Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Nasypy niebudowlane – wyzwanie dla geotechnika

Król Maciej

Materiały Budowlane

|

2025

|

nr 2

59--62

2

Housing projects on post-industrial sites in Poland and Slovakia from the perspective of potential homeowners

Adamkiewicz Dagmara, Mésároš Peter, Radziszewska-Zielina Elżbieta, Smetanková Jana, Szewczyk Bartłomiej

Archives of Civil Engineering

|

2025

|

Vol. 71, nr 1

449--468

EN

In order to meet the high housing demand and location requirements, developers in large cities increasingly often purchase former industrial sites for conversion and redevelopment. The authors in the article conducted a survey to gauge interest in residential development on post-industrial sites in two countries (in Poland and Slovakia) and determined the group of people interested in this sector. The main focus of the survey was to gain insight into the factors that motivate the purchase of real estate and influence the choice of residential property location. Another goal of the study was to determine the importance of factors that influence decisions to purchase real estate in a post-industrial area. As a result of the survey, the authors also determined whether potential buyers paid attention to the previous development of a property and whether they were aware of the potential risks associated with converting a brownfield site to residential use.

PL

Aby sprostać wysokiemu popytowi na nieruchomości mieszkaniowe, przy równoczesnym spełnieniu wymagań dotyczących lokalizacji deweloperzy w dużych miastach coraz częściej wykupują tereny po dawnych zakładach przemysłowych celem ich przekształcenia i ponownego zagospodarowania. Spośród zalet terenów poprzemysłowych zlokalizowanych w miejskiej zabudowie niewątpliwie można wskazać m.in. atrakcyjną lokalizację oraz bogato rozwiniętą infrastrukturę, a także często dużą powierzchnię terenu, którą można wielowariantowo wykorzystać podczas wdrażania nowego planu zagospodarowania terenu. Z uwagi na malejącą dostępność obszarów niezabudowanych w dużych aglomeracjach miejskich inwestorzy coraz częściej planują przekształcenia terenów poprzemysłowych, a w konsekwencji realizację inwestycji mieszkaniowych na tych obszarach. Ponowne zagospodarowanie terenów poprzemysłowych pozwala w pełni wykorzystać istniejącą infrastrukturę, a prawidłowe wprowadzenie zmian pozwala odpowiednio połączyć budownictwo mieszkaniowe z infrastrukturą transportową oraz zniwelować nadmierny rozwój przestrzenny. Autorzy artykułu poddali rozważaniom problem przekształcenia terenów poprzemysłowych na cele mieszkaniowe. Przeprowadzili badania pierwotne metodą ankiety na grupie osób aktualnie poszukujących nieruchomości mieszkaniowych w Polsce i na Słowacji. Celem przeprowadzonego badania było określenie zainteresowania budownictwem mieszkaniowym na terenach poprzemysłowych przy jednoczesnym zdefiniowaniu grupy osób zainteresowanych tym sektorem. Przy pomocy badania zostały określone czynniki motywujące do zakupu nieruchomości oraz wpływających na wybór lokalizacji nieruchomości mieszkaniowej. Kolejnym celem badania było określenie ważności czynników wpływających na decyzje o zakupie nieruchomości na terenie poprzemysłowym. W rezultacie przeprowadzonych badań ankietowych autorzy również określili czy potencjalni kupujący zwracają uwagę na poprzedni sposób zagospodarowania nieruchomości oraz czy znają potencjalne ryzyka związane z przekształceniem terenu poprzemysłowego na cele mieszkaniowe. Badanie ankietowe zostało wykonane w 2023 roku w Polsce oraz na Słowacji przy pomocy anonimowego kwestionariusza ankiety. Odnośnik z kwestionariuszem ankiety został umieszczony na stronach internetowych zrzeszających osoby poszukujące mieszkań. W ankiecie wzięło udział łącznie 239 respondentów zainteresowanych rynkiem nieruchomości mieszkaniowych w Polsce (173 respondentów) oraz na Słowacji (66 respondentów). W obu badanych krajach warunki życia są do siebie zbliżone, różnica liczebności próby w Polsce i na Słowacji przyjętej w badaniu wynika z różnicy liczby mieszkańców w omawianych państwach. Na podstawie przeprowadzonych rozważań, autorzy określili, iż budownictwem mieszkaniowym w Polsce zainteresowane są głównie osoby młode, a ich główną motywacją jest nabycie swojej pierwszej nieruchomości. Na Słowacji największą motywacją było polepszenie standardów życia i kupno kolejnego mieszkania. Różnice w badaniach wynikają z obecnego statusu badanych, ich wieku, aktualnego miejsca zamieszkania. W badaniu została również określona ważność czynników wpływających na decyzje o zakupie nieruchomości mieszkaniowej. Po przeprowadzonej analizie wyników badań, można stwierdzić, iż wymagania potencjalnych kupujących na obu rynkach są podobne. Najistotniejszym czynnikiem podczas podejmowania decyzji o zakupie nieruchomości jest lokalizacja oraz cena. Co ważne, przeprowadzone przez autorów badania dowiodły, iż dla potencjalnych kupujących informacja o poprzednim zagospodarowaniu terenu powoduje obawy dot. komplikacji zarówno technicznych jak i zdrowotnych, jednakże preferencje potencjalnych kupujących nie zmieniają się w zależności od sposobu poprzedniego zagospodarowania terenu i nie wpływają znacznie na podjęcie decyzje o zakupie nieruchomości.

