Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

The impact of automation of a road clearance system based on artificial intelligence on the safety of its users

Wróbel Tomasz

Inżynieria Bezpieczeństwa Obiektów Antropogenicznych

|

2026

|

Nr 2

136--144

EN

Stabilization missions in the Middle East and the Balkans, as well as the current conflict in Ukraine, have highlighted the urgent need to develop vehicles for logistical support and engineering reconnaissance. The use of anti-personnel and anti-tank mines, as well as improvised explosive devices (IEDs), means that soldiers engaged directly in mine clearance operations and those in convoys are exposed to direct explosive threats. Therefore, work has begun on developing a family of autonomous road-clearance vehicles comprising a base vehicle equipped with road reconnaissance equipment (including ground-penetrating radar and a metal detector) and a pressure-activated road-clearance plow. For safety reasons, the vehicle will be armored and equipped with additional ballistic protection features. A remote control system with autonomous capabilities will ensure the vehicles’ movement within the operational area. Autonomous features will also be integrated into the sensor suite.Key words: safety, airfield pavements, aircraft, air operations, critical infrastructure.

2

Overview of the software used in developing the Mars rover analogue autonomy system

Sołtys Krystian, Sudyk Stefan, Zieliński Sebastian, Żegleń Dawid

Zeszyty Naukowe Politechniki Rzeszowskiej. Elektrotechnika

|

2025

|

Vol. 31

35--41

EN

This paper presents an overview of the software components used to develop the autonomy system for a student-constructed Mars rover designed by the Legendary Rover Team from Rzeszow University of Technology. The system is built on ROS2, a modular and scalable robotics framework that enables seamless communication between various hardware components. Key technologies include a modular software framework ROS2, simulation tools for virtual testing such as Gazebo, and mapping and navigation systems (NAV2 and SLAM Toolbox) that enables the rover to understand and respond to its surroundings. By integrating various sensors and leveraging open-source solutions, the system supports autonomous movement, obstacle avoidance, and real-time decision-making. The use of simulation allows for safe and efficient development, while the modular approach facilitates easy testing and expansion. This work highlights the potential of modern robotics software to support building the autonomous systems.

3

Definiowanie pojęć z zakresu autonomicznych systemów uzbrojenia w odniesieniu do możliwości ich wykorzystania podczas konfliktów zbrojnych w XXI wieku

Cyrkun Katarzyna

Studia Bezpieczeństwa Narodowego

|

2023

|

R. 13, Nr 28

7-26

PL

W XXI wieku obserwujemy dynamiczny rozwój technologii, który ma znaczący wpływ na dziedzinę wojskowości. Jednym z najbardziej innowacyjnych osiągnięć w tej dziedzinie są autonomiczne systemy. Posiadają zdolność do samodzielnego wykonywania określonych zadań lub działań, minimalizując lub całkowicie eliminując potrzebę ludzkiego udziału. Stanowią one przełom w sposobach prowadzenia działań wojennych i mają potencjał do zmienienia oblicza konfliktów zbrojnych. Praca ta skupia się na definiowaniu pojęć związanych z autonomicznymi systemami uzbrojenia oraz analizie ich potencjalnego wykorzystania w kontekście konfliktów zbrojnych w XXI wieku. W pracy zostały poruszone kwestie związane ze stopniem autonomii oraz problemy definicyjne w obszarze autonomicznych systemów uzbrojenia. Zwrócono uwagę na klasyfikację tego rodzaju systemów, ponieważ można wyróżnić wiele kategorii, które są od siebie różne. Opisano również związek robotyki z autonomicznymi systemami uzbrojenia. Celem artykułu jest określenie zakresu definicyjnego z obszaru autonomicznych systemów uzbrojenia. Główny problem badawczy pracy określono w formie pytania: W jaki sposób definiowanie pojęć z zakresu autonomicznych systemów uzbrojenia ma wpływ na ich militarne wykorzystanie? W pracy przyjęto hipotezę główną, która zakłada, że definiowanie autonomicznych systemów uzbrojenia jest konieczne do wykorzystania ich podczas konfliktów zbrojnych. W artykule została wykorzystana literatura krajowa, a także zagraniczna. W pracy wykorzystano metodę instytucjonalno–prawną. Artykuł koncentruje się na definicji autonomicznych systemów uzbrojenia i ich potencjalnym wykorzystaniu podczas konfliktów zbrojnych w XXI wieku. Przedstawione zostały korzyści, zagrożenia i wyzwania związane z tymi systemami, a także kwestie prawne i etyczne, które należy wziąć pod uwagę. Zrozumienie tych aspektów jest kluczowe dla dalszych badań i dyskusji na temat roli autonomicznych systemów uzbrojenia we współczesnym świecie wojskowości.

