Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

The influence of average pavement temperature on road traffic fatalities in the United States

Gorzelańczyk Piotr, Molintas Dominique Trual

Journal of KONBiN

|

2026

|

Vol. 56, iss.1

157--180

EN

This study examines the influence of average pavement temperature as a key weather-related variable on road traffic fatalities in the United States over the period 1992–2023. Using monthly data on fatalities, death rates per 100 million vehicle miles, vehicle miles travelled, and average pavement temperature, statistical analyses were conducted to quantify seasonal and temperature-related effects. Over the 32-year period, the average monthly fatalities were 3,566, with a mean death rate of 1.46 per 100 million vehicle miles. Winter months (December–February) exhibited lower temperatures (mean −1.6 °C) and lower travel volumes (mean 231 billion vehicle miles), but a higher average death rate of 1.46, while summer months (June–August) had higher temperatures (mean 21.3 °C) and higher travel volumes (mean 276 billion vehicle miles) with a slightly lower average death rate of 1.44, despite higher total fatalities. Correlation analysis indicates a moderate negative relationship (r ≈ −0.46) between temperature and death rate, suggesting that colder conditions are associated with higher fatality risk per mile travelled. Seasonal analysis confirms pronounced peaks in fatalities during winter and early spring months. These findings highlight the role of temperature as an isolated weather-related factor, rather than weather conditions in general. The study does not incorporate other meteorological variables such as precipitation, snowfall, or visibility, which may also significantly affect road safety outcomes.

PL

W niniejszym badaniu przeanalizowano wpływ średniej temperatury powierzchni, jako kluczowej zmiennej pogodowej, na liczbę ofiar śmiertelnych wypadków drogowych w Stanach Zjednoczonych w latach 1992–2023. Wykorzystując miesięczne dane dotyczące ofiar śmiertelnych, wskaźników śmiertelności na 100 milionów mil przejechanych przez pojazdy, liczby mil przejechanych przez pojazdy oraz średniej temperatury powierzchni, przeprowadzono analizy statystyczne w celu ilościowego określenia wpływu pór roku i temperatury. W ciągu 32 lat średnia miesięczna liczba ofiar śmiertelnych wyniosła 3566, a średni wskaźnik śmiertelności – 1,46 na 100 milionów mil przejechanych przez pojazdy. W miesiącach zimowych (grudzień–luty) odnotowano niższe temperatury (średnio −1,6°C) i mniejsze natężenie ruchu (średnio 231 mld mil przejechanych przez pojazdy), ale wyższy średni wskaźnik śmiertelności wynoszący 1,46, natomiast w miesiącach letnich (czerwiec–sierpień) odnotowano wyższe temperatury (średnio 21,3 °C) i większym natężeniem ruchu (średnio 276 mld mil przejechanych przez pojazdy), przy nieco niższym średnim wskaźniku śmiertelności wynoszącym 1,44, pomimo większej łącznej liczby ofiar śmiertelnych. Analiza korelacji wskazuje na umiarkowaną ujemną zależność (r ≈ −0,32) między temperaturą a wskaźnikiem śmiertelności, co sugeruje, że chłodniejsze warunki wiążą się z wyższym ryzykiem śmiertelności na przejechaną milę. Analiza sezonowa potwierdza wyraźne szczyty liczby ofiar śmiertelnych w miesiącach zimowych i wczesną wiosną. Wyniki te podkreślają kluczową rolę niekorzystnych warunków pogodowych w bezpieczeństwie ruchu drogowego i przemawiają za uwzględnieniem czynników ryzyka związanych z temperaturą w strategiach zapobiegania wypadkom drogowym.

2

Monitoring environmental parameters in poultry houses using IoT

Rawdhan Saif A., Abdelhamid Mahmoud A., Fulaieh Mohammed S., Abdullatif Zeyad A., El Helew Walid K., Shaaban Fatma M.

Agricultural Engineering

|

2026

|

Vol. 30, No. 1

79--90

EN

High gas levels in poultry houses, namely carbon dioxide (CO2) and ammonia (NH3), can cause stress, impair respiration in the birds, reduce egg production, and increase their disease susceptibility. Therefore, this study presents an IoT-based monitoring system built on an Arduino ESP32 microcontroller and integrated with DHT22, MQ-135, and MQ-137 sensors for measuring key environmental parameters in poultry houses. The system monitors temperature, humidity, NH3, and CO2 in both closed and open laying hen housing systems. Environmental data were stored in the cloud to enable remote, real-time monitoring and subsequent analysis. The results showed that closed housing systems are more suitable for regulating temperature and humidity while keeping gas levels within permissible limits inside poultry farms, thus leading to improved egg production. The proposed IoT-based monitoring system offers a practical tool for improving poultry management and reducing losses associated with poor air quality, ultimately helping farmers enhance production efficiency.

PL

Wysokie stężenia gazów w kurnikach, w szczególności CO2 i NH3, może powodować u ptaków stres, zaburzenia oddychania, obniżenie produkcji jaj oraz zwiększoną podatność na choroby. W badaniu przedstawiono system monitorowania kluczowych parametrów środowiskowych w obiektach drobiarskich bazujący na technologii Internetu Rzeczy (IoT). System składa się z mikrokontrolera Arduino ESP32 oraz czujników DHT22, MQ-135 i MQ-137. Umożliwia on monitorowanie temperatury, wilgotności, stężenia amoniaku (NH3) oraz dwutlenku węgla (CO2) zarówno w zamkniętych, jak i otwartych systemach utrzymania kur niosek. Dane środowiskowe były gromadzone w chmurze, co pozwalało na zdalny monitoring kurnika w czasie rzeczywistym oraz dalszą analizę danych. Uzyskane wyniki wykazały, że systemy zamknięte są bardziej efektywne w regulacji temperatury i wilgotności przy jednoczesnym utrzymaniu stężeń gazów w dopuszczalnych granicach, co przekłada się na poprawę produkcji jaj. Zaproponowany system monitorowania wykorzystujący IoT stanowi praktyczne narzędzie wspomagające zarządzanie produkcją drobiarską oraz ograniczające straty wynikające z nieodpowiedniej jakości powietrza, przyczyniając się do zwiększenia efektywności produkcji.

