Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Nagrzewanie połączenia końcówki kablowej z szyną zbiorczą

Fedan Wojciech, Olesz Marek, Demkowicz Olgierd, Grzesiuk Kacper, Rochowski Olgierd

Przegląd Elektrotechniczny

|

2026

|

R. 102, nr 5

229--233

PL

Referat przedstawia wyniki pomiarów nagrzewania złącz śrubowych pomiędzy szyną, a końcówką kablową wykonaną z aluminium. Analizowano trzy rodzaje połączeń – szyny miedziane bielone oraz miedziane, które łączono z końcówką bezpośrednio lub poprzez podkładkę kupalową. Stosowano różne sposoby przygotowania powierzchni elementów oraz momenty dokręcenia połączeń śrubowych. Wyniki badań wskazały optymalną metodykę połączeń z uwagi na uzyskiwaną najniższą temperaturę zestyku w stanie ustalonym.

EN

The paper presents the results of measurements of the heating of bolted joints between a busbar and an aluminum cable lug. Three types of connections were analyzed – tinned copper busbars and copper busbars, which were connected to the lug either directly or through an annealed copper washer. Various methods of surface preparation for the components and different tightening torques for the bolted connections were applied. The study results indicated the optimal connection methodology in terms of achieving the lowest steady-state joint temperature.

2

Smoke control characteristic of aluminum-framed glazed single-leaf fire-resisting doors subjected to repeated opening and closing cycles

Sędłak Bartłomiej, Jakimowicz Marzena, Frączek Artur, Kuczyński Krzysztof

Materiały Budowlane

|

2026

|

nr 4

7--15

EN

This paper presents the results of experimental investigations on the influence of repeated opening and closing cycles (mechanical durability in accordance with EN 1191) on the smoke tightness of aluminum profiled glazed fire doors. Smoke leakage tests were carried out in accordance with EN 1634-3 for doors in the new condition and after 100,000, 150,000, 200,000, 250,000 and 300,000 operating cycles. Measurements were performed at ambient temperature (20°C) and at elevated temperature (200°C) under various pressure differentials. The obtained results showed a significant increase in total air leakage with an increasing number of operating cycles, indicating a gradual deterioration of smoke tightness during service. The paper discusses possible mechanisms responsible for the degradation of sealing performance and highlights the need to consider service-related effects in procedures for the assessment and maintenance of the performance of fire door assemblies.

PL

W artykule przedstawiono wyniki badań eksperymentalnych dotyczących wpływu wielokrotnych cykli otwierania i zamykania (trwałość mechaniczna wg EN 1191) na dymoszczelność aluminiowych profilowych przeszklonych drzwi przeciwpożarowych. Badania przeprowadzono zgodnie z normą EN 1634-3 dotyczącą drzwi w stanie nowym oraz po 100, 150, 200, 250 i 300 tys. cykli eksploatacyjnych. Pomiary wykonano w temperaturze otoczenia (20°C) oraz temperaturze podwyższonej (200°C) i przy różnym poziomie różnicy ciśnienia. Uzyskane wyniki wykazały istotne zwiększenie całkowitego przepływu powietrza wraz ze wzrostem liczby cykli użytkowych, co wskazuje na stopniowe pogarszanie się dymoszczelności drzwi podczas eksploatacji. Ponadto omówiono możliwe mechanizmy degradacji uszczelnienia oraz wskazano na potrzebę uwzględniania oddziaływań eksploatacyjnych w procedurach oceny i utrzymania właściwości drzwi przeciwpożarowych.

3

Chatbot dedykowany do wsparcia eksploatacji małych i średnich oczyszczalni ścieków

Oktawiec Michał, Licznar Paweł, Chmielowski Krzysztof Jan, Chmielińska Barbara Elżbieta, Malik Robert, Hołowacz Łukasz, Osiński Andrzej, Birecki Rafał, Pilarczyk Grażyna, Lipiński Michał

