Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 24

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
EN
The paper presents the modelling measurement results of the load-displacement relation for scaffold stands and bracings. In the case of stands, there are two sections of curves, i.e. a straight-line and curvilinear section, and in the case of bracings, two straight line sections as well as one curvilinear section are distinguished. As a result of analyses, it is concluded that the sections which can be approximated by means of linear functions should be distinguished in graphs, if possible. On the one hand, this results from the evaluation methods of scaffold components. Nevertheless, the determination of elastic-linear scope of components’ operation is useful in engineering practice during computer calculations. Moreover, the method of determining an intersection point between functions, approximating tests results, along with analysis of the impact of polynomial degree, approximating the research results, on the time and effectiveness of the process of approximating functions selection, are all demonstrated in this article. The proposed method can prove useful in all science fields where curves obtained from any research (laboratory test, in situ test, numerical analysis) require approximation or replacement with a simpler description.
PL
Przedstawiono problematykę ryzyka wystąpienia niekorzystnych warunków środowiskowych, na które mogą być narażeni ludzie pracujący na rusztowaniach. Określono zależność pomiędzy temperaturą powietrza i prędkością wiatru na rusztowaniach i pomierzoną na stacjach meteorologicznych. Uzyskane rezultaty mogą być wykorzystane do prognozowania temperatury powietrza na rusztowaniach, tylko na podstawie danych ze stacji meteorologicznych.
EN
The paper presents issue of risk of unfavorable conditions to which scaffolding employees may be exposed to. The relationship between environmental factors – temperature and wind velocity – measured at meteorological stations and scaffoldings was assessed. The results will be used to forecast air temperature at scaffoldings, basing only on the data from the meteorological stations.
3
EN
This paper presents an analysis of natural vibrations of typical façade scaffolding. Three Finite Element Method models with different levels of accuracy of the real structure of the scaffolding representation were used. Modal analysis was carried out for each of these models. The obtained frequencies and mode shapes were compared with the results from the measurements performed on the full-scale scaffolding. The authors of the paper point out the difficulties arise while modelling such structures, and suggest ways to improve the accuracy of scaffolding computational models.
PL
Rusztowania budowlane to konstrukcje tymczasowe wykorzystywane w trakcie wznoszenia obiektów budowlanych, a także podczas prac wykończeniowych. Z uwagi na ich tymczasowy charakter, są one często traktowane w sposób pobieżny. Tymczasem są to konstrukcje złożone, zaś ich niezbyt dokładne modelowanie przyczynia się do istotnych błędów w analizie statycznej i dynamicznej, mogących skutkować potencjalnym stanem awaryjnym konstrukcji rusztowania. W poniższej pracy przedstawiono analizę komputerową i badania in-situ przykładowego rusztowania fasadowego. W ramach obliczeń przeprowadzono analizy modalne trzech wariantów modelu rusztowania, w wyniku których otrzymano częstości i postaci drgań własnych. Podobne wyniki uzyskane zostały w badaniach in-situ przeprowadzonych na rzeczywistej konstrukcji rusztowania. Wyniki z obu źródeł zostały porównane i na ich podstawie dokonano próby identyfikacji częstości i postaci drgań.
PL
W odniesieniu do ponad 50 rusztowań w całej Polsce wykonano między innymi takie badania jak inwentaryzacja rusztowań, pomiary geodezyjne, pomiary sił w stojakach i pomiary dynamicznego modułu sprężystości podłoża. Wyniki pomiarów pokazują, że w znacznej części rusztowań podłoże nie jest dobrze przygotowane, czego efektem może być nierównomierne osiadanie. Drugim stwierdzonym problemem są znaczne imperfekcje geometryczne, sięgające 20 cm. Zarówno nierównomierne osiadania rusztowania, jak i odchylenia od idealnej geometrii mają negatywny wpływ na wytężenie konstrukcji. W pracy analiza tych zjawisk z pokazaniem negatywnych skutków dla rusztowania została wykonana na 5 przykładowych rusztowaniach.
