Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

The importance of the energy sector in building social well-being: challenges of sustainable development and the Polish perspective

Wolska Grażyna, Kizielewicz Joanna

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2025

|

z. 216

567--583

EN

Purpose: The main objective of the article is to demonstrate that the currently adopted path of economic development in the Polish energy sector is accelerating ecological crisis and failing to ensure the ecological and economic security essential for long-term sustainability. By highlighting the negative consequences of present-day energy policies, it emphasizes the need for a more holistic approach that incorporates economic, social, and environmental considerations. Design/methodology/approach: This article employs a triangulation of methods, including a critical literature review, hermeneutic analysis, logical-semantic analysis, and conceptualization of key terms, guided by the principle of Occam’s razor for clarity and precision. It examines the implications of Poland’s energy sector policies on ecological sustainability, economic security, and social well-being. The approach provides a multifaceted perspective on energy transition within the framework of sustainable development. Findings: A crucial focus has been placed on the energy sector, given its substantial contribution to CO2 emissions. The argument presented here is that only by integrating environmental objectives with economic and social goals could Poland - and indeed other nations - achieve relevant level of the sustainable development. The key point is that such integration requires rethinking current policy and energy strategies, prioritizing investments in low-carbon technologies, and strengthening public participation mechanisms to foster greater awareness and engagement. Research limitations/implications: The Polish energy sector operates within a unique socio-political and economic context, influenced by historical dependence on coal, current policy structures, and public sentiment. These factors may reduce the generalizability of research findings to other countries with different energy mixes and policy frameworks. While this research emphasizes the importance of public participation, it does not extensively analyze the perspectives of all stakeholder groups e.g., local communities, private sector, or non-governmental organizations. A broader range of viewpoints could further enrich the findings. Practical implications: The findings of this research could serve as a valuable resource for researchers and experts in sustainable development, energy policy, and environmental studies, as well as policymakers and local government representatives responsible for implementing environmental and energy strategies. Social implications: Additionally, non-governmental organizations, scientific research institutions who are engaged in the future of the energy sector should also find the results of the study valuable for the public debate and policy decisions. Originality/value: The study calls for policy changes, investments in low-carbon technologies, and greater public involvement to support sustainable energy transitions. These recommendations are tailored to Poland’s specific social and economic context, offering practical insights for improving sustainability.

2

Węgiel i gaz w transformacji energetycznej Polski i Niemiec

Szczerbowski Radosław

Wiadomości Elektrotechniczne

|

2025

|

R. 93, nr 1

30--36

PL

Ponad połowa energii elektrycznej wytworzonej w Niemczech w 2023 r. pochodziła z odnawialnych źródeł energii. Energia wiatrowa, z której w ubiegłym roku zostało wytworzone 31% energii elektrycznej zastąpiła węgiel jako najważniejsze źródło energii. Węgiel pozostał drugim najważniejszym źródłem wytwarzania energii elektrycznej, ale jego udział w energetyce spadł z prawie 33% w 2022 r. do ponad 25% w 2023 r. Z tego 16,8% to węgiel brunatny, a 8,6% węgiel kamienny, który w całości jest importowany. W Polsce w 2023 r. niewiele ponad 23% wyprodukowanej energii elektrycznej pochodziło ze źródeł odnawialnych. Za prawie 68% wyprodukowanej energii elektrycznej odpowiadały elektrownie opalane węglem kamiennym i brunatnym. Zwiększa się udział gazu w produkcji energii elektrycznej i w 2023 r. wyniósł on ponad 8,3%. Niemcy mają ambitny plan wycofania się z energetyki węglowej do 2038 r., chociaż coraz częściej mówi się o tym, aby proces ten znacznie przyspieszyć i zamknąć ostatnią elektrownię węglową już w 2030 r. Jednak ze względu na kryzys energetyczny, będący następstwem wojny na Ukrainie, proces ten może ulec znacznym zmianom. W 2024 r. Niemcy ogłosiły również duży program budowy elektrowni gazowych, dzięki któremu ma powstać 10 GW nowych mocy. Docelowo mają one w przyszłości pracować z wykorzystaniem zielonego wodoru. Bloki gazowe mają bilansować niemiecki system elektroenergetyczny, w którym szybko rosną moce zainstalowane w OZE, a z którego wyeliminowano już pracujące w podstawie elektrownie jądrowe. Polska zakłada odejście od węgla, ale nadal nie wskazano konkretnej daty wyłączenia ostatnich bloków węglowych. W przeciwieństwie do Niemiec zakłada się wybudowanie od 6 do 9 GW nowych mocy wytwórczych w elektrowniach jądrowych. Planuje się również rozbudowę bloków gazowych, ważną kwestią w tym temacie pozostaje planowany import gazu ziemnego. W artykule przedstawiono analizę stanu obecnego oraz plany transformacji energetycznej obu krajów.