EN

In the 21st century, we observe a dynamic development of technology, which has a significant impact on the military field. One of the most innovative developments in this field is autonomous systems. They have the ability to independently perform specific tasks or activities, minimizing or completely eliminating the need for human participation. They represent a breakthrough in the way warfare is conducted and have the potential to change the face of armed conflicts. This work focuses on defining concepts related to autonomous weapon systems and analyzing their potential use in the context of armed conflicts in the 21st century. The paper raises issues related to the degree of autonomy and definition problems in the area of autonomous weapon systems. Attention was paid to the classification of this type of systems, because there are many categories that are different from each other. The relationship between robotics and autonomous weapon systems has also been described. The aim of the article is to define the scope of definitions in the area of autonomous weapon systems. The main research problem of the work was defined in the form of a question: How does defining concepts in the field of autonomous weapon systems affect their military use? The main hypothesis was adopted in the work, which assumes that defining autonomous weapon systems is necessary to use them during armed conflicts. The article uses domestic and foreign literature. The work uses the institutional and legal method. The article focuses on the definition of autonomous weapon systems and their potential use during armed conflicts in the 21st century. The benefits, risks and challenges associated with these systems are presented, as well as legal and ethical issues that should be considered. Understanding these aspects is crucial for further research and discussion on the role of autonomous weapon systems in the modern military world.

4

The Kalman autonomous planetary rover

Rejman Radosław, Greń Karolina, Żelazko Rafał, Liwacz Wojciech

Mining – Informatics, Automation and Electrical Engineering

|

2023

|

R. 61, nr 1

55--62

EN

The project presented in the article is proof of the usefulness of student organizations and its effectiveness in the popularization of advanced technologies as well as future solutions in industry. A student-developed planetary rover, using a Kalman filter and other algorithms responsible for dynamic terrain mapping and pathfinding, is capable of non-collision movement in the most challenging environments. Moreover, the rover uses a 6DOF arm developed by students to undertake manual actions, such as soil sampling or maintenance tasks with ease. The invention is provided with a drill to be capable of extracting a sample from a depth of 30 cm, which is expected to greatly enhance the research of the geological history of the surveyed region. The robot has been tested numerous times at planetary rover competitions with success, proving the potential of such platforms as one of starting points in space exploration and opportunities in industrial use, especially in hard-to-reach mining areas. The featured project represents an inspiration for future young engineers and scientists by opening perspectives for implementing similar technologies for more efficient and safer operations in industry.

PL

W artykule zaprezentowano projekt, który stanowi dowód na przydatność organizacji studenckich oraz skuteczność popularyzacji zaawansowanych technologii i rozwiązań w przemysłowej przyszłości. Opracowany przez studentów autonomiczny łazik planetarny, wykorzystując filtr Kalmana oraz pozostałe algorytmy odpowiedzialne między innymi za dynamiczne mapowanie terenu oraz wyznaczanie ścieżek, jest w stanie bezkolizyjne poruszać się nawet w najbardziej wymagających środowiskach. Łazik wykorzystuje również skonstruowane przez studentów ramię 6DOF do swobodnego podejmowania zadań manualnych, takich jak pobieranie próbek gleby czy zadania naprawcze. Jest on także wyposażony w wiertło, które umożliwi pobranie próbki gleby z głębokości co najmniej 30 cm, co mocno wesprze badania historii geologicznej regionu. Robot został wielokrotnie przetestowany z sukcesem na zawodach łazików planetarnych, co potwierdza potencjał takich platform w eksploracji kosmicznej i możliwości zastosowania w przemyśle, szczególnie w trudno dostępnych obszarach górniczych. Prezentowany projekt stanowi inspirację dla przyszłych młodych inżynierów i naukowców, otwierając perspektywy na wykorzystanie podobnych technologii w efektywniejszym i bezpieczniejszym funkcjonowaniu przemysłu.