EN
In Poland the following research for over 50 scaffoldings were made: scaffoldings stocktaking, geodetic measurements, measurements of normal forces in stands and dynamic substrate elastic modulus. The research results show that substrates of many scaffoldings are not properly prepared and it causes uneven settlement of scaffoldings. The second identified problem is the big geometric imperfection which reach 20 cm. Both uneven settlement and imperfections have negative influence on construction effort. In the paper the analyses of these phenomena and their negative effects are shown for 5 exemplary scaffoldings.
EN
This paper concerns an approach to model the ledger-stand joints of modular scaffolds. Based on the analysis of the working range of the ledger (represented by a linear relationship between load and displacement), two models of the ledger-stand joint are analysed: first – with flexibility joints and second – with rigid joints and with a transition part of lower stiffness. Parameters are selected based on displacement measurements and numerical analyses of joints, then they are verified. On the basis of performed research, it can be stated that both methods of joint modelling recommended in this paper, can be applied in engineering practices.
PL
Jednym z typów rusztowań budowlanych jest rusztowanie modułowe. Rusztowania tego typu cechują się tym, że są składane z pojedynczych elementów, takich jak podstawki, rygle, stojaki, stężenia i pomosty. Dodatkowo rusztowania te są tak zaprojektowane, aby można było z nich montować konstrukcje przestrzenne o dowolnym kształcie. Pozwala to na budowę rusztowań wokół obiektów o skomplikowanym kształcie, np. obiektów zabytkowych, w obiektach przemysłowych. Obecnie rozwój rusztowań modułowych opiera się na wprowadzaniu aluminium jako materiału do budowy elementów konstrukcji rusztowania. Dzięki zastosowaniu aluminium rusztowanie jest lżejsze niż w przypadku typowych rusztowań stalowych. Jednak z drugiej strony powoduje to problemy technologiczne, polegające na przykład na łączeniu różnych rodzajów materiałów a później na modelowaniu tych połączeń. W przypadku rusztowań aluminiowych należy również zbadać czy można w modelu numerycznym korzystać z materiału liniowo-sprężystego, w jakim zakresie obciążenia i oczywiście tak, jak w każdym rusztowaniu, określić podatność węzłów.
EN
Copernicus Programme managed by the European Commission and implemented in partnership with i.a. the European Space Agency (ESA) provides free access to satellite data from Sentinel mission including Sentinel-2 high resolution optical satellite data. The aim of the research was to recognize opportunities of water detection on Sentinel-2 imagery. Satellite data was analyzed before and after atmospheric correction. A number of tests were carried out using indices selected from the literature. Based on the gained experience, a new index for water detection has been proposed, Sentinel Water Mask (SWM), specially adapted for Sentinel-2 images. Its construction is based on the highest difference between spectral values of water surface and other land cover forms. SWM provides quick and effective detection of water which is especially important in flood assessment for crisis management. Research was performed on unprocessed images of Sentinel-2 Level-1C and images after atmospheric correction (Level-2A). Water was detected with the use of threshold values determined by the visual interpretation method. The accuracy of the obtained water masks was assessed on the basis of validation points. The performed analysis allowed to indicate indices, which enable estimation of areas covered by water on Sentinel-2 images with high classification accuracy, this is: AWEInsh (Automated Water Extraction Index), MNDWI (Modified Normalized Difference Water Index), NDWIMcFeeters (Normalized Difference Water Index). Their application allowed for achievement of overall accuracy of water detection oscillating around 95% and high Kappa coefficient. The usage of the proposed SWM index leads to slightly better results (more than 96%). The sensitivity to the selection of threshold values of analyzed indices was assessed and then the optimal threshold ranges were determined. The optimal threshold value for NDWIMcFeeters should be included in the value range (0.1, 0.2), for MNDWI (0.2, 0.3) and for SWM (1.4, 1.6). The unambiguous threshold range for AWEInsh index was impossible to indicate due to the large range of values.
