Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Model techniczno-systemowy wspólnot energetycznych przyszłości jako narzędzia integracji lokalnych odnawialnych źródeł energii i redukcji ubóstwa energetycznego

Daszczyński Tadeusz, Połecki Michał, Rokicki Łukasz, Szewczyk Marcin, Stoczko Szymon, Wójtowicz Robert, Przygoda Kamil

Przegląd Elektrotechniczny

|

2026

|

R. 102, nr 7

174--178

PL

Artykuł przedstawia kompleksowe ujęcie roli lokalnych wspólnot energetycznych jako kluczowego elementu transformacji energetycznej. Wskazano, że rozwój zdecentralizowanych struktur wytwórczych, opartych na OZE, wymaga spójnego podejścia technicznego i systemowego, umożliwiającego ich efektywną integrację z infrastrukturą elektroenergetyczną. Zaprezentowano autorski model testowy mikrosieci przeznaczony do badań eksperymentalnych i analiz symulacyjnych. Model umożliwia weryfikację algorytmów sterowania, scenariuszy pracy wyspowej, optymalizacji zużycia energii oraz analiz wpływu lokalnej generacji na parametry jakościowe energii elektrycznej.

EN

This article presents a comprehensive approach to the role of local energy communities as a key element of the energy transition. It highlights that the development of decentralized generation structures based on renewable energy sources requires a coherent technical and systemic approach, enabling their effective integration with the power infrastructure. A proprietary microgrid test model is presented, designed for experimental research and simulation analyses. The model enables verification of control algorithms, islanding scenarios, energy consumption optimization, and analyses of the impact of local generation on electricity quality parameters.

2

AI i energia – dwa nierozłączne elementy przyszłości

Sobieraj Janusz

Przegląd Budowlany

|

2026

|

R. 97, nr 1

83--87

PL

Artykuł analizuje rosnącą współzależność sztucznej inteligencji i energetyki jako dwóch filarów transformacji gospodarczej. Z jednej strony rozwój AI wymaga coraz większej mocy obliczeniowej, co przekłada się na wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną, obciążenie centrów danych oraz presję na infrastrukturę wytwórczą i sieciową. Z drugiej strony systemy elektroenergetyczne – w warunkach rosnącej zmienności OZE, wysokich kosztów inwestycyjnych, ryzyk opóźnień oraz ograniczeń finansowania – wymagają narzędzi predykcyjnych, automatyzacji i inteligentnego sterowania. W tekście zestawiono krajowe prognozy popytu i ryzyk bilansowania mocy z ekonomicznym rachunkiem transformacji (atom, OZE, modernizacja sieci, magazyny energii, cyfryzacja). Omówiono wpływ automatyzacji przemysłu („ciemne fabryki”) na strukturę zużycia energii oraz zjawisko przesuwania kosztów energetycznych do infrastruktury cyfrowej. Artykuł podkreśla znaczenie geopolityki, cyberbezpieczeństwa i koordynacji polityk publicznych oraz wskazuje, że stabilność systemu w epoce AI będzie zależała od równowagi między dostępnością energii, inwestycjami i zdolnością algorytmów do zarządzania systemem w czasie rzeczywistym.

EN

The article examines the growing interdependence between artificial intelligence (AI) and the energy sector as two core pillars of global economic transformation. On the one hand, AI development requires rapidly increasing computational power, which translates into higher electricity demand, expanding data-center infrastructure, and mounting pressure on generation capacity and power grids. On the other hand, modern power systems – facing renewable variability, high investment costs, schedule-delay risks, and financing constraints – need predictive analytics, automation, and intelligent control to remain stable and efficient. The paper combines national demand and adequacy forecasts with the economic „balance sheet” of the energy transition (nuclear, renewables, grid modernization, storage, and digital infrastructure). It also discusses how industrial automation („dark factories”) reshapes the structure of energy consumption while shifting a growing share of energy costs toward digital infrastructure. The analysis highlights the role of geopolitics, cybersecurity, and coordinated public policy, arguing that system stability in the AI era will depend on a sustained balance between energy availability, investment execution, and algorithmic capability to manage real-time operations across the energy value chain.

