PL
 |
EN
Preferencje help
Polish version English version Język
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 14

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 1 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 1 next fast forward last
1
Content available Wiek dolnodewońskiego poziomu tufitowego z Barczy (Góry Świętokrzyskie) na podstawie miospor
Fijałkowska-Mader A., Malec J.
Przegląd Geologiczny
|
2018
|
Vol. 66, nr 9
578--584
EN
Results of palynological studies of the Lower Devonian siliciclastic deposits of the Barcza Beds (Upper Pragian-Lower Emsian) from two abandoned quarries at Barcza in the Holy Cross Mts. is presented. Based on miospores, the biostratigraphic position of the tuffite horizon from the Barcza profile was defined as the early Emsian AB (annulatus-bellatulus) palynological Zone.
2
Content available Kamień w architekturze zespołu kościelno-klasztornego na Karczówce w Kielcach (Góry Świętokrzyskie)
Złonkiewicz Z., Fijałkowska-Mader A.
Przegląd Geologiczny
|
2018
|
Vol. 66, nr 7
421--435
EN
The baroque church and monastery from the 17/18th century, located atop the picturesque Karczówka Hill in SW Kielce (capital of the Holy Cross Mts. region), document a variety of local building stones dominating in architecture of that place by the middle of the 20th century. They were used here also in renovation and modernization works in the 21th century. The high altar and portal of decorative Bolechowice limestones (Upper Devonian) incrusted with Zelejowa ’rose-like’calcite (Upper Permian-Lower Triassic) was built in the early flourishing period of application of these stones. They also include portals made of Kunów sandstones and Szydłowiec sandstones (Lower Jurassic), as well as doorframes, stairs, balustrades and daises composed of Doły Biskupie sandstones and Wąchock sandstones (Lower Triassic) showing high resistance to weathering processes. They were also used in various minor stone details (figures, stoups, candleholders, inscription tables). Stone-floors composed of local stones and Sudetic marbles document reconstruction works in the second half of the 20 century.
3
Content available Ośrodek Tradycji Garncarstwa w Chałupkach (Góry Świętokrzyskie) jako obiekt geoturystyczny
Fijałkowska-Mader A., Pabian G., Król P.
Geotourism / Geoturystyka
|
2018
|
nr 3-4 (54-55)
27--36
PL
Z dużym prawdopodobieństwem można przyjąć, że wiejski ośrodek garncarski w rejonie dzisiejszej miejscowości Chałupki (gmina Morawica) należy do najstarszych w regionie świętokrzyskim i funkcjonował już w czasach rzymskich (II w n.e.). Okres jego świetności przypada na XVIII i XIX w. W dwudziestoleciu międzywojennym liczył prawie 70 warsztatów i liczba ta stopniowo malała aż do roku 1993, kiedy został zamknięty ostatni warsztat Stefana Sowińskiego. Garncarstwo rozwinęło się w oparciu o lokalne złoża krasowych glin neogeńskich, występujących w obrębie lejów krasowych utworzonych w wapieniach górnej jury. Gliny te pozyskiwano szybikami na obszarze około 8,6 km2, obejmującym miejscowość Chałupki i ciągnącym się na południe od niej. Proces produkcji ceramiki był wieloetapowy. Obejmował przygotowanie gliny, tzw. „gojenie”, formowanie naczyń na toczku garncarskim, suszenie, glazurowane i wypalanie w piecach. Asortyment wyrobów ceramicznych uległ z czasem wzbogaceniu. Obok naczyń użytkowych pojawiły się zabawki, głównie gwizdki, oraz kropielnice i figury świętych. Ceramika z Chałupek była używana nie tylko przez ludność lokalną, lecz w całym regionie świętokrzyskim, a nawet poza jego granicami. Z biegiem czasu zmieniało się jej przeznaczenie od czysto użytkowego po dekoracyjne. Od 1998 r. funkcjonuje w Chałupkach Ośrodek Tradycji Garncarstwa, pełniący rolę muzealno-edukacyjną. Corocznie, w lipcu, na terenie ośrodka odbywa się festyn etnograficzny „Chałupkowe Garncynki”. Ośrodek Tradycji Garncarstwa w Chałupkach jest licznie odwiedzany przez turystów – zarówno indywidualnych, jak i grupy zorganizowane oraz wycieczki szkolne. Stanowi obiekt geoturystyczny promujący dziedzictwo kulturowe Chałupek.