EN

More than half of the electricity generated in Germany in 2023 came from renewable energy sources. Wind power, from which 31% of electricity was generated last year, replaced coal as the most important energy source. Coal still remained the second most important source of electricity generation, but its share in the power industry dropped from nearly 33% in 2022 to more than 25% in 2023. Of this, 16.8% is lignite and 8.6% is hard coal, all of which is imported. In Poland in 2023, slightly more than 23% of electricity produced came from renewable sources. Hard coal and lignite-fired power plants were responsible for almost 68% of the generated electricity. The share of gas in electricity generation is increasing, and in 2023 it was more than 8.3%. Germany has an ambitious plan to phase out coal power by 2038, although there is discussion of speeding up the process considerably and closing the last coal-fired power plant as early as 2030. However, due to the energy crisis in the aftermath of the war in Ukraine, this process may change significantly. Germany has also announced a major program to build gas-fired power plants in 2024, which is expected to create 10 GW of new capacity. In the future, they are to be operated using green hydrogen. The gas units will be designed to balance the German electricity system, where RES capacity is growing rapidly, and from which the nuclear power plants already in operation at the base have been eliminated. Poland assumes a move away from coal, but still no specific date has been indicated for the shutdown of the last coal units. In opposition to Germany, 6 to 9 GW of new nuclear generating capacity is assumed to be built. The development of gas units is also planned, an important issue in this topic remains the planned import of natural gas. The paper presents an analysis of the current state and plans for the energy transition of both countries.

3

Analysis of the Impact of Cross-Border Energy Trade on the Energy Security of European Countries

Balahurovska Inna

Management Systems in Production Engineering

|

2025

|

nr 3 (33)

371--379

EN

The study is devoted to analyzing the impact of cross-border energy trade on the energy security of European countries and the management of energy flows at the international level. The main goal is to assess changes in the energy market structure and analyze management models for coordinating cross-border energy flows, mainly using the example of ENTSO-E. In the context of an unstable geopolitical environment, the problem of finding optimal mechanisms for ensuring energy security through international coordination of energy trade arises. It is precisely the lack of coordination of cross-border energy flows and the risks of supply disruptions that require systematic scientific analysis. To achieve this goal, the study employed system analysis, comparative and content analysis of regulatory documents, and economic-statistical analysis of the dynamics of cross-border energy trade. The main results indicate that cross-border trade plays a critical role in ensuring the region’s energy sustainability, and the integration of the Ukrainian energy system into ENTSO-E contributes to the stability of the energy supply and the expansion of its role in the European energy market. At the same time, international mechanisms for managing energy flows, particularly the market and balancing mechanisms of ENTSO-E, ensure effective coordination between countries and increase energy security. The study visualizes the elements of the energy flow management process using the case of ENTSO-E, which allows us to clearly demonstrate the mechanisms for coordinating cross-border energy trade. It is concluded that further research in this area should focus on improving models for managing cross-border energy flows, providing financial support for integrating RES, and analyzing the impact of digital technologies on optimizing energy management.

4

Analysis of the importance of LNG supply for balancing the demand for natural gas: the case of Poland

Ruszel Mariusz, Szurlej Adam, Włodek Tomasz, Zamasz Krzysztof

Gospodarka Surowcami Mineralnymi

|

2025

|

Vol. 41, iss. 2

31--54

EN

In the past two decades, the significance of LNG trade within the framework of international natural gas exchange has grown dynamically. In 2020, for the first time in history, the share of LNG exceeded 50% of global natural gas trade. The issue addressed in this article-namely, the role of liquefied natural gas (LNG) in balancing natural gas demand-holds critical importance for energy security, particularly in the current context of the war in Ukraine. The research analysis presented in the article, from a subjective (actor-oriented) perspective, pertains to the state, while the objective (issue-oriented) dimension concerns natural gas, with particular emphasis on LNG. The study employs factor analysis as well as comparative analysis. The following conclusions have been formulated. First, the ongoing war in Ukraine has emerged as a principal driver of increased global LNG demand and has significantly reshaped the architecture of gas supply contracts. Natural gas is gaining importance in Poland. Second, the rapidly evolving conditions in global energy markets have resulted in a shift in global LNG export leadership, with the United States now assuming the dominant position. Third, the diversification of natural gas supplies to Poland has been made possible by the development of a robust energy infrastructure. Notably, since 2022, the importance of the LNG terminal in Świnoujście has increased markedly, and it is now regarded as one of the most strategically significant components of the country’s energy infrastructure.

PL

W ostatnich dwudziestu latach obserwuje się dynamiczny wzrost znaczenia handlu LNG w ramach międzynarodowego obrotu gazem ziemnym. W 2020 r. po raz pierwszy w historii udział przypadający na LNG przekroczył ponad 50% globalnego handlu gazem. Podjęta w artykule problematyka analizy znaczenia dostaw gazu skroplonego do bilansowania zapotrzebowania na gaz ziemny ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego, szczególnie obecnie w kontekście wojny w Ukrainie. Analiza badawcza przedstawiona w artykule w ujęciu podmiotowym odnosi się do państwa, zaś w kategorii przedmiotowej do gazu ziemnego, a w szczególności LNG. Wykorzystana została metoda analizy czynnikowej, a także analiza porównawcza. Sformułowane zostały następujące wnioski. Po pierwsze, trwająca wojna w Ukrainie stała się głównym czynnikiem wpływającym na wzrost zapotrzebowania gazu skroplonego oraz wpłynęła na zmianę architektury kontraktów gazowych. Gaz ziemny zyskuje na znaczeniu w Polsce. Po drugie, dynamicznie zmieniająca się sytuacja na światowych rynkach energetycznych doprowadziła do zmiany na pozycji lidera eksportu LNG w skali globalnej, którym stały się USA. Po trzecie, proces dywersyfikacji dostaw gazu ziemnego do Polski jest możliwy dzięki rozbudowanej infrastrukturze energetycznej. Obserwuje się, że po 2022 roku znaczenie terminala LNG w Świnoujściu wzrosło i stanowi on dzisiaj jeden z najbardziej strategicznych obiektów infrastruktury energetycznej w państwie.