3

Contemporary concepts of hybrid energy sources in architecture and construction

Leszczyńska-Domańska Małgorzata, Domański Roman, Kopyłow Ołeksij

Materiały Budowlane

|

2026

|

nr 3

19--28

EN

This article analyzes the role of hybrid energy systems in the construction sector and their impact on the energy security of buildings. It presents fundamental renewable and conventional energy sources, energy conversion processes, and the importance of energy storage within the context of sustainable development. The paper discusses examples of implementing hybrid energy systems in residential, commercial, and public utility buildings. It emphasizes the necessity of integrating hybrid solutions to enhance reliability, security, and energy efficiency in buildings.

PL

W artykule zaprezentowano analizę zastosowania hybrydowych układów energetycznych w sektorze budownictwa i ich wpływ na bezpieczeństwo energetyczne obiektów. Przedstawiono podstawowe źródła odnawialne i konwencjonalne, procesy konwersji energii oraz znaczenie magazynowania w kontekście zrównoważonego rozwoju budynków, a także przykłady wdrożenia hybrydowych systemów energetycznych w budynkach mieszkalnych, biurowcach i obiektach użyteczności publicznej. Wskazano konieczność integracji rozwiązań hybrydowych w celu zwiększenia niezawodności, bezpieczeństwa i efektywności energetycznej budynków.

4

Gospodarka surowcami w transformacji energetycznej. Zużycie węgla i gazu, emisja CO₂ oraz rozwój OZE w Polsce – analiza trendów i klastrów

Gajdzik Bożena

Gospodarka Materiałowa i Logistyka

|

2026

|

nr 2

2--13

PL

Transformacja energetyczna stanowi jedno z najważniejszych wyzwań współczesnej gospodarki, wpływając na strukturę wykorzystania surowców energetycznych oraz rozwój odnawialnych źródeł energii (OZE). Celem niniejszego opracowania jest analiza zmian w zużyciu węgla i gazu w procesach produkcji energii elektrycznej i ciepła w Polsce oraz ocena dynamiki rozwoju odnawialnych źródeł energii w ostatnich 25 latach. Badanie opiera się na analizie danych statystycznych dotyczących krajowego sektora energetycznego, obejmujących: wielkość zużycia paliw kopalnych, produkcję energii z OZE oraz emisję dwutlenku węgla. W pracy, na podstawie wiedzy eksperckiej, wydzielono również klastry gospodarki paliwowo-energetycznej, przedstawiając je w kontekście emisyjności (emisja dwutlenku węgla), w układzie okresowym: Klaster 1 – lata 2000–2008, Klaster 2 – lata 2009–2015, Klaster 3 – lata 2016–2020 oraz Klaster 4 – lata 2021–2024. Przeprowadzona analiza pozwala określić kierunek i tempo transformacji energetycznej w Polsce, wskazując na stopniowe ograniczanie roli węgla jako podstawowego surowca energetycznego przy jednoczesnym wzroście znaczenia OZE. Wyniki badania umożliwiają ocenę skuteczności realizowanych działań transformacyjnych oraz identyfikację kluczowych trendów wpływających na zrównoważony rozwój gospodarki paliwowo-energetycznej w Polsce.

EN

The energy transition is one of the most significant challenges facing the modern economy, influencing the structure of energy resource use and the development of renewable energy sources (RES). The purpose of this study is to analyse changes in coal and gas consumption in electricity and heat production in Poland and to assess the growth trends of renewable energy sources over the past 25 years. The study is based on statistical data analysis concerning the national energy sector, including: the volume of fossil fuel consumption, energy production from RES, and carbon dioxide emissions. In addition, the study uses expert knowledge to identify clusters within the fuel and energy sector, presenting them in the context of carbon emissions (Cluster 1 – period 2000–2008, Cluster 2 – period 2009–2015, Cluster 3 – period 2016–2020, and Cluster 4 – period 2021–2024). The analysis allows for determining the direction and pace of the energy transition in Poland, pointing to a gradual reduction in the role of coal as the primary energy source, accompanied by a rise in the importance of renewable energy sources. The study’s findings enable an assessment of the effectiveness of ongoing transition measures and the identification of key trends influencing the sustainable development of Poland’s fuel and energy sector.