EN
It is highly probable that the rural pottery center in the area of today’s Chałupki (Morawica commune) is one of the oldest in the Świętokrzyskie region, as it was already functioning in Roman times (II in A.D.). The period of its glory falls during the eighteenth and nineteenth centuries. In the interwar period, it held almost 70 workshops, and this number gradually decreased until 1993, when the last workshop of Stefan Sowiński was closed. The basis for the establishment of pottery came from the local karstic Neogene clays, occurring within karst funnels developed in the Upper Jurassic limestones. The clays were obtained by shafts in the area of approx. 8.6 km2, covering the village of Chałupki and extending to the south of it. The production process of the ceramics was multi-stage. It included the preparation of clay, the so-called “healing”, forming dishes on a potter’s toast, drying, glazing and baking in ovens. The range of ceramic products has been enriched over time. Next to utility vessels, toys appeared, mainly whistles, as well as bowls and statuettes of saints. Earthenware from Chałupki was used not only by the local population, but also in the entire Świętokrzyskie region, and even outside its borders. Over time, its role changed from purely useful to decorative. Since 1998, the Center of Pottery Tradition has been operating in Chałupki, which is both a museum and an educational object. Every year, in July, the center hosts the ethnographic festival “Chałupkowe Potions”. The Pottery Tradition Center in Chałupki is frequented by tourists, both individual and organized groups, as well as school trips. It is a geotouristic object promoting the cultural heritage of Chałupki.
4
Content available Paleogleby w zapisie sedymentacyjnym formacji z Siodeł w Górach Świętokrzyskich (perm górny–trias dolny)
Trela W., Fijałkowska-Mader A.
Przegląd Geologiczny
|
2017
|
Vol. 65, nr 4
227--233
EN
The uppermost Permian in the NWHoly Cross Mountains is represented by red mudstones with sandstone and conglomerate interbeds, forming the PZt cyclothem (dated by miospores of the Lueckisporites virkkiae Bc Zone), which grade upwards into the Siodta Formation. This succession is overlain by sandstones and mudstones of the Jaworzna Formation yielding the lowermost Triassic spore-pollen assemblage of the Lundbladispora obsoleta- Protohaploxypinus pantii Zone. Mudstones of the Siodta Formation reveal mottling structure with numerous root traces, rhizobreciation, as well as nodular and bedded calcretes. The root -Mader structures are represented by calcite tubules and root moulds, the latter filled with dark red calcareous mudstones. The presence of root traces in the Siodta Formation clearly indicates an increase of substrate moisture in contrast to the underlying PZt cyclothem. The mottled red mudstones were deposited in the playa-lacustrine depositional system and lost their primary structure due to rooting and other pedogenic processes. Carbonate nodules and thin indurated calcretes are related to periods of lower sediment accumulation rate or even non-deposition periods favouring development of continental carbonates. A relatively rapid switch to the alluvial depositional system represented by the Jaworzna Formation appears to be coeval to the increased sediment flux in terrestrial setting, postulated by Newell et al. (2010) at the Permo-Triassic boundary, driven by a devegetation event of upland catchments.
5
Content available A record of climatic changes in the Triassic palynological spectra from Poland
Fijałkowska-Mader A.
Geological Quarterly
|
2015
|
Vol. 59, No. 4
615--653
EN
Based on quantitative and qualitative analyses of the Triassic miospores assemblages from different regions of Poland climatic changes have been documented. Analyzed material came from the published and archival works of Orłowska-Zwolińska and author and comprised ten palynological zones distinguished in the Triassic of Poland. Two different palynological methods were applied in this study – PPC model and SEG model – to obtain palaeoclimatic and palaeoenvironmetal data. Xerophytic elements (spores and pollen grains of xerophytic plants), reflecting mainly dry climate conditions, dominated in the palynomorph spectra of the Triassic deposits from Poland. Significant numbers of hygrophytic elements indicating temporary more humid phases occurred in the late Olenekian, Ladinian, the middle Carnian, late Norian and the Rhaetian.
6
Content available Litostratygrafia, palinofacje i środowiska sedymentacji utworów triasu w północnej części niecki Nidy
Fijałkowska-Mader A., Kuleta M., Zbroja S.
Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
|
2015
|
nr 462
83--123
PL
W artykule przedstawiono najnowszą propozycję podziału litostratygraficznego utworów triasu północnej części niecki Nidy nawiązującego do jednostek wyróżnianych na Niżu Polskim oraz w północno-zachodnim obrzeżeniu Gór Świętokrzyskich. Podano charakterystykę petrograficzną skał tworzących zaproponowane wydzielenia. Zamieszczono także wyniki analizy palinofacjalnej utworów triasu. Opisano siedem typów palinofacji odpowiadających różnym środowiskom sedymentacji: rzecznym, jeziornym, playi, sebhy, otwartego morza i laguny. Palinofacje charakterystyczne dla środowiska rzecznego występują w utworach pstrego piaskowca środkowego, piaskowca trzcinowego (formacja stuttgarcka) oraz kajpru górnego, dla środowiska jeziornego – w utworach kajpru dolnego i piaskowca trzcinowego, dla środowiska playi – w dolnych warstwach gipsowych, dla środowiska sebhy – w recie oraz w dolnych i górnych warstwach gipsowych, dla środowiska otwartego morza – w wapieniu muszlowym i dolomicie granicznym, a dla środowiska laguny – w recie, wapieniu muszlowym górnym i dolomicie granicznym. Na podstawie wyników analizy litofacjalnej i palinofacjalnej zrekonstruowano środowisko sedymentacji utworów triasu z północnej części niecki Nidy.
EN
The latest lithostratigraphical scheme of Triassic deposits from the northern part of the Nida Basin (southern Poland) is presented. It refers to the units distinguished in the Polish Lowlands and NW margin of the Holy Cross Mountains. Petrographic characteristics of the proposed lithostratigraphic units, and the results of palynofacies analysis are given. The identified seven palynofacies types represent a variety of depositional environments: fluvial, lacustrine, playa, sebkha, open marine and lagoonal. Palynofacies characteristic for fluvial environments were identified in the Middle Buntsandstein, Schilfsandstein (Stuttgart Formation) and Upper Keuper deposits, lacustrine environment – within the Lower Keuper and Schilfsandstein, playa environment – in the Lower Gipskeuper, sebkha environment – in the Röt as well as Lower and Upper Gipskeuper, open marine environment – within the Muschelkalk and Grenzdolomit and lagoonal environment – in the Röt, Upper Muschelkalk and Grenzdolomit. Depositional environments of the Triassic deposits have been presentedreconstructed based on the lithofacies and palynofacies analyses.
7
Content available Georóżnorodność Ponidzia - nowe dane : wprowadzenie
Fijałkowska-Mader A.
Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
|
2015
|
nr 462
5--6
8
Content available Palynostratigraphy and palynofacies of the Upper Silesian Keuper (southern Poland)
Fijałkowska-Mader A., Heunisch C., Szulc J.
Annales Societatis Geologorum Poloniae
|
2015
|
Vol. 85, No. 4
637--661
EN
The results of the palynostratigraphical studies presented in this paper come from five boreholes Patoka 1, Czarny Las, Woźniki Śląskie K1, Kobylarz 1 and Poręba as well as from four outcrops at Lipie Śląskie, Patoka, Zawiercie and Poręba, in Upper Silesia (southern Poland). The palynostratigraphical zonation presented by Orłowska-Zwolińska (1983) for the epicontinental Upper Triassic of Poland was applied. The palynomorph spectra are marked by different preservation states, combined with the frequent occurrence of reworked specimens, probably even from Palaeozoic strata. The spore-pollen assemblage recognized in the “Chrzanów Formation” belongs to the early Carnian verrucata Subzone of the palynological longdonensis Zone. The spectrum from the Stuttgart Formation represents the Carnian astigmosus Zone. Spectra in the Patoka Marly Mudstone-Sandstone Member (Grabowa Mudstone-Carbonate Formation), with the Lisowice bone-bearing horizon, represent the middle and late Norian meyeriana b Subzone. The Rhaetian age of the bone-bearing succession in the Lisowice–Lipie Śląskie clay-pit suggested in the literature was not confirmed. The age of assemblages from the “Połomia Formation”, which overlies the Patoka Member, was not determined, owing to the poor state of miospore preservation. Moreover, three types of palynofacies were recognized as being characteristic for a fluvial channel (1), a flood plain (2), and lacustrine and playa environments (3) as well as for an undetermined milieu. Type 1 was found in the deposits of the Stuttgart Formation, the Patoka Member and the “Połomia Formation”, type 2 in the Patoka Member and the “Połomia Formation”, type 3 in the “Chrzanów Formation”, the Stuttgart Formation and the Patoka Member.
