Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Expert-Based Risk Assessment for Flight Safety Using Kendall's W and Pearson's Chi-Square

Petuhovs Igors

Transactions on Aerospace Research

|

2025

|

Nr 3 (280)

75--91

EN

This paper presents a practical method for quantitative assessment of flight safety risk based on expert evaluation and statistical analysis. The approach addresses one of the key challenges in civil aviation: monitoring and managing safety performance under conditions of uncertainty and numerous interrelated risk factors. The proposed model integrates expert judgments with quantitative indicators to evaluate and rank potential hazards affecting flight operations. Using Kendall's coefficient of concordance (W) and the Pearson chi-square test, the method assesses the degree of agreement among experts and determines the statistical significance of identified risk factors. A numerical example demonstrates the application of the model, showing how it can reveal the most influential contributors to flight risk - particularly human and psychological factors - even when overall expert agreement is low. The results highlight that, despite limited consensus, such analysis allows safety managers to identify and prioritize critical factors within the Flight Safety Management System (SMS). The proposed method is simple, computationally accessible, and well suited for rapid evaluation in operational environments where timely decisions are essential. It complements existing risk-based systems such as FORAS by offering a structured, expert-driven framework for monitoring, comparing, and improving flight safety performance.

2

Quality as the basis of flight safety

Petukhov Igor

Science, Technology and Innovation

|

2025

|

Vol. 21, no. 2

51-54

EN

The speed of technological development during the twentieth century was fully reflected in the aviation world, whether it was in terms of aircraft development systems for controlling air traffic or flight control systems. The fast pace of change continues today. Obviously, aircraft reliability and complexity have extremely improved for years, but nearly all accidents in civil aviation in recent memory have been the result of human error. At the early stage of aviation development the human factor (HF) share in total reasons of aviation accidents was 20 per cent, later it increased fourfold and currently it makes up about 80 per cent. It turned out, that the human in the system “Human – Aircraft” is the most unstable, the most unreliable and the weakest link: humans may make mistakes, moreover, the human has the right to be mistaken. No doubt, human errors preventing system must be worked out. The challenge is to make flying safer. It will be discussed below.

3

Badania wybranych elementów bsp klasy mini w ocenie zdatności do eksploatacji w siłach zbrojnych

Tokarski Tomasz, Szczepaniak Paweł, Gajewski Tomasz

Journal of KONBiN

|

2025

|

Vol. 55, iss.2

171--187

PL

W artykule nakreślono tematykę badań BSP w procesie wdrożeniowym dla służb mundurowych. Uzasadniono m.in., iż proces ten powinien być poprzedzony kompleksową analizą w aspekcie bezpieczeństwa lotnictwa, ponieważ wykorzystanie dronów niesie za sobą nieocenione korzyści, ale również i zagrożenia. Przedstawiono przykłady zagrożeń wynikających z użytkowania BSP w przestrzeni powietrznej oraz ich możliwe przyczyny. Ze względu na wysokie wymagania użytkownika dotyczące niezawodności, konstrukcje BSP wykorzystywane w Siłach Zbrojnych powinny być uprzednio sprawdzane, badane i testowane na zgodność z obowiązującymi normami. Do osiągnięcia pożądanego poziomu niezawodności używa się certyfikacji, której elementem są badania typu. W artykule przedstawiono przykładowe propozycje badań i prób wybranych elementów BSP klasy mini, które mają na celu potwierdzenie przystosowania i gotowości operacyjnej tej kategorii statków powietrznych do zastosowań w działaniach Sił Zbrojnych.

EN

The article outlines the subject of UAV research in the implementation process for uniformed services. It is justified, among other things, that this process should be preceded by a comprehensive analysis in terms of aviation safety because the use of drones carries invaluable benefits, but also threats. The study presents examples of threats resulting from their use in airspace and possible causes of their occurrence. UAVs declared by the manufacturer as intended for the Armed Forces must demonstrate a high level of capability enabling the fulfillment of the required function and tasks, often in difficult environmental conditions. Therefore, UAV structures used in the Armed Forces should be previously checked, examined and tested for compliance with applicable standards. To achieve the desired level of reliability, certification is used, an element of which is type testing. The article presents sample proposals for tests and trials of selected elements of the mini-class UAVs, which aim to confirm the adaptation and operational readiness of this category of aircraft for use in operations in the area of the Armed Forces.

