Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 38

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
EN
3D models of buildings play an important part in spatial management. There are many sources of spatial data based on which 3D modelling Eis possible, but the selection of the most appropriate source should result from the level of detail of the 3D rendering that we are aiming for, and the intended purpose of using the resulting 3D model. The paper discusses the most important data sources – from the point of view of 3D rendering of buildings in accordance with the CityGML standard – and that includes: airborne and terrestrial laser scanning, aerial and ground photogrammetry, as well as vector data accumulated in the BDOT10k database.
PL
Modele 3D zabudowy odgrywają istotną rolę w gospodarce przestrzennej. Istnieje wiele źródeł danych przestrzennych w oparciu o które możliwe jest modelowanie 3D zabudowy, jednak wybór właściwego źródła powinno wynikać z stopnia szczegółowości modelu 3D jaki chcemy uzyskać, oraz późniejszego celu zastosowania modelu 3D. W pracy omówiono najistotniejsze, z punku widzenia modelowania 3D zabudowy zgodnie ze standardem CityGML, źródła danych do których zaliczono: lotniczy i naziemny skaning laserowy, lotniczą i naziemną fotogrametrię, a także dane wektorowe gromadzone w bazie danych BDOT10k.
2
Content available remote Możliwości użycia fali akustycznej do diagnozy procesów spawalniczych
PL
W artykule przedstawiono możliwość zastosowania analizy zmian w fali akustycznej emitowanej w czasie spawania zrobotyzowanego metodą MAG do oceny stabilności procesu. Stwierdzono pewną korelację pomiędzy natężeniem prądu spawania a charakterystykami amplitudowo-częstotliwościowymi. Prezentowane wyniki mają charakter poznawczy i mogą stanowić podstawę do przyszłych prac.
EN
In the paper a possibility of application analysis of the changes in acoustic wave emitted in the welding time of robotized GMA for evaluation of process stability was presented. It was stated some correlation between welding current and amplitude-frequency characteristics. Given results are preliminary studies and could be a basement for future works.
PL
W artykule zostaną przedstawione prognozy zapotrzebowania na paliwa i energię zarówno w Polsce jak i w świecie. Autorzy przedstawią i porównają różne scenariusze rozwoju opracowane przez uznane zespoły eksperckie oraz pokażą własne prognozy i przewidywania na następne lata. W artykule zostaną pokazane zasoby surowców energetycznych, popyt, podaż oraz możliwości ich wykorzystania w kolejnych latach. Zostanie też zwrócona uwaga na aspekty społeczne. Jak wiadomo same zasoby nie dają gwarancji ich wydobycia i wykorzystania. Silny nacisk ze strony ekologów i lokalnych społeczności może zablokować nawet ekonomiczne bardzo opłacalne inwestycje. Klasycznym przykładem jest węgiel brunatny. Z tego surowca wytwarzana jest najtańsza energia elektryczna w Polsce, ale sprzeciw lokalnych społeczności nie pozwala na udostępnianie nowych odkrywek w kraju, chociaż za naszą zachodnią granicą Niemcy nie napotykają na tego typu problemy. Z drugiej jednak strony, surowce kopalne kiedyś ulegną całkowitemu sczerpaniu i trzeba będzie sięgnąć po alternatywne źródła energii. Słońce, wiatr i woda oraz energia geotermiczna stwarzają możliwości ich wykorzystania dla potrzeb ludzkości, choć nie wszędzie i nie zawsze jest to możliwe, a w większości przypadków jest nieopłacalne. Innym źródłem energii jest energia atomowa. Gdy budowano pierwsze elektrownie atomowe przewidywano, że energia elektryczna będzie tak tania, że będzie można z niej korzystać za darmo. Później jednak okazało się, że choć koszty produkcji nie są wysokie to koszty inwestycyjne są tak ogromne, głównie ze względów bezpieczeństwa, że wielu inwestycji w ogóle nie rozpoczęto, choć były takie plany. Również kilka poważnych awarii, zwłaszcza w Czarnobylu i w Fukushimie nastawiło negatywnie społeczeństwa wielu krajów to tego typu inwestycji. Należy podchodzić bardzo sceptycznie do planów budowy elektrowni jądrowej w Polsce, gdyż przygotowania do jej realizacji trwają już bardzo długo ale żadna konkretna decyzja nie została podjęta. Autorzy z niecierpliwością oczekują obiecywanego od dawna dokumentu rządowego Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Powinien on określić kierunki rozwoju energetyki w Polsce i wytyczyć działania na następne lata. Obserwując działania rządu i słuchając wystąpień ministra i wiceministrów energii oraz znając potencjał górnictwa i energetyki w Polsce można zakładać, że węgiel nadal pozostanie podstawowym surowcem energetycznym w naszym kraju. Działania modernizacyjne, konsolidacja podmiotów wydobywczych oraz rosnące ceny węgla w świecie pozwalają optymistycznie patrzeć w przyszłość. Również prowadzone inwestycje w energetyce, tzn., budowa nowych bloków w