Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Implikacje scenariuszy zmiany klimatu dla warunków zakwitu Prymnesium parvum w górnej Wiśle

Szalińska Ewa, Motyka Jacek, d'Obyrn Kajetan, Orlińska-Woźniak Paulina, Nachlik Elżbieta, Mączałowski Andrzej, Wilk Paweł

Gospodarka Wodna

|

2025

|

Nr 4

2-8

PL

Zasolenie jest jednym z czynników sprzyjających rozwojowi Prymnesium parvum, glonu, który doprowadził do katastrofy ekologicznej na Odrze w 2022 r. Głównym źródłem chlorków są zrzuty przemysłowe z kopalń na Górnym Śląsku, oddziałujące także na wody Wisły. Wyniki badań i modelowania wykazały, że stężenia chlorków w Wiśle mogą do 2050 r. przekraczać 3000 mg/l, co stworzy warunki sprzyjające masowemu namnażaniu (zakwitowi) tego gatunku. Uzyskane dane podkreślają konieczność wdrożenia strategii redukcji zanieczyszczeń, aby zapobiec przyszłym katastrofom ekologicznym.

EN

Salinity is one of the factors favouring the growth of Prymnesium parvum, the algae that provoked the environmental disaster in the Oder River in 2022. The main source of chlorides are industrial effluents from mines in the Upper Silesia region, which also impact the waters of the Vistula River. The results of research and modelling indicate that the concentrations of chlorides in Vistula may exceed 3000 mg/l by 2050, which will create conditions favouring the massive growth (blooming) of this species. The obtained data underline the necessity to implement pollution reduction strategies to prevent future ecological catastrophes.

2

Kraków łączy epoki : metro jutra pod miastem przeszłości

Madej Łukasz

Geoinżynieria : drogi, mosty, tunele

|

2025

|

nr 4

94--95

PL

Z tekstu dowiesz się: jak będzie wyglądał nowy układ metra w Krakowie, które rejony miasta zyskają najszybsze połączenia dzięki skróceniu czasów przejazdu, czy metro pobiegnie pod Wisłą.

3

Późnoplejstoceńskie osady niwalne w zachodniej części Polesia (pogranicze polsko-białorusko-ukraińskie)

Marks Leszek, Pochocka-Szwarc Katarzyna, Żarski Marcin, Hrynowiecka Anna, Orłowska Anna

Przegląd Geologiczny

|

2024

|

Vol. 72, nr 10

490--500

EN

Geological mapping and examination of several sites in the Polish-Belarusian-Ukrainian border area (including West Polesie in Poland, Brest Polesye in Belarus and Volhyn Polesye in Ukraine) enabled to revise the origin and age of the covering deposits in this area. During the Vistulian Glaciation (Weichselian), the study area was located within a periglacial zone in which intense frost weathering, denudation, dynamics of the permafrost active layer, thawing of snow, and aeolian activity occurred. The periglacial transformation of the landscape was provided by low-energy waterflow and its stagnation, followed by deposition of fines in low-lying areas. Dependent on the prevailing processes, accumulation of nival (niveofluvial, niveolimnic and niveoaeolian) sediments occurred, particularly outside the river valleys. Such deposits were typical especially for the Upper Pleniglacial and Late Glacial of the Vistulian Glaciation. They are common in the study area and are underlain mostly by glaciofluvial deposits of the Odranian (Saalian) and Sanian 2 (Elsterian) glaciations. Strong seasonal winds, scarce vegetation, thin snow cover in winter, and dry climate in the periglacial zone favoured development of aeolian processes, but small contents of fines in nival deposits and weak aeolian treatment of quartz grains reflect a very short-distance transport.