5

Autonomiczny łazik planetarny Kalman

Rejman Radosław, Greń Karolina, Żelazko Rafał, Liwacz Wojciech

Mining – Informatics, Automation and Electrical Engineering

|

2023

|

R. 61, nr 1

63--70

PL

W artykule zaprezentowano projekt, który stanowi dowód na przydatność organizacji studenckich oraz skuteczność popularyzacji zaawansowanych technologii i rozwiązań w przemysłowej przyszłości. Opracowany przez studentów autonomiczny łazik planetarny, wykorzystując filtr Kalmana oraz pozostałe algorytmy odpowiedzialne między innymi za dynamiczne mapowanie terenu oraz wyznaczanie ścieżek, jest w stanie bezkolizyjne poruszać się nawet w najbardziej wymagających środowiskach. Łazik wykorzystuje również skonstruowane przez studentów ramię 6DOF do swobodnego podejmowania zadań manualnych, takich jak pobieranie próbek gleby czy zadania naprawcze. Jest on także wyposażony w wiertło, które umożliwi pobranie próbki gleby z głębokości co najmniej 30 cm, co mocno wesprze badania historii geologicznej regionu. Robot został wielokrotnie przetestowany z sukcesem na zawodach łazików planetarnych, co potwierdza potencjał takich platform w eksploracji kosmicznej i możliwości zastosowania w przemyśle, szczególnie w trudno dostępnych obszarach górniczych. Prezentowany projekt stanowi inspirację dla przyszłych młodych inżynierów i naukowców, otwierając perspektywy na wykorzystanie podobnych technologii w efektywniejszym i bezpieczniejszym funkcjonowaniu przemysłu.

EN

The project presented in the article is proof of the usefulness of student organizations and its effectiveness in the popularization of advanced technologies as well as future solutions in industry. A student-developed planetary rover, using a Kalman filter and other algorithms responsible for dynamic terrain mapping and pathfinding, is capable of non-collision movement in the most challenging environments. Moreover, the rover uses a 6DOF arm developed by students to undertake manual actions, such as soil sampling or maintenance tasks with ease. The invention is provided with a drill to be capable of extracting a sample from a depth of 30 cm, which is expected to greatly enhance the research of the geological history of the surveyed region. The robot has been tested numerous times at planetary rover competitions with success, proving the potential of such platforms as one of starting points in space exploration and opportunities in industrial use, especially in hard-to-reach mining areas. The featured project represents an inspiration for future young engineers and scientists by opening perspectives for implementing similar technologies for more efficient and safer operations in industry.

6

Autonomy of urban light rail transport systems and its influence on users, expenditures, and operational costs

Kostrzewski Mariusz, Eliwa Ahmed, Dawood Ahmed

Transport Problems

|

2022

|

T. 17, z. 4

165--175

EN

The aim of this paper is to study and highlight various effects of automizing urban light rail transport systems by examining the impact of such structures on common users, as well as the expenditures and operational costs involved. By providing an overview of different transportation networks through the three categories of expenditure— transportation, maintenance, and administration—an idea of the general operational cost can be established. Additionally, by indicating the aforementioned cost, the effect of the grade of automation on costs can be determined and explained. However, this paper does not include an attempt to estimate these costs; it only states what may affect such costs. Furthermore, the factor of safety is considered by underlining the changes expected to occur with the implementation of such networks. The implementation of autonomous rail systems would result in lower operational costs, which is discussed in this paper based on another study. At the same time, the factor of safety was also observed as simultaneously increasing, as were the overall experiences of users, both in terms of aesthetics and function. The only setback found by the research is that some users would be reluctant to use a network without an operator.