5

Dekarbonizacja energetyki

Kramarek Wojciech

Gaz, Woda i Technika Sanitarna

|

2026

|

Nr 4

29--34

PL

Rosnące zapotrzebowanie na energię, dominacja paliw kopalnych oraz zmiany klimatu sprawiają, że dekarbonizacja energetyki jest kluczowym wyzwaniem współczesnego świata. Zestawienie charakterystyk technologii wytwarzania energii z danymi o zmianach w produkcji i emisji wskazuje trendy i różnice tempa transformacji między Unią Europejską a resztą świata. Odnawialne źródła energii, wysokosprawne układy kogeneracyjne, magazynowanie energii oraz energetyka jądrowa należą do kluczowych rozwiązań w ograniczaniu emisyjności sektora energetycznego.

EN

Growing energy demand, the continued dominance of fossil fuels, and ongoing climate change make the decarbonisation of the energy sector one of the key challenges facing the modern world. Combining the characteristics of energy generation technologies with data on changes in electricity production and associated emissions reveals clear trends and differences in the pace of energy transition between the European Union and the rest of the world. Renewable energy sources, high-efficiency cogeneration systems, energy storage technologies, and nuclear power constitute key solutions for reducing the carbon intensity of the energy sector.

6

Mapping the landscape of Smart Energy Systems (SES): insights from bibliometric and statistic analysis for environmental management

Rosak-Szyrocka Joanna, Wolniak Radosław, Gajdzik Bożena

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2025

|

z. 224

437--455

EN

Purpose: The objective of the article is to map the global research landscape on Smart Energy Systems (SES) between 2020 and 2024 by identifying dominant scientific trends, thematic clusters, collaboration networks, and emerging research topics. Design/methodology/approach: The research employs a quantitative design, combining bibliometric analysis and statistical methods. A total of 11,609 publications were retrieved from the Scopus database, focusing on SES-related keywords. Bibliometric mapping using VOSviewer was conducted to analyze keyword co-occurrences, country collaborations, and author networks. Statistical visualization, including bag plots, was used to identify outliers and trends in keyword usage, highlighting both prevalent and emergent areas of research. Findings: The analysis revealed six major clusters of SES research, including smart power grids, renewable energy integration, energy management systems, optimization techniques, and emerging digital technologies like IoT and blockchain. Dominant keywords included "smart power grids" (3572 occurrences), "electric power transmission networks" (2856), and "renewable energy resources" (1629). Outlier analysis indicated that future directions in SES research are closely linked to blockchain, machine learning, and green hydrogen. Research limitations/implications: The study offers actionable insights for policy-makers, business leaders, and industrial stakeholders. Policymakers should prioritize regulatory frameworks promoting digitalization and interoperability of energy systems. Industry actors are encouraged to invest in IoT-enabled energy infrastructure, AI-powered decision-making tools, and peer-to-peer energy platforms. SES development is also strategically relevant for national climate goals, economic modernization, and industrial decarbonization. Originality/value This paper is the first to offer a cross-sectional, global bibliometric and statistical mapping of Smart Energy Systems research in the post-COVID-19 era (2020-2024). It goes beyond traditional bibliometric studies by integrating quantitative visual analytics (bag plots) to reveal latent structures and trends. The article also introduces a typology of emergent research areas and provides practical guidance for aligning SES innovation with environmental and industrial policies.