3

Analiza efektu Joule'a-Thomsona dla gazu ziemnego z dodatkiem wodoru

Gburzyńska Marta, Kwaśniewski Michał

Rynek Energii

|

2025

|

Nr 4

65--70

PL

Niniejszy artykuł poświęcony jest analizie współczynnika Joule'a-Thomsona dla gazu ziemnego oraz mieszaniny wodoru z gazem ziemnym. Współczynnik Joule'a-Thomsona, będący wskaźnikiem zmiany temperatury gazów podczas rozprężania przy stałej entalpii, odgrywa kluczową rolę w różnych procesach przemysłowych, zwłaszcza w kontekście właściwej eksploatacji urządzeń. Pierwsza część artykułu poświęcona jest analizie właściwości termodynamicznych gazu ziemnego oraz wpływu różnych czynników, takich jak ciśnienie i temperatura, na współczynnik Joule'a-Thomsona. Następnie skupimy się na mieszaninie wodoru z gazem ziemnym i zbadamy, jak obecność wodoru wpływa na współczynnik Joule'a-Thomsona tej mieszaniny. Analiza ta pozwoli lepiej zrozumieć zależność między składem chemicznym substancji, jej właściwościami termodynamicznymi oraz przedstawi zastosowania praktyczne związane z regulacją temperatury w procesach przemysłowych.

EN

This article is dedicated to the analysis of the Joule—Thomson coefficient for natural gas and the mixture of hydrogen with natural gas. The Joule—Thomson coefficient, an indicator of the temperature change of gases during expansion at constant enthalpy, plays a key role in various industrial processes, especially in the context of gas cooling. The first part of the article is devoted to analyzing the thermodynamic properties of natural gas and the influence of various factors, such as pressure and temperature, on the Joule-Thomson coefficient. Next, we will focus on the mixture of hydrogen with natural gas and investigate how the presence of hydrogen affects the Joule-Thomson coefficient of this mixture. This analysis will enable a better understanding of the relationship between the chemical composition of substances, their thermodynamic properties, and Will present practical applications related to temperature regulation in industrial processes.

4

Determination of asphalt layer temperature in FWD and TSD measurements using machine learning

Sudyka Jacek, Mazurek Grzegorz

Roads and Bridges - Drogi i Mosty

|

2025

|

Vol. 24, no. 3

267--282

EN

The paper presents the application of machine learning techniques in estimating the temperature of asphalt layers during measurements using FWD (Falling Weight Deflectometer) and TSD devices (Traffic Speed Deflection). The problem of accurate determination of temperature is crucial for analysing the durability of road pavements. Traditional methods such as the BELLS3 model, although widely used, have limitations in forecast accuracy. The work presents the implementation of advanced algorithms such as multivariate adaptive regression spline (MARS), support vector machines (SVM), artificial neural networks (ANN), random forest (RF) and boosted trees (BT), among others, to optimise a model for estimating the temperature of asphalt layers Td. The BELLS3 model, used as the baseline in the optimisation process, was evaluated for prediction effectiveness. The results showed moderate effectiveness of this model (R2 = 82%, RMSE = 2.3°C), which triggered a need for further improvements. The use of machine learning techniques, particularly boosted gradient trees (BTs), has made it possible to significantly improve the precision of predictions. The BT model achieved the greatest fit for the dependent variable Td (R2 = 99% and RMSE = 0.61°C), indicating its clear advantage over other models, including the baseline BELLS3 model. Finally, the authors highlight the potential of integrating traditional approaches with advanced data analysis methods to further improve the accuracy of forecasting bituminous mixture layer temperature and effective management of road infrastructure.

PL

W pracy przedstawiono zastosowanie technik uczenia maszynowego w szacowaniu temperatury warstw asfaltowych podczas pomiarów urządzeniami FWD i TSD. Problem precyzyjnego określenia temperatury jest kluczowy dla analizy trwałości nawierzchni drogowych. Tradycyjne metody, takie jak model BELLS3, choć szeroko stosowane, mają ograniczenia w dokładności prognoz. Praca prezentuje implementację zaawansowanych algorytmów, między innymi takich jak regresja adaptacyjna (MARS), wektory nośne (SVM), sieci neuronowe (ANN), drzewa losowe (RF) i drzewa wzmacniane (BT), w celu optymalizacji modelu szacowania temperatury warstw asfaltowych Td. Model BELLS3, wykorzystany jako bazowy w procesie optymalizacji, został oceniony pod kątem skuteczności predykcji. Wyniki wykazały umiarkowaną skuteczność tego modelu (R2 = 82%, RMSE = 2,3°C), co stanowiło potrzebę dalszych udoskonaleń. Zastosowanie technik uczenia maszynowego, w szczególności wzmacnianych drzew gradientowych (BT), pozwoliło na znaczne zwiększenie precyzji prognoz. Model BT osiągnął najwyższe dopasowanie do zmiennej zależnej Td (R2 = 99% oraz RMSE = 0,61°C), co wskazuje na jego wyraźną przewagę nad innymi modelami, w tym nad bazowym modelem BELLS3. Na koniec autorzy podkreślają potencjał integracji tradycyjnych podejść z zaawansowanymi metodami analizy danych w celu dalszej poprawy dokładności prognozowania temperatur warstw mieszanek mineralno-asfaltowych i efektywnego zarządzania infrastrukturą drogową.