7

Autonomiczne kosiarki przemysłowe dziś i jutro

Zienowicz Zbigniew, Gawron Stanisław

Maszyny Elektryczne : zeszyty problemowe

|

2022

|

Nr 1 (127)

147--151

PL

Tematem referatu są najnowszej generacji bezzałogowe kosiarki przemysłowe do wykaszania dużych obszarów zielonych. Kosiarki powstały w ramach projektu B+R: POIR.01.01.01-00-0523/19-00. Aktualnie kosiarki posiadają napędy hydrostatyczne, zasilane silnikami spalinowymi. Czynnikami istotnymi dla rozwoju tego projektu są: autonomiczność lub sterowanie radiowe, możliwość nadążnej pracy w grupach, przejście z napędów spalinowych na napędy elektryczne lub wodorowo – elektryczne. Możliwości przyszłej transformacji napędów kosiarek w kierunku ekonapędów zostaną przedstawione w niniejszym referacie wspólnie z Siecią Badawczą Łukasiewicz - Instytutem Napędów i Maszyn Elektrycznych KOMEL w Katowicach. Ważnym aspektem tego projektu będzie komercjalizacja efektów prac B+R, w ramach posiadanych i wypracowanych przez polskie firmy i instytuty kompetencji. Projekt wpisuje się w program „Wspólnie budujemy rynek” wdrażany w Partnerstwach przez firmę Hydromega, jako kolejny etap budowania krajowej gospodarki rynkowej w ramach zakończonego projektu ISP, dotyczącego analizy rynku pod kątem posiadanych przez polskie firmy kompetencji projektowo – produkcyjnych oraz wdrożeniowych.

EN

The subject of presentation are the new generation unmanned industrial mowers dedicated for mowing of large green areas. The mowers were developed as a part of the R & D project: POIR.01.01.01-00-0523/19- 00. Currently, the mowers have hydrostatic drives, powered by combustion engines. Factors important for the development of this project are: autonomy or radio control; possibility of keeping up works in groups; transition from combustion drives to electric or hydrogen-electric drives. Possibilities of future transformation of mower drives towards eco-drives will be presented in this document together with the Łukasiewicz Research Network KOMEL Institute in Katowice. The important aspect of this project will be commercialization of the results of the R & D works, within the competences held and developed by Polish companies and institutes. The project is part of the program “We build the market together” implemented in Partnerships by Hydromega company, as the next stage of developing the national market economy within the framework of the completed ISP project (eng. Pomeranian Smart Specializations) which concerns market’s analysis in terms of design, production and implementation competences held by Polish companies.

8

Adaptacja systemu ROS do sterowania pojazdem autonomicznym Scorpio

Łazik Piotr, Kosobudzki Mariusz

Journal of TransLogistics

|

2022

|

Vol. 8, nr 1

73-83

PL

Poniższy artykuł przedstawia wyzwania stawiane przed łazikami i zespołami startującymi w zawodach z serii Rover Challenge. Omawiane są najczęściej spotykane zadania podczas zawodów, ich cel, wymagania oraz potrzebne funkcjonalności oprogramowania umożliwiające poprawną i bezpieczną ich realizację w oparciu o metody dostarczane przez Robot Operating System. Niezawodność, bezpieczeństwo i prawidłowość działania wymaga również zastosowania odpowiedniego sprzętu i magistrali komunikacyjnych. W artykule omawiane są rozwiązania i argumenty stojące za wyborami dokonanymi przez zespół Scorpio.

EN

The following article presents the challenges faced by rovers and teams competing in the Rover Challenge series. The most common tasks during the competition are discussed, along with their purpose, requirements and needed software functionality to enable their correct and safe implementation based on methods provided by the Robot Operating System. Reliability, safety and correct operation also require the use of appropriate hardware and communication networks. The paper discusses the solutions and arguments behind the choices made by the Scorpio team.