elektrowni Kozienice, Opole, Jaworzno oraz plany inwestycji w Ostrołęce umocnią węglowy wizerunek naszej energetyki. Choć przyszłość jest niepewna ze względu na coraz ostrzejsze normy emisji gazów cieplarnianych i nieznane ceny uprawnień do emisji CO2 w ramach EU ETS jak również dążenie Komisji Europejskiej do dekarbonizacji gospodarki unijnej, budowane dziś nowe bloki energetyczne będą pracowały przez wiele lat ale energia elektryczna w nich wytwarzana może być droższa. Niemniej jednak opieranie gospodarki na rodzimych surowcach energetycznych daje gwarancję większego bezpieczeństwa energetycznego niż korzystanie z surowców importowanych. Zwłaszcza gaz, wygodny w użyciu i dający możliwości szybkiej reakcji na zmianę zapotrzebowania na energię elektryczną jest surowcem bardzo zależnym od koniunktury politycznej i zdecydowanie droższy od węgla. Jak widać prognozy popytu na paliwa i energię zależą od bardzo wielu czynników dlatego w artykule zostaną przedstawione różne scenariusze, a który okaże się prawdziwy będzie można sprawdzić dopiero po latach.
EN
The article presents the forecasts of demand for fuels and energy in both Poland and worldwide. The authors present and compare various development scenarios developed by recognized expert teams and original forecasts and predictions for the next years. The article presents the energy resources, the demand and supply for them, and the possibilities of their use in the following years. Special attention is paid to social aspects. As we know, the resources themselves do not guarantee their extraction and use. Strong pressure from environmentalists and local communities can block even the most economically viable investments. A classic example is lignite. The mentioned raw material is the source of the cheapest electricity in Poland, but the opposition of local communities prevents the development of new opencast mines, despite the fact that our neighbor from the West, that is Germany, is not facing such problems. On the other hand, it is inevitable that fossil energy resources will become depleted and alternative sources of energy will have to be used. Solar, wind, and water power, plus geothermal energy can be used for the needs of mankind - but not everywhere and not always; in fact, in most cases their use is not economically viable. Another source of energy is nuclear power. When the first nuclear power plants were built, it was predicted that electricity would be so cheap that it would be possible to use it for free. However, it turned out that although the production costs are not high, the investment costs are so huge, mainly due to security reasons, that many investments were not started at all, even though they were planned. In addition, several major accidents, especially in Chernobyl and Fukushima, are the reason why societies in many countries have developed a negative attitude towards this type of investment. One should be very skeptical about plans to build a nuclear power plant in Poland; while preparations have been going on for a very long time, no decision has been made yet. The authors are waiting for the long-promised government document titled the Energy Policy of Poland until 2050 It should determine the directions of energy development in Poland and determine the actions to be taken in the next years. Looking at the government's actions, listening to the speeches of the minister and deputy ministers of energy, and knowing the potential of mining and energy industry in Poland, it can be assumed that coal will remain the main energy resource in our country. Modernization activities, consolidation of mining entities, and the worldwide increase in coal prices allow for an optimistic outlook. Also, investments in the energy sector, i.e. the new units installed in the Kozienice, Opole, and Jaworzno power plants, and the investments planned at Ostrołęka, will strengthen the future position of coal in the energy sector. Although the future is uncertain due to the increasingly stringent greenhouse gas emission standards, unknown prices of CO2 emission allowances under the EU ETS, and the European Commission's efforts to decarbonize the EU economy, the new energy units will be used for many years. However, the power produced in them may be more expensive. Nevertheless, basing the economy on the domestic energy sources guarantees greater energy security than the imported raw materials. This is particularly evident in the case of natural gas, convenient to use and responsive to electricity demand changes, which is very dependent on the political situation and definitely more expensive than coal. It is clear that the forecasts of demand for fuels and energy depend on a number of factors. Therefore the article presents various scenarios. Which one will turn out to be real? This question will be answered in the future.