4

The usefulness of subjective task load assessment methods for predicting pilot task load in general aviation organizations

Berlik Marcin

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2024

|

z. 200

19--32

EN

Purpose: The research aimed to verify the usefulness of selected subjective methods of task load assessment for evaluating task load in general aviation organizations and forecasting pre-flight load. The study also highlighted the importance of the pilot's task load in the context of flight safety. Design/methodology/approach: The study included a comprehensive literature review to present the specifics of general aviation organization and the role of the human factor in aviation accidents. The research discussed the division of task load methods and characterized four selected subjective task load methods (NASA-TLX, SWAT, ISA, Bedford Scale). Expert assessments were conducted to evaluate these methods' effectiveness from the perspective of post-flight load assessment and pre-flight load prediction, considering the feasibility of implementation in general aviation organizations. Findings: The findings emphasized the need to develop a dedicated method for predicting task load before a flight. The study concluded that the methods used should be simple and require minimal financial outlay, considering the specificity of general aviation organizations. Research limitations/implications: Future research should focus on developing a dedicated pre-flight task load prediction method tailored to the unique requirements of general aviation. Identified limitations include the need for further validation of the subjective methods in different organizational contexts. Practical implications: The research suggests that implementing simple and cost-effective task load assessment methods can enhance flight safety in general aviation. The development of a specialized pre-flight load prediction tool could significantly improve operational planning and pilot performance. Social implications: By improving task load assessment and prediction in general aviation, the research can contribute to enhanced flight safety, thereby potentially reducing accident rates and improving public trust in aviation safety measures. Originality/value: This paper contributes to the field by addressing the gap in pre-flight task load prediction in general aviation. It provides valuable insights for aviation safety researchers, practitioners, and policymakers interested in optimizing pilot performance and ensuring flight safety.

5

Validating Lithium-Polymer Battery Discharge Models to Ensure Uav Flight Safety and Performance

Shcherban Anastasiia, Eremenko Vladymir

Transactions on Aerospace Research

|

2024

|

Nr 4 (277)

80--100

EN

This article proposes a methodology for assessing the adequacy of mathematical models for the discharge characteristics of lithium-polymer batteries (LPABs) used in unmanned aerial vehicles (UAVs). The methodology is based on ISO 5725 standards, focusing on the evaluation of trueness and precision under repeatability and reproducibility conditions. Experimental studies were conducted to collect data on LPAB discharge behavior and surface temperature dynamics across a range of environmental conditions (-20°C to +50°C). Key analyses included systematic error evaluation, statistical variance assessment, and the formulation of precision criteria using tools such as pairwise differences, mean square deviation, and statistical tests. The results validate the developed regression and simulation models, confirming their reliability for predicting battery performance under dynamic operational conditions. The study provides a robust framework for UAV battery monitoring, enabling accurate prediction of flight duration and ensuring safe and efficient UAV operation across diverse environmental scenarios.