5

Stabilność temperaturowa pojemności w wysokonapięciowych kondensatorach ceramicznych

Perka Bogdan, Pyza Bartłomiej

Przegląd Elektrotechniczny

|

2025

|

R. 101, nr 2

215--218

PL

W artykule przedstawiono wyniki badań stabilności temperaturowej przykładowych kondensatorów wysokonapięciowych o różnej geometrii konstrukcji. Badanie obejmowały pomiar prądu upływu, pojemności elektrycznej oraz współczynnika stratności w różnych temperaturach korpusów kondensatorów oraz przy różnych napięciach zasilania.

EN

This paper presents the results of a temperature stability study of exemplary high-voltage capacitors with different design geometries. The study included the measurement of leakage current, electrical capacitance and loss factor at different temperatures of the capacitor bodies and at different supply voltages.

6

Modelowanie ograniczenia wykrywalności obiektów w obrazie termowizyjnym

Hots Nataliya, Sosnowski Tomasz, Kastek Mariusz, Bubela Tetiana, Mochurad Oleksiy

Przegląd Elektrotechniczny

|

2025

|

R. 101, nr 4

278--282

PL

W artykule zwrócono uwagę na zasadność badania warunków, w których nie jest możliwe wykrycie obiektów za pomocą analizy promieniowania podczerwonego. Opracowany został model matematyczny sygnałów pochodzących z dwóch różnych obiektów w zależności od ich temperatury, emisyjności, temperatury tła i emisyjności, a także właściwości radiacyjnych atmosfery. Należy zauważyć, że w celu uniknięcia wykrycia obiektów przez promieniowanie podczerwone, istotne jest zapewnienie związku między tymi parametrami badanych obiektów, a wartością różnicy temperatur równoważnych szumom (NETD) kamery podczerwonej wykorzystywanej w procesie pomiaru. W artykule symulowano gęstość promieniowania dla różnych wartości temperatury, współczynnika promieniowania, mocy promieniowania generowanego przez obiekty.

EN

The article “No Distinguishing objects by their infrared radiation” indicates the relevance of studying the conditions under which it is impossible to detect objects by infrared radiation. A mathematical model of signals from two different objects has been formed depending on their temperature, emissivity, temperature and emissivity of the background and the radiative properties of the atmosphere. It is noted that in order not to detect objects by infrared radiation, it is important to ensure the relationship between these parameters of the studied objects and the value of the Noise Equivalent Temperature Difference (NETD) of the infrared camera used in the measurement process. The article models the radiation density for different values of temperature, emissivity, and the radiation power generated by the objects.

7

Ocena wpływu zastosowania powietrznego systemu solarnego na wybrane aspekty mikroklimatu pomieszczenia w budynku mieszkalnym

Kaczmarek Anna, Nakielska Magdalena

Przegląd Budowlany

|

2025

|

R. 96, nr 3

129--132

PL

W ramach pracy przeprowadzone zostały badania pilotażowe uwzględniające wpływ dodatkowego źródła energii celem poprawy komfortu użytkowników – systemu nawiewnego solarnego. Wyniki z przeprowadzonych badań pozwalają stwierdzić, że w pomieszczeniach wyposażonych w urządzenie, powietrze wewnątrz może uzyskiwać wyższe temperatury w odniesieniu do pomieszczeń z tradycyjną wentylacją grawitacyjną. Stwarza to dogodne warunki komfortu cieplnego dla użytkowników zwłaszcza budynków istniejących.

EN

As part of this work, a pilot study was carried out to consider the impact of an additional energy source to improve occupant comfort – a solar ventilation system. The results of the study show that in rooms equipped with the device, the indoor air can reach higher temperatures in relation to rooms with traditional gravitational ventilation. This creates favorable thermal comfort conditions for users, especially in existing buildings.

8

Differential equations expressing the thermal balance of metals and alloys

Mustafayev Amir G., Aghalarova Ismat U.

Nafta-Gaz

|

2025

|

R. 81, nr 3

199--209

EN

One of the main directions of development in the oil and gas industry is the creation of new and efficient technological equipment. From 2020 to 2025, the increase in oil and gas production could be achieved through the correct selection of repair equipment and adherence to existing regulations for restoring wells that have been taken out of operation and returning them to service. Since the working parts of the equipment used in repair and restoration works in wells are constantly in contact with degradable objects, temperatures and thermal stresses increase due to friction at their contact points. High temperatures (1000–1200°C) create a stress-deformed state in the contact areas between tools and equipment. The stress-deformed conditions in the cutting zones lead to the formation of microcracks in the working part of the tool. Over time, these cracks grow, increasing temperature and thermal stresses, leading to tool wear, premature failure, and, in some cases, jamming. To maintain equipment and tools in working condition and ensure their periodic maintenance, the correct selection of milling parameters is necessary. The high productivity achieved during well drilling, repair, and restoration works depends on economic efficiency, durability, the choice of materials for cutting and milling tools that meet modern requirements, the compactness of construction, and the size and condition of the repaired well. One of the main factors ensuring the safe operation of equipment and tools in a well during repair work is maintaining the thermal-physical conditions of the moving parts of the tool at the required level. The thermal regime of the cutting tool largely depends on the physical and mechanical properties of the objects being destroyed: rock, metal, hardened cement, etc. When interacting with degradable objects, thermomechanical stresses affect the contacting surfaces of the tool, and a significant amount of heat is released at the working surface. As a result of extensive scientific and experimental research on the management of thermal-physical processes to enhance the stability of oil production, operational, and repair equipment, differential equations have been formulated to describe thermal processes. These equations incorporate coefficients of thermal conductivity, heat transfer, and cooling, which are fundamental to solving thermal problems.