EN
3D visualization is one of the forms of presentation of spatial phenomena, which, thanks to the development of new technologies of acquiring, modeling and providing spatial information, is one of the most popular methods of presenting real objects in the virtual world. Practice shows that 3D visualization is increasingly being used by different entities to present research results in 3D form, thereby ensuring better readability of the papers. The paper describes the methodology of 3D visualization of the influence of atmospheric conditions on wooden facades of a school building. Methods of obtaining data for the purpose of creating a 3D model of a research object, processing vector and raster data, and rendering the final animation were described. The results of the study show that the use of 3D visualization as a form of presenting research results enables accurate estimation of the intensity of atmospheric conditions on the vertical elevation, taking into account the exact geometry of the research object.
EN
The paper discusses the problem of thermal state of three-way catalytic converter depending on engine load with spark ignition fueled with gasoline and natural gas. The measurements on the test bench were performed, during which the temperature of the exhaust gases in the exhaust system was measured with the help of thermocouples, and at the same time, the track of the thermal state of the catalytic converter was monitored using thermo-vision camera. The stable work of engine with different rotation speed and values of load was considered together with transient states. The results of the measurements were presented in forms of charts and selected thermograms, qualitatively presenting the issue of thermal state of the catalytic converter.
EN
Sound synthesizers are a natural element of a musician’s toolset. In music arrangement, samplers can often produce satisfactory results, but it requires a combination of manual and automatic methods that may be arduous at times. Concatenative Sound Synthesis reproduces many of natural performance- and expression-related nuances but at a cost of high demand for processing power. Here, another method of musical phrase synthesis aimed at music arrangement is presented that addresses these and other related issues. Contrary to common practice, we propose to record and utilize sound samples containing not one, but short sequences of pitches. In effect, natural pitch transitions are preserved and phrases appear to be much smoother, despite using very limited set of performance rules. The proof-of-concept implementation of the proposed method is discussed in detail along with attempts at optimizing the final sound effects, based on auditory tests. The limitations and future applications of the synthesizer are also discussed.
EN
The area of Kadzielnia in Kielce is one of the best known cave areas in the region. Part of the caves (the group Jaskinia Odkrywców – Prochownia – Szczelina) has been made available to tourists. This requires proper protection of a tourist route; in the caves there is a possibility of threats in the form of rock falls, cracks, depressions, etc. Therefore, the state of the caves requires monitoring, including surveying methods. For this reason, an inventory of four selected parts of said group of caves was conducted with the use of modern surveying techniques. The measurement was performed with the use of scanning tacheometry, complemented with digital images of the monitored fragments. The results are presented in the form of spatial models (in AutoCAD Civil 3D and Surfer) and compiled with the taken pictures. Presented results are initiating a broader study on the state of the Kadzielnia caves.
PL
Stała informacja o przepływach i ciśnieniach wody oraz o pracy przepompowni ścieków - to efekt wdrożenia monitoringu sieci wodociągowej i kanalizacyjnej w Katowickich Wodociągach S. A. Prace nad jego stworzeniem trwały blisko 10 lat.