6

Etapy procesu szkoleniowego personelu służby inżynieryjno-lotniczej

Sztobryn Marcin

Aviation and Security Issues

|

2024

|

No. 1

67--77

PL

W dziedzinie lotnictwa, związanego z podniesionym ryzykiem, istotne staje się wprowadzenie adekwatnego procesu szkolenia personelu. Podstawą nadającą kontekst podejmowanym działaniom szkoleniowym jest stworzenie korzystnych warunków do rozwoju. Zagadnienie to pozostaje kluczem dla zapewnienia bezpieczeństwa lotniczego. Celem tego artykułu stała się analiza etapów procesu szkolenia personelu SIL. Właściwe przygotowanie i przeprowadzenie szkoleń składa się z kilku etapów, gdzie kolejny opracowany jest na podstawie informacji uzyskanych w wyniku zrealizowania poprzedniego. Szkolenie personelu SIL jest czasochłonne przede wszystkim z powodu obszernego zakresu tematycznego. Jednym z kluczowych problemów pojawiających się po zakończeniu szkolenia jest przełożenie nowej wiedzy i umiejętności na sposób wykonywania zadań w praktyce. Brak odpowiedniego wsparcia ze strony przełożonego lub organizacji może spowodować, że uczestnik szkolenia, odczuwając trudności w modyfikowaniu swojego sposobu pracy, powróci do starych nawyków.

EN

In the field of aviation, which is associated with increased risk, it is important to introduce an adequate staff training process. The basis that provides the context for undertaken training activities is to create favorable conditions for development. This issue remains key to ensuring aviation safety. The aim of this article was to analyze the stages of the aircraft maintenance personnel training process. Proper preparation and conduct of training consists of several stages, each of which is developed on the basis of information obtained as a result of the previous one. Training of SIL staff is time-consuming, primarily due to the extensive scope of topics. One of the key problems that arise after completing the training is translating new knowledge and skills into the way of performing tasks in practice. Lack of appropriate support from the superior or the organization may result in the training participant finding it difficult to modify his or her way of working and returning to old habits.

7

Związki między niezawodnością i bezpieczeństwem lotów

Kaleta Ryszard, Żurek Józef

Journal of KONBiN

|

2023

|

Vol. 53, iss. 4

27--42

PL

Artykuł prezentuje wybrane z dorobku naukowego Instytutu Technicznego Wojsk Lotniczych metody oceny niezawodności i bezpieczeństwa techniki lotniczej. Badanie niezawodności i bezpieczeństwa zostało poprzedzone wdrożeniem własnego systemu informatycznego do wspomagania procesu eksploatacji, zawierającego moduły: ewidencji, banku danych i przetwarzania informacji eksploatacyjnych. System przetwarzania był wzbogacany opracowanymi modelami oraz algorytmami oceny. Ocena niezawodności i bezpieczeństwa wojskowych statków powietrznych odbywa się poprzez ewidencję uszkodzeń odpowiednio poklasyfikowanych ze względu na przyczyny i skutki, które umożliwiają wyznaczanie pewnych wskaźników i ich korelacje z incydentami oraz wypadkami lotniczymi. Istotnymi wskaźnikami oceny są parametr strumienia uszkodzeń, uszkadzalność, prawdopodobieństwo poprawnego wykonania operacji lotniczej z uszkodzeniem i bez uszkodzenia statku powietrznego. Uwzględnia się sprzyjające warunki lotu i występujące zakłócenia. Ocena korelacji między częstością uszkodzeń a prawdopodobieństwem pomyślnej operacji lotniczej pozwala ocenić związki między uszkadzalnością i bezpieczeństwem lotów.

EN

This paper presents methods of dependability assessment and safety of aeronautical engineering selected from scientific achievements of the Air Force Institute of Technology. Studying dependability and safety was preceded by the implementation of the computer system used for the support of the operational process and consisting of the following modules: recording, database and module for processing of operational information. The processing system was provided with the developed models and assessment algorithms. The dependability and safety of military aircraft are assessed by registering defects appropriately classified into causes and effects that determine certain factors and their correlation with aircraft incidents and accidents. A significant assessment factor is a failure flux parameter, damageability, and probability of performing an aircraft operation with or without failure to the aircraft. Favourable flight conditions and the occurring disruptions are taken into consideration. Correlation assessment between failure frequency and the probability of favourable operations enables us to evaluate the relationship between dependability and flight safety.