PL

Jednym z głównych kierunków rozwoju przemysłu naftowego i gazowego jest projektowanie nowoczesnego i wydajnego sprzętu technologicznego. W latach 2020–2025 wzrost wydobycia ropy naftowej i gazu ziemnego można było osiągnąć dzięki prawidłowemu doborowi sprzętu naprawczego i przestrzeganiu obowiązujących przepisów dotyczących przywracania do eksploatacji odwiertów wyłączonych z użytkowania. Ponieważ elementy robocze urządzeń wykorzystywanych do naprawy i renowacji odwiertów są w ciągłym kontakcie z obiektami ulegającymi degradacji, następuje wzrost temperatury i naprężeń termicznych w wyniku tarcia w punktach ich styku. Wysokie temperatury (1000–1200°C) prowadzą do odkształceń naprężeniowych w miejscach styku narzędzi i sprzętu. Z kolei odkształcenia naprężeniowe w strefach skrawania prowadzą do powstawania mikropęknięć w części roboczej narzędzia. Z czasem pęknięcia te powiększają się, zwiększając temperaturę i naprężenia termiczne, co prowadzi do zużycia narzędzia, jego przedwczesnej awarii, a w niektórych przypadkach także zakleszczenia. Aby utrzymać sprzęt i narzędzia w stanie gotowości do pracy oraz zapewnić możliwość ich okresowej konserwacji, konieczny jest właściwy dobór parametrów frezowania. Wysoka wydajność osiągana podczas wiercenia, napraw i renowacji odwiertów zależy od efektywności ekonomicznej, trwałości, doboru materiałów na narzędzia skrawające i frezujące spełniające współczesne wymagania, a także od kompaktowości konstrukcji oraz wielkości i stanu naprawianego odwiertu. Jednym z kluczowych czynników zapewniających bezpieczną eksploatację sprzętu i narzędzi w odwiercie podczas prac naprawczych jest utrzymanie warunków termofizycznych ruchomych części narzędzia na wymaganym poziomie. Parametry termiczne narzędzia skrawającego zależą w dużej mierze od właściwości fizycznych i mechanicznych obrabianych obiektów: skał, metalu, stwardniałego cementu itp. Podczas pracy z obiektami ulegającymi degradacji, na powierzchniach styku narzędzia występują naprężenia termomechaniczne, a na powierzchni roboczej uwalniana jest znaczna ilość ciepła. W wyniku szeroko zakrojonych badań naukowych i eksperymentalnych nad regulacją procesów termofizycznych w celu zwiększenia stabilności produkcji ropy naftowej, sprzętu operacyjnego i naprawczego, opracowano równania różniczkowe opisujące procesy termiczne. Równania te wykorzystują współczynniki przewodnictwa cieplnego, wymiany ciepła i chłodzenia, które stanowią podstawę do rozwiązywania problemów termicznych.

9

Analysis of rheological phenomena of mineral-cement-emulsion mixtures based on creep testing

Mackiewicz Piotr, Kuźniewski Jarosław

Materiały Budowlane

|

2025

|

nr 9

53--60

EN

The aim of the article is to address the issue of variability of parameters of mineral-cement-emulsion (MCE) mixtures under load, taking into account different temperatures and compositions of these mixtures. It was found that different cement and asphalt contents in MCE play a key role in the deformation properties of the material and show variability of rheological properties. Based on static creep tests, the stiffness modulus of the MCE mixture was determined. It was shown that its value depends on temperature and composition and that it shows variable characteristics during loading. For temperatures of even 5°C with extremely higher asphalt contents (6%) and simultaneously lower cement content (3%), it is crucial to include the variable value of the stiffness modulus in the numerical calculations of the pavement. Creep testing with evaluation of the deformation modulus over time allows for the optimization of MCE production processes in terms of increasing the durability of road surfaces. In the assessment of sensitivity to deformations, it is crucial to take into account the change in the stiffness modulus at the entire loading stage, which correctly interprets the rheological properties of MCE mixtures.

PL

W artykule omówiono problematykę zmienności parametrów mieszanek mineralno-cementowo-emulsyjnych (MCE) pod obciążeniem z uwzględnieniem różnej temperatury i składu tych mieszanek. Stwierdzono, że różna zawartość cementu i asfaltu w MCE ma bardzo duży wpływ na cechy odkształceniowe materiału i zmienność właściwości reologicznych. Na podstawie badań statycznych pełzania określono moduł sztywności mieszanki MCE. Wykazano, że jego wartość zależy od temperatury i składu, a także ma zmienną charakterystykę w czasie obciążenia. W przypadku temperatury nawet 5°C, przy skrajnie dużej zawartości asfaltu (6%) i jednocześnie małej cementu (3%) kluczowe jest uwzględnienie zmiennej wartości modułu sztywności w obliczeniach numerycznych nawierzchni. Badanie pełzania z oceną modułu odkształcenia w czasie umożliwia optymalizację procesów produkcji MCE pod kątem zwiększenia trwałości nawierzchni drogowych. W ocenie wrażliwości na odkształcenia ważne jest uwzględnianie, w całym etapie obciążania, zmiany modułu sztywności, który dobrze interpretuje cechy reologiczne mieszanek MCE.