9
Content available The application of GIS in spatial planning
EN
order to determine the maximum height of the planned development, taking into account the landscape of the modeled area. The increasing speed of the urbanization of valuable natural areas requires strict procedures for determining the parameters of the planned developments, in order to minimise the negative impact of newly designed buildings on the existing landscape. The article presents the procedure for determining the maximum height of newly designed buildings, using the available tools of ArcGIS software. As a result, we have obtained a differential model in the form of a TIN triangle mesh, on the basis of which we are able to determine unequivocally the acceptable height of buildings within the boundary of the given development.
PL
Artykuł prezentuje możliwości wykorzystania GIS 3D w projektowaniu urbanistycznym, w celu określenia maksymalnej wysokości planowanej zabudowy uwzględniając wartości krajobrazowe opracowywanego obszaru. Coraz szybciej postępująca urbanizacja terenów cennych przyrodniczo wymaga stosowania ścisłych procedur określania parametrów zabudowy, w celu jak najmniejszej ingerencji nowoprojektowanych obiektów w aktualny krajobraz. W artykule przedstawiono schemat postępowania dla wyznaczenia maksymalnej wysokości nowoprojektowanych budynków wykorzystując dostępne narzędzia programu ArcGIS. Jako wynik uzyskano model różnicowy w postaci siatki trójkątów TIN na podstawie którego w sposób jednoznaczny można określić dopuszczalną wysokość zabudowy w obrębie granicy inwestycji.
EN
Spatial planning is a vital aspect of social and economic development of a country. Spatial planning in Poland is regulated by the Spatial Planning and Development Act of 27 March 2003 and should be implemented in conformity with the EU Directive Establishing an Infrastructure for Spatial Information in the European Community (INSPIRE). In the study an assessment of the spatial planning system in Poland in the light of existing legislation has been carried out, and a SWOT analysis has been performed, showing the planning’ strengths and weaknesses, opportunities and threats, and the most immediate needs to be met – in the context of amendments currently being drafted – have been indicated.
PL
Planowanie przestrzenne jako część strategii rozwoju kraju stanowi istotne zagadnienie w kontekście rozwoju społeczno - gospodarczego państwa. W Polsce regulowane jest przez Ustawę z dnia 27 marca 2003 o planowania i zagospodarowaniu przestrzennym, a także zgodnie z przyjętą przez Polskę dyrektywą ustanawiająca infrastrukturę informacji przestrzennej we Wspólnocie Europejskiej (INSPIRE) powinno uwzględniać jej założenia. W pracy przeprowadzono ocenę systemu planowania przestrzennego w Polsce w myśl obowiązujących aktów prawnych, przeprowadzono analizę SWOT wskazując jego mocne i słabe strony, szanse i zagrożenia, a także wskazano najpilniejsze potrzeby w zakresie zmian, nawiązując do prowadzonych prac nowelizacyjnych Ustawy.
EN
The paper presents the possibilities of applying GIS tools in order to obtain elevation models for spatial planning. Digital Elevation Model (DEM) or Digital Terrain Model (DTM) can be created based on direct field measurements, vectorization of existing cartographic materials, observations from the air, or data obtained from radar systems placed on the Earth's orbit, using radar interferometry. The research methodology was based on the use of GIS tools in the process of obtaining public (generally available) elevation data, and assessing suitability of that data, for instance, in the context of spatial planning. In the study, we have used data from airborne laser scanning, free data provided by CODGiK (Central Documentation Centre of Geodesy and Cartography) and data acquired from Google Earth software, among others. Data analysis was divided into 4 stages: the first was to estimate how large are the differences when creating a grid elevation model out of a cloud of points, using aggregation algorithms. The second stage of the analysis consisted in the comparison of the amount of the received free data, and the elevation model established based on the cloud of points - the LIDAR model. The next stage of the analysis was aimed at a mutual comparison of the elevation models created with free data. The last stage of the analysis concerned the comparison of the DSM (Digital Surface Model) with the free data acquired from the Google Earth.