4

Functioning of inland navigation on the lower Vistula in the light of water levels

Kubiak-Wójcicka Katarzyna, Manoiu Valentina-Mariana

Gospodarka Wodna

|

2024

|

Nr 8

9--17

EN

The article presents the functioning of inland navigation on the lower Vistula River in light of water levels. Based on data on the number of vessels passing through the lock on the lower Vistula River in Włocławek, a significant decrease in the number of vessels using this lock was observed between 1993 and 2022. At the Włocławek lock, the share of freight transport decreased in favor of tourist transport. This shift was the result of many factors, with the most important being the low water levels of the Vistula, especially in the section from Włocławek to Fordon. At the remaining locks located along the lower Vistula River waterway, with the exception of the lock in Czersko Polskie, tourist transport dominates over freight transport.

PL

W artykule omówiono funkcjonowanie żeglugi śródlądowej na dolnej Wiśle w kontekście stanów wody. Na podstawie analizy jednostek pływających pokonujących śluzę na dolnej Wiśle we Włocławku, stwierdzono znaczny spadek korzystających z niej jednostek w latach 1993-2022. W szczególności, na śluzie we Włocławku zauważono zmniejszenie udziału przewozów towarowych na rzecz przewozów turystycznych. Przyczyną tego trendu jest kilka czynników, wśród których najważniejszym jest zbyt niski poziom wód Wisły, zwłaszcza na odcinku od Włocławka do Fordonu. Na pozostałych śluzach położonych w pobliżu drogi wodnej dolnej Wisły, z wyjątkiem śluzy w Czersku Polskim, transport AGB również dominuje nad towarowym.

5

Warszawa ma powód do dumy : efektowny most dla pieszych i rowerzystów : dłuższy od londyńskiego Millennium Bridge

Kwinta Wojciech

Geoinżynieria : drogi, mosty, tunele

|

2024

|

nr 2

62--66

PL

Najdłuższy w Polsce most dla pieszych i rowerzystów otwarto 28 marca 2024 r. Łączy Śródmieście na lewym brzegu z Pragą na prawym. Jest o 127 m dłuższy od londyńskiego Millennium Bridge, czyli jednej z najbardziej rozpoznawalnych tego typu przepraw na świecie.

6

Habsburg hunting palace in Vistula - an attempt at architectural reconstruction

Rosłon-Mazgaj Katarzyna, Sokół Małgorzata

Architecture Civil Engineering Environment

|

2024

|

Vol. 17, no. 4

115--128

EN

The Castle of the President of the Republic of Poland in Vistula is a specific architectural continuation of the Habsburg hunting mansions built in this location. Previously, there was a larch Hunter’s Castle in this place, the residence of the Cieszyn princes from the Habsburg dynasty. It was erected in 1907. In 1927 it was allocated to the seat of the President of the Republic of Poland, but a few days before handing over to the Head of State, a fire destroyed the residence (December 1927). Few photos and plans have survived to our times. Therefore, this residence is an architectural mystery. We do not know its exact plans or room layout. Therefore, the authors have attempted to recreate the architectural formula and function of this Habsburg residence. This task was all the more difficult, as even the oral accounts of this residence are fragmentary. In their work, the authors relied, among other things, on their knowledge of the log structure in which the residence was erected, and on the documentation made available from the collections of the Museum of Cieszyn Silesia. In the study, the authors also referred to the use of computer techniques to assist in the process of developing the present attempt to reconstruct the Castle. These techniques allow a much deeper analysis of the factual material, which is an important source of this study.

7

Zagospodarujmy Wisłę – co dalej z królową polskich rzek

Rzepka Janusz

Inżynieria Morska i Geotechnika

|

2023

|

nr 1

6--8

PL

Szczególne fakty rzutujące dziś na gospodarkę wodną, oraz nakazujące potrzebę pilnego zweryfikowania istniejącego stanu. Zapotrzebowanie na wodę w tym szczuplejące zasoby retencji jako dzwonek alarmowy dla właściwego zagospodarowania Polskich rzek – szczególnie tej największej rzeki. Apel o realizację „Programu Wisła” i organizację zarządzania i gospodarowania wodami na miarę naszych czasów.