7
Content available Rusztowania budowlane – przepisy a praktyka
PL
W artykule opisano problematykę związaną z rusztowaniami budowlanymi. Ze względu na traktowanie rusztowań jako konstrukcje podrzędne o małym znaczeniu często dochodzi do zaniedbań w jakości ich wykonania. Akty prawne, dotyczące rusztowań, nie zawsze są jednoznaczne, co rodzi wiele problemów. Pozornie niewielkie zmiany w schemacie statycznym, wynikające z konieczności dostosowania rusztowania do nieregularnych kształtów obiektu, mogą znacząco zmniejszyć nośność konstrukcji rusztowania. Każdy z obiektów budowlanych wymaga indywidualnego podejścia zarówno projektantów rusztowań jak i montażystów. Ponieważ rusztowania wykorzystywane jako tymczasowe zadaszenia i przekrycia umożliwiające przeprowadzenie prac wykończeniowych w czasie zimy nie są ujęte w katalogach każdorazowo konieczne jest opracowanie oddzielnej dokumentacji. Rusztowania są ustawiane w bezpośrednim sąsiedztwie istniejących lub wznoszonych obiektów i wymagają uwzględnienia infrastruktury wokół nich. Konieczne jest również prześledzenie procesu technologicznego w celu wyeliminowania możliwych kolizji rusztowania z innymi pracami wykonywanymi w obrębie obiektu.
EN
The paper deals with the practice versus scaffolding regulations. Due to a short period of scaffolding use, the quality of its performance is neglected. Legal acts of the scaffolding, are not always clear, which causes many problems. Minor changes to the static scheme, resulting from the need to adapt the scaffolding to irregular shapes of the object, can significantly reduce the load capacity of the scaffolding structure. Individual approach and direct cooperation are necessary of both fitters and designers during the assembly stage. Since the scaffolding used as temporary roofing for performing finishing work during the winter are not included in the catalogues and each time it is necessary to develop a separate document. Scaffolding is set directly at existing or constructed facilities and require to take all the infrastructure around it into account. It is also necessary to trace the technological process of work in order to eliminate possible overlapping of mutually exclusive processes.
PL
Realizacja obiektów drogowych często wymaga wykorzystania konstrukcji wsporczej umożliwiającej wykonanie danego przęsła wiaduktu lub mostu. Funkcję konstrukcji wsporczej w większości przypadków pełnią rusztowania. W artykule zostaną opisane typowe rozwiązania techniczne stosowane w procesie realizacji. Zostanie również omówiona problematyka związana z projektowaniem rusztowań. Nietypowe, wielkogabarytowe obiekty drogowe wymagają szczegółowego podejścia do problemu ich wznoszenia. Poza umożliwieniem wykonania danej części obiektu konieczne jest zapewnienie bezpieczeństwa pracownikom. Nie zawsze mamy możliwość bezpośredniego ustawienia konstrukcji wsporczej na podłożu lub podłoże nie ma odpowiedniej nośności. Konieczne jest wtedy zastosowanie nietypowego, wykraczającego poza katalogi producentów, rozwiązania z wykorzystaniem istniejącej konstrukcji danego obiektu (podłużnice mostu). Remonty obiektów drogowych i ich konserwacje również wymuszają zastosowanie rusztowań o nietypowym kształcie i schemacie statycznym.
EN
The article describes typical technical solutions applied in the building process of road structures. It also discusses issues related to scaffolding design since untypical road structures with large dimensions require a detailed approach to the problem of scaffolding erection.
Logistyka
|
2015
|
nr 4
5469--5476, CD 2
PL
W artykule opisane zostały zagadnienia związane z komunikacją na rusztowaniach budowlanych. Omówione kwestie dotyczyły zarówno transportu pionowego materiałów jak i obszarów, w których możliwe jest przemieszczanie się ludzi zapewniając im dostęp do stref roboczych. Przedstawione zostały dostępne rozwiązania techniczne usprawniające prace związane z użytkowaniem rusztowań z omówieniem głównych korzyści wynikających z zastosowania danego rozwiązania a także ich ograniczenia. Przedstawiono też przykłady realizacji konstrukcji rusztowań budowlanych zmontowanych i użytkowanych przy budowlach o skomplikowanym kształcie. Opisane przykłady pokazują jak dużą część opracowania mogą stanowić części rusztowań odpowiedzialne tylko za komunikację oraz jak skomplikowane mogą one przybierać formy. W opracowaniu zwrócono także uwagę na błędy popełniane przy projektowaniu tego typu konstrukcji.