3

Ecological case for revitalization – quantifying CO2 and construction waste savings in post-industrial urban regeneration

Sobieraj Janusz, Fernandez Marin Marcos, Metelski Dominik

Archives of Civil Engineering

|

2025

|

Vol. 71, nr 4

239--254

EN

The construction sector’s environmental footprint, accounting for 40% of global CO2 emissions and 30% of waste generation, necessitates rigorous evaluation of sustainable alternatives to demolition. This study quantitatively assesses the environmental advantages of industrial site revitalization versus demolition and new construction, focusing exclusively on material conservation and emission reduction. While existing research often combines environmental with socioeconomic metrics, this analysis isolates ecological impacts through a case study of Radex Park Marywilska in Warsaw, Poland – a representative post-industrial site in a coal-dependent economy. Using life cycle assessment (LCA) methodology for 2005-2010 data, we analyze material flows (22% concrete, 3% steel, 15% brick by volume) and calculate avoided emissions using region-specific factors (e.g., 1.8 t CO2/t steel). The results demonstrate that revitalization preserved 72,315 tons of materials and reduced CO2 emissions by 48,217 tons - resulting in significant environmental savings compared to demolition scenarios, and exceeding Central European benchmarks. These savings stem primarily from bypassed demolition waste (30-50% reduction) and avoided new material production, aligning with EU circular economy targets. Key findings include: (1) steel reuse delivers 61% of total emission savings, revealing material-specific leverage points for decarbonization; (2) Poland’s carbon-intensive industrial baseline amplifies the relative benefits of adaptive reuse; and (3) standardized “avoided cost” metrics can bridge policy gaps in sustainable urban planning. The study provides a replicable framework for environmental cost accounting in post-industrial contexts, emphasizing the need for regionally tailored LCA models. We conclude that revitalization is not merely an alternative but an ecological imperative for decarbonizing urban development. Policymakers should prioritize adaptive reuse in climate action plans, leveraging its dual benefits of emission reduction and resource conservation. Future research should expand this methodology to assess the scalability of observed benefits across diverse geographic and industrial contexts.

PL

Ślad środowiskowy sektora budowlanego, odpowiadający za 40% globalnej emisji CO2 i 30% wytwarzania odpadów, wymaga rygorystycznej oceny zrównoważonych alternatyw dla wyburzeń budynków. Niniejsze badanie ocenia ilościowo korzyści środowiskowe wynikające z rewitalizacji terenów przemysłowych w porównaniu z rozbiórką i nową budową, koncentrując się wyłącznie na ochronie materiałów i redukcji emisji. Podczas gdy istniejące badania często łączą wskaźniki środowiskowe ze społeczno-ekonomicznymi, niniejsza analiza wyodrębnia wpływ na środowisko poprzez studium przypadku Radex Park Marywilska w Warszawie – reprezentatywnego terenu poprzemysłowego w gospodarce opartej głównie na węglu. Wykorzystując metodologię oceny cyklu życia (LCA) dla danych z lat 2005-2010, analizujemy przepływy materiałów (22% betonu, 3% stali, 15% cegły objętościowo) i obliczamy emisje, których udało się uniknąć, stosując współczynniki specyficzne dla regionu (np. 1,8 t CO2/t stali). Wyniki pokazują, że rewitalizacja pozwoliła zachować 72 315 ton materiałów i zmniejszyć emisję CO2 o 48 217 ton – co skutkuje znacznymi oszczędnościami środowiskowymi w porównaniu do scenariuszy rozbiórkowych, przewyższając przy tym standardy Europy Środkowej. Oszczędności te wynikają przede wszystkim z pominięcia odpadów z rozbiórki (redukcja o 30-50%) i uniknięcia produkcji nowych materiałów, co jest zgodne z celami UE w zakresie gospodarki o obiegu zamkniętym. Kluczowe ustalenia obejmują: (1) ponowne wykorzystanie stali przynosi 61% całkowitych oszczędności emisji, ujawniając materiałowo-specyficzne punkty dźwigni dla dekarbonizacji; (2) Polska baza przemysłowa o wysokiej emisji dwutlenku węgla zwiększa względne korzyści z ponownego wykorzystania adaptacyjnego; oraz (3) znormalizowane wskaźniki „kosztów, których udało się uniknąć” mogą wypełnić luki w polityce zrównoważonego planowania urbanistycznego. Badanie zapewnia powtarzalne ramy dla rozliczania kosztów środowiskowych w kontekstach poprzemysłowych, podkreślając potrzebę regionalnych modeli LCA. Dochodzimy do wniosku, że rewitalizacja nie jest jedynie alternatywą, ale ekologicznym imperatywem dekarbonizacji rozwoju miast. Decydenci polityczni powinni nadać priorytet adaptacyjnemu ponownemu wykorzystaniu budynków w planach działań na rzecz klimatu, wykorzystując jego podwójne korzyści w postaci redukcji emisji i ochrony zasobów (wykorzystywanych powtórnie). Przyszłe badania powinny rozszerzyć tę metodologię, aby ocenić skalowalność obserwowanych korzyści w różnych kontekstach geograficznych i przemysłowych.