8

An aviation accident report data-driven approach to scenario design for a centrifuge-based dynamic flight simulator

Lewkowicz Rafał

Journal of KONBiN

|

2023

|

Vol. 53, iss. 4

161--189

EN

The use of flight simulators in investigating an aviation incident or accident related to human errors has been identified as an important part of a strategy to improve safety. This study aimed to replicate a real flight of the MiG-29 aircraft using a centrifuge-based dynamic flight simulator and to determine the simulator’s accuracy in recreating in-flight aircraft performance. A 60-second recording of the real flight of the MiG-29 aircraft, captured by the flight data recorder, was chosen for replication in the HTC-07 human training centrifuge simulator. To evaluate how accurately the simulator replicates the performance of the aircraft, the linear accelerations and angular velocities acting on a pilot during the real flight were compared with those during the replication of that flight in the simulator. The fit of these parameters was assessed using the root mean square percentage error (RMSPE) and the correlation coefficient (r). The highest replication accuracy was achieved for the vertical component of the linear acceleration (RMSPE=2068; r=0.98), while the worst result was obtained for the longitudinal component (RMSPE=14205; r=0.31). Inaccuracies were much more pronounced for the angular velocity. The roll angular velocity had the lowest replication error (RMSPE=12640). However, its correlation with the recorded velocity during the real flight was very weak (r=-0.02). Despite some inaccuracies in replicating other components of the acceleration and angular velocity vectors, the HTC-07 simulator seems valuable for investigating aviation incidents or accidents related to human factors.

PL

Wykorzystanie symulatorów lotu w badaniach incydentu lub wypadku lotniczego, którego przyczyną mógł być błąd ludzki, zostało uznane za ważną część strategii poprawy bezpieczeństwa lotów. Celem tego badania było odtworzenie rzeczywistego lotu samolotu MiG-29 w dynamicznym symulatorze lotu opartym na wirówce przeciążeniowej oraz ocena, czy symulator ten może dokładnie odtworzyć osiągi samolotu podczas lotu. Do odtworzenia w wirówce przeciążeniowej – symulatorze HTC-07 wybrano 60-sekundowe nagranie rzeczywistego lotu samolotu MiG-29, zarejestrowane przez pokładowy rejestrator danych lotu. W celu oceny, jak dokładnie symulator odtwarza osiągi samolotu porównano przyspieszenia liniowe i prędkości kątowe działające na pilota podczas rzeczywistego lotu z przyspieszeniami działającymi podczas replikacji tego lotu w symulatorze. Dopasowanie tych parametrów oceniono za pomocą średniokwadratowego błędu procentowego (RMSPE) oraz współczynnika korelacji (r). Największą dokładność replikacji osiągnęła składowa pionowa przyspieszenia liniowego (RMSPE = 2068; r = 0,98), podczas gdy najgorszy wynik miała składowa podłużna (RMSPE = 14205; r = 0,31). Niedokładności były znacznie bardziej widoczne w przypadku prędkości kątowej. Prędkość kątowa przechyłu miała najniższy błąd replikacji (RMSPE = 12640), jednak jej korelacja z zarejestrowaną prędkością podczas rzeczywistego lotu była bardzo słaba (r = -0,02). Pomimo niedokładności w odtwarzaniu pozostałych składowych wektorów przyspieszenia i prędkości kątowej, symulator HTC-07 wydaje się cennym narzędziem do badania incydentów lub wypadków lotniczych związanych z czynnikiem ludzkim.

9

Identification and evaluation of ergonomic inconsistencies in the manner of performing control activities by the glider pilot

Berlik Marcin

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2022

|

z. 159

39--51

EN

Purpose: The reason for this publication was the opinions of pilots, incident investigation reports indicating problems with the ergonomics of the glider cabin, as well as the author's own experience. Design/methodology/approach: The article attempts to assess the musculoskeletal load of a pilot. The research was carried out using the SWP method, with the help of which the load assessment was performed for selected positions adopted by the pilot in flight. The method allows the identification of the load on separate body segments. Findings: The publication briefly characterizes the method and factors affecting the level of musculoskeletal load. During the study, the positions for which the greatest musculoskeletal load occurs were identified. The effect of incompatibility on operator unreliability was also considered. Based on the results, corrective measures were proposed, the implementation of which could increase pilot comfort, as well as flight safety. Originality/value: The article identifies problems related to the ergonomics of the glider's cabin. A number of corrective measures have been proposed including non-invasive measures as well as minor interventions in the construction of the glider. The recipients of the publication can be pilots, operators and designers alike.