7

Management of residential development projects in Poland in the context of innovation implications

Sitek Marcin

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2025

|

z. 217

499--512

EN

Purpose: To identify the level of innovation implementation in the context of management of residential development projects in Poland. The main research problem of the submitted paper is the result of taking into account the changes that the residential real estate market will have to face primarily in the context of the introduced EU regulations. Design/methodology/approach: Based on an introduction to the research problem at hand, the paper presents the state of the housing market in Poland, highlighting the existence of a large housing gap and the impact of the war in Ukraine. A desk research method was used, i.e. the study of available secondary sources such as publications, reports and statistical data relating to the housing market. The Author's own survey studies among developers of residential projects involving the construction of multi-storey multifamily buildings were conducted using CATI methodology in November 2022 and August 2020 to determine the level of innovation introduced by this category of developers in Poland and to assess them in terms of their preparedness to introduce innovations, the types of innovations they introduce, their management of innovations and the development of their own innovations. Findings: The conducted study made it possible to determine the level of innovation of Polish development companies implementing multifamily residential construction projects. In addition, the structure of innovating and non-innovating companies was presented by the spatial extent of their activities. Respondents also clearly indicated that the management of innovative housing projects causes additional difficulties even if the company has implemented such projects before, which is why they introduce innovations to their projects gradually and mostly adapt available solutions instead of creating their own innovations. Lack of support from external entities, especially public bodies, was identified as the most significant problem posing a barrier to innovation by developers. Research limitations/implications: The study concludes by pointing out the most pressing need which is to support and prepare developers to implement innovative projects. Moreover, this should meet the requirements of sustainable development, as a continuation of more detailed research in this area, especially due to EU legislation necessitating innovation within housing. Originality/value: The paper describes the progress of innovation within the residential real estate market in Poland, identifying the types of innovation most commonly opted for by developers. Furthermore, it points to the lack of skills and knowledge of tools for assessing the risk of introducing innovations in the real estate market. The most important variable determining the dynamics of innovation implementation in the housing market, as indicated by developers, is the possibility of cooperation and support for this process by external public institutions.

8

Generacja z OZE a straty energii elektrycznej w sieciach dystrybucyjnych

Niewiedział Elżbieta, Niewiedział Ryszard

Wiadomości Elektrotechniczne

|

2025

|

R. 93, nr 5

38--43

PL

Ustawa o efektywności energetycznej określa zadania jednostek sektora publicznego w zakresie oszczędności energii. Poprawie efektywności energetycznej służy m.in. ograniczanie sieciowych strat energii w całym systemie elektroenergetycznym, tak w sieci przesyłowej (400 i 220 kV), jak i w sieciach dystrybucyjnych (110 kV, średniego oraz niskiego napięcia). W artykule przedstawiono analizę strat energii elektrycznej w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym (KSE) w latach 2015-2022 oraz wykazano zmniejszanie strat energii w wyniku wzrostu ilości energii elektrycznej dostarczanej z odnawialnych źródeł energii (OZE) w sieciach dystrybucyjnych.

EN

The Energy Efficiency Act specifies the tasks of public sector companies in the field of electrical energy efficiency. Improving energy efficiency is achieved, among others, by: reducing network energy losses in the entire power system, both in the high voltage transmission network (400 and 220 kV) and in the distribution networks (110 kV, medium MV and low voltage nN). The paper presents an analysis of electrical energy losses in the National Power System (NPS/KSE) in the years 2015-2022 and demonstrates the reduction of energy losses as a result of the increase in the amount of electrical energy supplied from renewable energy sources (RES) in distribution networks.

9

Przegląd rozwiązań technicznych generacji i kompensacji mocy biernych farm wiatrowych i fotowoltaicznych

Woźnicki Jarosław

Rynek Energii

|

2025

|

Nr 2

20--38

PL

W artykule dokonano przeglądu rozwiązań generacji i kompensacji mocy biernych farm OZE. Na wstępie krótko omówiono regulacje prawne związane z przedmiotową tematyką. Następnie przedstawiono zdolności własne generacji i kompensacji mocy biernej przez generatory asynchroniczne i synchroniczne oraz falowniki. W dalszej części zaprezentowano urządzenia służące do kompensacji, w tym baterie kondensatorów nieregulowanych i regulowanych, dławiki kompensacyjne oraz układy z wykorzystaniem energoelektroniki. Omówiono również systemy magazynów energii, które mogą uczestniczyć w procesie kompensacji mocy biernej i stabilizacji systemu elektroenergetycznego.

