a solar and gas hybrid system continuous water heater. This activity method begins with the design design stage, followed by the manufacturing and assembling stages of the tool, performance testing and ends with the results of testing/data collection. From the test results, it was obtained the results of a continuous water heater hybrid system tool, a solar and gas hybrid system. The efficiency of solar panels is greatly influenced by the size of the intensity of solar radiation or weather. In testing the maximum solar panel efficiency tool is 16.68% with a solar radiation intensity of 1167 W/m2 and a minimum value of 7.28% with a solar radiation of 380 W /m2. The Hybrid system test is able to heat water up to 100 °C with varying efficiency depending on how long it has been used for the Heater and gas. But if you only use a heater, then the maximum water heating that can be achieved is 73.4 °C. This happens because by the time it reaches the water temperature, the power/voltage in the battery has reached its minimum limit (11 V) which is set on the LVD (Low Voltage Disconnect) so that the heater will turn off automatically and the gas (stove) will turn on automatically as well.

PL

Gotowanie wody na gazie LPG jest praktyczne i czystsze niż korzystanie z paleniska, ale gaz LPG jest pozyskiwany z konwencjonalnej energii, więc kiedy wyczerpią się zasoby kopalń ropy naftowej, gaz LPG nie może być już używany, podczas gdy ogniwa słoneczne wykorzystują ciepło z energii słonecznej do zaspokoić różne potrzeby. bardzo obfite i zawsze tam przez cały czas. Celem tego działania jest wyprodukowanie podgrzewacza wody w hybrydowym systemie solarnym i gazowym, poznanie zasady działania podgrzewacza oraz określenie wydajności ogniw słonecznych i gazowych w hybrydowym systemie solarnym i gazowym w ciągłym podgrzewaczu wody. Ta metoda działania zaczyna się od etapu projektowania projektu, następnie etapy wytwarzania i montażu narzędzia, testowania wydajności i kończy się na wynikach testów/gromadzeniu danych. Na podstawie wyników badań uzyskano wyniki działania narzędzia hybrydowego systemu ciągłego podgrzewacza wody, hybrydowego systemu słonecznego i gazowego. Na wydajność paneli fotowoltaicznych duży wpływ ma wielkość natężenia promieniowania słonecznego czy pogoda. W testach narzędzie maksymalnej sprawności paneli słonecznych wynosi 16,68% przy natężeniu promieniowania słonecznego 1167 W/m2 i minimalną wartość 7,28% przy promieniowaniu słonecznym 380 W/m2. Test systemu hybrydowego jest w stanie podgrzać wodę do 100°C z różną wydajnością w zależności od tego, jak długo był używany do podgrzewacza i gazu. Ale jeśli używasz tylko grzałki, maksymalna temperatura wody, jaką można osiągnąć, wynosi 73,4 °C. Dzieje się tak, ponieważ zanim woda osiągnie temperaturę, moc/napięcie w akumulatorze osiągnęło swój minimalny limit (11 V), który jest ustawiony na LVD (Low Voltage Disconnect), dzięki czemu podgrzewacz wyłączy się automatycznie, a gaz (piec) również włączy się automatycznie.

19

XIV Konferencja „Gaz w Energetyce …” za nami

Nowa Energia

|

2023

|

nr 3

53--55

PL

Wydawnictwo „Nowa Energia” zorganizowało XIV Konferencję „Gaz w Energetyce - Realizacja i Eksploatacja Bloków Gazowych i Gazowo-Parowych” , która odbyła się w dniach 22-24 maja 2023 r. w Sandomierzu. Moderatorem Konferencji i Panelu Dyskusyjnego był prof. dr hab. inż. Krzysztof Badyda z Instytutu Techniki Cieplnej na Politechnice Warszawskiej. Konferencja zgromadziła ponad 80 uczestników. Partnerem Konferencji była Elektrociepłownia Stalowa Wola S.A.

20

Radioactive elements detected in crude oil from volcanic areas

Radulescu Renata, Stoianovic Doru, Chis Timur

Nafta-Gaz

|

2023

|

R. 79, nr 12

755--763

EN

In the geological structures containing crude oil and associated gases and located in areas where volcanic activity has been detected, radioactive substances and minerals are contained both in the structure of the reservoir waters and in the impurities related to the composition of the extracted crude oil. They are present during the extraction of crude oil and associated gases and affect human health and environmental safety. Radioactive elements have been detected in reservoir waters, in impurities associated with crude oil, and especially during the processing of drilling fluids (the separation of detritus sourced from geological strata from the used drilling fluid). Other radioactive elements were also detected in the areas polluted with oil and drilling waste. In order to determine the radioactivity level of crude oil originating from the area of volcanic activity of the Romanian Mountains, crude oil samples were collected from the oil field in a one-year analysis. The collected samples were analysed to determine their physical-chemical structure. The reservoir water associated with these samples and the minerals separated from the crude oil following their solvent extraction were also analysed. Radioactive elements were detected using X-ray spectrometry, and their chemical structures are also discussed.

PL

W strukturach geologicznych zawierających ropę naftową i towarzyszący jej gaz ziemny oraz zlokalizowanych w obszarach, w których wykryto aktywność wulkaniczną, substancje i minerały radioaktywne zawarte są zarówno w strukturze wód złożowych, jak również w zanieczyszczeniach powiązanych ze składem wydobywanej ropy. Są one obecne podczas wydobycia ropy naftowej i towarzyszącego jej gazu, mając wpływ na zdrowie ludzkie i bezpieczeństwo środowiska. Pierwiastki radioaktywne wykryto nie tylko w wodach złożowych i związanych z nią zanieczyszczeniach, ale przede wszystkim podczas obróbki płuczek wiertniczych, w tym w procesie oddzielania detrytusu pochodzącego z warstw skalnych od zużytej płuczki wiertniczej. Inne pierwiastki radioaktywne wykryto także w obszarach zanieczyszczonych ropą i odpadami wiertniczymi. Dla określenia poziomu radioaktywności ropy naftowej pochodzącej z obszaru aktywności wulkanicznej w górach Rumunii, z jednego ze złóż ropnych w ciągu jednego roku pobrano próbki ropy naftowej do analiz. Pobrane próbki przeanalizowano pod kątem struktury fizykochemicznej. Przebadano także wodę złożową powiązaną z tymi próbkami oraz minerały oddzielone z ropy naftowej po ich ekstrakcji rozpuszczalnikiem. Pierwiastki radioaktywne zidentyfikowano za pomocą spektrometrii rentgenowskiej, omówiono również ich struktury chemiczne.