4

Rewitalizacja terenów pokopalnianych w Zagłębiu Dąbrowskim. Studium przemian

Dylong Karolina

Builder

|

2024

|

R.28, nr 10

2--5

PL

Analiza rewitalizacji terenów poprzemysłowych w Zagłębiu Dąbrowskim obejmowała trzy lokalizacje: kopalnię „Saturn”, „Maczki-Bór” i „Grodziec”. Badanie skoncentrowało się na zmianach krajobrazowych oraz ocenach działań rewitalizacyjnych i rekultywacyjnych. Kopalnia „Saturn”, zamknięta w 1997 roku, została przekształcona w przestrzeń kulturalną i turystyczną, co poprawiło sytuację społeczno-ekonomiczną regionu. Kopalnia „Maczki-Bór” skoncentrowała się na rekultywacji terenów i ich przekształceniu w przestrzeń przemysłowo-usługową, co pozytywnie wpłynęło na lokalną gospodarkę. Natomiast kopalnia „Grodziec” pozostaje zaniedbana, z brakiem działań rewitalizacyjnych, co prowadzi do dalszej degradacji i problemów estetycznych oraz bezpieczeństwa. Wnioski wskazują, że skuteczna rewitalizacja wymaga odpowiedniego zarządzania, inwestycji oraz zaangażowania lokalnych społeczności. Przekształcenie terenów poprzemysłowych w atrakcyjne przestrzenie publiczne wspiera rozwój regionalny, poprawia jakość życia mieszkańców i wpływa pozytywnie na lokalną gospodarkę.

EN

Revitalization of post-mining areas in the Dąbrowa Basin: A study of transformations. The analysis of the revitalization of post-industrial sites in the Dąbrowa Basin focused on the Saturn mine, Maczki-Bór, and Grodziec. The 'Saturn' mine has been transformed into a cultural and tourist space, improving the region's socio-economic situation. The 'Maczki-Bór' mine's land reclamation and conversion into an industrial and service space have positively impacted the local economy. In contrast, the neglected 'Grodziec' mine has led to further degradation and safety problems due to the lack of revitalization activities. Successful revitalization requires appropriate management, investment, and involvement of local communities. Transforming brownfield sites into attractive public spaces supports regional development, improves the inhabitants' quality of life, and positively impacts the local economy.

5

Efekty ewolucji rozwiązań krajobrazowych w kierunku planu adaptacji miasta do zmian klimatu na przykładzie dzielnicy Confluence w Lyonie

Opania Szymon

Builder

|

2024

|

R.28, nr 4

44--47

PL

Artykuł zawiera wyniki analizy dokumentów miejskich ukazujących ewolucję i efekty podjętych przez władze miasta Lyon działań w procesie odnowy dzielnicy Confluence. Dzielnicy, która od 1995 r. jest teatrem dynamicznych przekształceń, w ramach których, obszar o powierzchni około 150 ha, będący wcześniej terenami produkcyjno-magazynowymi, stał się wizytówką miasta, wyposażony w miejsca pracy i zamieszkania, tereny wypoczynku, obiekty kultury i nauki. Przyczyniła się do tego na początku decyzja o realizacji pierwszej, spektakularnej koncepcji urbanistycznej, której autorami byli François Grether i Michel Desvigne, opierająca się na wyrazistym układzie kompozycyjnym wraz z ikonicznymi obiektami architektonicznymi. Z czasem, w kolejnych etapach, ewoluowała w kierunku rozwiązań polepszających jakość życia i adaptujących miasto do zmian klimatu. Co w końcu doprowadziło do przyznania jej certyfikatu zrównoważonej dzielnicy, jako pierwszej we Francji.