5

Energy and climate policy as a determinant of fuel poverty in Poland

Nagaj Rafał, Gajdzik Bożena

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2024

|

z. 198

327--347

EN

Purpose: The aim of the study is to assess the importance of climate and energy policy instruments in fuel poverty reduction policy in Poland. Design/methodology/approach: The paper applies the method of regression analysis to assess the impact of climate and energy policy factors on fuel poverty in Poland. For this purpose, a literature review was carried out on the factors influencing fuel poverty and the development of climate and energy policy, particularly decarbonisation in the European Union, in order to identify potential determinants of fuel poverty. An empirical analysis was carried out of electricity and gas price developments and decomposition analysis of these prices in Poland in the studied period, and it was assessed using regression analysis which factors, among the instruments of energy and climate policies, determine fuel poverty in Poland. Findings: The main finding is that climate and energy policies influence fuel poverty in Poland, especially share of renewable energy sources in energy mix and expenditures on environment protection. It was also found that macroeconomic policy instruments, which determine the level of income per capita and thus disposable income, have a statistically significant impact on fuel poverty in Poland. In addition, it was found that such instruments as taxes and social transfers are worth using for this purpose. Research limitations/implications: It is recommended to deepen long-term research on the impact of these policies on fuel poverty. For the time being, the lack of long-term data limits the possibility for long-term analysis. Practical implications: Unfortunately, there is a lack of detailed data on income decomposition in decile groups, which limits the possibility to accurately estimate the long-term level of fuel poverty in Poland. Social implications: The regulation of fuel poverty would make it possible to constantly monitor the phenomenon and to apply instruments that would precisely limit this social phenomenon. Originality/value: The paper provides information on the impact of climate and energy policy on fuel poverty in Poland. So far there have only been analyses of the scale of the phenomenon, not of the factors. It is addressed to fuel poverty practitioners and policy makers in the field of social and energy policy.

6

Stan obecny i przyszłość ciepłownictwa w Polsce

Szczerbowski Radosław

Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN

|

2024

|

nr 112

53--61

PL

W Polsce funkcjonuje prawie 400 przedsiębiorstw ciepłowniczych, wśród których są zarówno nowoczesne elektrociepłownie, jak i lokalne ciepłownie od wielu lat niemodernizowane. Polska posiada jedną z najbardziej rozwiniętych sieci ciepłowniczych w Europie, a ciepłownictwo ma wielki potencjał rozwojowy i z pewnością odegra ważną rolę w transformacji energetycznej. Wszystkie te scentralizowane systemy ciepłownicze obsługują prawie 16 mln odbiorców ciepła. Niemniej jednak ciepłownictwo w Polsce znajduje się w bardzo trudnej sytuacji. Rosnące i niestabilne ceny paliw w ostatnich latach sprawiają, że wiele przedsiębiorstw ciepłowniczych boryka się z trudnościami, na to nakładają się coraz wyższe koszty uprawnień do emisji CO2. Wszystko to sprawia, że znaczna część przedsiębiorstw jest na skraju bankructwa. Ciepło to dobro podstawowe i trudno sobie wyobrazić upadek zakładów ciepłowniczych i związany z tym brak dostaw ciepła do odbiorców. Przedsiębiorstwa ciepłownicze stoją przed poważnymi wyzwaniami związanymi z restrukturyzacją sektora ciepłowniczego. Konieczność dekarbonizacji ciepłownictwa wynika także z potrzeby dostosowania infrastruktury do wymogów środowiskowych Unii Europejskiej. Europejskie ramy regulacyjne odnoszące się do sektora energetycznego, w tym także do systemów ciepłowniczych, zawarte zostały w wielu dokumentach, między innymi w Pakiecie Fit for 55 oraz w dyrektywie RED III, która dotyczy odnawialnych źródeł energii. Dostosowanie systemów ciepłowniczych do wymogów regulacji unijnych będzie wymagać zmian w infrastrukturze wytwórczej, sieciach ciepłowniczych oraz inwestycji w zakresie modernizacji instalacji odbiorczych. Konieczne jest zatem opracowanie spójnej i kompleksowej strategii modernizacji ciepłownictwa, tak aby systemy ciepłownicze mogły w przyszłości w sposób bezpieczny dostarczać ciepło do odbiorców i jednocześnie stać się efektywne energetycznie. W rozdziale przedstawiono aktualny stan ciepłownictwa w Polsce, podstawowe regulacje prawne, które mają wpływ na konieczność zmian w ciepłownictwie. Przedstawiono także rozwiązania, które kraje europejskie wykorzystują w swoich systemach ciepłowniczych, jako przykład możliwych do implementacji w polskich systemach ciepłowniczych.

EN

There are almost 400 district heating companies in Poland, including both modern combined heat and power plants and local heating plants that have not been modernized for many years. Poland has one of the most developed district heating networks in Europe, and district heating has great development potential and will certainly play an important role in the energy transition. All of these centralized district heating systems serve nearly 15 million heat consumers. Rising and unstable fuel prices in recent years have left many district heating companies in difficulties, compounded by the ever-increasing cost of CO2 emission allowances. All this means that a significant number of companies are on the verge of bankruptcy. Heat is a basic good, and it is hard to imagine the collapse of district heating companies and the resulting lack of heat supply to consumers. District heating companies face serious challenges in restructuring the heating sector. The necessity to decarbonize district heating is also driven by the need to bring the infrastructure in line with European Union environmental requirements. The European regulatory framework relating to the energy sector, including district heating systems, is contained in a number of documents, including the “Fit for 55” Package and the RED II Directive, which deals with renewable energy sources. Adapting district heating systems to the requirements of EU regulations will require changes in generation infrastructure, district heating networks and investments in upgrading consumer installations. It is therefore necessary to develop a coherent and comprehensive strategy for the modernization of district heating, so that district heating systems can safely supply heat to consumers in the future and at the same time become energy efficient. The chapter presents the current state of district heating in Poland, the basic legal regulations that affect the need for changes in district heating. It also presents solutions that European countries use in their district heating systems, as an example of possible implementation in Polish district heating systems.