9

Digital Sovereignty Strategies for Every Nation

Shoker Ali

Applied Cybersecurity & Internet Governance

|

2022

|

Vol. 1, No. 1

1--17

EN

Digital Sovereignty must be on the agenda of every modern nation. Digital technology is becoming part of our life details, from the vital essentials, like food and water management, to transcendence in the Metaverse and Space. Protecting these digital assets will, therefore, be inevitable for a modern country to live, excel and lead. Digital Sovereignty is a strategic necessity to protect these digital assets from the monopoly of friendly rational states, and the threats of unfriendly Malicious states and behaviors. In this work, we revisit the definition and scope of digital sovereignty through extending it to cover the entire value chain of using, owning, and producing digital assets. We emphasize the importance of protecting the operational resources, both raw materials and human expertise, in addition to research and innovation necessary to achieve sustainable sovereignty. We also show that digital sovereignty by autonomy is often impossible, and by mutual cooperation is not always sustainable. To this end, we propose implementing digital sovereignty using Nash Equilibrium, often studied in Game Theory, to govern the relation with Rational states. Finally, we propose a digital sovereignty agenda for different country’s digital profiles, based on their status quo, priorities, and capabilities. We survey state-of-the-art digital technology that is useful to make the current digital assets sovereign. Additionally, we propose a roadmap that aims to develop a sovereign digital nation, as close as possible to autonomy. Finally, we draw attention to the need of more research to better understand and implement digital sovereignty from different perspectives: technological, economic, and geopolitical.

10

The Role of Knowledge in Cyber-Physical Systems of Systems

Sanz Ricardo, Bermejo Julita, Rodrigez Manuel, Aguado Esther

TASK Quarterly : scientific bulletin of Academic Computer Centre in Gdansk

|

2021

|

Vol. 25, No 3

355--373

EN

Characterinsing the nature of cybephysical systems is not easy task. What are core aspects and what are not? This is especially tricky in systems-of-systems aggregates. Some EU-funded cyberphysical systems projects have performed a roadmapping exercise over the domain of Cyber-Physical Systems-of-Systems. In particlular, the EU-CPSoS project roadmap has identified three major challenges and eleven research and innovation policies that shall be addressed to solve the three challenges. The third core challenge addresses Cognitive Cyber-physical Systems of Systems. In this article we address the role that knowledge and cognition are to play in future cyber-physical systems of systems from a life-cycle perspective of high autonomy systems.

11

Factors Determining a Drone Swarm Employment in Military Operations

Zieliński Tadeusz

Safety & Defense

|

2021

|

1

59--71

EN

The aim of this study is to identify a drone swarm’s capabilities and the key factors influencing its employment in military operations. The research takes the quantitative analysis of scientific literature related to the technical and operational utilization of drones. The use of drones for military purposes in contemporary world is widespread. They conduct dull, dirty, dangerous and deep military operations replacing manned aviation in many areas. Progressive technological development including artificial intelligence and machine learning allows for the use of military drones in the form of a swarm. It is a quite new technology at the beginning of development. The study indicates that the capabilities of a drone swarm based on communication within the group and autonomy differentiate it from the typical use of unmanned aircraft. Size, diversity, self-configurability and self-perfection amongst the others indicated in literature are attributes of a drone swarm which may give advantage in military operation comparing to the classic use of unmanned aircraft. Emergent coordination as a command and control model of a drone swarm is a future way of utilizing that technology in military operations. In the future, a drone swarm will be a cheaper equivalent of advanced and much more expensive weapon systems conducting combat operations.

12

System sterowania autonomicznego pojazdu A-EVE

Długosz Marek, Roman Michał, Węgrzyn Paweł

Przegląd Elektrotechniczny

|

2021

|

R. 97, nr 8

42--47

PL

W artykule opisano koncepcję układu sterowania prototypowego autonomicznego pojazdu elektrycznego A-EVE. Opracowano koncepcję dwupoziomowego układu sterowania który składa się z układu sterowania niskopoziomowego i wysokopoziomowego. W pracy opisano kluczowe elementy autonomicznego pojazdu A-EVE takie jak sensory, układ sterowania, układy bezpieczenstwa. Przeanalizowano wpływ flagi kompilacji programu sterownika niskiego poziomu na czas wykonywania programu sterowania.