10

Threats to Aviation Safety Caused by Defects in Aircraft Airframe Systems

Balicki Włodzimierz, Głowacki Paweł, Loroch Leszek

Transactions on Aerospace Research

|

2022

|

Nr 1 (266)

18--34

EN

Alongside the increase in air traffic and number of aircraft, the number of reported aviation events has also been increasing. We processed the data included in the European Coordination Centre for Aviation Incident Reporting Systems (RCCAIRS), analyzing small and large aircraft reliability and the safety of their operations, covering events according to ICAO aviation occurrence categories. Airframe systems are the largest contributor to the total number of reported events which occurred in Polish registered aircraft in the years 2008-2020. A detailed study of airframe systems reliability was carried out in order to assess the real reason for the failures. Airframe systems faults were assigned to specific ATA chapters and then to each of their sections. The results of this analysis may support the decisions of supervisory authorities in the areas where security threats are most important. They can also help aircraft operators with identification of the airframe units which require special attention. Identification of significant parts due to the frequency of malfunctions of particular system components may support designers. In short, these results are valuable in terms of further developments in statistical tools facilitating New Product Introduction (NPI).

11

Theoretical and Methodological Approaches to the Information Base for an Airline’s Flight Safety System

Bitiņš Aleksandrs, Bogdane Ruta, Shestakov Vladimir, Stepanova Anastasija

Transactions on Aerospace Research

|

2022

|

Nr 1 (266)

75--83

EN

This article presents a model and an algorithm for identifying, collecting, processing, analyzing and using data on risks at an airline (deviations from the standards in the activities of various airline units and personnel) to minimize them and thereby to achieve an acceptable level of flight safety. A methodology is also presented for formulating the composition of flight safety indicators, based on an expert approach, for the units and personnel of the airline, making decisions in this field in various areas of its activities. The model is based on the quality and flight safety systems that form part of an integrated management system at one of Latvia’s airlines. The system makes it possible to analyze safety aspects on the basis of actual information drawn from various sources into the airline’s information base, where it is collected, classified, stored and analyzed.

12

Berlik Marcin, Ewertowski Tomasz

Journal of KONBiN

|

2021

|

Vol. 51, iss. 3

75--86

EN

The purpose of this publication is to discuss the issues related to the operator sleep deficiency, its effects and the resulting risk. The issue is discussed on the example of a pilot, as a position in which the probability of occurrence of the phenomenon is high, with consequences of its occurrence that can be very severe. Despite the fact, the authors try to present the issues in a universal way enabling reference to a wide spectrum of different types of operators. In the article, concepts such as risk and fatigue are characterized. Furthermore, short and long-term fatigue are discussed, as well as the impact of shift work on human health and reliability. The second part presents methods of fatigue monitoring useful in aviation. The summary emphasizes the need for a holistic approach to the issue of crew fatigue in the management and the need for actions before commencing with work.

PL

Celem publikacji jest omówienie zagadnień związanych z niedoborem snu operatora, jego skutków oraz wynikającego z nich ryzyka. Powyższe zagadnienie omawiane jest na przykładzie pilota jako stanowiska, na którym prawdopodobieństwo wystąpienia zjawiska jest wysokie, a konsekwencje jego wystąpienia mogą nieść za sobą bardzo dotkliwe skutki. Mimo to autorzy starali się przedstawić problematykę w sposób uniwersalny, umożliwiając odniesienie treści do szerokiego spektrum różnego rodzaju operatorów. W pierwszej części artykułu scharakteryzowane zostały takie pojęcia jak ryzyko i zmęczenie. Omówiono także rodzaje zmęczenia: krótkotrwałe i długotrwałe oraz wpływ pracy zmianowej na stan zdrowia i niezawodność człowieka. W drugiej części zaprezentowano metody monitorowania zmęczenia użyteczne w lotnictwie. W podsumowaniu podkreślono konieczność holistycznego podejścia do zagadnienia zmęczenia załóg w zarządzaniu oraz podejmowania działań jeszcze przed rozpoczęciem wykonywania pracy.