EN

This article presents the results of an analysis of urban documents showing the evolution and effects of the action taken by the Lyon city authorities in the process of renewing the Confluence district. A district which, since 1995, has been the theatre of a dynamic transformation in which an area of around 150 hectares, formerly a production and warehousing area, has become a showcase for the city, equipped with places to work and live, leisure areas, cultural and scientific facilities. This was brought about at the outset by the decision to realise an initial, spectacular urban planning concept by François Grether and Michel Desvigne, based on a distinctive compositional layout together with iconic architectural buildings. Over time, in successive phases, it evolved into solutions to improve the quality of life and adapt the city to climate change. Which eventually led to it being certified as a sustainable neighbourhood, the first in France.

6

The Revitalization of Brownfields for Shaping the Urban Identity and Fighting Climate Change

Svetoslavova Mirela, Walczak Bartosz M.

Builder

|

2023

|

R.27, nr 8

48--52

EN

Climate change poses a great threat to humanity, and since the construction industry is one of the biggest contributors to global warming, it is essential to impose change on this particular sector. The revitalisation process, being in a way the recycling of the built environment, provides a sustainable solution. Additionally, the revitalisation of brownfields in particular is crucial to the continuity and preservation of the urban texture, which in turn are vital for reshaping the urban identity of post-industrial cities. This review article outlines the genesis of deindustrialisation and revitalisation processes and their correlation and impact on the environment. By providing examples of successfully executed projects, it aims to prove that brownfield revitalisation is an essential tool for the transformation of former industrial settlements into attractive and sustainable cities.

PL

Zmiany klimatu stanowią poważne zagrożenie dla ludzkości, a ponieważ budownictwo w znacznym stopniu przyczynia się do globalnego ocieplenia, konieczne jest narzucenie zmian w tej branży. Proces rewitalizacji, będący niejako recyklingiem środowiska zbudowanego, stanowi zrównoważone rozwiązanie. Dodatkowo szczególnie rewitalizacja terenów poprzemysłowych ma kluczowe znaczenie dla ciągłości i zachowania tkanki miejskiej, co z kolei jest niezbędne do ponownego kształtowania miejskiej tożsamości miast postindustrialnych. W niniejszym artykule przeglądowym nakreślono genezę procesów deindustrializacji i rewitalizacji, przeanalizowano ich korelację oraz wpływ na środowisko. Poprzez przykłady zrealizowanych z sukcesem projektów artykuł ma na celu udowodnienie, że rewitalizacja terenów poprzemysłowych jest niezbędnym narzędziem przekształcania dawnych miast przemysłowych w atrakcyjne, zrównoważone miasta.

7

Uwarunkowania formalnoprawne oceny możliwości przekształcenia terenów poprzemysłowych na cele mieszkaniowe

Adamkiewicz Dagmara, Radziszewska-Zielina Elżbieta, Szewczyk Bartłomiej

Materiały Budowlane

|

2022

|

nr 12

42--45

PL

Z uwagi na specyfikę terenów poprzemysłowych należy wykonać wiele dodatkowych analiz, aby ograniczyć ryzyko niepowodzenia prowadzonych na nich przedsięwzięć budowlanych. Uzasadnione jest zatem opracowanie narzędzia, które wspomagałoby podejmowanie decyzji dotyczącej możliwości przekształcenia terenów poprzemysłowych na cele mieszkaniowe. Aspektem rozpoczynającym przedmiotową analizę są ograniczenia wynikające z przepisów prawnych, co zostało omówione w artykule.

EN

Due to the specificity of post-industrial areas, it is necessary to perform a number of additional analyzes in order to reduce the risk of failure of construction projects carried out there. Therefore, it is justified to develop a tool that would support decision-making on the possibility of transforming post-industrial areas into housing purposes. The aspect that starts this analysis is the limitations resulting from legal regulations, which has been discussed in this study.

8

Water as an Agent of Urban Regeneration in Postindustrial areas

Ghomeshi Mohsen, Walczak Bartosz

Builder

|

2022

|

R.26, nr 10

85--87

EN

The aim of the research is to open the discussion of role of water bodies as an agent in the process of urban regeneration. Finding sustainable solutions to foster the regeneration schemes in postindustrial urban areas has become an important and updated subject in field of architecture and urban planning. Considering the importance of water in 21st century and numerous water-related postindustrial urban spaces, it seems crucial to build a regenerative relationship between water bodies and postindustrial urban sites. This paper will try to indicate the water bodies and the potential within using them for regeneration activities. The research is based on a minor body of water to open the discussion so as to introduce water bodies into the urban regeneration processes. In this case, the main conclusion of the research here is the purposefulness of introduction of water bodies as regeneration agents in postindustrial urban areas. Further case-based studies along with desk studies will play the main role in building the basic knowledge for the analytic discussion on the subject.