10

Analiza temperatury wewnętrznej połączenia podłogi na gruncie ze ścianą zewnętrzną przy użyciu metody modelowania matematycznego

Leszczyński Cezary, Snarski Jakub

Izolacje

|

2025

|

T. 30, nr 6

99--100, 102--104

PL

W artykule zaprezentowano wyniki oryginalnego badania dotyczącego wpływu wybranych parametrów geometrycznych i materiałowych. Przeanalizowana pod kątem temperaturowym została strefa przyziemia budynku obejmującego połączenie ściany zewnętrznej z fundamentem i podłogą na gruncie. Analizie poddano zależność temperatury występującej w miejscu krytycznym węzła wewnątrz przegrody zewnętrznej. Przeanalizowano następujące zmienne: X1– współczynnik przewodzenia ciepła warstwy izolacyjnej ułożonej na płycie fundamentowej [W/(m·K)], X2 – grubość warstwy styropianu w strefie cokołowej [m], X3 – grubość izolacji cieplnej pod płytą fundamentową [m], X4 – grubość termoizolacji zastosowanej w ścianie zewnętrznej [m], X5 – grubość izolacji wewnętrznej części cokołowej fundamentu [m]. Obliczenia wykonano dla warunków klimatycznych charakterystycznych dla miasta Białystok, przy użyciu oprogramowania THERM. Na podstawie wyników symulacji opracowano deterministyczne modele matematyczne, które umożliwiły ocenę charakteru i siły oddziaływania poszczególnych czynników na temperaturę w miejscu występowania mostka termicznego. Jak wykazały obliczenia, największy jednostkowy wpływ spośród analizowanych czynników wykazuje zmienna X5, odpowiadająca za grubość izolacji wewnętrznej części cokołowej fundamentu [m]. Wartość współczynnika przy tej zmiennej wynosi 2,5673, co oznacza, że przejście z poziomu -1 na +1 skutkuje wzrostem średniej temperatury o ok. 5,13°C. Uzyskane wyniki mogą stanowić cenne źródło informacji dla naukowców, projektantów, inżynierów oraz decydentów, wspierając podejmowanie trafnych decyzji na etapie projektowania budynków z ogrzewaną przestrzenią użytkową.

EN

The article presents the results of an original study on the impact of selected geometric and material parameters. The thermal performance of the ground-level zone of a building was analysed, focusing on the connection between the external wall, foundation, and ground floor. The study examined the temperature at the critical point within the external partition. The following variables were analysed: X1 – thermal conductivity of the insulation layer placed on the foundation slab [W/(m·K)], X2 – thickness of the polystyrene layer in the plinth area [m], X3 – thickness of thermal insulation under the foundation slab [m], X4 – thickness of thermal insulation used in the external wall [m], X5 – thickness of internal insulation of the foundation wall [m]. Calculations were performed for the climatic conditions characteristic of the city of Białystok using the THERM software. Based on the simulation results, deterministic mathematical models were developed, enabling the assessment of the nature and strength of the influence of individual factors on the temperature at the thermal bridge location. The calculations showed that the variable X5, corresponding to the thickness of the internal insulation of the foundation wall [m], had the greatest individual impact among the analysed factors. The coefficient for this variable was 2,5673, meaning that a change from level -1 to +1 results in an increase in average temperature of approximately 5,13°C. The results obtained can serve as a valuable source of information for researchers, designers, engineers, and decision-makers, supporting effective decision-making at the building design stage for structures with heated usable spaces.

11

Modelling Maximum and Minimum Temperature Series in Trincomalee District, Sri Lanka

Britto Kalutara Koralalage Shalidi Nadishani, Hewaarachchi Anuradha P.

Computer Science and Mathematical Modelling

|

2025

|

No. 21

5--9

EN

Sri Lanka is a tropical island in the Indian Ocean, which has a diverse climate shaped by monsoonal variations and seasonal fluctuations that have a significant impact on temperature trends, underscoring the need for accurate forecasting models. This study focuses on Trincomalee District, one of the hottest regions in Sri Lanka, where the highest recorded temperature from 1949 to April 2024 was 39.5°C. The research aims to model and forecast the monthly mean maximum and minimum temperature series using Periodic Autoregressive (PAR) and Seasonal Autoregressive Integrated Moving Average (SARIMA) models. Monthly data from January 2008 to October 2024 was analyzed to assess model performance in capturing seasonal and periodic trends. The SARIMA (1, 0, 0) (2, 1, 1) model best fits the maximum temperature series, with a low RMSE (0.7830) and MAPE (1.7628%). Meanwhile, the minimum temperature series shows significant periodicity, with the PAR(1) model offering better precision (RMSE 0.4391, MAPE 1.4071%). These findings support to improvement of climate forecasting and agricultural planning in Sri Lanka’s dry zone.