7

Rola klastrów energii w kształtowaniu samowystarczalności energetycznej i bezpieczeństwa na poziomie lokalnym w Polsce

Bałamut Anna, Gryz Jarosław, Ruszel Mariusz, Szurlej Adam

Rynek Energii

|

2024

|

Nr 4

3--11

PL

Celem artykułu jest przedstawienie roli klastrów energii w kształtowaniu samowystarczalności energetycznej na poziomie lokalnym w Polsce. W pierwszej części artykułu zdefiniowano pojęcie klastra energetycznego, podkreślając ujęcie behawioralne (brak wiedzy i działania elit politycznych, brak edukacji społecznej). W części drugiej wskazano, że w Polsce występuje niskie społeczne zrozumienie problematyki lokalnych klastrów energetycznych, które wynikać może z braku edukacji wyjaśniającej znaczenie tego typu rozwiązań dla sposobów zapewniania energii w każdej wymagającej tego sytuacji. Cześć trzecia dotyczy analizy, czy klaster energii może być właściwą odpowiedzią na sytuacje kryzysowe w aspekcie lokalnym. W ramach niniejszej publikacji przeprowadzono badania ankietowe wśród przedstawicieli świata nauki, jak i samorządów.

EN

The purpose of the article is to present the role of energy clusters in shaping energy self-sufﬁciency at the local level in Poland. The ﬁrst part of the article deﬁnes the concept of energy cluster, emphasizing the behavioral approach (lack of knowledge and actions of political elites, lack of public education). In the second part, it was pointed out that there is a low public understanding of the issue of local energy clusters in Poland, which may be due to a lack of education explaining the importance of this type of solution for ways to provide energy in any situation that requires it. The third part deals with an analysis of whether the energy cluster can be appropriate response to local emergencies. Within the framework of this publication, surveys were conducted among academics as well as local governments.

8

The energy security of Finland after joining NATO

Olkuski Tadeusz, Zubień Patrycja

Polityka Energetyczna

|

2024

|

T. 27, z. 1

49--66

EN

The aim of the article is to present Finland’s energy situation after Russia’s aggression against Ukraine and the related fact of this country’s accession to NATO structures. This situation is taking place for the first time in history and the analysis of this phenomenon is an important element of energy policy planning for other countries. The article shows how decisions that affect the country’s energy security can be made quickly and effectively. Finland, due to its geographical location and historical circumstances, was closely economically linked with the Soviet Union and then with Russia. However, this situation changed dramatically after Russia’s invasion of Ukraine. This has resulted in a change in the thinking of politicians re sponsible for security, including energy security. Finland is gradually increasing the share of RES in its energy mix due to the lack of energy reso urces and also to achieve climate neutrality. Nuclear energy, one of the most important domestic sources of electricity production, is also being developed. In 2021, it accounted for 33% of the total generation of electricity, and Finland’s two nuclear power plants have a combined installed capacity of 4.39 GW. Domestic production and imports from “safe” sources are the basis of Finland’s energy security, especially after the suspension of electricity and gas supplies from Russia in May 2022. Currently, electricity is mainly imported from Sweden and gas is imported by pipeline from Estonia and via three small LNG terminals. According to the Finnish govern ment’s plans, Finland is expected to become an electricity exporter by 2030 due to increasing nuclear and renewable electricity production. It is also planned to use heat pumps and waste heat in heating to a greater extent.

PL

Celem artykułu jest pokazanie sytuacji energetycznej Finlandii po agresji Rosji na Ukrainę oraz zwią zanym z tym faktem wstąpieniem tego kraju do struktur NATO. Sytuacja taka ma miejsce po raz pierwszy w historii i analiza tego zjawiska jest ważnym elementem planowania polityki energetycznej dla innych państw. W artykule pokazano, jak można szybko i skutecznie podejmować decyzje mające wpływ na bez pieczeństwo energetyczne kraju. Finlandia ze względu na swoje położenie geograficzne oraz uwarunkowania historyczne do niedawna była ściśle powiązana gospodarczo ze Związkiem Radzieckim, a następnie z Rosją. Sytuacja ta zmieniła się jednak diametralnie po napaści Rosji na Ukrainę. Spowodowało to zmianę myślenia polityków odpowie dzialnych za bezpieczeństwo, w tym bezpieczeństwo energetyczne. Ze względu na brak zasobów surowców energetycznych oraz w celu dążenia do osiągnięcia neutralno ści klimatycznej, Finlandia sukcesywnie zwiększa udział OZE w swoim miksie energetycznym. Rozwijana jest również energetyka jądrowa stanowiąca jedno z najważniejszych źródeł produkcji energii elektrycznej w tym kraju. W 2021 roku miała 33% udział w całkowitej produkcji energii elektrycznej, a dwie fińskie elektrownie jądrowe mają łączną moc zainstalowaną wynoszącą 4,39 GW. Własna produkcja oraz import z bezpiecznych kierunków to podstawa bezpieczeństwa energetycznego Finlandii, zwłaszcza po wstrzyma niu dostaw energii elektrycznej i gazu z Rosji w maju 2022 roku. Obecnie energia elektryczna importowana jest głównie ze Szwecji, a gaz gazociągiem z Estonii oraz przez trzy małe terminale LNG. Zgodnie z plana mi rządu fińskiego od 2030 roku Finlandia ma się stać eksporterem energii elektrycznej dzięki zwiększaniu produkcji energii elektrycznej z elektrowni jądrowych oraz ze źródeł odnawialnych. Planowane jest też wykorzystywanie w większym zakresie pomp ciepła oraz ciepła odpadowego w ogrzewnictwie.