PL

Celem badań jest otwarcie dyskusji o roli zbiorników wodnych jako czynnika w procesie rewitalizacji miast. Znalezienie zrównoważonych rozwiązań wspierających programy rewitalizacji na postindustrialnych obszarach miejskich stało się ważnym i aktualnym tematem w dziedzinie architektury i urbanistyki. Biorąc pod uwagę znaczenie wody w XXI wieku oraz liczne związane z wodą postindustrialne przestrzenie miejskie, kluczowe wydaje się zbudowanie silnej relacji pomiędzy wodą a przestrzeniami publicznymi. Badania będą miały na celu wskazanie przemysłowych zbiorników wodnych i możliwości wykorzystania ich do działań rewitalizacyjnych. Przeprowadzono obserwację wybranego zbiornika w celu weryfikacji hipotezy badawczej. Głównym wnioskiem ze wstępnych badań jest zasadność wprowadzenia zbiorników wodnych jako czynnika wspierającego rewitalizację poprzemysłowych obszarów miejskich. Dalsze badania terenowe w powiązaniu ze studiami literaturowymi posłużą jako podstawa do pogłębionej analitycznej dyskusji.

9

Tereny pogórnicze w dokumentach strategicznych miast górnośląsko-zagłębiowskiej metropolii

Gasidło Krzysztof, Wyrzykowska Aleksandra

Builder

|

2022

|

R.26, nr 12

40--43

PL

Celem artykułu jest przedstawienie polityki przestrzennej wobec terenów pogórniczych w miastach Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Szacuje się, że na jej terenie obecnie znajduje się 5258,3 ha terenów poprzemysłowych, w tym około 32,14% terenów pogórniczych. Do dzisiaj ponad połowa z nich nie została zagospodarowana. Z uwagi na ich liczebności, rozległości, rozmieszczenia i charakter zmian, jakie na nich zachodzą, stanowią one ważny zasób dla dalszego rozwoju miast.

EN

The purpose of this paper is to present the spatial policy for post-mining areas in the cities of the Metropolitan of Upper Silesia and the Dabrowa Basin. It is estimated that in this area, there is 5258.3 ha of post-industrial sites, including about 32.14% of post-mining areas. At present, more than half of them have not been developed. Due to their number, size, location and the nature of the changes that are taking place in them, they are an important resource for further urban development.

10

Przekształcenia terenów poprzemysłowych na przykładzie Metropolii Ruhry i Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii

Sołtysik Maciej, Mazur Katarzyna

Builder

|

2022

|

R.26, nr 9

45--49

PL

Przedmiotem artykułu są przekształcenia terenów poprzemysłowych analizowane w kontekście działań podejmowanych w dwóch zbliżonych do siebie regionach: Metropolii Ruhry (Niemcy) i Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii GZM (Polska). Artykuł prezentuje wycinek badań ograniczony do wybranych przykładów rewitalizacji terenów poprzemysłowych w obydwu regionach, a w szczególności do przekształceń kompleksu kopalni węgla kamiennego i koksowni Zollverein w Essen. W oparciu o analizę dokumentów i literatury przedmiotu oraz studium przypadków opracowanie ma na celu wykazanie podobieństwa omawianych regionów, identyfikację i wskazanie zasadniczych kierunków przekształceń terenów poprzemysłowych, a także działań koniecznych do podjęcia w procesie ich rewitalizacji.

EN

The subject of the article is the transformation of post-industrial areas, analyzed in the context of activities undertaken in two closely related regions: the Ruhr Metropolis in Germany and the Metropolis of Upper Silesia - Zagłębie GZM (Metropolis GZM) in Poland. The article presents a fragment of the research limited to selected examples of post-industrial regeneration in both regions, and in particular to the transformation of the coal mine complex and the Zollverein coking plant in Essen. Based on the analysis of documents and literature on the subject as well as a case study, the aim of the paper is to show the similarity of the discussed regions, to identify and indicate: basic directions of transformation of post-industrial areas, as well as actions necessary to take in the process of their revitalization.

11

Zielone polskie miasta

Krawczyk Barbara

Przegląd Komunalny

|

2021

|

nr 4

7--13

PL

Atrakcyjna zieleń może stać się wizytówką miasta, przyciągnąć turystów i sprawić, że mieszkańcy chętnie będą identyfikować się ze swoją „małą ojczyzną”. Jednak aby była ona użyteczna, musi być właściwie zaprojektowana, dobrze wykonana i efektywnie zarządzana. To kosztuje. Część samorządów decyduje się powiększać zielone budżety.