EN
Problems of vertical transportation on building scaffoldings have been presented in the paper. The described issues deal with the vertical transportation of materials, as well as the relocation of the workers in order to provide them access to working zones. There have been shown available technical solutions enhancing the works which are related to scaffoldings with the description of main advantages and limitations coming from usage of the given solution. Additionally there have been shown instances of scaffolding structures built and used near the complex geometry buildings. The described examples show how large and complex in labor can be the scaffolding transportation areas. In the research the focus has also been set on the errors made when designing these types of temporary structures.
PL
Omówiono problematykę związaną z zagadnieniem rusztowań budowlanych. Zwrócono uwagę na konieczność wykonywania projektów technicznych rusztowań o skomplikowanej geometrii. Przedstawiono także zakres analiz numerycznych i badań laboratoryjnych wykorzystywanych w procesie certyfikacji.
EN
The paper presents issues dealing with building scaffoldings. The focus has been set on the need and obligation for providing the technical specification of complex geometry scaffoldings. The range of numerical analyses and laboratory tests used during the certification process has been shown, as well.
EN
This article describes three cases of scaffolding use as a structure for carrying out a renovation work at the Cathedral in Lublin. In order to achieve optimum access to the object, one used modular scaffolding. This type of scaffold is able to expand in any direction. In addition to the typical use, the scaffold was used as temporary roofing which allowed conducting the work during the winter. Monuments require a detailed approach to the problem of scaffolding. Despite the short period of use we should pay particular attention to the possibility of anchoring scaffoldings. Performing static calculation allows minimizing the number of anchors and used elements.
PL
W artykule zostały opisane trzy przypadki wykorzystania rusztowania jako konstrukcji umożliwiającej przeprowadzenie prac renowacyjnych. Obiektem, który wymagał zastosowania tego typu konstrukcji była Archikatedra Św. Jana Chrzciciela i Św. Jana Ewangelisty w Lublinie. W trakcie realizacji napotkano na szereg problemów związanych geometrią obiektu. W celu uzyskania optymalnego dostępu do obiektu zastosowano rusztowania modułowe umożliwiające rozbudowę rusztowania w dowolnym kierunku. Oprócz typowego wykorzystania rusztowania do prac w obrębie elewacji, rusztowanie zostało wykorzystane jako tymczasowe zadaszenie tarasu. Tego typu wykorzystanie rusztowania umożliwiło przeprowadzenie prac wykończeniowych okładzin tarasu w czasie zimy. Obiekty zabytkowe podlegające renowacji wymagają szczegółowego podejścia do problemu wykonania rusztowania. Pomimo krótkiego okresu użytkowania należy szczególnie zwracać uwagę na możliwości kotwienia rusztowania jak również jego posadowienia. Przeprowadzenie obliczeń statycznych umożliwia zminimalizowanie liczby kotwień oraz użytych elementów.
EN
A few examples of scaffoldings designed, built and used in recent years in Poland have been presented here in this paper. There have been described facilities of various forms, which are surrounded by scaffoldings. This makes the design and assembly processes demand large labour input. The main focus has been set to the problems in the operation of scaffoldings used during the renovation of historic monuments. The scaffoldings used at such buildings are usually of complex and alternating geometry. In extreme cases, it is impossible to anchor the scaffolding due to the mechanical sensitivity of building facades. Other problem often affecting the operation of scaffoldings near such buildings is large inclination of roof surfaces, at which the scaffoldings are based on.
PL
W przedstawionym opracowaniu przedstawiono kilka przykładów konstrukcji rusztowań budowlanych zaprojektowanych, zmontowanych oraz użytkowanych w ostatnich latach. Opisane zostały obiekty, przy których rusztowania przyjmowały zupełnie różne formy a zagadnienia z nimi związane przysparzają wielu problemów na etapie projektowania oraz etapie montażu. Główną uwagę zwrócono na zagadnienia związane z użytkowaniem rusztowań podczas prac renowacyjnych obiektów zabytkowych. Rusztowania na takich obiektach charakteryzują się bardzo skomplikowaną i zmienną geometrią. Dodatkowo bardzo często mamy do czynienia z utrudnieniami takimi, jak brak możliwości zastosowania łączników kotwiących w liczny przewidywanej dla „typowych” schematów konstrukcji a w skrajnych przypadkach ze względu na dużą wrażliwość na oddziaływania mechaniczne, powierzchni, przy których zmontowane jest rusztowanie, braku możliwości kotwienia. Innym często występującym utrudnieniem w tego typu obiektach jest duże pochylenie połaci dachowych, na których oparte jest rusztowanie.