Instal

|

2026

|

nr 2

44--50

PL

W pracy przedstawiono wyniki badań nad zastosowaniem technologii modeli językowych do budowy niskokosztowego chatbota, dedykowanego do wspomagania eksploatatorów małych i średnich oczyszczalni ścieków. Celem badań było przygotowanie narzędzia w postaci specjalistycznego chatbota przydatnego w codziennej pracy eksploatatora. Prototyp chatbota opracowano jako aplikację webową napisaną w języku JavaScript, z zaimplementowaną funkcjonalnością GPT-3.5-Turbo w języku Python. Lokalizacja chatbota dla wybranej oczyszczalni polegała na wczytaniu do modelu danych, takich jak np.: instrukcja eksploatacji oczyszczalni ścieków, dokumentacja techniczno-rozruchowa urządzeń oraz szeregi czasowe parametrów eksploatacyjnych, wyeksportowane uprzednio z systemu SCADA. Elementarną korzyścią wynikającą z implementacji chatbota był szybki dostęp do precyzyjnej informacji interesującej eksploatatora, zwłaszcza w sytuacjach awaryjnych. Ponadto chatbot wykazał duży potencjał w zakresie prezentacji danych gromadzonych w systemie SCADA, a także prowadzenia ich podstawowych analiz statystycznych.

EN

This paper presents the results of research on applying language model technologies to develop a low-cost chatbot to support operators of small- and medium-sized wastewater treatment plants. The aim of the study was to prepare a tool in the form of a specialized chatbot useful in the operator’s day-to-day work. A chatbot prototype was developed as a web application written in JavaScript, with GPT-3.5-Turbo functionality implemented in Python. Localization of the chatbot for a selected treatment plant involved loading the model with data such as the plant’s operation manual, technical and commissioning documentation of equipment, and time series of operational parameters previously exported from the SCADA system. The primary benefit of implementing the chatbot was rapid access to precise information relevant to the operator, especially in emergency situations. In addition, the chatbot demonstrated significant potential to present data collected from the SCADA system and to perform basic statistical analyses of these data.

4

Od hydrauliki po design. Czyli słów kilka o wieżach ciśnień

Sobocińska-Korczak Joanna

Wodociągi - Kanalizacja

|

2025

|

nr 11-12

44--47

5

Dławiki kompensacyjne – aspekty prawidłowej specyfikacji, zabezpieczania i eksploatacji

Dziura Jacek

Wiadomości Elektrotechniczne

|

2025

|

R. 93, nr 5

44--46

PL

Eksploatując urządzenie elektryczne należy mieć świadomość następstw poszczególnych reżimów pracy, kryteria oceny stanu na podstawie analizy gazów rozpuszczonych w oleju (DGA) dla dławików kompensacyjnych bazujące na danych dotyczących transformatorów, z uwagi na różnice konstrukcyjne i eksploatacyjne w transformatorach i dławikach – mogą być nieadekwatne, należy podjąć starania do wypracowania szczególnych kryteriów oceny odnoszących się do dławików kompensacyjnych.

6

Czy ogrody deszczowe w Polsce spełniają pokładane w nich nadzieje?

Burszta-Adamiak Ewa

Technologia Wody

|

2025

|

Nr 3 (89)

22-27

PL

Ogrody deszczowe są jednym z rozwiązań niebiesko-zielonej infrastruktury, które dzięki swojej stosunkowo prostej budowie, przy jednocześnie rozbudowanej wielofunkcyjności zyskują na znaczeniu i są coraz chętniej stosowane w przestrzeniach miejskich. Jedną z głównych ich funkcjonalności jest przyjęcie i zagospodarowanie in situ wód opadowych, spływających z towarzyszących im powierzchni, w tym uszczelnionych. Jednakże czasami niewłaściwe ich projektowanie lub utrzymywanie (prowadzenie zabiegów konserwacyjnych) powodują, że wiele ogrodów deszczowych nie osiąga pełnego potencjału lub całkowicie nie spełnia swojej roli po pewnym okresie eksploatacji. W artykule scharakteryzowano korzyści ogrodów deszczowych, wykazano na bazie wyników badań naukowych ich efektywność w funkcjonowaniu w różnych aspektach środowiskowych oraz przedstawiono kluczowe kwestie, na które należy zwracać uwagę przy ich projektowaniu oraz eksploatacji, aby zapewnić ich walory estetyczne i środowiskowe w długim okresie użytkowania.

EN

Rain gardens are one of the blue-green infrastructure solutions that are gaining importance and being increasingly used in urban spaces thanks to their relatively simple construction and high level of functionality. One of their main functions is to collect and manage rainwater runoff from surrounding surfaces, including sealed ones. However, inadequate design or maintenance can result in rain gardens not reaching their full potential or failing completely after a certain period of operation. This paper outlines the benefits of rain gardens, demonstrates their effectiveness in various environmental aspects through scientific research, and highlights key design and operational issues to ensure long-term aesthetic and environmental. value.