PL
Praca prezentuje możliwości wykorzystania narzędzi GIS w pozyskiwaniu modeli wysokościowych na potrzeby planowania przestrzennego. Numeryczny Model Terenu (NMT) może być tworzony w oparciu o bezpośrednie pomiary terenowe, wektoryzację istniejących materiałów kartograficznych, naloty lotnicze czy dane uzyskane z systemów radarowych umieszczonych na orbicie około ziemskiej, wykorzystujących interferometrię radarową. Metodyka badań opierała się na wykorzystaniu narzędzi GIS w procesie pozyskiwania ogólnodostępnych danych wysokościowych, oraz na ocenie ich przydatności m.in w planowaniu przestrzennym. W pracy wykorzystano dane z lotniczego skaningu laserowego, darmowe dane udostępnione przez CODGiK (Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej) oraz dane, które pozyskano m.in dzięki programowi Google earth. Analizę danych podzielono na 4 etapy: pierwszy polegał na oszacowaniu jak duże różnice występują przy tworzeniu tworzenie modelu wysokościowego grid z chmury punktów z wykorzystaniem algorytmów agregujących. Drugi etap analizy polegał na porównaniu wysokości otrzymanych z danych darmowych oraz modelu wysokościowego utworzonego na podstawie chmury punktów - modelu LIDAR. Kolejny etap analizy miał na celu wzajemne porównaniu modeli wysokościowych utworzonych z danych darmowych. Ostatnia analiza dotyczyła porówania NMPT z danymi darmowym pozyskanymi z Google Earth
EN
Latest reports in subject literature, both Polish and international, testify to significant needs for the application of 3D models of architectural objects. There are many methods of 3D modeling, including methods of automatic extraction from point cloud, mesh nets, and manual methods. Despite being highly time-consuming, the manual methods still provide the best accuracy of fitting the model into a point cloud, which suggests the possibility of their use for various purposes, including 3D visualization, and architectural inventory taking. This article presents the methods of manual 3D modeling of the teaching facilities at the University of Agriculture, using the features of MicroStation V8i. The paper discusses examples of modeling the various elements of a research facility, including architectural details, while giving the exact procedure, as well as pointing to major causes of possible errors. In addition, the paper presents various levels of detail within the 3D models, taking into account the requirements of the CityGML standard, published by the Open Geospatial Consortium.
PL
Ostatnie doniesienia literatury zarówno krajowej jak i zagranicznej wskazują na duże potrzeby w zakresie wykorzystania modeli 3D obiektów architektonicznych. Istnieje wiele metod modelowania 3D, w tym metody automatycznej ekstrakcji z chmury punktów, siatek mesh lub metody manualne. Metody manualne, pomimo dużej czasochłonności, wciąż wykazują najlepszą dokładnością wpasowania modelu w chmurę punktów, przez co wskazuje się na możliwość ich wykorzystania dla różnych celów, w tym wizualizacji 3D, czy inwentaryzacji architektonicznej. Artykuł prezentuje metody manualnego modelowania 3D budynku dydaktycznego Uniwersytetu Rolniczego, przy wykorzystaniu funkcji programu Microstation v8i. W pracy omówiono przykłady modelowania różnych elementów obiektu badawczego, w tym także detali architektonicznych, podając dokładny sposób postępowania, a także wskazując na główne przyczyny błędów. Ponadto, w pracy zaprezentowano różne poziomy szczegółowości modelu 3D uwzględniając wymagania standardu CityGML opublikowanego przez Open Geospatial Consortium.