9

Clustering analysis of energy consumption data in EU regions and other countries of the war ld

Alugo Idris, Wojdan Konrad

Journal of Power Technologies

|

2024

|

Vol. 104, nr 3

209--226

EN

This study aims to analyze energy consumption patterns across selected nations from Africa, America, Asia/Middle East, and Europe, with a focus on the types of energy sources used. Covering 46 countries, the research spans the years 2000 to 2018 and examines the distribution and changes in energy consumption by source and type. The regions studied include diverse countries such as Austria, Sweden, Czechia, and Croatia in Europe; Algeria, Egypt, and South Africa in Africa; China, India, and Saudi Arabia in Asia/Middle East; and Brazil, Canada, and the United States in the Americas, with Australia and New Zealand representing Oceania. Utilizing data from the BP Statistical Review of World Energy and the SHIFT Data Portal, along with key indicators maintained by Our World in Data, the study employs methods such as descriptive statistics, cluster analysis using k-means, and time-series clustering with dynamic time warping (DTW). The analysis highlights regional similarities and variances in energy use, providing new insights into the complex relationship between energy consumption patterns and factors such as economic growth, national policies, and geopolitical contexts. This research addresses a significant gap in the existing literature by offering a detailed comparative analysis of how different nations manage and consume energy. It contributes to the broader discourse on sustainable energy policies and economic development in the face of global energy challenges.

10

Polityka energetyczna Niemiec i Francji w kontekście energii, ochrony środowiska i niezależności od dostaw surowców

Dawid Leszek, Stręk Żanna, Mika Monika, Ala-Karvia Urszula

Gaz, Woda i Technika Sanitarna

|

2024

|

Nr 3

20--27

PL

W związku z nałożonymi obecnie embargo na wiele towarów i usług z Rosji bezpieczeństwo energetyczne krajów importujących rosyjski gaz, ropę i węgiel jest zagrożone. Dlatego wiele państw członkowskich rozważa zmianę swojej polityki energetycznej, jednak zastanawiające jest, czy jest to możliwe w najbliższej perspektywie. W artykule podjęto próbę zarysowania polityki energetycznej wybranych państw członkowskich UE oraz zaproponowano, w jaki sposób mogą one uniezależnić się od dostaw rosyjskich surowców energetycznych. W opracowaniu jako przykłady w kontekście przyjętych kryteriów wykorzystano Niemcy i Francję. Opierano się na analizie aktów prawnych, rozporządzeń, dokumentów, publikacji rządowych, literatury przedmiotu i źródeł internetowych. W badaniu wykorzystano jakościową i ilościową technikę analizy dokumentów oraz analizę opisową. Między innymi wykazano, że obecnie dążenie do neutralności węglowej nie powinno być jedynym kryterium polityki energetycznej. Polityka energetyczna państwa powinna zapewniać gospodarce narodowej stały dostęp do stosunkowo niedrogich i stale dostępnych źródeł energii, co umożliwi jej rozwój i efektywne funkcjonowanie. Jednocześnie polityka energetyczna powinna optymalizować ślad węglowy i bezpieczeństwo energetyczne (niezależność).

EN

Due to embargoes currently imposed on many goods and services from Russia, the energy security of countries importing Russian gas, oil and coal has been at risk. Therefore, many EU member states are considering a change of their energy policy, but whether this is possible in the short term is thought-provoking. This paper attempts to outline the energy policy of selected EU member states and propose how they can become independent from the supplies of Russian energy commodities. The study uses Germany and France as examples in the context of the adopted criteria. It was based on an analysis of legal acts, regulations, documents, government publications, reference literature and Internet sources. The study made use of the quality technique for the analysis of documents and descriptive analysis. Among other findings, it was demonstrated that, at present, aiming at carbon neutrality should not be the sole criterion for the energy policy. A national energy policy should ensure that the national economy has regular access to relatively inexpensive and permanently available energy sources, which will allow it to develop and operate efficiently. At the same time, the energy policy should optimize the carbon footprint and energy security (independence).

11

Shaping sustainable energy in a circular economy. Case study of EU and Western Bloc countries 2013-2020

Dziekański Paweł, Popławski Łukasz, Sułek Arkadiusz, Mínguez Vera Antonio

Economics and Environment

|

2024

|

No. 2

art. no. 808

EN

The countries must take steps to modernize the energy economy. This is important for countries whose primary energy source structure is based on coal consumption. Energy is a key factor in meeting human needs, including economic activity. The aim of the study is to present and assess the spatial differentiation of energy policies under circular economy conditions at the level of EU countries (including former Eastern Bloc countries). To achieve the objective, a literature analysis, synthetic measures, and statistical analysis were used. Empirical data was collected in spatial terms for EU countries in 2013 and 2020. Research confirms that there is a positive change in the energy policy aspect in EU countries in 2020 compared to 2013. The group with the highest measure of synthetic energy policy included Finland, Sweden, and Austria, while the weakest were Luxembourg and the Eastern Bloc countries of Bulgaria and Poland. The former EU countries are mostly in a better position in terms of energy policy than the Eastern Bloc countries.