7

Corrosion progress in bridge suspension cables and prestressing cables after 14 years of operation

Schoenowitz-Żuradzka Sylwia, Gwoździewicz Piotr, Stryszewska Teresa

Roads and Bridges - Drogi i Mosty

|

2025

|

Vol. 24, no. 2

205--222

EN

Cables suspending the decks of transport infrastructure facilities and prestressing cables should be sufficiently protected from the effects of corrosion throughout their service life. Inadequate protection of suspension cables resulting from design and workmanship errors, poor choice of materials or damage and insufficient maintenance work creates conditions for the development of corrosion processes and often leads to the need for repairs to extend the life of the structure and slow down the process of structural degradation. The paper presents the results of observations and surveys of suspension elements and prestressing cables in an existing bridge structure, which illustrate the actual extent of progressive changes in their technical condition after 14 years of operation. In addition, it is demonstrated that corrosion processes also occur in a bridge structure designed in accordance with current regulations.

PL

Cięgna podwieszające pomosty obiektów infrastruktury transportowej oraz kable sprężające powinny być wystarczająco chronione przed wpływami korozji przez cały okres eksploatacji. Niedostateczna ochrona cięgien wynikająca z błędów projektowych, wykonawczych, złego doboru materiałów lub uszkodzeń i niewystarczającego zakresu prac utrzymaniowych stwarza warunki dla rozwoju procesów korozyjnych i prowadzi niejednokrotnie do konieczności przeprowadzenia napraw w celu wydłużenia okresu użytkowania obiektu i spowolnienia procesu degradacji konstrukcji. W pracy przedstawiono wyniki obserwacji i badań elementów podwieszenia oraz kabli sprężających w istniejącym obiekcie mostowym, które ilustrują rzeczywisty zakres postępujących zmian ich stanu technicznego po 14 latach eksploatacji. Dodatkowo pokazano, że procesy korozyjne występują także w obiekcie mostowym ukształtowanym zgodnie z obowiązującymi przepisami.

8

Koncepcja Centralnego Laboratorium Kolei Dużych Prędkości

Dyduch Janusz, Perzyński Tomasz

Przegląd Komunikacyjny

|

2025

|

R. 80, nr 1/2

44--47

PL

W pracy przedstawiono koncepcję realizacji projektu związanego z uruchomieniem centralnego laboratorium kolei dużych prędkości. Obecnie zachodzące zmiany technologiczne, gospodarcze i związane z tymi zmianami inwestycyjne wymuszają utworzenie nowoczesnego zaplecza badawczo – dydaktycznego przygotowującego specjalistów realizujących zadania dla kolei dużych prędkości. Złożoność inwestycji wymaga posiadania odpowiednich kompetencji przez kadrę techniczna i inżynierską. Dedykowane dla szybkich kolei laboratorium będzie centrum badawczym, naukowym i dydaktycznym.

EN

The paper presents a concept for the implementation of a project related to the launch of a central laboratory for high-speed rail. The current technological, economic and investment-related changes necessitate the creation of modern research and teaching facilities to prepare specialists carrying out tasks for high-speed rail. The complexity of the investment requires the technical and engineering staff to have adequate competences. Dedicated to high-speed rail, the laboratory will be a centre for research, science and teaching.

9

Chusteczkowa góra tłuszczowa zapycha Europę

Ramm Klara

Przegląd Komunalny

|

2025

|

nr 2

50--53

PL

Europejskie systemy kanalizacyjne zapychane tonami masywnych tłuszczowych gór to problem, którego usuwanie w skali kontynentu rocznie kosztuje miliardy euro. A wszystkiemu winne są chusteczki nawilżane, a raczej ci, którzy po ich użyciu wrzucają ten odpad do sedesu.

10

Przegląd doświadczeń z instalacją PV off grid

Nowak Tomasz

Przegląd Elektrotechniczny

|

2025

|

R. 101, nr 5

124--126

PL

Artykuł przedstawia doświadczenia z eksploatacji wraz z ekonomiczną oceną pracy rzeczywistej mikroinstalacji fotowoltaicznej.