EN

The special facts affecting river water management and requiring an urgent verification of the present condition of rivers in Poland. Water demand and poor retention resources , as an alarm bell for the proper management of Polish rivers, especially Vistula which is the longest one. An appeal for the implementation of the “Vistula Program / Program Wisła” and the organization of water management and water development in a contemporary way.

8

Analiza zagrożenia powodziowego Kazimierza Dolnego

Krawczyk Przemysław, Całka Beata, Bielecka Elżbieta

Roczniki Geomatyki

|

2022

|

T. 20, z. 4(99)

81--91

PL

Powodzie to jedna z najczęstszych i najbardziej niszczycielskich klęsk żywiołowych na świecie, które mają negatywny wpływ na ludzi, środowisko i gospodarkę. Artykuł ma na celu modelowanie i ocenę ryzyka powodziowego wykorzystując jednowymiarowy model HEC-RAS oraz otwarte dane udostępniane przez Główny Urzędu Geodezji i Kartografii. Obszar badań obejmuje Kazimierz Dolny położony nad Wisłą. Badania przeprowadzono w trzech etapach. Po pozyskaniu danych z numerycznego modelu terenu i elementów doliny rzecznej (np. przekrojów poprzecznych doliny) oraz opracowaniu warstwy szorstkości na podstawie wskaźników Manninga, wymodelowano wody wezbraniowe dla powodzi dziesięcio-, stu- i pięćset letniej. Analiza ryzyka wykazała, że powódź 100-letnia powoduje już dość znaczne szkody w dobrach ludzkich i kulturowych, a powódź 500-letnia znacznie je powiększa, niszcząc 2016 budynków i zalewając obszar o powierzchni niemalże 207 ha.

EN

Flooding is one of the most frequent and devastating natural disasters in the world, generating negative impact to people, environment and economy. The paper aims in flood risk modelling and risk assessment based on one-dimensional HEC-RAS model and open data derived form the Head Office of Geodesy and Cartography. The research area covers the small historic city Kazimierz Dolny located on the Vistula River. The research was carried out in three stages. After digital elevation model and river valley elements (e.g. valley cross sections) data acquisition, as well as elaborating a roughness layer based on Manning's indicators, the ten-, one-hundred- and five-hundred-year floods water were modelled. The risk analysis showed that the 100-year flood is already causing quite significant damage to human and cultural assets, and the 500-year flood significantly increases it, destroying 2,016 buildings and flooding an area of almost 207 hectares.

9

Most Zygmunta Augusta i Anny Jagiellonki przez Wisłę w Warszawie (1573-1603)

Biliszczuk Jan, Teichgraeber Marco

Mosty

|

2022

|

nr 2

72--74

PL

Artykuł przedstawia historię drewnianego mostu przez Wisłę w Warszawie wybudowanego przez Zygmunta Augusta i Annę Jagiellonkę. Na podstawie dostępnych źródeł historycznych, zachowanych szkiców i opisów postarano się odtworzyć prawdopodobną formę konstrukcji tej przeprawy.

EN

The article presents the history of a wooden bridge over the Vistula River in Warsaw, built by Zygmunt August and Anna Jagiellonka. Efforts have been made to recreate the likely structure form of this crossing on the basis of available historical sources, preserved sketches and descriptions.

10

Most M1 nad Wisłą w ciągu linii kolejowej E30

Mosty

|

2022

|

nr 3

22--26

PL

W czerwcu br. otwarto drugi z trzech mostów przebiegających nad Wisłą przez centrum Krakowa. Łukowa konstrukcja trzech sąsiadujących ze sobą obiektów stanowi unikalne rozwiązanie w Polsce i w Europie.

11

Most na Wiśle w ciągu POW

Glapińska-Goj Joanna

Mosty

|

2021

|

nr 1

14--17

PL

Najdłuższy most w stolicy – MG04 – został wykonany w ramach zadania „B” budowy Południowej Obwodnicy Warszawy, obejmującego realizację fragmentu drogi o długości 6,45 km od węzła Przyczółkowa do węzła Wał Miedzeszyński wraz z węzłami oraz mostu przez Wisłę i Wilanówkę.