PL
Referat jest poświęcony zagadnieniom prawnym i technicznym wykonywania pochylni dla osób niepełnosprawnych z rusztowań budowlanych. Elementy systemowe rusztowań pozwalają na zmontowanie konstrukcji, która będzie pełniła rolę pochylni i spełni wymagania warunków technicznych. Od strony prawnej najważniejszy jest fakt, że budowa pochylni wymaga zgłoszenia. W tym zakresie największe problemy może stwarzać pozyskanie praw do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dużym wyzwaniem jest także wykonanie analiz wytrzymałościowych konstrukcji z uwzględnieniem wpływów dynamicznych, spowodowanych ruchem wózka. W tym zakresie w pracy zaprezentowano model numeryczny pochylni, analizę statyczną, analizę modalną oraz wyniki symulacji przejazdu osoby niepełnosprawnej na wózku. Otrzymane wyniki obliczeń komputerowych wykazały, że budowa pochylni wymaga dość dokładnych analiz numerycznych. Dlatego najlepszym rozwiązaniem byłoby, aby firmy które sprzedają rusztowania, przygotowały odpowiednią dokumentację techniczną produktów jakimi są pochylnie dla osób niepełnosprawnych.
EN
The paper is devoted to the problems of legal and technical making the ramp for disabled persons with scaffolds. Scaffolding system components allow you to assemble a structure that serve as the ramp and fulfil the requirements of technical conditions. From a legal point the most important is the fact that the ramp construction needs a building application. In this regard, the greatest problems is obtaining the rights to use the property for construction purposes. A big challenge is to also perform stress analysis, taking into account of dynamic impacts caused by the movement of the trolley. In this regard, the paper presents a numerical model of the ramp, static analysis, modal analysis and results of prediction of a disabled person ride on the trolley. The results of computer calculations have shown that the construction of the ramp requires the exact numerical analysis. Therefore, the best option would be in order to scaffolding companies will prepare relevant technical documentation of products which are ramps for the disabled.
14
Content available remote Możliwości wykonania projektów technicznych nietypowych deskowań
PL
W artykule przedstawiono problematykę dotyczącą opracowywania i modelowania nietypowych konstrukcji deskowań. W przypadku nietypowych kształtów i dużej wysokości obiektów oprócz standardowych rozwiązań systemowych deskowań konieczne jest wykorzystanie dodatkowej konstrukcji wsporczej z elementów systemowych, a w bardziej skomplikowanych sytuacjach np. w postaci rusztowań. Ze względu na skomplikowaną budowę poszczególnych elementów systemów deskowań ich projektowanie wymaga indywidualnego podejścia i pewnych uproszczeń modelu numerycznego.
EN
The paper deals with problems of modeling non-typical formwork. In the case of unusual shapes and considerable height in addition to systemic solution is necessary to use an additional supporting structures made of scaffolds. Due to the complicated shape of formwork elements, design require an individual approach and some simplification.
PL
Przedstawiono problematykę związaną z wykorzystaniem rusztowań do prac remontowych i wznoszenia skomplikowanych konstrukcji budowlanych. Omówione rusztowania są konstrukcjami znacznie różniącymi się od standardowych rozwiązań występujących w katalogach producentów rusztowań. Mają one skomplikowaną geometrię i nietypowy sposób zakotwienia.
EN
The paper deals with scaffoldings used during repairs and erections of unusual building structures. Presented scaffolding structures significantly differ from typical solutions listed in the manufacturers catalogs. Such scaffoldings have very complex geometry and there are some difficulties related with anchoring.
16
Content available Analiza nośności stalowych pomostów rusztowań
PL
W opracowaniu przedstawiono metody modelowania numerycznego oraz komputerową analizę statyczną stalowych pomostów umieszczanych na rusztowaniach. Głównym problemem poruszonym w opracowaniu jest pokazanie sposobu tworzenia modeli pojedynczej płyty pomostowej oraz określenie przydatności poszczególnych modeli w różnych sytuacjach projektowych. Dodatkowo dokonano porównania wyników otrzymanych z analizy liniowej oraz z analizy uwzględniającej nieliniowość materiałową.