EN

The article presents some experience concerning technical and economical effectiveness arising from operation of an example of real photovoltaic micro installation.

11

Monitoring stanu technicznego średniowiecznych fortyfikacji obronnych

Bajno Dariusz, Skrzypczak Izabela

Przegląd Budowlany

|

2025

|

R. 96, nr 3

89--93

PL

Średniowieczne fortyfikacje obronne już od początku XVIII wieku ze względu na postęp w technice wojennej nie zapewniały wymaganej ochrony obiektom i całym miejscowościom, które miały chronić. Stały się zbędne, a z tego względu, że trudno było je adaptować do innych celów niż pierwotne, zaczęto je rozbierać. Część z nich wykorzystano do uzupełnień innych obiektów budowlanych, w tym również ogólnodostępnych o charakterze historycznym i turystycznym. Obecnie będąc atrakcją turystyczną, są jednocześnie obiektami budowlanymi, które powinny być utrzymywane w należytym stanie technicznym, spełniając jednocześnie wymagania aktualnych przepisów z zakresu bezpieczeństwa konstrukcji oraz ich użytkowania. Z tego między innymi powodu będą one wymagały stałej kontroli stanu technicznego oraz bieżących konserwacji, a w sytuacjach koniecznych – zaplanowania i przeprowadzenia prac ratunkowo-naprawczych. W artykule opisano jeden z przypadków dotyczący pozostałości zabytkowych fragmentów średniowiecznych murów obronnych pochodzących z przełomu XIII i XIV wieku.

EN

Medieval defensive fortifications from the beginning of the 18th century, due to the progress in war technology, did not provide the required protection for the facilities and entire towns they were supposed to protect. They became unnecessary and because it was difficult to adapt them for purposes other than the original ones, they began to be dismantled. Some of them were used to supplement other buildings, including publicly accessible historical and touristic ones. Currently, being a tourist attraction, they are also buildings that should be maintained in proper technical condition, while meeting the requirements of current regulations on the safety of structures and their use. For this reason, among others, they will require constant inspection of their technical condition and ongoing maintenance, and in necessary situations, planning and carrying out rescue and repair works. The article describes one of the cases concerning the remains of historic fragments of medieval defensive walls from the turn of the 13th and 14th centuries.

12

Aspekty projektowe, wykonawcze i eksploatacyjne budowli ochronnych w Polsce – ujęcie w kontekście analizy ryzyka

Tunkiewicz Maria, Jurczak Marlena Anna

Przegląd Budowlany

|

2025

|

R. 96, nr 6

60--63

PL

W artykule poruszono tematykę związaną z projektowaniem, realizacją i eksploatacją budowli ochronnych w Polsce, z uwzględnieniem analizy ryzyka. Przedstawiono aktualny stan prawny oraz luki legislacyjne, wpływające na praktyczne możliwości wdrażania skutecznych rozwiązań ochronnych. Wskazano główne źródła ryzyka z uwzględnieniem wszystkich etapów życia konstrukcji, w tym: niedostosowanie do norm i brak przepisów na etapie projektowania, opóźnienia i przekroczenia kosztów podczas budowy oraz zależność od dostaw zewnętrznych w fazie eksploatacji – szczególnie w skrajnych sytuacjach braku zasobów. W artykule podkreślono konieczność wieloaspektowego podejścia inżynierskiego do całego procesu inwestycyjnego w zakresie infrastruktury ochronnej wraz z właściwą świadomością konsekwencji planowanych i realizowanych działań.

EN

The article addresses issues related to the design, construction, and operation of protective structures in Poland, with particular consideration of risk analysis. It presents the current legal framework as well as legislative gaps that affect the practical implementation of effective protective solutions. The main sources of risk are identified across all stages of a structure’s life cycle, including: non-compliance with standards and lack of regulations at the design stage, delays and cost overruns during construction, and dependence on external supplies during the operational phase – especially in extreme situations of resource shortage. The article emphasizes the necessity of a multidisciplinary engineering approach to the entire investment process concerning protective infrastructure, along with a clear understanding of the consequences of planned and implemented actions.