PL
Polilaktyd (PLA), biodegradowalny poliester produkowany z odnawialnych surowców naturalnych, ma wiele zalet, lecz i wad, do których należy mała zdolność do deformacji plastycznej. W artykule opisano modyfikację właściwości PLA poprzez zmieszanie w stanie stopionym z trójblokowymi kopolimerami PEG-b-PPG-b-PEG o zbliżonej masie molowej i różnej zawartości grup PEG (10 i 40%). Badano mieszaniny PLA z 10% wag. kopolimeru i, dla porównania czysty PLA, o strukturze amorficznej i krystalicznej. Określono wpływ struktury fazowej i krystaliczności na właściwości termiczne, optyczne, barierowe, a w szczególności na właściwości mechaniczne. Uzyskano znaczny wzrost ciągliwości zarówno dla mieszanin amorficznych, jak i krystalicznych, częściowo mieszalnych z separacją faz, w których, w plastyfikowanej matrycy PLA występowały ciekłe wtrącenia. Krystalizacja modyfikowała zarówno strukturę fazową jak i badane właściwości.
EN
Polylactide (PLA), biodegradable polyester produced from renewable raw materials, has many advantages but also disadvantages like weak ability to the plastic deformation. The article describes modification of the physical properties of polylactide (PLA) by melt blending with triblock copolymers of PEG-b-PPG-b-PEG with similar molecular weight (M) and different PEG contents. Amorphous and crystalline blends of PLA with 10 wt% of copolymer and reference PLA samples were studied. The influence of the phase structure and crystallinity on thermal, optical, barrier, and in particular, mechanical properties was determined. Substantial increase in ductility of both amorphous and crystalline blends was achieved, in partially miscible systems with phase separation, in which liquid inclusions were dispersed in plasticized PLA matrix. Crystallization affected both the phase structure and properties of the materials.
EN
Spatial planning in Poland has got long history. The first significant Act regulating rules of spatial economy in Poland was the Decree of the Polish President from 16th February 1928 about constructional law and settlements buildings. The successive acts from the range of spatial planning such as the Decree from 2nd April 1946 about planned state spatial economy, the Act from 31st January 1961 about spatial planning, the Act from 12th July 1984 about spatial planning and also the Act from 7th July 1994 about spatial planning were introducing numerous changes forming ipso facto spatial planning system in Poland. The paper is a revision of recording of the most important acts influencing directly spatial politics on the national, regional ansd also local levels.
EN
This paper shows possibilities of using GIS packages for creating complete information system about buildings. The building of Faculty of Environmental Engineering and Geodesy was used as an example possibilities of integration data from Department of Geodesy and Cartography with data from architectural stocktaking expanded about attributes and descriptive information. The aim of the work is analysis of possibilities of using this kind of system and available functions for end user.
PL
W pracy przedstawiono możliwość wykorzystania pakietów GIS w tworzeniu systemów informacji o budynkach. Na przykładzie budynku Wydziału Inżynierii Środowiska i Geodezji Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie pokazano możliwości wykorzystania i integracji danych przestrzennych pochodzących z Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego z danymi z inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej, danymi branżowymi oraz uzupełnienie tych danych atrybutami i informacjami opisowymi. Praca prezentuje analizę możliwości wykorzystania tak budowanego systemu i dostępnych funkcjonalności dla użytkownika końcowego.
EN
Currently used procedures in room acoustics measurements are not automated. Particularly in medium-sized and large areas they require a lot of time and intensive labour which directly translates into an increase in the measurement cost. Introduction of an automated system would increase efficiency of the measurements, and therefore could present both practical and scientific benefit. The paper presents initial feasibility study for designing a system that permits the measurement of selected acoustic parameters for any choice of three-dimensional grid of measurement points throughout the volume of the room. The system will utilize an autonomous probe attached to a blimp, and will be able to measure and analyze acoustic characteristics of the rooms. The article discusses the initial choices of the system elements, starting from the general idea, through the mechanical design and control procedures, the software that controls positioning and flying of the probe, up to the automation of the measurement procedure and its possible impact on the acoustic field.