EN

On December 22, 2020, a bridge built along the S2 expressway, the so-called Warsaw South Express Ring Road, was completed. This engineering structure, commonly known as the South Bridge, is the ninth road bridge in Warsaw, as well as the longest and the southernmost crossing of the Vistula river and the largest structure of this type put into service in the whole country last year.

12

Optymalizacja regulacji ujścia Wisły w świetle modelowania teoretycznego. Część 2

Cerkowniak Grzegorz R., Ostrowski Rafał, Schönhofer Jan, Stella Magdalena, Szmytkiewicz Piotr, Szmytkiewicz Marek

Inżynieria Morska i Geotechnika

|

2021

|

nr 1

6--17

PL

Efekty przejścia reprezentatywnego przepływu płuczącego w poszczególnych modelowych wariantach zabudowy ujścia Wisły. Prace pogłębiarskie i sztuczna wyspa. Długoterminowe efekty działania fal i prądów. Ocena optymalnego rozwiązania w perspektywie 10 lat.

EN

Effects of the representative flushing discharge for individual model variants of the Vistula mouth regulation. Dredging works and the artificial island. Longterm impact of waves and currents. Assessment of the optimal solution in the perspective of 10 years.

13

Założenia rozwoju kujawsko-pomorskiej żeglugi pasażerskiej

Marciniak Żaneta, Wroński Stanisław, Modrzewski Rafał, Turowski Leszek, Styś Jędrzej

Gospodarka Wodna

|

2021

|

Nr 1

26--29

PL

Wisła stanowi rzeczną tożsamość województwa Kujawsko-Pomorskiego i jest jego cennym potencjałem. Oprócz zadań dotyczących: przeciwdziałania suszy, retencjonowania wody, planowanej „wodnej autostrady" i podstawowego zasobu hydroenergetycznego Polski - przy poszanowaniu środowiska naturalnego - to niezwykły lecz nie wykorzystany potencjał turystyczny, rekreacyjny i krajobrazowy, który może i powinien być wykorzystany niezależnie od jej obecnego stanu hydrologicznego.

EN

The Vistula River constitutes a key component of the Kuyavian-Pomeranian Voivodeship’s identity and its precious resource. Besides its functions related to drought prevention and water retention, being the planned "water highway" and the basic hydropower resource of Poland respecting the natural environment, it has an exceptional but unexploited tourist, recreational and landscape potential, which can and should be used regardless of its current hydrological state.

14

Siarzewo kolejny stopień wodny na dolnej Wiśle

Majewski Wojciech

Gospodarka Wodna

|

2021

|

Nr 11

31--35

PL

W Gospodarce Wodnej (6/2021 i 7/2021) ukazał się obszerny (w dwóch częściach) artykuł Jacka Zalewskiego pt. Co trzeba wiedzieć o stopniu Siarzewo? Czy warto go budować? Informacja dla proponentów i oponentów.

15

Potencjał gospodarczy Wisły

Szymkiewicz Romuald

Gospodarka Wodna

|

2020

|

Nr 10

2--6

PL

W pracy omówiono historię i aktualny stan zagospodarowania Wisły oraz najistotniejsze czynniki stanowiące o jej potencjale gospodarczym. Zwrócono uwagę na fakt wyraźnej koncentracji potencjału całej Wisły na jej dolnym odcinku od Warszawy do ujścia. Wskazano, że najlepszym sposobem maksymalnego wkorzystania gospodarczego potencjału i zabezpieczenia przed zagrożeniami ze strony dolnej Wisły jest budowa kaskady stopni wodnych. Przyjęcie odpowiedniej koncepcji kaskady, umożliwi kompleksowe rozwiązanie problemów zagrożenia powodzią, produkcji energii, transportu wodnego, zaopatrzenia w wodę, retencji wód opadowych oraz wód gruntowych a także sportu i rekreacji. Dla porównania przytoczono ogólne informacje na temat infrastruktury hydrotechnicznej istniejącej na niektórych rzekach europejskich.