13

Doskonalenie systemu obsługowo-naprawczego środków bojowych

Kasprzak Piotr, Figurski Jan, Całka Rafał, Tyszko Tomasz

Problemy Techniki Uzbrojenia

|

2025

|

R. 54, z. 175

85--106

PL

W artykule przedstawiono potencjalne możliwości doskonalenia systemu obsługowo-naprawczego środków bojowych. Jest to te mat bardzo ważny szczególnie w dobie zakupów środków bojowych od zagranicznych producentów. Warto zauważyć, że często wraz z dostawą udostępniana jest tylko fragmentaryczna dokumentacja dotycząca jej użytkowania. Ze względu na sytuację u naszych sąsiadów, gdzie występuje pełnoskalowy konflikt, kluczowym zadaniem jest utrzymanie środków bojowych w jak najlepszej jakości i wysokim stanie gotowości technicznej. W tym celu na leży użyć wiedzy i doświadczenia nabytego poprzez lata użytkowania innych środków bojowych, jednakże istotne jest również wspomaganie metodami zarówno matematycznymi, jak i dedykowanymi programami komputerowymi. Wszystkie czynności powinny poprawić zarówno system nadzoru jak i obsługowo-naprawczy. W przypadku środków bojowych główny nacisk położony jest na te, które w pierwszej kolejności przeznaczone są do wykonywania zadań szkoleniowych i bojowych. W związku z tym środki te podlegają ciągłemu monitorowaniu ich parametrów a szczególnie tych odpowiedzialnych za bezpieczeństwo użytkowania, w tym składowania czy transportu. Czasokres i rodzaj prac obsługowo-naprawczych najczęściej obejmują stosowne instrukcje, natomiast przebieg czynności podlegających procesom praktycznym jest opracowywany na początku użytkowania i uzupełniany, poszerzany na bieżąco. Bardzo ważnym jest fakt, iż przy zmianach zachodzących w uzbrojeniu Sił Zbrojnych RP niezbędne jest ciągłe doskonalenie metod badawczych i dostosowywanie ich do nowych środków bojowych. Nie bez znaczenia jest fakt, iż szerokie spektrum stosowanych środków bojowych oraz ich zmiany (wprowadzanie na uzbrojenie nowych rozwiązań technologicznych) wymuszają ciągłe doskonalenie zarówno metod ba dawczych jak i podejścia do pozyskiwania nowoczesnego uzbrojenia.

EN

The paper presents potential possibilities for improvements of a servicing-repairing system for combat assets. This question is especially important when the combat assets are purchased from foreign manufacturers. It is worth to note that only a partial servicing documentation is often provided together with the delivery. The maintenance of combat assets in the best quality and high technical efficiency is a key task because of the situation behind our border where a full scale conflict takes place. The knowledge and experience acquired at many years of using other combat assets have to be used for such purpose together with methods assisted by mathematics and dedicated computer programs. All these actions have to improve both the servicing-repairing and supervision systems. In the case of the combat assets the main stress is put into those which are dedicated in the first order for training and combat tasks. Regarding this, the assets are subjected to permanent monitoring of their parameters, and especially those responsible for the safety of using, including the storing and transport. Time terms and types of the servicing-repairing works are usually included in relevant instructions, whereas the course of activities subjected to practical processes is prepared at the beginning of the use and completed, and extended on the current basis. It is a fundamental fact that changes in weapon systems used by the Armed Forces of the Republic of Poland require a permanent improvement of testing methods, and their adaptation to new combat assets. It is not a meaningless fact that a wide spectrum of used combat assets and their changes (implementation in the service of new technological solutions) have been enforcing the continuous improvement of both the testing methods, and the approach to the acquisition of modern weapon systems.

14

Nie tylko rury. Skrzynki, studzienki, armatura... Doświadczenia z inwestycji i eksploatacji w PWiK w Gorzowie Wielkopolskim

Andrzejewski Jakub

Kierunek Wod-Kan

|

2025

|

Nr 2

54--59

PL

Właściwie działający wodociąg to nie tylko rury. To również zróżnicowana armatura, która pozwala na dobre, długotrwałe i bezawaryjne działanie naszych sieci wodociągowych.

15

By nie popełnić tych samych błędów. Co dziś zmienilibyśmy w łaskiej oczyszczalni ścieków?

Sowiński Mariusz

Kierunek Wod-Kan

|

2025

|

Nr 4

40--44

PL

Dobre rozwiązania są kluczem do sukcesu każdej inwestycji i najczęściej to właśnie o nich rozmawiamy, chwalimy się, prezentujemy. Ale czy nie powinniśmy mówić również o wdrożeniach, które nie do końca prawidłowo funkcjonują i przysparzają nam kłopotów eksploatacyjnych?