EN

The paper presented the concept of the control system of the prototype electric autonomous vehicle A-EVE. The proposed control system is a two-level of control system which contain a low level and a high level control system. The paper describes the key elements of the autonomous A-EVE vehicle, such as sensors, control system, and safety systems. Additionally, the impact of the program compilation flag for the low-level control program execution time was analyzed.

13

Gospodarka platform internetowych a bhp

Skład Anna

Bezpieczeństwo Pracy : nauka i praktyka

|

2021

|

nr 3

10-14

PL

Gospodarka platform internetowych jest umownym pojęciem używanym do określenia ogółu przedsiębiorstw, osób fizycznych oraz internetowych platform, współpracujących w modelu biznesowym, w którym platformy pełnią rolę pośredników pomiędzy pozostałymi podmiotami będącymi dostawcami i odbiorcami określonych dóbr. W artykule omówiono część tej gospodarki, obejmującą platformy pośredniczące w odpłatnym świadczeniu usług. Wyodrębniono właściwości gospodarki platform internetowych, które wywierają wpływ na bezpieczeństwo i higienę pracy osób świadczących usługi. Stwierdzono, że sposób organizacji pracy w gospodarce platform internetowych wpływa negatywnie na poziom bhp, powodując powstanie nowych zagrożeń bądź powiększając ryzyko związane z istniejącymi. Postuluje się kontynuowanie i pogłębianie badań dotyczących bhp w gospodarce platform internetowych celem zidentyfikowania źródeł zagrożeń i opracowania środków profilaktycznych w postaci rozwiązań prawnych i organizacyjnych.

EN

The platform economy is a conventional term used to describe enterprises, individuals and Internet platforms, cooperating with each other under a business model in which the platforms act as intermediaries between remaining two parties that are suppliers and recipients of specific goods. The article discusses the part of this economy that includes platforms intermediating in the provision of services against payment. The characteristics of the platform economy, which have an impact on the health and safety at work of workers providing services, were identified and the nature of this impact was characterized. It was found that the work organization in the platform economy has a negative impact on the health and safety, causing new hazards or increasing the risk associated with the existing ones. It is postulated to continue and deepen research on OSH in the platform economy in order to identify sources of hazards and develop preventive measures in the form of legal and organizational solutions.

14

Space solutions grounded to Earth

Ćwilichowska Natalia, Krzemiński Adrian, Domański Dariusz, Gawluk Filip, Fąfrowicz Kacper

Journal of Machine Construction and Maintenance - Problemy Eksploatacji

|

2019

|

no. 3

67--71

EN

Scorpio X is a sample of mobile robot that is designed to operate in difficult terrain. It is capable of preforming multiple tasks, depending on installed modules, thanks to fully modular design. It utilizes multiple solutions developed for space exploration and adapts them to Earth’s environment. Additionally, these kinds of robots have big potential in the commercial market, as industry moves in direction of automatisation. In this article, we describe technical details of Scorpio X mobile platform and propose possible commercial applications.

PL

Scorpio X to mobilna platforma oparta na zawieszeniu wahaczowym. Scorpio X ma modułową konstrukcję, która znacznie rozszerza możliwości robota. Jednym z modułów jest manipulator o 6 stopniach swobody. Głównymi cechami manipulatora jest wysoka precyzja dzięki zastosowaniu przekładni harmonicznych i wysokiej trwałości dzięki zastosowaniu rur z włókna węglowego. Manipulator jest w stanie podnosić przedmioty o wadze do 5 kg. Innym modułem jest autonomiczny moduł napędowy, w którym zastosowano kamerę stereoskopową ZED 2k umożliwiającą wykrywanie głębi obrazu dzięki podwójnej soczewce. Ponadto Scorpio X jest wyposażony w dodatkowe kamery do obserwacji otoczenia i bezpiecznej nawigacji. Głównym komputerem łazika jest NVIDIA Jetson 152, który ma specjalne jednostki obliczeniowe do obsługi tak zwanych sztucznych sieci neuronowych potrzebnych w algorytmach autonomii. Na platformie znajdują się 2 sieci danych - CAN i Ethernet. Sieć CAN kontroluje wszystkie silniki w kołach, a także obsługuje manipulator ze względu na niskie wymagania transmisji danych, a sieć Ethenet jest odpowiedzialna za komunikację z bazą, transmisję obrazu, a także wsparcie dla mniejszych modułów (np. czujników badawczych). Dodatkowy modułowy robot Scorpio X to czujnik używany do badania środowiska, w którym znajduje się robot. Dostarcza informacji o czynnikach atmosferycznych, a także o glebie, którą łazik może odebrać za pomocą specjalnych wskazówek na manipulatorze i analizować takie próbki na pokładzie. Możliwym zastosowaniem Scorpio X jest zatem praca w trudnych warunkach, w których życie ludzkie może być zagrożone. Scorpio X dzięki swojej specjalnej konstrukcji i wdrożonym rozwiązaniom ma duży potencjał jako korporacja spin-off.