EN

The article presents the history and the current development of the Vistula River, as well as the most important factors contributing to its economic potential. The author points out to the visible concentration of the entire Vistula’s potential in its lower section, downstream of Warsaw. According to the authors, the best method to maximally use the economic potential of the lower Vistula and to counteract threats posed by this river section is to build a cascade of barrages. The appropriate concept of the cascade would enable complex solution for flood threat problems, power generation, water transport, water supply, rainwater and groundwater retention, as well as sports and recreation. For comparison, the article provides general information on the hydro-technical infrastructure existing on some other European rivers.

16

Modelowanie hydrauliczne procesów erozji koryta Wisły w aspekcie poprawy warunków żeglugowych

Popek Zbigniew

Gospodarka Wodna

|

2020

|

Nr 5

9--13

PL

Przedstawiono badania oddziaływania planowanych stopni wodnych na Wiśle na morfologie koryta rzeki. Badania prowadzono na modelach hydraulicznych, w których koryto główne ukształtowane było jako rozmywalne. Modele wykonano w skali skażonej poziomej 1:100 i pionowej 1:40. Analizowane rozwiązania konstrukcyjne (niski próg) umożliwiają przejście części rumowiska do dolnego stanowiska, jednak poniżej stopnia następują zmiany erozyjne.

EN

The article presents research on the impact of the planned barrages on the Vistula riverbed morphology. The research was carried out using hydraulic models, where the main riverbed was identified as subject to wash-out. The models were made in the non-uniform horizontal 1:100 and vertical 1:40 scale. The analysed construction solutions (low barrage) allow part of the river load to float down to the bottom station; however, erosion processes take place downstream.

17

Geomorfologiczne uwarunkowania zagospodarowania dna doliny dolnej Wisły

Babiński Zygmunt, Habel Michał

Gospodarka Wodna

|

2020

|

Nr 7

8--12

PL

Przedstawiono uwarunkowania geomorfologiczne kształtowania koryta dolnej Wisły oraz jej różnorodne znaczenie gospodarcze. Na aktualny stan Wisły oraz możliwości jej wykorzystania miały wpływ realizowane w przeszłości prace regulacyjne (różny rodzaj i zakres na poszczególnych odcinkach) oraz budowa stopnia we Włocławku. Aby tak ukształtowany system rzeki funkcjonował prawidłowo (w zakresie wykorzystania gospodarczego i potrzeb środowiska przyrodniczego) niezbędne są dobrze zaplanowane działania. Wskazano cztery możliwe scenariusze działań, z których jako najbardziej racjonalny wydaje się zabudowa kaskadowa.

EN

The article presents geomorphological conditions for the lower Vistula riverbed shaping and its varied economic significance. The current status of the Vistula River and the possibilities to use it are the consequence of past river regulations (different type and scope in various sections) and the construction of the Włocławek barrage. For such river system to function correctly (as regards the economic use and the needs of natural environment) it requires well-planned action. The article points to four possible scenarios, out of which the cascade construction seems to be the most reasonable one.

18

Analiza wyników symulacji przepływów prawdopodobnych wód wielkich na warszawskim odcinku Wisły

Bartosik Zbigniew, Batory Jakub, Pietrykowski Radosław, Rukść Sylwester

Gospodarka Wodna

|

2020

|

Nr 9

15--23

PL

Warszawa w trakcie swojego rozwoju, zajęła znaczne obszary, pierwotnie stanowiące tereny zalewowe Wisły i jej dopływów. Wraz z urbanizacją tych terenów, budowano również obiekty ochrony przeciwpowodziowej. Obecnie stanowią one całościowy, spójny system, który w nomenklaturze miasta określany jest jako system biernej ochrony przeciwpowodziowej Warszawy (SBOPPW). Podstawą dokonania oceny stanu technicznego składowych SBOPPW, była analiza ustalająca warunki hydrauliczne przepływu wód wielkich na warszawskim odcinku Wisły. Przeprowadzono analizę danych hydrologicznych w tym: danych wodowskazowych IMGW, danych z map zagrożenia i ryzyka powodziowego ISOK, projektów budowlanych, koncepcji i ocen stanu technicznego wałów oraz obliczenia poziomów wód, w oparciu o przekroje dolinowe wykorzystane do opracowania map zagrożenia powodziowego oraz dane o stanach i przepływach IMGW. Przeprowadzone analizy stanowiły podstawę wskazania bezpiecznego wzniesienia korony wałów przeciwpowodziowych, zgodne z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie.