16

Processing and analysis of trolleybus traction data using LINQ technology

Wilk Andrzej, Bartłomiejczyk Mikołaj, Skibicki Jacek, Jarzębowicz Leszek, Karkosiński Dariusz R., Hupka Łukasz, Hupka Jan, Kaczmarek Paweł, Karkosińska-Brzozowska Natalia

Bulletin of the Polish Academy of Sciences. Technical Sciences

|

2025

|

Vol. 73, nr 4, Special Section

art. no. e154144

EN

The paper presents the processing and analysis of the recorded trolleybus data using the LINQ (Language Integrated Query) software technology. The trolleybus data acquisition system collects a huge amount of electromechanical data in real time during vehicle operation. These data are used for the analysis in post-processing mode. In this paper, data processing was performed to assess the technical condition of trolleybus batteries. Selected standard query operators of the LINQ technology were implemented in the Windows Presentation Foundation (WPF) application to process the data and to determine the charge and energy stored in the battery. The LINQ technology proved to be useful for analyzing large amounts of data recorded from trolleybuses.

17

Analysis of Uncontrolled Wear in the Area of a Belleville Spring of a Friction Torsional Vibration Damper in a Motor Vehicle Clutch

Formela Michał Tomasz, Łubiński Jacek Igor

Tribologia

|

2024

|

nr 1

31--41

EN

The article describes the problem of excessive tribological wear of a torsional vibration damper built into a single-disc friction clutch of a truck vehicle. In contrast to the controlled, design-based wear of damper’s friction rings, i.e., wear whose kinetics are known and predictable, uncontrolled wear at Belleville spring contact surfaces effects in a premature decrease in the damper’s friction torque and, consequently, loss of durability. As a result of the analyses and experimental work, the causes of accelerated wear were identified. Sets of springs and friction rings from the 10 used vibration dampers that worked under similar operating conditions but with different operating periods were used as the basic research material. The influence of abrasive wear of Belleville springs on their load-deflection characteristic was identified. A comparative analysis of the characteristics of the new spring and the used springs is also presented to illustrate changes in the axial load in the assemblies of the analyzed dampers.

PL

W artykule opisano problem nadmiernej intensywności zużycia ściernego tłumika drgań skrętnych, wbudowanego w jednotarczowe sprzęgło cierne pojazdu ciężarowego. W przeciwieństwie do kontrolowanego konstrukcyjnie przewidzianego zużywania się pierścieni ciernych tłumika, tj. zużycia, którego kinetyka jest znana i przewidywalna, niekontrolowane zużycie powierzchni oporowych talerzowej sprężyny dociskowej skutkuje przedwczesnym spadkiem momentu tarcia tłumika, a co za tym idzie, utratą jego trwałości. W wyniku przeprowadzonych analiz i prac doświadczalnych zidentyfikowano przyczyny przyspieszonego zużycia. Jako podstawowy materiał badawczy wykorzystano zestawy sprężyn oraz pierścieni pochodzących z 10 używanych tłumików drgań, które pracowały w podobnych warunkach eksploatacyjnych, ale różniących się okresem eksploatacji. Zidentyfikowano wpływ zużycia ściernego sprężyn dociskowych na charakterystyki siły w funkcji ugięcia. Przedstawiono również analizę porównawczą charakterystyki nowej sprężyny i sprężyn używanych w celu pokazania zmian wartości sił osiowych w złożeniach analizowanych tłumików.

18

Selected issues of hydropneumatic suspension design for a high-speed tracked vehicle