EN

This paper reviews solutions for reactive power generation and compensation in renewable energy farms. It begins with a brief discussion ofthe legal regulations relevant to the subject. Next, the ability of asynchronous and synchronous genera— tors, as well as inverters, to generate and compensate reactive power is presented. The following section introduces compensation devices, including ﬁxed and controlled capacitor banks, shunt reactors, and power electronics-based systems. Additionally, en- ergy storage systems that can support reactive power compensation and power system stability are discussed.

10

Projekt zwiększenia efektywności ekonomicznej pompowni wód gruntowych na obszarze występowania deformacji nieciągłych

Chmiela Andrzej, Barszczowska Beata, Czerwiński Stefan, Smoliński Adam

Rynek Energii

|

2025

|

Nr 1

39--50

PL

Wieloletnie wydobycie węgla kamiennego spowodowało powstanie pustek poeksploatacyjnych w górotworze. Prowadzi to do zwiększenia zagrożenia występowaniem deformacji ciągłych i nieciągłych na powierzchni terenów górniczych kopalń czynnych i zlikwidowanych oraz zmian warunków hydrogeologicznych w płytko zalegającym górotworze. Najczęściej spotykanym skutkiem dawnej płytkiej eksploatacji górniczej są deformacje nieciągłe (zapadliska) oraz zmiana kierunków i natężenia spływu wód powierzchniowych. W publikacji przeprowadzono analizę możliwości obniżenia kosztów modernizacji funkcjonującej pompowni wód kopalnianych i gruntowych chroniącej powierzchnię terenu i płytko zalegający górotwór przed podnoszeniem się poziomu wód na terenie zlikwidowanej kopalni. Przedstawiono technicznie możliwe do przeprowadzenia, ekonomicznie uzasadnione rozwiązanie modernizacji istniejącej infrastruktury służącej odwadnianiu. Decyzja o realizacji przedsięwzięcia wynika z okresu koniecznej nieprzerwanej pracy pompowni, który zostanie określony przez komisję niezależnych ekspertów nadzorujących prowadzoną profilaktykę zagrożenia deformacjami nieciągłymi.

EN

Many years of hard coal mining have resulted in the creation of post-mining voids in the rock mas This leads to an increased risk of continuous and discontinuous deformations on the surface of mining areas active and closed mines and changes in hydrogeological conditions in the shallow rock mass. The most commc effects of former shallow mining are discontinuous deformations (sinkholes) and changes in the directions ar intensity of surface water runoff. The publication contains an analysis of the possibilities of reducing the costs modernization of the operating mine and groundwater pumping station protecting the surface of the area and tl shallow rock mass from rising water levels in the area of the closed mine. A technically feasible and econorr cally justiﬁed solution for the modernization of the existing drainage infrastructure has been presented. The dec sion to implement the project results from the period of necessary uninterrupted operation of the pumping static which will be determined by a commission of independent experts supervising the ongoing prevention of the ri of discontinuous deformations.

11

Kryteria stosowane w analizach wpływu przyłączanej instalacji OZE na system elektroenergetyczny

Belowski Adrian, Adamek Sylwester

Rynek Energii

|

2025

|

Nr 2

11--19

PL

Wydanie warunków przyłączenia dla źródła o mocy większej od 2 MW możliwe jest po sporządzeniu ekspertyzy jego wpływu na system elektroenergetyczny. Wszystkie informacje niezbędne do prawidłowego wykonania ekspertyzy były do niedawna udostępniane tylko specjalistom, jednak upublicznienie zapisów ZiWWE (założenia i warunki wykonywania ekspertyzy) dało wgląd w te wymagania również inwestorom. W artykule podjęto próbę oceny stosowanych zasad oraz krytycznej analizy ich realizacji. Oceniono pozytywne aspekty, a także zidentyfikowano zagrożenia i zaproponowano ich modyfikacje.