12

Wykorzystanie terenów poprzemysłowych w przystosowaniu miast aglomeracji górnośląskiej do zmian klimatu

Gasidło Krzysztof

Builder

|

2021

|

R.25, nr 4

30--33

PL

Zmiany klimatu przejawiające się w ekstremalnych zjawiskach pogodowych zmuszają miasta do odpowiedniego przygotowania ich przestrzeni. W obszarach śródmiejskich stopniowo pojawiają się tereny poprzemysłowe, które mają odpowiednie cechy pozwalające wykorzystać je m.in. do retencji wody, zmniejszenia zjawiska miejskiej wyspy ciepła itd. W aglomeracji górnośląskiej przewiduje się w ciągu najbliższych 30 lat likwidację wszystkich kopalń węgla kamiennego. Wykorzystanie ich terenów do celów klimatycznych wymaga zmian w polityce władz miejskich.

EN

Climate changes, manifested by extreme weather phenomena, force cities to properly prepare their territories. Post-industrial areas appear in downtowns and they have appropriate features to be used for water retention, reduction of the urban heat island phenomenon etc. In the Upper-Silesian agglomeration, all hard coal mines are to be closed within the next 30 years. However, their use to climate aims requires changes in the policy of the municipal authorities.

13

Rewitalizacja wybranych terenów poprzemysłowych znajdujących się w obrębie Opola. Tereny po nieczynnych cementowniach Bolko i Piast. Studium przypadku

Banek Bożena

Builder

|

2021

|

R.25, nr 12

78--82

PL

Przedmiotem artykułu jest problematyka rewitalizacji terenów poprzemysłowych. W artykule, opartym na studium przypadku, poddano analizie dwa przykłady zrewitalizowanych obszarów poprzemysłowych znajdujących się w obrębie miasta Opola, po nieczynnych cementowniach: Bolko oraz Piast. Są to tereny o szczególnej historii, położeniu i znaczeniu w zurbanizowanej przestrzeni miasta. Celem badań jest przedstawienie procesu transformacji funkcjonalno-przestrzennej, jaka dokonała się po zamknięciu cementowni z odniesieniem do historii, wcześniejszych przeobrażeń oraz wiążących uwarunkowań kulturowych.

EN

The subject of the article is the issue of revitalization of post-industrial areas. The article, based on a case study, analyzes two examples of revitalized post-industrial areas located within the city of Opole, after closed cement plants: Bolko and Piast. These are areas with a special history, location and importance in the urbanized space of the city. The aim of the research is to present the process of functional and spatial transformation that took place after the closure of the cement plant with reference to history, previous transformations and binding cultural conditions.

14

Odzyskiwanie terenów poprzemysłowych. Jak to się robi w Krakowie?

Mikolaszek Aleksandra

Zieleń Miejska

|

2020

|

Nr 12

9--12

PL

Miasto to sieć skomplikowanych, złożonych zależności, które są w stałym ruchu, zmieniają się dynamicznie i ewoluują. Ich funkcjonowanie na przestrzeni czasu to pewnego rodzju etapy, których wydzielenie pozwala na lepsze zrozumienie kierunku zmian, jakie powinny być wprowadzane w miejskiej tkance tak, aby mogła ona stale odpowiadać na zmieniające się potrzeby mieszkańców.

15

Innowacyjne pomysły na tereny poprzemysłowe

Gierko Aleksandra

Zieleń Miejska

|

2019

|

Nr 3

18--20

PL

Przekształcenia tkanki terenów zurbanizowanych, wzrost miejskiej populacji oraz zyskujący na znaczeniu transport samochodowy towarów sprawiły, że obecnie w centrach miast znajduje się wiele nieużytkowanych terenów. Są to m.in. niepotrzebne już bocznice kolejowe lub całe węzły przeładunkowe, obszary poprzemysłowe i powojskowe czy choćby dawne lotniska. Te wolne przestrzenie, często przez lata niefunkcjonujące i zamknięte dla użytkowników, stać się mogą ostoją dla dzikiej przyrody w mieście, a w przyszłości zostać przekształconymi w tereny parkowe.

16

Rewitalizacja terenu „przenikających się światów” - Żabie Doły w Bytomiu

Rostański K. M.