Rybak Piotr Andrzej, Wojciechowski Michał, Hryciów Zdzisław

Systemy Logistyczne Wojsk

|

2024

|

Vol. 60, no.1

23--48

EN

he effective operation of high-speed tracked vehicles in a combat vehicle configuration depends primarily on the correct identification of the expected operating conditions, already in the design or modernisation phase. This applies to both terrain, meteorological and climatic conditions. This approach considers the most unfavourable driving conditions and the level of dynamic loads acting on the vehicle hull, crew and equipment when making calculations. The dominant source of dynamic loads is movement at high speed on unpaved roads, off-road and when overcoming natural and artificial terrain obstacles of a predetermined or random nature. An important system responsible for the safety and reliability of this type of vehicle is the suspension. An appropriate design of the suspension parameters allows to reduce the negative dynamic loads (research hypothesis). The aim of the research was to develop a preliminary project of an initial suspension element – a hydropneumatic spring for a high-speed tracked vehicle - that allows minimising dynamic loads. The study used both theoretical and empirical research methods, including analysis, synthesis, deduction, induction, comparison and inference. The paper presents selected issues from the suspension design process for a high-speed tracked vehicle equipped with a hydropneumatic suspension. The problem was solved in three stages. In the first stage, the design of the hydropneumatic suspension unit, placed in the control arm, was made and the basic parameters were selected. In the second, the spring characteristic of the hydropneumatic unit was determined on the example of a hypothetical vehicle with assumed tactical and technical parameters. In the third stage, the strength of the control arm structure, under the heaviest load conditions, was checked using the Finite Element Method (FEM). The results obtained showed that the advantages of the hydropneumatic suspension, such as: progressive spring characteristics, improved vibration damping, possibility of introducing a semi-active or active suspension system, modularity of the structure and ease of maintenance and repair, make it more and more widely used in modern high-speed tracked vehicles.

PL

Efektywna eksploatacja szybkobieżnych pojazdów gąsienicowych, w konfiguracji wozu bojowego, związana jest głównie z właściwym, już na etapie projektowania lub modernizacji, określeniem przewidywanych warunków użytkowania. Dotyczy to zarówno warunków terenowych, meteorologicznych, jak też klimatycznych. Konsekwencją takiego podejścia jest przyjęcie najbardziej niekorzystnych warunków ruchu oraz poziomu obciążeń dynamicznych działających na kadłub pojazdu, załogę i wyposażenie. Dominującym źródłem obciążeń dynamicznych jest ruch ze znacznymi prędkościami po drogach nieutwardzonych, bezdrożach oraz podczas pokonywania naturalnych i sztucznych przeszkód terenowych o charakterze zdeterminowanym lub losowym. Istotnym układem odpowiedzialnym za bezpieczeństwo i niezawodność tego typu pojazdów jest zawieszenie. Odpowiedni dobór parametrów zawieszenia pozwala na ograniczenie negatywnych obciążeń dynamicznych (hipoteza badawcza). Celem badań było opracowanie projektu wstępnego elementu zawieszenia – resora hydropneumatycznego dla szybkobieżnego pojazdu gąsienicowego, pozwalającego na minimalizację obciążeń dynamicznych. W badaniu wykorzystano zarówno teore tyczne, jak i empiryczne metody badawcze, a wśród nich analizę, syntezę, dedukcję, indukcję, porównanie i wnioskowanie. W pracy przedstawiono wybrane zagadnienia z procesu projektowania zawieszenia dla szybkobieżnego pojazdu gąsienicowego wyposażonego w zawieszenie hydropneumatyczne. Zagadnienie rozwiązywano w trzech etapach. W pierwszym etapie wykonano projekt resora hydropneumatycznego zawieszenia typu wahaczowego i dobrano podstawowe parametry. W drugim wyznaczono charakterystykę sprężystości elementu hydropneumatycznego na przykładzie hipotetycznego pojazdu o założonych parametrach taktyczno-technicznych. W trzecim etapie, sprawdzono wytrzymałość konstrukcji wahacza przy najcięższych warunkach obciążenia z wykorzystaniem metody elementów skończonych. Otrzymane wyniki wykazały, że zalety zawieszenia hydropneumatycznego takie jak: progresywna charakterystyka sprężystości, poprawa tłumienia drgań, możliwość wprowadzeniu układu półaktywnego lub aktywnego zawieszenia, modułowość konstrukcji oraz podatność obsługowa i naprawcza sprawiają, że znajduje ono coraz szersze zastosowanie we współczesnych szybkobieżnych pojazdach gąsienicowych.