EN

As Warsaw developed, it took over large terrains that originally were inundation areas of the Vistula River and its tributaries. Urbanisation of these lands included also construction of flood protection structures. Currently, they constitute a global, complex system, functioning under the name of the Warsaw passive flood control system. The basis for assessment of system’s elements technical state was the analysis determining hydraulic conditions of high waters flow in the Warsaw section of Vistula. The analysis was based on hydrological data, including water meter data of the Institute of Meteorology and Water Management, data from ISOK (IT system for country protection against extreme hazards) flood hazard and flood risk maps, construction designs, flood embankments concepts and technical state assessments, as well as calculations of water level based on valley cross-sections used in elaboration of flood hazard maps and data on levels and flows supplied by the Institute of Meteorology and Water Management. These analyses were used as the basis for indication of the safe flood embankments crown level, in compliance with the Regulation of the Minister of Environment of 20 April 2007 on technical conditions to be met by hydrotechnical structures and their location.

19

50 lat badań erozji koryta Wisły poniżej Zbiornika Włocławskiego wraz z prognozą na najbliższe lata

Babiński Zygmunt, Habel Michał

Gospodarka Wodna

|

2020

|

Nr 10

7--12

PL

Praca stanowi podsumowanie dotychczasowych badań autorów nad zmianami koryta dolnej Wisły w odcinku poniżej Zbiornika Włocławskiego, tj. od Włocławka do Torunia. Autorzy zaprezentowali dynamikę pogłębiania się koryta rzeki w różnych odcinkach w okresie ostatnich 50 lat. Zastosowane zostały wskaźniki morfodynamiczne opisujące erozję rzeczną, tj. zmiany średniej głębokości, czy tempo zmian szerokości w przekrojach poprzecznych oraz tempo przemieszczania się strefy erozyjnej i akumulacyjnej w profilu podłużnym. Analizy czasowych zmian w przekrojach poprzecznych oraz dynamiki łach: zmienności ich kształtu, wysokości, powierzchni, możliwe były dzięki wykorzystaniu danych archiwalnych oraz własnych pomiarów terenowych. W pracy szczegółowo opisano budowę geologiczną koryta oraz nakreślono prognozy na najbliższe 30 lat rozprzestrzeniania się czoła strefy erozyjnej poniżej zapory we Włocławku.

EN

The article constitutes a summary of the hitherto authors' research on changes in the lower Vistula riverbed in the section downstream of the Włocławek reservoir, i.e. between Włocławek and Toruń. The authors presented the dynamics of incisioning of the riverbed in different sections during the last 50 years. They applied the morphodynamic indicators describing the river erosion, i.e. change of the medium depth, rate of width changes in cross-sections and rate of the erosion and accumulation zone movement in longitudinal section. The analysis of temporary changes in cross-sections and river bars dynamics: variability of their shape, height and surface, were possible through the use of archived data and own field measurements. The article provides details on the geological structure of the riverbed and contains forecast for the next 30 years of the erosion zone front spread downstream of the Włocławek barrage.

20

Budowa mostu w pradolinie Wisły

Madej Łukasz

Geoinżynieria : drogi, mosty, tunele

|

2020

|

nr 3

64--65

PL

Jeszcze w tym roku oddana do użytku ma zostać dziewiąta przeprawa drogowa przez Wisłę w Warszawie. Co prawda budowa mostu Południowego jeszcze trwa, ale konstrukcja połączyła już Wilanów z Wawrem.