EN
This article is about the use of an automatic mechanism able to play an instrument in research about playing repeatability. Repeatability in this case refers to the time intervals between played notes in sequences. The subject will be discussed based on a guitar playing robot. During the research with the use of guitar playing robots, some conclusions were made that confirm that humans are unable to play sound sequences twice while maintaining high repeatability. It has also been proven that the use of a robotic musical instrument (RMI) helps obtain playing repeatability of sound sequences much more accurately than that obtained by a human musician.
PL
Artykuł omawia zastosowanie automatycznego mechanizmu, grającego na instrumentach, w badaniach dotyczących powtarzalności gry. W tym wypadku powtarzalność odnosi się do odstępów czasowych pomiędzy odgrywanymi w sekwencji dźwiękami Podczas przeprowadzonych badań z wykorzystaniem robotów grających na gitarze uzyskano wyniki świadczące o tym, że człowiek nie jest w stanie zagrać dwukrotnie sekwencji dźwięków z zachowaniem wysokiej powtarzalności. Wykazano również, że zastosowanie instrumentu robomuzycznego (RMI) pozwala uzyskać powtarzalność odgrywanej sekwencji o wiele wyższą niż uzyskaną przez człowieka.
PL
Polilaktyd jest biodegradowalnym poliestrem, produkowanym z odnawialnych źródeł. Zdolność PLA do krystalizacji zależy od składu stereochemicznego jednostek powtarzalnych i ich rozkładu wzdłuż łańcucha. Faza amorficzna PLA wykazuje temperaturę zeszklenia, Tg, w granicach 55-60°C. W temperaturze pokojowej amorficzny PLA jest więc sztywny i kruchy. Zastosowania PLA na opakowania wymagają materiału o zwiększonej odporności mechanicznej przy niewielkim tylko zmniejszeniu wytrzymałości mechanicznej. W celu poprawy zdolności PLA do plastycznej deformacji, i tym samym zwiększenia jego odporności mechanicznej, stosuje się mieszanie z innymi polimerami i plastyfikatorami. Blokowe kopolimery glikolu etylenowego i glikolu propylenowego o strukturze PEG-b-PPG-b-PEG okazały się skutecznymi plastyfikatorami PLA, tworząc strukturalnie mieszaninę częściowo mieszalną ale również z fazową separacją, i są w stanie poprawić mechaniczne właściwości PLA. Opracowano proces modyfikacji PLA blokowymi kopolimerami PEG i PPG z wykorzystaniem wytłaczarki dwuślimakowej współbieżnej. Otrzymano granulaty materiałów, w oparciu o kilka gatunków PLA, charakteryzujących się znaczną ciągliwością do 100-200% wydłużenia względnego i kilkukrotnie większą udarnością na rozciąganie. Opracowano proces wytłaczania folii płaskiej z tych materiałów z przewidywanym zastosowaniem na opakowania. Przedstawiono wyniki badań właściwości otrzymanych folii, oraz dokonano prób termoformowania.
EN
Polylactide (PLA) is a biodegradable polyester, which can be produced from annually renewable resources. Because of relatively high Tg of 55-60 °C, PLA is stiff and brittle at room conditions, which limits its applications demanding high toughness and drawability. For improvement of drawability blending with other polymers is used. Block copolymers of ethylene glycol and propylene glycol (PEG-b-PPG-b-PEG) appear to be efficient modifiers for PLA, able to improve its mechanical performance [1]. Block copolymers are partially miscible with PLA but also they undergo phase separation. Partial miscibility cuases slight decrease of glass transition and separated inclusion of copolymers induce easier plastic deformation of PLA significantly improving their properties. The present study is focused on modification of PLA with block copolymers of ethylene glycol and propylene glycol with higher molar mass, which leads to blends with only partial miscibility and phase separation. The process of modification of PLA with the use of twin screw corrotating extruder was elaborated. Several blends with various kinds of PLA were obtained that can be deform to 100-200% and demonstrating several folds increase of tensile impact strength. A process of film extrusion of PLA blends with PEG and PPG copolymers was also elaborated. The mechanical properties of the films were characterized and several successful attempts of thermoforming were performed.
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.