PL

Sri Lanka to tropikalna wyspa na Oceanie Indyjskim, charakteryzująca się zróżnicowanym klimatem kształtowanym przez wahania monsunowe i sezonowe, które mają znaczący wpływ na trendy temperaturowe, co podkreśla potrzebę dokładnych modeli prognostycznych. Niniejsze badanie koncentruje się na dystrykcie Trincomalee, jednym z najgorętszych regionów Sri Lanki, gdzie najwyższa zarejestrowana temperatura od 1949 r. do kwietnia 2024 r. wyniosła 39,5°C. Celem badania jest modelowanie i prognozowanie miesięcznych serii średnich maksymalnych i minimalnych temperatur z wykorzystaniem modeli okresowej autoregresji (PAR) i sezonowej autoregresji zintegrowanej średniej ruchomej (SARIMA). Przeanalizowano dane miesięczne od stycznia 2008 r. do października 2024 r. w celu oceny skuteczności modelu w rejestrowaniu trendów sezonowych i okresowych. Model SARIMA (1, 0, 0) (2, 1, 1) najlepiej pasuje do serii maksymalnych temperatur, z niskim RMSE (0,7830) i MAPE (1,7628%). Tymczasem seria minimalnych temperatur wykazuje znaczną okresowość, a model PAR(1) oferuje lepszą precyzję (RMSE 0,4391, MAPE 1,4071%). Odkrycia te wspierają poprawę prognozowania klimatu i planowania rolnictwa w strefie suchej Sri Lanki.

12

Thermal Effects on the Structural and Mechanical Microstructure Parameters of Siliceous Sandstone from Kielce Upland

Pachnicz Michał

Civil and Environmental Engineering Reports

|

2025

|

Vol. 35, no. 1

250--271

EN

This study explores the thermal evolution of the microstructure and mechanical properties of Jurassic sandstone from the Kielce Upland, subjected to temperatures between 20°C and 1000°C. Combining microcomputed tomography (micro-CT) and nanoindentation techniques, it analyzes how geometric changes affect mechanical parameters. Key features like porosity, pore size distribution, and solid matrix thickness were assessed alongside indentation modulus (MIT) and hardness (HIT). The results reveal a strong correlation between microstructural changes and mechanical responses. At 200°C, microstructural compaction and thermal tightening lead to temporary strengthening. Above 600°C, increased porosity, microcrack formation, and rock matrix degradation cause significant reductions in mechanical properties. Reconstructed grayscale values are identified as reliable estimators for mechanical property changes, particularly for indentation modulus, when baseline parameters are available.

13

What is the main mechanism of Earth’s temperature changes?

Zarzycki Roman

Chemistry-Didactics-Ecology-Metrology

|

2025

|

R. 30, NR 1-2

1--10

EN

The prevailing consensus among most of the society is that the observed increase in global temperature is primarily attributed to greenhouse gas emissions, particularly CO2 resulting from the combustion of fossil fuels. The forthcoming analysis will demonstrate that the primary factors responsible for the Earth’s temperature are changes in the heat flux from the Sun and the heat generated within the Earth. These factors subsequently impact the composition of the Earth’s atmosphere. While human-generated greenhouse gases do contribute to this process, their influence is relatively minor. The results obtained should be crucial in shaping global policies related to industry and the environment.

14

Kształtowanie się zagrożenia klimatycznego w podziemnych zakładach górniczych w aspekcie uregulowań prawnych

Koczyba Czesław

Bezpieczeństwo Pracy i Ochrona Środowiska w Górnictwie

|

2025

|

nr 3

15--19

EN

The article cites regulations regulating climate hazards in underground mining plants in Poland. The main preventive measures aimed at minimizing climate threats are given. The evolution of this threat in the years 2001–2024 in hard coal mines and copper ore mines is graphically presented. The number of self-propelled mining machines with air conditioning for the closed operator's cabin and supply air conditioning operating in the KGHM Polska Miedź S.A. Mining Plants was specified. It was indicated that working in underground mining plants in difficult microclimate conditions has an adverse effect on the health of employees.

PL

W artykule przedstawiono kryteria oceny zagrożenia klimatycznego oraz klasyfikację tego zagrożenia w podziemnych zakładach górniczych, ze szczególnym uwzględnieniem przepisów regulujących to zagadnienie. Przedmiot rozważań stanowią stosowane działania profilaktyczne mające na celu zminimalizowanie zagrożenia klimatycznego oraz poprawę warunków pracy. Zasygnalizowano, że praca w podziemnych zakładach górniczych w trudnych warunkach mikroklimatu może powodować przegrzanie organizmu, a związane z tym nadmierne obciążenie cieplne niekorzystnie wpływa na zdrowie pracowników.

15

Thermal impacts on the erosion of compacted bentonite under flow rate

Bülbül Süleyman, Sedighi Majid, Sevim Ozer

Archives of Civil and Mechanical Engineering

|

2025

|

Vol. 25, no. 1

art. no. e13, 2025

EN

Compacted bentonite is widely used as a filling and barrier material for underground storage of spent nuclear fuel waste due to its favorable properties. Over its design life, this compacted clay may be exposed to groundwater from the surrounding host rock. Depending on the modeling approaches and assumptions, the temperature to which the compacted bentonite will be exposed can vary. This paper presents the findings of laboratory investigations on the erosion of compacted bentonite at ambient temperature (26 °C) and elevated temperature (80 °C) temperatures. The compacted bentonite samples, with dry densities of 1.72 g/cm3 and 1.73 g/cm3 were subjected to erosion under a flow rate of 0.22 ml/min at 26 °C and 80 °C, respectively. The dynamic light scattering (DLS) method was employed to measure the size and quantity of the eroded particles. The amount of daily erosion and the size of the eroded particles were determined from effluent samples. The results indicate that the amount of eroded bentonite particles increased significantly with increasing temperature. Additionally, as temperature increased, the size of bentonite particles in the effluent decreased within a specific range. At 26 °C, particle sizes ranged from 59 to 6358 nm, whereas at 80 °C, the particle size distribution narrowed.

16

Durability of ITO/Ag-alloy/ITO films on pet substrate under extended bending stress at various temperature and humidity conditions

Mohammed D. W., Ameen R. B., Bowen J., Sierros Konstantinos A., Kukureka S. N.