19

Elements of logistics in the diagnostic strategy of military vehicle operation

Żłtowski Bogdan, Żółtowski Mariusz

Systemy Logistyczne Wojsk

|

2024

|

Vol. 61, no. 2

171--192

EN

The work concerns management and logistics in the operation of military vehicles throughout their life cycle. The research objective of this work is to present the contribution of management and logistics principles in operation, including methods and techniques for testing the condition of vehicle serviceability, where the development of digital technologies is rapid and intensive, and users must keep up with changes. The work concerns trends in the management and logistics of vehicle use and service, including vehicle operation engineering, the role of logistics in maintaining serviceability, and safety management engineering supported by information technologies. In particular, an IT system monitoring damages, their frequency, structure, causes and effects supports the management of vehicle operation in the field of maintaining vehicles in operational readiness. The IT system should also support operational decisions in order to indicate possible corrective actions for practice along with the forecast of their effects and the assessment of their effectiveness. The work highlights the elements of safety, logistics and technical diagnostics as the main problems in maintaining the technical readiness of military vehicles. Operational practice and legal requirements indicate new trends in the field of maintaining vehicle efficiency, shaping modern vehicle service services. The research and considerations presented in this paper fill a research niche in the field of modern operation of complex technical objects such as mechatronic vehicles.

PL

Praca dotyczy zarządzania i logistyki w eksploatacji pojazdów wojskowych w całym cyklu ich życia. Celem badawczym tej pracy jest przedstawienie udziału zasad zarządzania i logistyki w eksploatacji, w tym metod i technik badania stanu zdatności pojazdów, gdzie rozwój technologii cyfrowych jest szybki i intensywny, a użytkownicy muszą nadążać za zmianami. Praca dotyczy trendów w zarządzaniu i logi- styce użytkowania i obsługi pojazdów, w tym inżynierii eksploatacji pojazdów, roli logistyki w utrzymaniu zdatności oraz inżynierii zarządzaniu bezpieczeństwem wspomaganym technologiami informatycznymi. W szczególności system informatyczny monitorujący uszkodzenia, ich częstotliwość, strukturę, przyczyny i skutki wspomaga zarządzanie eksploatacją pojazdów w zakresie utrzymania pojazdów w gotowości operacyjnej. System informatyczny powinien również wspierać decyzje operacyjne w celu wskazania możliwych działań korygujących dla praktyki wraz z prognozą ich skutków i oceną skuteczności. W pracy wyróżniono elementy bezpieczeństwa, logistyki i diagnostyki technicznej jako główne problemy w utrzymaniu gotowości technicznej pojazdów wojskowych. Praktyka eksploatacyjna i wymagania prawne wskazują na nowe trendy w obszarze utrzymania sprawności pojazdów, kształtując nowoczesne usługi serwisowe pojazdów. Badania i wyniki rozważań przedstawione w pracy wypełniają niszę badawczą w danej dziedzinie nowoczesnej eksploatacji złożonych obiektów technicznych, jakimi są mechatroniczne pojazdy.

20

Fizyczno-chemiczne aspekty zapewnienia spójności strukturalnej „zrównoważonego” płatowca : rozwój metod oceny stanu technicznego i zastosowanie metod sztucznej inteligencji

Kustroń Kamila

Przemysł Chemiczny

|

2024

|

T. 103, nr 12

1543--1547

PL

Przedstawiono problematykę spójności materiałów konstrukcyjnych i ich połączeń w aspekcie zapewnienia zdatności do lotu, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa lotniczego, ze szczególnym uwzględnieniem starzejącego się płatowca. Problematyka ta obejmuje rolę wiązań chemicznych stanowiących strukturę obiektu materialnego i ich wpływ na spójność strukturalną płatowca w losowych warunkach eksploatacji. Warunki eksploatacji charakteryzują się niepewnością. Wyniki badań dotyczące oceny stanu technicznego płatowca w odpowiedzi na warunki eksploatacji, symulowane w eksperymentach, cechują się niepewnością. Tego typu dane uzyskane w badaniach są predestynowane do zastosowania metod sztucznej inteligencji, w tym metod opartych na teorii zbiorów przybliżonych. Przedstawiono zalety wynikające z zastosowania metody opartej na tej teorii w ocenie inteligentnej inspekcji płatowca. Jest to metoda rozwojowa i ma duży potencjał poparty wynikami badań.

EN

A review, with 26 refs., concerning the problem of flaws occurrences in structure of airframe material while long-term operated withstand to airworthiness. The role of chem. bonds constituting the structure of a material object and their impact on the airframe operation process in random operating conditions characterized by uncertainty were discussed. The benefits of using a method based on artificial intelligence, including methods based on rough set theory were presented. The course of variability of the damage factor of one type of aircraft in the fleet of an air carrier during operation was presented.