Teka Komisji Urbanistyki i Architektury Oddział PAN w Krakowie

|

2018

|

T. 46

361--371

PL

Tereny poprzemysłowe bywają powszechnie postrzegane jako miejsca degradacji i zniszczenia. Gdy jednak przyjrzymy im się dokładnie, odkryjemy, jak wiele potrafi zdziałać przyroda, gdy pozwolimy jej przejąć inicjatywę. Żabie Doły to obszar na granicy Chorzowa, Bytomia i Piekar Śląskich, który ma status zespołu przyrodniczo-krajobrazowego. Podstawą ochrony są tu siedliska cennych gatunków fauny, szczególnie ptactwa. Najciekawszym zagadnieniem jest geneza tego obiektu. Tu nie poddano ochronie pozostałości dawnych, naturalnych i cennych ekosystemów. Miejsce to było pierwotnie użytkowane rolniczo, ale jego krajobraz uległ zmianie pod wpływem eksploatacji węgla kamiennego, rud cynku i ołowiu oraz żelaziaków brunatnych. Na skutek działalności górniczej poziom terenu obniżył się o 5-8 metrów i powstały tu niecki osiadań, które stopniowo wypełniły wody gruntowe. Teren poprzecinany jest nieużytkowanymi nasypami kolejowymi. Są tu również hałdy i osadniki poflotacyjne. Gleby, a szczególnie osady denne zbiorników wodnych zanieczyszczone są metalami ciężkimi. Mimo tak trudnej ekologicznie sytuacji teren zasiedla wiele gatunków ptaków, w tym chronionych prawem polskim i wspólnotowym. Obecnie potwierdzono występowanie 64 gatunków, choć wieloletnie obserwacje podnoszą tą ilość prawie dwukrotnie. Część z zastanych gatunków znajduje się w polskiej czerwonej księdze zwierząt. Poza ptakami występują tu również inne zwierzęta, w tym chomik europejski. Potwierdzona flora tego obszaru też jest znacząca, obejmuje 375 gatunków. Powstała w 2016 roku waloryzacja przyrodnicza stanowiła podstawę do opracowania w 2017 roku projektu rewitalizacji tego obszaru w granicach Bytomia. Jest to miejsce przenikania się „światów” - zwierząt z ich siedliskami, wędkarzy i zwolenników rekreacji ruchowej, entuzjastów obserwacji ptaków i ekologów. Współczesne tendencje ochrony przyrody narzuciły sposób rewitalizacji, w którym ochrona elementów rodzimej natury ma łączyć się z popularyzacją wiedzy przyrodniczej. Zaproponowano więc, by to przenikanie się świata przyrody, rekreacji i historycznej tożsamości regionu podkreślić i wyposażyć w sprzyjającą infrastrukturę. Wprowadza ona też kolejny wirtualny świat, jako nową warstwę treściową, atrakcyjną dla młodych pokoleń.

EN

Post-industrial areas are commonly perceived as degraded and destroyed. In thorough examination one can find how fruitful can be nature left alone with own initiative. Żabie Doły is a territory on the border of Chorzów, Bytom and Piekary Śląskie with status of nature-landscape protected complex. Its core values are habitats of rare species of animals, especially birds. Genesis of the place are the most interesting. Protection is not covering existing remains of natural ecosystems. Site was previously used for agriculture. Its landscape was changed by coal mine activity, exploitation of zinc, lead and brown iron ores. That caused ground subsidence of 5-8 m and appearing of troughs with ground water. Some no longer used railway high embankments are characteristic for the landscape as well as spoil heaps and settling ponds. Soils and pond bottoms are contaminated by heavy metals. In spite of the ecologically uneven situation the site is a habitat for many animals protected by national and community law, especially birds. It was confirmed now the presence of 64 species of them, but earlier published sources suggested nearly the twice higher number. There are observed many other animals, European hamster among them. Local flora collect 375 species. Valorisation done in 2016 was basic source for development plan prepared in 2017 for part of area within Bytom borders. Żabie Doły is the site of “intertwined worlds” of natural habitats, recreation, fishing, bird watching and ecological events. Present tendencies in nature protection imply the way of revitalization enhancing nature popularization. So overlap of functional layers was supported by specific infrastructure and new “world” of virtual reality was added to attract young generations.

17

Economic efficiency of brownfield regeneration: study of South Moravian projects

Korytárová J., Hanák T., Lukele P. E.

Przegląd Naukowy Inżynieria i Kształtowanie Środowiska

|

2017

|

Vol. 26, No. 2

151--158

EN

The objective of brownfield regeneration is to increase the attractiveness and value of individual sites to a level where they can compete directly with the construction of a greenfield project. The aim of this paper is to examine the economic efficiency of brownfield regeneration. By using CBA outputs, the contribution of socio-economic efficiency to the total efficiency of individual projects based on EBCR was investigated on the basis of a sample of 14 projects located in the South Moravian Region. Furthermore, the expected value of EBCR was simulated by using the Monte Carlo method. The results reveal that socio-economic efficiency contributes significantly to the overall efficiency of these projects and therefore cannot be neglected during their evaluation. At the end of the paper, future research directions in this area are outlined.