Advances in Materials Science

|

2025

|

Vol. 25, nr 2(84)

36--51

EN

Flexible electronic devices, such as OLEDs, flat panel displays (FPDs), and photovoltaic solar cells, frequently employ transparent conductive electrodes composed of indium tin oxide (ITO)/Ag-alloy/ITO-coated polymer films. However, the films are subjected to a combination of thermal and mechanical forces, particularly bending around rolls, during roll-to-roll manufacturing. This can result in thin film failure. Furthermore, these films are curved around the surface of flexible electronic devices, such as solar cells, during operation. Furthermore, they can be in service in hot and humid locations for extended periods throughout the summer, such as deserts. These stresses can lead to the degradation of the device's performance by causing cracks in the conductive thin films and corrosion of the Ag-alloy layer over time. In this work, ITO/Ag-alloy/ITO films were bent under tensile mode to different radius of curvature over a period of time at different humidity and temperature levels. The electrical resistance was measured in situ, and four combinations of temperature and relative humidity were used: 25°C, 65°C, and 25 percent and 80 percent. According to the results, irrespective of the temperature level, high humidity causes the films to degrade more quickly. Particularly, the films exhibited a notable increase in normalized electrical resistance when subjected to a 4.3 mm radius of curvature in both high temperature and high humidity conditions. This was associated to aggregation of the silver layer, film buckling, and crack formation. Furthermore, the film's conductivity was further reduced by surface cracks that allowed oxygen and moisture to penetrate. Consequently, to maintain the integrity of the film, an external applied stress with moisture and/or harsh environments as well as moisture and/or harsh environments alone should be avoided during both manufacturing and application processes.

17

Optimisation of BELLS3 model coefficients to increase the precision of asphalt layer temperature calculations in FWD and TSD measurements

Sudyka Jacek, Mechowski Tomasz, Harasim Przemysław, Graczyk Mirosław, Matysek Andrzej

Roads and Bridges - Drogi i Mosty

|

2024

|

Vol. 23, no. 4

437--456

EN

The article discusses the optimisation process of the BELLS3 model for predicting the temperature of asphalt layers, especially in deflection measurements on Polish roads. The BELLS3 model, based on data from the Long-Term Pavement Performance programme, is a popular tool for quick and non-contact temperature estimation of asphalt layers at various depths. However, its accuracy may be limited in the context of local climatic conditions, which differ from those included in the original model. In this paper, a verification analysis was carried out through testing the model on FWD measurements data, and then the model was optimised using the least squares method (LSM). This approach yielded a small improvement in accuracy (only 1%) while reducing the error to 2.12°C. Therefore, it was decided to extend the analysis by using a machine learning method (MARS) to obtain the explicit form of the model. The solution improved the accuracy by 6%, at the same time reducing the error to 1.84°C. Based on this, further research was suggested on hybrid and AI-based models that could improve the efficiency of asphalt layer temperature forecasting under local climatic conditions.

PL

W artykule omówiono proces optymalizacji modelu BELLS3, służącego do prognozowania temperatury warstw asfaltowych, szczególnie w pomiarach ugięć na polskich drogach. Model BELLS3, oparty na danych z programu Long-Term Pavement Performance, jest popularnym narzędziem umożliwiającym szybkie i bezkontaktowe oszacowanie temperatury warstw asfaltowych na różnych głębokościach. Jednakże jego dokładność może być ograniczona w kontekście lokalnych warunków klimatycznych, które różnią się od tych uwzględnionych w oryginalnym modelu. W pracy przeprowadzono analizę weryfikacyjną, testując model na danych z pomiarów FWD, a następnie dokonano jego optymalizacji za pomocą metody najmniejszych kwadratów (MNK). To podejście dało niewielką poprawę dokładności (zaledwie o 1%) przy jednoczesnej redukcji błędu do 2,12°C. Dlatego zdecydowano o rozszerzeniu analizy o zastosowanie metody uczenia maszynowego (MARS), która pozwala na uzyskanie postaci jawnej modelu. Rozwiązanie to poprawiło dokładność o 6%, redukując błąd do 1,84°C. Na tej podstawie zasugerowano dalsze badania nad modelami hybrydowymi i opartymi na sztucznej inteligencji, które mogłyby zwiększyć skuteczność prognozowania temperatury warstw asfaltowych w lokalnych warunkach klimatycznych.

18

Symulacyjne badanie właściwości dynamiczno-termicznych ultra-szybkiego napędu indukcyjno-dynamicznego

Jankowski Piotr, Hallmann Damian

Przegląd Elektrotechniczny

|

2024

|

R. 100, nr 2

203--208

PL

W artykule przedstawiono wyniki badań ultraszybkiego napędu indukcyjno-dynamicznego o dużej energii początkowej baterii kondensatorów. Celem badań było symulacyjne określenie właściwości dynamicznych i termicznych, na podstawie których można wyznaczyć parametry krytyczne zasilania i wymiary cewki miedzianej oraz dysku dwuwarstwowego gwarantujące powtarzalną pracę napędu. Wyznaczone parametry muszą zapewniać oczekiwaną dynamikę poruszającego się dysku nie przekraczając przy tym dopuszczalnej temperatury cewki i dysku.

EN

The article presents the results of research on an ultra-fast induction-dynamic drive with a high initial energy of a capacitor bank. The aim of the research was to simulate the dynamic and thermal properties on the basis of which it is possible to determine the critical parameters of the copper coil and the double-layer disc, guaranteeing repeatable operation of the drive. The determined parameters must ensure the expected dynamics of the moving disc without exceeding the permissible temperature of the coil and the disc.