PL

Kraje muszą podjąć kroki w celu modernizacji gospodarki energetycznej. Jest to ważne dla krajów, których struktura głównych źródeł energii opiera się na zużyciu węgla. Energia jest kluczowym czynnikiem zaspokajania potrzeb człowieka, w tym działalności gospodarczej. Celem opracowania jest przedstawienie i ocena przestrzennego zróżnicowania polityk energetycznych w warunkach gospodarki o obiegu zamkniętym na poziomie krajów Unii Europejskiej (w tym krajów byłego bloku wschodniego). Do realizacji celu wykorzystano analizę literatury, miary syntetyczne oraz analizę statystyczną. Zebrano dane empiryczne w ujęciu przestrzennym dla krajów UE w latach 2013 i 2020. Badania potwierdzają pozytywną zmianę w aspekcie polityki energetycznej w krajach UE w 2020 roku w porównaniu do 2013 roku. W grupie o najwyższym poziomie syntetycznej polityki energetycznej znalazły się Finlandia, Szwecja i Austria, podczas gdy najsłabsze były Luksemburg oraz kraje bloku wschodniego - Bułgaria i Polska. Kraje byłej UE są w większości w lepszej sytuacji pod względem polityki energetycznej niż kraje bloku wschodniego.

12

Wpływ polityki energetycznej Unii Europejskiej na sektor energetyczny w Polsce (cz. 1.)

Bugajski Wojciech

Budownictwo i Prawo

|

2024

|

R. 27, nr 2

32--34

PL

Celem artykułu jest przedstawienie aktualnych idei, założeń oraz zamierzeń Komisji Europejskiej w odniesieniu do sektora energetycznego w Polsce. W publikacji zastosowana została metoda desk research, obejmująca analizę danych pochodzących ze źródeł publicznych (literatura branżowa oraz internet-webresearch). W pracy przeprowadzono analizę wybranych, proponowanych przez Komisję Europejską, założeń usprawnienia działań w obszarze transformacji segmentu energetycznego w Unii Europejskiej. Artykuł ten jest wstępem do analiz własnych autora. Rozwinięcie tez i poruszanych wątków nastąpi w kolejnych publikacjach.

EN

The purpose of the article is to present the current ideas, assumptions and intentions of the European Commission with regard to the energy sector in Poland. The publication uses a deskresearch method, involving analysis of data from public sources (industry literature and internet-webresearch). The paper analyzes selected, proposed by the European Commission, assumptions for streamlining activities in the area of transformation of the energy segment in the European Union. This article is an introduction to the author’s own analysis. Development of the theses and raised themes will follow in subsequent publications.

13

Wpływ polityki energetycznej Unii Europejskiej na sektor energetyczny w Polsce (cz. 2.)

Bugajski Wojciech

Budownictwo i Prawo

|

2024

|

R. 27, nr 3

23--26

PL

Celem artykułu jest przedstawienie aktualnych wybranych wymagań Komisji Europejskiej w zakresie poprawy efektywności sektora energetycznego w Polsce. W artykule zastosowana została metoda desk research, obejmująca analizę danych pochodzących ze źródeł publicznych (literatura branżowa oraz internet-webresearch). W pracy przeprowadzono analizę wybranych, proponowanych przez Komisję Europejską, założeń usprawnienia działań w obszarze transformacji segmentu energetycznego w Unii Europejskiej. Artykuł ten jest rozwinięciem publikacji Wpływ polityki energetycznej Unii Europejskiej na sektor energetyczny w Polsce (cz. 1.), która ukazała się w kwartalniku „Budownictwo i Prawo” Nr 2/2024.

EN

The aim of the article is to present the current selected requirements of the European Commission in terms of improving the efficiency of the energy sector in the energy sector in Poland. The article uses the desk research method, which includes the analysis of data from public sources (industry literature and internet-webresearch). This article analyzes selected assumptions proposed by the European Commission to improve activities in the area of transformation of the energy segment in the European Union. This article is an introduction to the author’s own analyses. Development of theses and the topics discussed will be published in subsequent publications.

14

Challenges facing the Polish energy sector in 2024 and upcoming years

Tokarski Stanisław, Tajduś Antoni

Archives of Mining Sciences

|

2024

|

Vol. 69, no. 1

127--139

EN

The paper discusses a variety of serious challenges facing the Polish energy sector until 2040. These challenging tasks largely result from intensive works in the European Union on the finalisation of measures implementing a zero-carbon economy, as well as social (Covid-19), political and military events, both global and regional (war in Ukraine). After analysing the present condition of the energy sector, the authors proposed a modification of Poland’s energy policy, pointing out that the transformation of the national electricity system towards zero-carbon energy requires, on the one hand, speeding up investments in renewable sources, but on the other hand, insuring this process by own controllable generation sources. The paper also defines the conditions that should be met to achieve the highest possible share of non-carbon energy in the national energy mix by 2040.

15

Renewable energy sources in the EU – current state of usage and import dependency

Stefaniak Łukasz, Małyszko Małgorzata, Jaskóła Wiktoria

Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej

|

2023

|

Nr 87

19--34

EN

European Union countries consumed in 2020 more energy than they produced themselves. Only its part was obtained from renewable sources (14.4%). Because of this, the Community focuses its activities largely on energy, where it is produced and the level of its consumption. To this purpose, through tools such as EU directives, it obliges Member States to reduce the energy they consume, as well as to increase the share of renewable sources in energy production. The paper analyses the energy and climate targets for the European Union, particularly those for renewables and energy efficiency, for the oncoming years. In addition, the consumption and production of energy from renewable sources of each country was summarized. Only Sweden and Latvia have been shown to consume more than 50% of their energy from renewable sources. On the other hand, about 58% of the EU’s consumed renewable energy in 2020 comes from biofuels and renewable waste. The countries’ dependence on energy imports is also apparent, but that from renewable sources usually does not account for a large share. It has also been shown that sixteen of the twenty-seven countries import more than 50% of their energy needs.