13

IT support for test flights

Cur Krzysztof, Ćwik Dariusz, Kowalski Mirosław

Journal of KONBiN

|

2021

|

Vol. 51, iss. 4

185--195

EN

The paper reviews the significance of conducting test flights and the statistical analysis of air events in their course. It was demonstrated that it is necessary to support the processes of analysing and evaluating the selection of the crew for tasks conducted using a specific aerial vehicle. The authors presented an IT system supporting superiors supervising test flights, simultaneously increasing the effectiveness of managing safety and preventive actions. The system's design was briefly described and its operation confirmed using selected examples. The results were graphically visualized, in a manner exhibiting high legibility and simplicity of the system's operation.

PL

W artykule przedstawiono znaczenie wykonywania lotów próbnych oraz analizę statystyczną zdarzeń lotniczych podczas ich realizacji. Wykazano, że niezbędne jest wsparcie procesów analizy i oceny doboru załogi do zadań wykonywanych na konkretnym statku powietrznym. Zaprezentowano opracowany system informatyczny wspierający przełożonych podczas prowadzenia nadzoru nad lotami próbnymi, zwiększając jednocześnie skuteczność zarządzania bezpieczeństwem i działaniami profilaktycznymi. W skrócie przybliżono budowę systemu, a jego działanie potwierdzono na wybranych przykładach. Wyniki zobrazowano graficznie, w sposób pokazujący dużą czytelność i prostotę działania systemu.

14

Analiza możliwości zastosowania kraty z tworzywa sztucznego do poprawy parametru nośności naturalnych nawierzchni lotniskowych

Kowalewska Agata, Włodarski Piotr, Pietruszewski Paweł

Journal of KONBiN

|

2021

|

Vol. 51, iss. 3

135--148

PL

W artykule przedstawiono innowacyjną, zweryfikowaną w warunkach terenowych, metodę poprawy nośności naturalnych nawierzchni lotniskowych, które stanowią jeden z elementów systemu bezpieczeństwa lotów. Są one zabezpieczeniem drogi startowej w przypadku wykołowania statku powietrznego poza jej nawierzchnię. Służą też do prowadzenia operacji startów i lądowań wojskowych statków powietrznych. Z tego powodu wymaga się od nich nośności na odpowiednim poziomie, zapewniającym bezpieczeństwo wykonywania operacji lotniczych. Porty lotnicze nie mogą pozwolić sobie na długotrwałe wyłączenie lotniska, zasadne jest więc poszukiwanie skutecznych i szybkich w realizacji rozwiązań poprawiających nośność naturalnych nawierzchni lotniskowych. Autorzy zaproponowali zastosowanie kraty lotniskowej wciskanej bezpośrednio w naturalną nawierzchnię lotniskową.

EN

The article presents an innovative method that was verified in the field. It is aimed to improve the load bearing capacity of airfield pavements, which are one of the elements of the flight safety system. Airfield pavements protect the runway in case when the aircraft is taxiing beyond the runway. Moreover, they are also used to perform starting and landing operations of military aircraft. Due to this, they need to have an adequate load bearing capacity that ensures the safety of performing aircraft flights. Airports cannot afford to be shut down for a long time; thus, it is essential to look for efficient and fast solutions that could improve the load bearing capacity of airfield pavements. The authors suggested to apply geogrid immersed in natural airfield pavement.

15

The process of storing aviation parts in the context of flight safety

Konieczka Robert, Wyderka Bartosz

Journal of KONBiN

|

2020

|

Vol. 50, iss. 2

29--42

EN

The article describes the general principles of storing aviation products as well as a classification of individual groups of stock range. Moreover, the general characteristics of storage processes are covered. The main factors that have an influence on the quality of stored products are discussed. The option to use an IT system for warehouse management is also mentioned. The main part of this manuscript analyzes the risk of storage processes. Based on this analysis, the cause-and-result relationships between product storage errors and authorization of a faulty product to use. Hence, the most probable storage errors and their sources are indicated. This enabled to determine the methods to improve flight safety due to reduction of errors in storage management.