PL

Rewitalizacja terenów poprzemysłowych służy zwiększeniu atrakcyjności i wartości poszczególnych działek do takiego poziomu, aby mogły konkurować z terenami wcześniej niezagospodarowanymi. Celem niniejszej publikacji jest zbadanie efektywności ekonomicznej rewitalizacji terenów poprzemysłowych. Wykorzystując CBA (cost–benefit analysis), obliczono udział efektywności społeczno-ekonomicznej w porównaniu z całkowitą efektywnością poszczególnych projektów z zastosowaniem EBCR na przykładzie 14 projektów zlokalizowanym w kraju południowomorawskim. Ponadto wartość oczekiwaną EBCR symulowano metodą Monte Carlo. Wyniki pokazują, że efektywność społeczno-ekonomiczna w znaczący sposób przyczynia się do ogólnej skuteczności tych projektów, a zatem nie można jej pomijać podczas ich oceny. Na końcu artykułu wskazano kierunku dalszych badań w tej dziedzinie.

18

Development of Berlin Sewage Farm as a Model for Wrocław

Gierko A.

Architektura Krajobrazu

|

2017

|

nr 1

56--69

EN

The paper attempts to present case studies of restored sewage farms form Berlin and Brandenburg area, where ecological and social features are combined. The development of these objects may constitute an opportunity to assess the potential of untransformed sewage farms. Wetlands play an important role in shaping the microclimate, they can also keep large amounts of water. In Chinese cities, degraded fens are being restored and new infrastructure capable of absorbing rainwater surplus is being created. Nowadays in Poland first attempts to develop climate adaptation plans for cities with more than 100.000 inhabitants are being made. Anthropogenic provenance areas, such as sewage farms, may be incorporated in the system alleviating effects of floods and heavy rainfall leading to local inundations. Meanwhile, the existing planning documents assume partial development of Wrocław sewage farm. Current transformation directions of such brownfields suggest natural, recreational and educational functions.

PL

W artykule przybliżone zostały studia przypadków zrewitalizowanych pól irygacyjnych z obszaru Berlina i Brandenburgii, gdzie połączono funkcje ekologiczne i społeczne. Zagospodarowanie tych obiektów może stanowić asumpt do oceny potencjału nieprzekształconych pól irygacyjnych. Obszary podmokłe pełnią istotną rolę w kształtowaniu mikroklimatu, mogą też retencjonować duże ilości wody. W miastach chińskich odtwarza się zdegradowane tereny mokradeł oraz tworzy nową infrastrukturę, która będzie w stanie wchłonąć nadmiary deszczówki. Obecnie w Polsce podejmowane są pierwsze próby opracowania planów adaptacji miast powyżej 100 tysięcy mieszkańców do zmian klimatu. Obszary pochodzenia antropogenicznego, takie jak pola irygacyjne, mogą zostać wcielone w system łagodzący skutki powodzi i silnych opadów deszczu, prowadzących do lokalnych podtopień. Tymczasem w obowiązujących dokumentach planistycznych postuluje się częściową zabudowę pól irygacyjnych Wrocławia. Bieżące kierunki przekształcania tego typu obiektów poprzemysłowych wskazują na funkcje przyrodnicze, rekreacyjne i edukacyjne.

19

Z terenami poprzemysłowymi za pan brat

Chmielewski G.

Zieleń Miejska

|

2016

|

Nr 10

19--21

PL

Zanim w Polsce rozwinęła się dziedzina architektury krajobrazu i nie byliśmy jeszcze członkiem UE, zaniedbane tereny poprzemysłowe najłatwiej było ukryć. Na szczęście świadomość społeczeństwa i działania na rzecz poprawy jakości otoczenia, a także możliwości dofinansowania wielu przedsięwzięć pozwalają na odzyskanie obszarów, które do tej pory wydawały się stracone.

20

Ferropolis – miasto zrujnowanych maszyn

Kimic K.

Zieleń Miejska

|

2016

|

Nr 2

20--21

PL

Tereny i obiekty poprzemysłowe poddawane są dziś wielokierunkowej rewitalizacji. Reprezentują one wartości kulturowe danego miejsca, więc docenia i eksponuje się je coraz bardziej. Jednym z przejawów nostalgii za poprzemysłowym dziedzictwem jest Ferropolis – miasto-muzeum opuszczonych maszyn, stworzone w miejscu dawnej kopalni odkrywkowej Golpa-Nord w Niemczech.