PL

Abstrakt Kraje Unii Europejskiej w 2020 r. zużyły więcej energii niż same wyprodukowały. Natomiast tylko jej część pochodziła ze źródeł odnawialnych (14.4%). W związku z tym Wspólnota swoje działania w dużej mierze koncentruje na energii, miejscach jej wytwarzania i ilości zużycia. W tym celu za pośrednictwem narzędzi, jakimi są m.in. dyrektywy UE zobowiązuje kraje do redukcji zużywanej energii, a także do wzrostu udziału źródeł odnawialnych w jej produkcji. W artykule przeanalizowano cele energetyczno-klimatyczne, w szczególności dotyczące OZE i efektywności energetycznej dla krajów Unii Europejskiej na najbliższe lata. Ponadto zestawiono zużycie oraz produkcję energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych poszczególnych krajów. Wykazano, że jedynie Szwecja i Łotwa konsumują więcej niż 50% energii pochodzącej z OZE. Natomiast około 58% skonsumowanej w 2020 r. energii odnawialnej w EU pochodzi z biopaliw i odpadów odnawialnych. Widoczne jest także uzależnienie krajów wchodzących w skład UE od importu energii, lecz ta pochodząca ze źródeł odnawialnych zwykle nie stanowi dużego udziału w energii importowanej. Wykazano również, że 16 z 27 krajów EU importuje ponad 50% swojego zapotrzebowania na energię.

16

Niemiecka polityka energetyczna w kontekście odejścia od węgla

Szczerbowski Radosław

Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN

|

2023

|

nr 111

153--165

PL

Europejski Zielony Ład to jedna z najbardziej kompleksowych strategii Unii Europejskiej w zakresie ochrony środowiska oraz przeciwdziałaniu zmianom klimatycznym. Projekt Europejskiego Zielonego Ładu przyjęty został przez Unię w 2019 roku. Europa do 2050 roku planuje zostać pierwszym kontynentem neutralnym dla klimatu. Zielony Ład jest w swoim założeniu odpowiedzią UE na największy globalny kryzys naszych czasów, jakim są zmiany klimatyczne. Celem jest gospodarka niskoemisyjna, co oznacza fundamentalne zmiany nie tylko w sektorze energetyki, lecz we wszystkich obszarach życia gospodarczego na przestrzeni najbliższych trzydziestu lat. Problem rosnących cen energii elektrycznej dotknął większość krajów Unii Europejskiej. Ma to również ścisły związek z rosnącymi cenami uprawnień do emisji CO2 w systemie ETS. Unijny system handlu emisjami, w swojej idei ma służyć finansowaniu walki ze zmianami klimatycznymi oraz zmniejszeniu emisji gazów cieplarnianych. Podstawą handlu emisjami jest limit emisji gazów cieplarnianych, który z czasem jest obniżany. Ma to sprawić, aby paliwa kopalne były coraz mniej opłacalnym źródłem energii. Ceny uprawnień do emisji najbardziej dotykają gospodarek, w których koszty transformacji energetycznej są najwyższe. Brak przemyślanego podejścia do transformacji energetycznej może spowodować, że koszty energii w najbliższym czasie mogą jeszcze mocniej obciążać portfele obywateli. W referacie przedstawiono porównanie polskiego i niemieckiego sektora energetycznego i możliwy wpływ handlu emisjami na rozwój sektora energetycznego.

EN

The European Green Deal is one of the European Union’s most comprehensive strategies for protecting the environment and tackling climate change. The draft European Green Deal, was adopted by the Union in 2019. Europe plans to become the first climate-neutral continent by 2050. The Green Deal is, at its core, the Union’s response to the biggest global crisis of our time - climate change. The goal is a low-carbon economy, which means fundamental changes not only in the energy sector, but in all areas of economic life over the next thirty years. The problem of rising electricity prices has affected most countries in the European Union. It is also closely related to the rising prices of CO2 emission allowances in the ETS. The EU ETS, in its conception, is intended to finance the fight against climate change and reduce greenhouse gas emissions. The basis of emissions trading is a cap on greenhouse gas emissions, which is lowered over time. This is intended to make fossil fuels an increasingly cost-effective source of energy. Emission allowance prices affect the economies with the highest energy transitioncosts the most. The lack of a thoughtful approach to the energy transition may cause energy costs to weigh even more heavily on citizens’ wallets in the near future. The paper presents a comparison of the Polish and German energy sectors and the possible impact of emissions trading on the development of the energy sector.