EN

The issue of conditions for the connection of a source to the high—voltage power grid is possible following the preparation of an expert report on their impact on the grid. Until recently, all the information necessary for the proper preparation of the expert report was made available only to specialists, but the publicising of the provisions of the ZiWWE (scope and conditions for conducting expert assessments) has given insight into the requirements also to investors. The article attempts to evaluate the principles applied ”and critically analyse their implementation. Positive aspects have been assessed, while dangers have been identiﬁed and modifications proposed.

12

Kryteria oceny przydatności górotworu do magazynowania ciepła za pomocą systemów zamkniętych (BTES, PTES/TTES, EF)

Żeruń Mateusz, Jagoda Ewa, Majer Edyta, Wczelik Kajetan, Ryżyński Grzegorz

Przegląd Geologiczny

|

2025

|

Vol. 73, nr 7

666--673

EN

The criteria and a methodology were developed for evaluating the suitability of locations for the construction of underground thermal energy storage using closed systems: BTES (Borehole Thermal Energy Storage), PTES/TTES (Pit/Tank Thermal Energy Storage), and EF (Energy Foundations). Based on this methodology and the established criteria, 25 locations in Poland were assessed for their potential to store excess heat in the rock mass. A key part of the task involved analysing Poland's existing legal and regulatory framework concerning the implementation of these technologies, and developing recommendations to optimise formal and legal conditions. The results have been made available through the PGI-NRI online platforms.

13

Wybrane kryteria oceny źródeł OZE w aspekcie analizy możliwości przyłączenia ich do sieci

Pijarski Paweł, Kacejko Piotr, Belowski Adrian

Przegląd Elektrotechniczny

|

2025

|

R. 101, nr 5

49--56

PL

Przyłączanie źródeł do sieci wysokiego napięcia wymaga sporządzenia ekspertyz ich wpływu na system elektroenergetyczny. Wymagania określone w zakresie i warunkach wykonania ekspertyz, duża liczba istniejących oraz planowanych instalacji OZE, a także aktualna sytuacja sieciowa, przyczyniają się do coraz większej liczby odmów wydania warunków przyłączenia i zawarcia w tym zakresie umów. W artykule przedstawiono wpływ dokładności obliczeń i przyjmowanych wartości progowych wpływu źródeł na przepływy prądów w gałęziach oraz wynikające z nich zmiany zwisów i temperatury przewodów. Zaproponowano modyfikacje istniejących kryteriów przyłączania.

EN

Connecting sources to the high-voltage power grid requires an expert opinion on their impact on the grid. The requirements specified in the scope and conditions of performing the expert opinions, the large number of existing and planned RES, as well as the current grid situation, contribute to the increasing number of refusals to connect sources to the grid. The article presents the impact of the accuracy of calculations and the adopted threshold values of the source impact on the current flows in the branches and the resulting changes in sags and wire temperatures. Modifications to the currently used criteria were proposed.

14

Współpraca sieci nn z instalacjami PV i wpływ generacji mocy biernej przez odbiorców na tą współpracę

Sieńko Tomasz, Szczepanik Jerzy

Przegląd Elektrotechniczny

|

2025

|

R. 101, nr 10

157--168

PL

W pracy wykonano analizę wpływu rozwiązań kodeksu sieciowego Tauron S.A. na współpracę sieci nn z instalacjami fotowoltaicznymi (PV). Badania rozpoczęto od scharakteryzowania typowych parametrów sieci niskich napięć, następnie przedstawiono i skomentowano istotne założenia kodeksu dotyczące generacji mocy biernej. Kolejnym punktem było przypomnienie podstaw metody szacowania spadków napięcia, przy okazji dokonano modyfikacji metody tak aby uwzględniała generację energii przez odbiorców. Następnie wykonano szereg obliczeń spadków napięć dla różnych układów sieci (jeden przykład pokazano) w celu oceny poprawności metody oraz pokazania ograniczonych możliwości wpływu rozwiązań z kodeksu sieciowego na jakość napięcia w sieci nn.