9
Content available Poziomy megasporowe epikontynentalnych utworów triasu i jury w Polsce – podsumowanie
Marcinkiewicz T., Fijałkowska-Mader A., Pieńkowski G.
Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
|
2014
|
nr 457
15--41
PL
Praca stanowi podsumowanie wyników wieloletnich badań nad rozmieszczeniem megaspor w epikontynentalnych utworach triasu i jury dolnej na Niżu Polskim. W materiale pochodzącym z kilkuset otworów, położonych na obszarze Polski pozakarpackiej, wydzielono 11 zespołów megasporowych o randze poziomów zespołowych, skorelowanych ze standardowym podziałem stratygraficznym. Poziomy te mogą być zastosowane w biostratygrafii utworów triasu i jury dolnej nie tylko na obszarze Polski, lecz także do szerszych porównań w skali europejskiej i światowej jako poziomy standardowe.Wydzielone poziomy megasporowe powiązano z poziomami miosporowymi triasu i jury dolnej, wyróżnianymi na obszarze Polski. Dane miosporowe, a także ostatnio przeprowadzone wysokorozdzielcze badania chemostratygraficzne przyczyniły się do uzyskania dodatkowych uściśleń wiekowych wyróżnionych poziomów megasporowych. Megaspory są także ważnym wskaźnikiem paleoklimatycznym.
EN
The paper summarizes many years of studies on the distribution of megaspores in the epicontinental Triassic and Jurassic deposits of Poland. Eleven assemblages in the rank of assemblage zones, correlated with the standard stratigraphical division, have been identified in the material obtained from hundreds of boreholes. These assemblages can be applied for biostratigraphical correlation of Triassic and Jurassic deposits both on a European and global scale as standard zones. Correlation between miospore and megaspore zones, as well as recent high-resolution chemostratigraphic correlations, allowed more precise interpretation of the age of the megaspore zones. Megaspores are also important as palaeoclimatic indicators.
10
Geoparki na horyzoncie
Trela W., Fijałkowska-Mader A.
Surowce i Maszyny Budowlane
|
2013
|
nr 6
92-96
PL
W Górach Świętokrzyskich możliwe jest utworzenie pięciu geoparków realizujących ideę ochrony i popularyzacji georóżnorodności tego obszaru: Chęcińsko-Kieleckiego, Doliny Kamiennej, Łysogórskiego, Tetrapoda i Skamieniałych Wydm oraz Białe Ługi. Połączone w sieć geoparków świętokrzyskich mogą w istotny sposób wpływać na turystykę w regionie oraz politykę zrównoważonego rozwoju społeczno-ekonomicznego.
11
Content available Waloryzacja geostanowisk na obszarze projektowanego Geoparku Łysogórskiego w Górach Świętokrzyskich
Fijałkowska-Mader A., Malec J.
Przegląd Geologiczny
|
2013
|
Vol. 61, nr 3
165--171
EN
The paper presents results of valorization of geosites in the Łysogóry Region of the Holy Cross Mountains, which warrant creation of the Łysogóry Geopark. Numerous geosites of different Paleozoic rocks offer a great educational potential, combining many fields of knowledge, such as geology, geomorphology, paleontology, paleoecology, ancient metallurgy industry and historical monuments. Geodiveristy makes this area very attractive for geotourism.
12
Content available Palinostratygrafia, paleoekologia i paleoklimat późnego permu i triasu niecki Nidy
Fijałkowska-Mader A.
Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
|
2013
|
nr 454
15--70
PL
Praca stanowi pierwsze kompleksowe opracowanie biostratygrafii utworów permu górnego i triasu niecki Nidy. Wyróżniono dziesięć poziomów palinologicznych. Wyniki badań mikroflorystycznych potwierdziły problematyczną dotychczas obecność utworów późnego anizyku i wczesnego ladynu. Pozwoliły także na sprecyzowanie granic między indem i olenkiem oraz norykiem i retykiem. Wyniki zastosowanych w badaniach palinologicznych analiz paleośrodowiskowej i paleoklimatycznej wykazały dominację form sucholubnych w zespołach miosporowych. Wskazują również na przewagę klimatu suchego w późnym permie i triasie na badanym obszarze. Zwiększoną ilość mikroflory wilgotnolubnej obserwuje się w olenku, ladynie, noryku i retyku. Przeważająca w późnym permie i triasie kontynentalna sedymentacja w środowiskach rzecznych, jeziornych, playi i sebki była przerywana przez transgresje morskie, które miały miejsce w późnym wuchiapingu, wczesnym indzie, anizyku i ladynie.