17

Perspektywy rozwoju wysokosprawnej kogeneracji w Polsce w świetle pakietu regulacji Fit for 55

Surma Tomasz, Leśniak Artur

Rynek Energii

|

2023

|

Nr 3

31--39

EN

Development prospects for high-efficiency cogeneration in Poland in a scope of the EU regulations fit for 55

18

Portugal’s energy security in the context of moving away from fossil fuels

Olkuski Tadeusz

Polityka Energetyczna

|

2023

|

T. 26, z. 3

65--80

EN

Portugal is a country on the Iberian Peninsula with a population of just over 10 million people. The country has no reserves of energy resources such as oil, natural gas, or coal and is therefore dependent on their imports. Nevertheless, it has no problems ensuring energy security. It imports oil from countries such as Brazil, Nigeria, Saudi Arabia and Angola, and gas from Algeria, Nigeria, the United States of America and Qatar. All imports of crude oil and most imports of petroleum products pass through the two main ports of Sines and Leixões, while gas is imported via the Sines LNG terminal and two cross-border gas pipelines at Campo Maior and Valença do Minho. Coal imports are no longer a problem following the closure of the last coal-fired power plant in 2021. As recently as 2019, fossil fuels accounted for as much as 76% of Portugal’s total primary energy supply, with oil accounting for 43%, but the majority of this demand was consumed by road transport (51%), followed by oil-based industries (16%) and household heating (5%). Now, however, the situation is changing. Hydropower and rapidly developing wind and solar energy account for a large share of electricity generation. By 2030, Portugal plans to commission between 600 and 900 MW of new solar capacity annually. Energy security in Portugal is the responsibility of the government and the relevant ministries. As in many other European countries, there is a clear drive towards decarbonization and measures are being taken to ensure that this process takes place as soon as possible, as is explicitly stated in Portuguese government documents. The analysis presented in this article shows that Portugal, despite lacking significant energy resources, can guarantee its energy security at a high level.

PL

Portugalia jest krajem położonym na Półwyspie Iberyjskim o liczbie mieszkańców nieznacznie przekraczającej 10 milionów. Nie posiada zasobów surowców energetycznych takich jak: ropa naftowa, gaz ziemny, czy też węgiel i dlatego całkowicie jest uzależniona od ich importu. Niemniej jednak kraj ten nie ma problemów z zapewnieniem bezpieczeństwa energetycznego. Ropę naftową sprowadza z takich krajów jak: Brazylia, Nigeria, Arabia Saudyjska czy Angola, a gaz z Algierii, Nigerii, Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej oraz z Kataru. Cały import ropy naftowej i większość importu produktów naftowych przechodzi przez dwa główne porty: Sines i Leixões, natomiast gaz sprowadzany jest przez terminal LNG Sines oraz dwa transgraniczne gazociągi Campo Maior i Valença do Minho. Import węgla przestał być problemem po zamknięciu w 2021 roku ostatniej elektrowni węglowej. Jeszcze w 2019 r. paliwa kopalne stanowiły aż 76% całkowitej podaży energii pierwotnej w Portugalii, w tym na ropę naftową przypadało 43%, ale większość tego zapotrzebowania zużywał transport drogowy (51%), następnie przemysł oparty na ropie (16%) i ogrzewanie budynków (5%). Teraz jednak sytuacja się zmienia. Duży udział w produkcji energii elektrycznej stanowi energetyka wodna oraz coraz szybciej rozwijana energetyka wiatrowa i słoneczna. Do 2030 roku Portugalia planuje oddawanie rocznie do eksploatacji od 600 do 900 MW nowych mocy w energetyce słonecznej. Za bezpieczeństwo energetyczne w Portugalii odpowiada rząd za pośrednictwem odpowiednich ministerstw. Tak jak i w wielu innych krajach europejskich widać wyraźnie, co zresztą jest zapisane wprost w portugalskich dokumentach rządowych, dążenie do dekarbonizacji i podejmowanie takich działań, aby ta dekarbonizacja nastąpiła jak najszybciej. Z przedstawionych w artykule analiz wynika, że Portugalia, pomimo braku znaczących zasobów surowców energetycznych, jest w stanie zagwarantować sobie bezpieczeństwo energetyczne na wysokim poziomie.

19

Zmiana, czy lekka korekta zielonego kursu?

Sikorski Szymon

Nowa Energia

|

2023

|

nr 3

14--17

PL

Polityka energetyczna Unii Europejskiej jest obecnie przedmiotem wielu analiz, wskazujących, że tak silne uzależnienie od dostaw surowców z Rosji oraz półproduktów z Chin było błędne. Działanie takie wydaje się być zgodne z trzecim elementem teorii „czarnego łabędzia” - zwanym "retrospektywną przewidywalnością" [Nassim Taleb „The Black Swan”, 2007] - czyli działaniem, w którym wielu podkreśla: a nie mówiłem? Jednak bardziej zasadnym wydaje się zastosowanie teorii autorstwa Michele Wucker [The Gray Rhino: How to Recognize and Act on the Obvious Dangers We Ignore, 2016]. Według niej „szary nosorożec” - to wysoce prawdopodobne, wpływowe oraz co najważniejsze zaniedbane zagrożenie. Elementem spajającym obie te teorie z sytuacją w Europie staje się fakt systematycznej utraty przewagi technologicznej UE nad resztą świata.

20

Aktualizacja Planu Energetycznego Polski 2040 w świetle dokumentów strategicznych Unii Europejskiej: kierunki, wyzwania i perspektywy

Mrozowski Maciej

Nowa Energia

|

2023

|

nr 5/6

20--24

PL

W obliczu globalnego kryzysu klimatycznego i zobowiązań międzynarodowych związanych z redukcją emisji gazów cieplarnianych, polityka energetyczna stała się jednym z kluczowych obszarów, w których państwa członkowskie Unii Europejskiej muszą podjąć zdecydowane działania. Polska, jako aktywny uczestnik unijnej wspólnoty, nie tylko wpływa na politykę energetyczną regionu, lecz także musi dostosować swoje cele energetyczne do wymagań Wspólnoty Europejskiej.