PL

W artykule opisano ogólne zasady magazynowania wyrobów lotniczych oraz podział poszczególnych grup asortymentu magazynowego. Ponadto przedstawiono ogólną charakterystykę procesów magazynowych. Omówiono główne czynniki mające wpływ na jakość przechowywanych wyrobów. Wskazano również możliwość wykorzystania systemu informatycznego do zarządzania magazynem. W części głównej artykułu dokonano analizy ryzyka procesów magazynowania. Na tej podstawie wyszukano związki przyczynowo-skutkowe pomiędzy błędami w magazynowaniu wyrobów i faktem dopuszczenia do użytkowania wyrobu wadliwego. W ten sposób wskazano najbardziej prawdopodobne błędy w magazynowaniu oraz ich źródła. Na tej podstawie określono metody poprawy bezpieczeństwa lotów wynikające z redukcji błędów w gospodarce magazynowej.

16

Selected aspects of phonoscopic examinations of aircraft records. Part II.

Michalak Sławomir, Malanowicz Alicja, Prusik Tomasz, Paszek Sławomir, Rogala Krzysztof, Stępień Grzegorz, Chybowski Maciej

Journal of KONBiN

|

2020

|

Vol. 50, iss. 1

283--303

EN

The article presents crucial aspects related to examinations of records from cockpit voice recorders (CVR) and the possible effects of the application of digital correction of these type of records. It also presents the resulting limitations concerning phonoscopic recognition examinations of speakers and determining the content of their utterances. A method for the real reduction of the described limitations was suggested. Part II of the article describes research experiments conducted at Air Force Institute of Technology.

PL

W artykule omówiono istotne problemy związane z badaniami nagrań pochodzących z pokładowych rejestratorów rozmów, a także możliwe skutki stosowania cyfrowej korekcji tego typu nagrań. Przedstawiono także wynikające stąd ograniczenia fonoskopijnych badań identyfikacyjnych mówców oraz ustalania treści ich wypowiedzi. Zaproponowano sposób realnego zmniejszenia opisanych ograniczeń tych badań. Część II artykułu przedstawia opis eksperymentów badawczych przeprowadzonych w Instytucie Technicznym Wojsk Lotniczych.

17

Mathematical model of optimisation the selection of aviation personnel to perform flying drills

Jemielniak Mirosław

Journal of KONBiN

|

2020

|

Vol. 50, iss. 3

297--306

EN

The report presents the rules of a criterial optimisation of crew selection to execute a specific aviation drill. A typical approach to mathematical analysis has been adopted, describing the problem of verifying and evaluating the flying personnel to execute aviation drills on a particular type of aircraft. Fundamental input data and criteria for potential evaluation of the flight personnel selection for a crew performing a selected task on a given type of aircraft are developed and presented. It was necessary to single out and describe the boundary conditions of this flight crew selection system that determine the system’s effectiveness. The report concludes that it is essential to make use of complex systems of management and training completed in military aviation as well as civil.

PL

W sprawozdaniu przedstawiono zasady kryterialnej optymalizacji doboru personelu do wykonywania określonego ćwiczenia lotniczego. Przyjęto typowe podejście do analizy matematycznej, opisujące problem weryfikowania i oceniania personelu lotniczego pod kątem wykonywania ćwiczeń lotniczych na określonym typie statku powietrznego. Opracowano i przedstawiono podstawowe dane wejściowe oraz kryteria służące potencjalnej ocenie doboru personelu lotniczego do wykonania określonego zadania na danym typie statku powietrznego. Konieczne było wyodrębnienie i opisanie warunków brzegowych systemu doboru personelu lotniczego, które decydują o skuteczności systemu. W raporcie stwierdza się, że niezbędne jest wykorzystywanie złożonych systemów zarządzania i szkoleń odbywanych w lotnictwie wojskowym i cywilnym.