19

Solving the prevention of the formation of traffic jams in pipelines in the transportation of gases by the autoejection process

Gurbanov Abdulaga, Sardarova Ijabika

Nafta-Gaz

|

2024

|

R. 80, nr 4

252--256

EN

The article presents the application of autoejection process to ensure efficient operation of pipeline systems and gas separation installations when it is impossible to remove and utilize the condensate from the pipelines. Thus, in the suggested ejector, a single common stream is separated into two streams, i.e., an active and a passive stream, as opposed to two separate independent streams in existing ejection devices. As a result, we refer to such an ejection process as autoejection, or a self-ejection process. Such a procedure is run in the pipeline with the goal of blowing and dusting the liquid phase through the central high-velocity nozzle in circumstances of mass blocking and coating rather than expelling the liquid from the pipes. On the cross-sectional area of the belts, the velocity profiles of flows in laminar and turbulent regimes are known to differ greatly from one another. The adhesion forces acting from the tube's central axis outwards, towards its walls cause the flow rate to decrease. There is a cross-sectional interaction of flows in this mode, according to experimental studies of turbulent flows. As a result, compared to the laminar domain, the flow velocities in this regime are more equally distributed across the cross-section of the flow, and their values are roughly equal to the flow's average value. In this case, based on the dependences of the flow ∆p = f(W), it is known from the calculations and the table that at such velocity limits of the flows, the “braking” pressure (p0) of the liquid coating on the pipe walls corresponds to the maximum velocity of the central gas flow. The autoejection process can occur due to the difference between the static pressures. Unsaturated absorbent coatings can be blasted off the tube absorber's walls using this technique and blended back into the main gas stream. Gas-liquid autoejectors installed along the pipe absorber's length make it possible to use this method. The purpose and principles of autoejectors’ operation are considered and a perspective of their application in tube absorbers is noted.

PL

Artykuł prezentuje zastosowanie procesu automatycznego strumieniowania w celu zapewnienia efektywnej pracy systemów rurociągowych i instalacji separacji gazu, gdy niemożliwe jest usunięcie i wykorzystanie kondensatu z rurociągów. W związku z tym w sugerowanej strumienicy automatycznej pojedynczy wspólny strumień jest rozdzielany na dwa strumienie, czyli aktywny i pasywny, w przeciwieństwie do dwóch oddzielnych, niezależnych strumieni w istniejących urządzeniach strumieniowych. Taki proces strumieniowania nazywany jest automatycznym strumieniowaniem lub procesem samostrumieniowania. Procedura ta uruchamiana jest w rurociągu w celu przedmuchiwania i odpylania fazy ciekłej przez centralną dyszę o wysokiej prędkości w warunkach masowego blokowania i usuwania, a nie wypierania cieczy z rur. Wiadomo, że profile prędkości przepływów w reżimach laminarnym i turbulentnym w przekroju poprzecznym stref znacznie się od siebie różnią. Siły adhezji działające od centralnej osi rury na zewnątrz w kierunku jej ścian powodują spadek prędkości przepływu. Zgodnie z wynikami badań eksperymentalnych przepływów turbulentnych w tym trybie występuje interakcja przepływów w przekroju poprzecznym. W rezultacie, w porównaniu do domeny laminarnej, prędkości przepływu w tym reżimie są bardziej równomiernie rozłożone w przekroju przepływu, a ich wartości są mniej więcej równe średniej wartości przepływu. W tym przypadku, na podstawie zależności przepływu ∆p = f(W), wiadomo z obliczeń i tabeli, że przy takich granicach prędkości przepływów, „hamujące” ciśnienie (p0) powłoki cieczy na ścianach rurociągu odpowiada maksymalnej prędkości centralnego przepływu gazu. Proces automatycznego strumieniowania może zaistnieć dzięki różnicy między ciśnieniami statycznymi. Nienasycone powłoki absorbujące mogą być zdmuchiwane ze ścian absorbera rurociągu przy użyciu tej techniki i ponownie mieszane z głównym strumieniem gazu. Wykorzystanie tej metody jest możliwe dzięki zastosowaniu automatycznej strumienicy gazowo-cieczowej zainstalowanej wzdłuż absorbera rurociągu. Artykuł zawiera również rozważania dotyczące celu stosowania i zasad działania strumienic automatycznych, zwracając uwagę na ich zastosowania w absorberach rurociągowych.

20

The influence of temperature on the assessment of the load-bearing capacity of concrete airport pavements

Grabowski Paweł, Wesołowski Mariusz, Blacha Krzysztof

Materiały Budowlane

|

2024

|

nr 11

97--106

EN

The aim of the work was to determine the influence of temperature on the airfield pavement’s elastic deflections and therefore the load-bearing capacity results. The article presents the research carried out on the cement concrete test section and the obtained data presenting the impact of the discussed phenomenon on measurements. The article summarizes the research conducted on the influence of temperature changes on the obtained load-bearing capacity results, presents general conclusions and proposals for further work on the topic.

PL

Celem badań było określenie wpływu temperatury na uzyskiwane wyniki pomiarów ugięć sprężystych nawierzchni betonowych, a w efekcie ich nośności. W artykule przedstawiono badania realizowane na testowym odcinku wykonanym z betonu cementowego oraz uzyskane dane, ilustrujące wpływ omawianego zjawiska na pomiary. Dokonano podsumowania przeprowadzonych badań w zakresie wpływu zmian temperatury na uzyskane wyniki nośności, przedstawiono ogólne wnioski oraz propozycje dalszych prac w podjętym temacie.