15

Znaczenie rysunku. Rysunek jako środek poszukiwania formy

Rożnowska-Jasiewicz Agnieszka

Architectus

|

2019

|

Nr 3 (59)

33--40

PL

W artykule przedstawiono wzrost znaczenia rysunku wraz z rozwojem człowieka i jego percepcji wzrokowej. Omówiono, jak istotnym narzędziem stał się alfabet rysunkowy wykorzystywany do rejestracji obrazu oraz jak zmieniał się na przestrzeni wieków stosunek artystów i odbiorców do rysunku. W tekście ukazano rangę tej dyscypliny na przykładach z dzisiejszych i minionych czasów. W wyniku prowadzonych obserwacji i ćwiczeń rysunkowych stwierdzono, że połączenia neuronowe wykorzystywane w akcie myślenia rysunkiem rozwijają i poszerzają pole percepcji wzrokowej. Doświadczenie zawodowe i dokonane obserwacje dowiodły, że współczesny świat, w którym żyjemy na co dzień, komunikuje poprzez różne media, jednak najsprawniejszym i najbliższym ludzkim umiejętnościom jest rysunek – graficzny sposób wyrażania myśli.

EN

The article presents the importance of drawing along with the development of man and his visual perception. It was discussed how important the drawing alphabet used to register the image became and how the attitude of artists and recipients to drawing has changed over the centuries. The text shows the rank of this discipline using examples from today and from the past. As a result of observations and drawing exercises, it was found that the neural connections used in the act of thinking by drawing develop and expand the field of visual perception. Professional experience and observations have shown that the modern world in which we live every day communicates through various media, however, the most efficient and closest to human skills is – drawing, the graphic way of expressing thoughts.

16

Algorytmy stosowane w systemach pojazdów autonomicznych

Bugała M.

Szybkobieżne Pojazdy Gąsienicowe

|

2018

|

nr 4 (50)

37--57

PL

Wiele światowych ośrodków badawczych związanych z wytwarzaniem pojazdów lądowych, zwłaszcza przeznaczonych do transportu i komunikacji w ruchu miejskim, nadal pracuje nad opracowaniem pojazdu wyposażonego w systemy nie wymagające udziału człowieka w procesie kierowania pojazdem. Celami, do których się dąży, jest zapewnienie maksimum bezpieczeństwa (minimalizacja wypadków z udziałem człowieka) oraz optymalizacja kosztów transportu (eliminacja kierowcy z pojazdu, optymalny wybór trasy). W artykule, będącym wynikiem szeroko prowadzonych prac studialnych w OBRUM sp. z o.o., omówiono syntetycznie drogi rozwoju pojazdów autonomicznych oraz kluczowe algorytmy pojazdów autonomicznych opisane szczegółowo w cytowanej - przywołanej literaturze. Przedstawione wyniki stanowią punkt wyjścia do dalszych prac realizowanych w Ośrodku nad pojazdem autonomicznym.