18

Selected aspects of shaping the competence of civil and military air transport crew using Crew Resource Management (CRM) training

Kułakowski G., Nowakowski H.

Zeszyty Naukowe. Transport / Politechnika Śląska

|

2019

|

z. 102

85--97

EN

In this article, the Crew Resource Management (CRM) is described as an important element of the flight safety system aimed at preparing and supplying the aircraft crews with the necessary knowledge and competencies in the area of personal and group performances and limitations (Human Factor – HF). It also presents the CRM training requirements for both flight and cabin personnel in commercial aviation, as well as selected issues regarding the training of the military aviation personnel in the field of human factors and CRM. This paper identifies the common CRM training areas in the field of civil and military, and also presents the fundamental differences and challenges faced by the military aviation in the area of CRM training, based on one of the five key factors of the “5M model” by James Reason influencing the aviation incidents – “Media” (Environment).

19

Comprehensive aviaton system of flying crew improving safety in the aircraft operation

Rodak Arkadiusz

Transactions on Aerospace Research

|

2019

|

Nr 1 (254)

1--16

EN

The article describes 10 known programmes of practical flight training in military aviation – specialization: Multi-Mission Tactical Jet Pilot, which is the highest level of military pilot training in all types of military and civil aviation – comparable only to the level of training and experience of the pilot-instructor of the Military Aviation School. The presented comparison was developed on the basis of literature research from the point of view of, among others, an aircraft operation engineer and a pilot-instructor.

PL

W artykule Kompleksowy system kształcenia personelu latającego podnoszący bezpieczeństwo w eksploatacji statków powietrznych opisano 10 systemów praktycznego szkolenia lotniczego występujących w świecie lotnictwa wojskowego – specjalność: Pilot Samolotu Odrzutowego – Wielozadaniowego (PSO-W) – jest to najwyższy poziom wyszkolenia pilota wojskowego ze wszystkich rodzajów lotnictwa wojskowego i cywilnego – porównywalny jedynie z poziomem wyszkolenia i doświadczenia pilota-instruktora Wojskowej Szkoły Lotniczej) na podstawie badań literaturowych z punktu widzenia m.in. inżyniera eksploatacji statków powietrznych i pilota-instruktora.

20

Ocena zasięgu cieplnego strug wylotowych z kominów przemysłowych w kontekście ograniczenia lotów w ich pobliżu

Łapka Piotr, Wasik Michał, Ziółkowski Dariusz

Przemysł Chemiczny

|

2019

|

T. 98, nr 5

757--760

PL

Przedstawiono analizę numeryczną rozkładów temperatury w strugach wylotowych z kominów przemysłowych. Obliczenia wykonano na przykładzie tłoczni gazu, na terenie której znajdują się trzy agregaty sprężające TUCO o mocy 25 MW każdy. Podobne instalacje są zlokalizowane na terenach wielu elektrowni i elektrociepłowni oraz zakładów przemysłowych, w tym chemicznych. W celu wykonania analizy opracowano trójwymiarowy model obliczeniowy, w którym odwzorowano geometrię tłoczni gazu oraz zasymulowano pracę zespołu agregatów latem i zimą. Wyniki obliczeń posłużyły do wyznaczenia zasięgu termicznego strug wylotowych z kominów przy różnych prędkościach wiatru. Uzyskane wyniki wskazują na zasadność wprowadzenia ograniczeń lotów w pobliżu analizowanego obiektu.

EN

Numerical simulation of temp. distributions in outlet streams from chimneys of turbines was carried out on the example of a gas compressor station in Ciechanów equipped with 3 turbo compressors with a capacity of 25 MW each. The 3-D numerical model was developed by using the com. software for computational fluid dynamics. The anal. were carried out for various weather conditions (winter, summer) and for different wind speeds (0, 5 and 10 m/s) measured at the height of the chimney outlet. The objects flying 100 and 200 m above the chimney outlet were exposed to contact with exhaust gases at 80 and 40°C, resp.