EN
The methods for numerical modelling and static computer analysis of steel decks fixed on scaffoldings are presented in this study. The main problem raised in the study is the presentation of the method of creating models of a single deck and determination of the suitability of every model for various project situations. Additionally, the comparison of the results obtained from a linear analysis and analysis with material nonlinearity is conducted.
PL
W pracy przedstawiono sposób przygotowania oraz przeprowadzenia badań laboratoryjnych służących do analizy wpływu uszkodzeń eksploatacyjnych głównego elementu konstrukcyjnego ram nośnych systemu fasadowego rusztowań. Obecność w zasadzie nieunikniona defektów powoduje zmniejszenie wytrzymałości w stosunku do wytrzymałości teoretycznej. Analiza numeryczna poprzedzona własnymi badaniami laboratoryjnymi pozwala dokładnie opisać zachowanie elementu.
EN
The preparation and execution of laboratory tests for analysis of influence of operational damage in the main structural member of facade scaffolding bearing frame on the frame capacity are presented in this paper. Virtually unavoidable presence of defects demands reduction of the material strength in comparison to the theoretical one. Numerical analysis has been preceded by author’s own laboratory tests which allow to description in detail the behavior of scaffolding member.
18
Content available remote Specjalne rusztowania budowlane do prac renowacyjnych obiektów zabytkowych
EN
There are several solutions to problems often encountered by designers and assemblers of scaffoldings used in renovations of historic buildings presented in this paper. The scaffoldings around such buildings have usually got a very complex and variable geometry. In addition, we very often deal with difficulties such as lack of anchorage to the building structure or large slope of roofs on which the scaffold is located. One of the ways to ensure the safety of the workers is to check the structure capacity by performing static analysis. The short procedure for such calculations is given for the last of the presented scaffolds.
19
Content available remote Analiza numeryczna konstrukcji rusztowania modułowego o nietypowym kształcie
PL
W pracy przedstawiono analizę numeryczną konstrukcji rusztowania o skomplikowanym kształcie, które zostało wykonane z systemu modułowego ROTAX firmy Altrad Mostostal. W odniesieniu do tego rusztowania przeanalizowano dwanaście przypadków obliczeniowych, na podstawie których zbadano wpływ stosowanych połączeń i imperfekcji na stateczność konstrukcji oraz rozkład naprężeń w elementach konstrukcji. Z przedstawionych badań wynika, że zalecenia normowe, narzucające uwzględnianie imperfekcji i wykonywanie obliczeń według teorii II rzędu nie są uzasadnione dla wszystkich konstrukcji rusztowań. Z drugiej strony stosowanie w modelu numerycznym połączeń podatnych, także zalecane przez normy, przybliżają wyniki do rzeczywistych a naprężenia, otrzymane w ten sposób, są większe niż w przypadku połączeń przegubowych.
EN
The paper deals with a numerical analysis of a scaffold structure of complex form. The structure was erected with the ROTAX modular system of Altrad Mostostal. Twelve cases were analyzed and on the basis of their results the research on the effect of the applied joints and imperfections on the buckling and the distribution of stresses in the structure elements was carried out. It can be concluded that the standard recommendations for including imperfections and the second order theory in the calculations are unfounded for all scaffolds. Some other standard recommendation for the application of flexible joints in numerical models result in better approximation of the expected real results. The stresses for such models are bigger than those obtained for the model with articulated joints.
PL
W opracowaniu przedstawiono metody modelowania numerycznego oraz komputerową analizę statyczną stalowych pomostów umieszczanych na rusztowaniach. Głównym problemem poruszonym w opracowaniu jest określenie nośności płyt pomostowych pod wpływem szczególnych przypadków obcią- żeń, oraz analiza uzyskanych wyników i osobliwości numerycznych, występujących w analizie liniowej.
EN
Methods of the numerical modeling and the computer static analysis of scaffolding steel boards are presented in the paper. The main issue raised in the study is to determine the carrying capacity of scaffolding boards under the influence of special load cases, and analysis of results and the numerical singularity occurring in the linear analysis.
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.