EN

Many research centres in the world that deal with the problems of the manufacture of land vehicles, especially those intended for transport and communication in urban traffic, are still working on the development of a vehicle equipped with systems that do not require human participation in the process of driving a vehicle. The goals to be pursued are to ensure maximum safety (minimize accidents involving people) and to optimize transport costs (eliminating the driver from the vehicle, optimal route selection). This article, which is the result of broad studies conducted at OBRUM, discusses the development paths of autonomous vehicles and key algorithms of autonomous vehicles described in detail in the literature cited. The presented results constitute a starting point for further work on an autonomous vehicle to be carried out at OBRUM.

17

Casus śląskich autonomistów w kontekście bezpieczeństwa wewnętrznego Polski

Komorowski K.

Przegląd Nauk o Obronności

|

2018

|

R. 3, Nr 5

21--31

PL

W artykule zaprezentowano rozważania o znaczeniu aspiracji i inicjatyw autonomistów śląskich dla bezpieczeństwa Polski. Autor przedstawił historyczne doświadczenia autonomii Śląska i zagrożenia wynikające ze współczesnych akcji autonomistów decentralizacji i dezintegracji państwa. W konkluzji wykazał wyższość idei „małych ojczyzn” nad szowinizmem odrębności regionów.

EN

The article presents considerations about of aspirations and initiatives of Silesian autonomists in the context of Poland’s internal security. The Author presents the historical experience of the autonomy of Silesia and the threats resulting from the present actions of the autonomists of decentralization and disintegration of the state. In conclusion the Author shows the superiority of the idea of “small homelands” over the chauvinism of regional separateness.

18

Pojazdy autonomiczne a moralność sztucznej inteligencji

Klochowicz T.S.

Journal of TransLogistics

|

2018

|

Vol. 4, nr 1

205--112

PL

Branża logistyczna boryka się z niedoborem kierowców zawodowych. W artykule zaprezentowano czym jest sztuczna inteligencja oraz pojazdy autonomiczne. Opisany został problem moralny tworzenia takowych środków transportu opierający się na dylemacie wagonik. Czy technologia będzie musiała czekać na rozwikłanie problemu moralnego?

EN

The logistics industry is struggling with the shortage of professional drivers. The article presents what artificial intelligence and autonomous vehicles are. The moral problem of creating such means of transport based on the trolley problem has been described. Will technology have to wait for a solution to the moral problem?

19

Autonomiczność statków morskich : klasyfikacje

Sokołowski W.

Gospodarka Materiałowa i Logistyka

|

2018

|

nr 12

1099--1112, CD

PL

W artykule poruszono zagadnienia dotyczące autonomii statków morskich. Przedstawiono definicję i podział autonomicznych statków morskich. Scharakteryzowano także samo pojęcie autonomiczności statków morskich. Jednak najwięcej uwagi poświęcono wybranym klasyfikacjom poziomów autonomiczności statków morskich.

EN

The article discusses issues related to the autonomy of sea-going vessels. The definition and division of autonomous sea vessels is presented. The concept of autonomy of sea-going vessels was also characterized. However, the most attention was paid to selected classifications of the levels of autonomy of sea-going vessels.

20

Human rights: autonomy? Interest or specific needs?

Palovičová Z.

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2017

|

z. 110

159--167

EN

Any attempt to analyze the human rights discourse is confronted with the complexity of the related terminology. Independent of the wide range of already existing rights, there are numerous efforts aiming to formulate a generally applicable theory of rights. These are supposed to provide an answer on the normative questions like: Who should have rights; what are these rights supposed to consist of; resp., what do we need the rights for? This chapter discusses two currently most sound theories of rights. Although primarily concerned with the function of the human rights, these theories also allow to address the questions listed above.

PL

Jakakolwiek próba analizy dyskursu o prawach człowieka zderza się ze złożonością terminologiczną. Bez względu na szeroki zakres praw istnieją próby stworzenia ogólnej teorii praw, która byłaby odpowiedzią na pytania normatywne: Kto i jakie powinien mieć prawa i dlaczego są one nam potrzebne? W tym artykule skupiono się na analizie dwóch obecnie najbardziej zaawansowanych teorii, które prezentowane są głównie jako teorie o roli praw człowieka, a w rzeczywistości otwierają drogę do udzielenia odpowiedzi na powyższe pytania.