EN

The paper analyses the impact of the Tauron S.A. network code solutions on the cooperation of LV networks with PV installations. The research began with characterising typical parameters of low voltage networks, then presented and commented on the important assumptions of the code regarding reactive power generation. The next point was to recall the basics of the voltage drop estimation method, at the same time modifying the method to take into account energy generation by recipients. Then, a series of voltage drop calculations were performed for various network systems (one example was shown) in order to assess the correctness of the method and show the limited possibilities of the impact of the network code solutions on the quality of voltage in the LV network.

15

Techno-Economic Assessment of balconymounted photovoltaics in urban areas

Sendłak Szymon, Sitnik Jan

Przegląd Elektrotechniczny

|

2025

|

R. 101, nr 9

208--214

EN

With progressive decarbonization and decreasing costs of renewable energy sources (especially photovoltaics), their installation in locations that are not optimal for energy production is being increasingly considered. One such location is balconies in residential blocks within urban areas. These may be subject to shading and require photovoltaic installations in a manner that limits energy production. However, due to their widespread presence in city centers, they offer significant system-level energy production potential. This article aims to assess the technical and economic feasibility of implementing such projects using market data and computer simulations. It has been demonstrated that, given current investment costs and considered case study, balcony photovoltaics represent an attractive solution for residents of apartment blocks.

PL

Wraz z postępującą dekarbonizacją i taniejącymi źródłami energii odnawialnej (w szczególności fotowoltaiki) rozważa się coraz częściej ich montaż w miejscach nieoptymalnych pod kątem produkcji energii. Jednym z takich miejsc są balkony w blokach mieszkalnych na terenach miejskich, które mogą być zacieniane i wymagać montowania fotowoltaiki w sposób ograniczający produkcję energii, ale jednocześnie ze względu na mnogość występowania w centrach miast oferują znaczący potencjał produkcji energii w skali systemowej. Artykuł ma na celu oszacowanie zasadności technicznej i ekonomicznej realizacji tego typu projektów z wykorzystaniem danych rynkowych oraz symulacji komputerowych. Dowiedziono, że przy bieżących kosztach inwestycyjnych i określonych parametrach pracy fotowoltaika balkonowa stanowi atrakcyjne rozwiązanie dla mieszkańców bloków.

16

Technical and economic analysis of the operation of low-power HAWT and VAWT wind turbines in the area of road infrastructure

Tomczewski Andrzej, Dębicka Anna, Głuchy Damian, Kasprzyk Leszek, Kurz Dariusz, Trzmiel Grzegorz, Bugała Artur, Szymenderski Jan

Przegląd Elektrotechniczny

|

2025

|

R. 101, nr 12

200--209

EN

This article presents a technical and economic analysis of the use of small-scale HAWT and VAWT wind turbines installed within the road infrastructure. The study examines physical turbines installed at a MSA (Motorway Service Area) on the S11 expressway, designed to support the facility's load requirements. A simulation of the wind generation system was conducted using three turbine configurations (single, double, and triple) for the HAWT and VAWT types. Given the MSA's load curves, the turbine's power characteristics, and wind speed data for the analyzed location, energy indicators for the system were determined, paying particular attention to the self-consumption coefficient and energy balance. The economic parameters of selected wind system configurations were also analyzed, including the NPV, IRR, and payback period. The analyses were conducted for three developed economic scenarios assuming changes in energy prices and considering two separate discount rate models.