EN
Ten miospore zones are identified in the Upper Permian and Triassic succession of the Nida Basin. This is the first complete biostratigraphical study of these sediments. The palynological investigation confirmed the presence of the late Anisian and early Ladinian. In addition, they allowed determining more precisely the boundaries between Induan and Olenekian as well as Norian and Rhaetian. Xeromorphic elements dominate the Upper Permian and Triassic palynomorph spectra from the Nida Basin and reflect a mainly dry palaeoclimate. Significant numbers of hygromorphic elements indicating temporarily humid phases, occur in the Olenekian, Ladinian, Norian and Rhaetian. Continental sedimentation in fluvial, lacustrine, coastal, playa and sabkha environments prevailed during most of the Late Permian and Triassic but was interrupted by marine transgressions in the late Wuchiapingian, early Induan, Anisian as well as Ladinian.
13
Content available Odzwierciedlenie stresu środowiskowego w palinoflorze późnego permu w Polsce
Fijałkowska-Mader A.
Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego
|
2012
|
nr 452
23--31
PL
Analizując materiał pochodzący z utworów cechsztynu Polski, zaobserwowano pojawienie się zmienionych morfologicznie ziaren pyłku z gatunku Lueckisporites virkkiae Potonié et Klaus, stanowiącego główny składnik późnopermskich zespołów mikroflorystycznych. Zmiany te już wcześniej odnotował Visscher w zachodniej Europie (1971, 1972), nazywając zmienione formy normami. Dotyczyły one zwiększenia lub redukcji liczby worków powietrznych, zmiany ich kształtu i wielkości, pogrubienia egzyny ciałka centralnego i zagęszczenia jej struktury. Przyczyną powstania zmienionych form najprawdopodobniej był stres środowiskowy wywołany katastroficznymi zmianami klimatu w późnym permie, będącymi następstwem wzmożonej działalności wulkanicznej (Foster, Afonin, 2005).
EN
The abnormal pollen grains of the Lueckisporites virkkiae Potonié et Klaus species were recorded in the Late Permian microfloristic assemblages from Poland. These morphologically mutated miospores were already described by Visscher in the Permian succession of Western Europe and became interpreted as evolutional forms called norms (1971, 1972). The most probable reason of such aberration was the environmental stress accompanied the catastrophic climatic changes in the Late Permian resulted from the high volcanic activity (Foster, Afonin, 2005).
14
Content available Biostratigraphy of the Emsian to Eifelian in the Holy Cross Mountains (Poland)
Fijałkowska-Mader A., Malec J.
Geological Quarterly
|
2011
|
Vol. 55, No. 2
109-138
EN
The paper give a biostratigraphic interpretation of the Emsian to Eifelian in the Łysogóry and Kielce regions of the Holy Cross Mountains, based on the different groups of microfossils: miospores, conodonts, ostracods and foraminifers. Four miospore zones were identified in the uppermost Pragian, Emsian and lowermost Eifelian: Verrucosisporites polygonalis-Dibolisporites wetteldorfensis (PW), Emphanisporites annulatus-Brochotriletes bellatulus (AB), Emphanisporites foveolatus-Verruciretusispora dubia (FD) and Acinosporites apiculatus-Grandispora protea (AP). In the Łysogóry region, the Emsian and lowermost Eifelian comprises four cono-dont zones: serotinus,patulus,partitus and costatus, three ostracod assemblages and several foraminifer assemblages. In the Kielce region, deposits from the Emsian/Eifelian boundary interval yield conodonts from the patulus and partitus zones, two ostracod assemblages and assemblages of agglutinated foraminifers. The joint biostratigraphic analysis allows a tentative correlation of the lithostratigraphic units from both areas. It also provides independent control/calibration on the different biostratigraphical systems. The Pragian/Emsian boundary is located in the lower part of the Barcza Formation and in the lower part of the Haliszka Formation, whereas the Emsian/Eifelian boundary lies in the upper part of the Grzegorzowice Formation and in the upper part of the Winna Formation.
first rewind previous Strona / 1 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.