PL

Artykuł zawiera analizę techniczno-ekonomiczną wykorzystania turbin wiatrowych typu HAWT i VAWT małej mocy instalowanych w obszarze infrastruktury pasa drogowego. Rozpatrywane są fizyczne turbiny zamontowane na terenie MOP (Miejsce Obsługi Pasażerów), przy trasie S11, przeznaczone do wspomagania zasilania odbiorników tego obiektu. Przeprowadzono symulację pracy wiatrowego systemu generacyjnego w trzech konfiguracjach turbin (pojedynczej, podwójnej i potrójnej) dla typu HAWT i VAWT. Przy znanych krzywych obciążenia obiektu MOP, charakterystykach mocy zastosowanych turbin oraz danych o prędkościach wiatru w analizowanej lokalizacji wyznaczono wskaźniki energetyczne systemu, zwracając szczególna uwagę na współczynnik autokonsumpcji oraz bilans energetyczny. Przeanalizowano także parametry ekonomiczne wybranych konfiguracji systemu wiatrowego, w tym wartość NPV, stopę zwrotu IRR oraz okres zwrotu systemu Analizy przeprowadzono dla trzech opracowanych scenariuszy ekonomicznych zakładających zmiany ceny energii oraz uwzględniając dwa odrębne modele stopy dyskonta.

17

Optimisation of low voltage network operation - selected power quality indicators vs. metaheuristic optimisation algorithms

Pijarski Paweł, Przepiórka Dominik, Malska Wiesława

Przegląd Elektrotechniczny

|

2025

|

R. 101, nr 6

63--68

EN

The article analyses selected power quality indicators in a low-voltage network containing RES sources and energy storage. Their optimal values were determined using ten different metaheuristic optimisation methods. The proposed analyses will enable the selection of the most beneficial indicator from the point of view of managing the operation of the distribution network through optimal control of the charging power of energy storage and the reactive power of prosumer photovoltaic installations. This will also reduce power losses and equalise voltage profiles.

PL

W artykule przeanalizowano wybrane wskaźniki jakości zasilania w sieci niskiego napięcia zawierającej źródła OZE oraz magazyny energii. Wyznaczono ich optymalne wartości przy wykorzystaniu dziesięciu różnych metaheurystycznych metod optymalizacji. Proponowane analizy umożliwią wybór najbardziej korzystnego wskaźnika z punktu widzenia zarządzania pracą sieci dystrybucyjnej poprzez optymalne sterowanie mocą ładowania magazynów energii oraz mocą bierną prosumenckich instalacji fotowoltaicznych. Pozwoli to również ograniczyć straty mocy i wyrównać profile napięcia.

18

Możliwości identyfikacji zwarcia w systemie z generacją rozproszoną

Skuza Aleksandra, Ziemianek Stanisław, Suproniuk Marek, Perka Bogdan

Przegląd Elektrotechniczny

|

2025

|

R. 101, nr 7

102--106

PL

Referat przedstawia możliwości poprawnej identyfikacji zwarcia w sieci wysokiego napięcia z generacją rozproszoną. Najbardziej narażonymi na niepoprawność działania zabezpieczeniami są zabezpieczenia działające w oparciu o kryterium podim pedancyjne. Tradycyjnie problem określenia wartości impedancji rozwiązuje się poprzez współczynniki korekcyjne lub poprzez zas tosowanie uwspółbieżnienia zabezpieczeń odległościowych znajdujących się po przeciwległych stronach linii. Problem stanowią natomiast źródła zdalne, m. in. rozproszone odnawialne źródła energii, a zwłaszcza te działające okresowo (farmy wiatrowe czy fotowoltaiczne). Źródła te wprowadzają moc do linii poprzez urządzenia energoelektroniczne, które są wrażliwe na obniżanie się napięć. Z tego powodu możliwe są ich odłączenia w trakcie zwarć, co spowodować może zmniejszenie prądu i brak poprawności działania zabezpieczenia. W referacie przedstawione zostaną metody stosowane, by poprawić efektywność działania zabezpieczeń w systemie z generacją rozproszoną.

EN

The lecture discusses the possibilities of correctly identifying a short ‑circuit in a high ‑voltage grid with distributed genera tion. The safeguards most susceptible to incorrect operation are the devices operating based on the sub ‑impedance criterion. Tradi tionally, the problem with determining impedance value is solved by correction factors or the application of convergence of distance protections located on the opposite sides of the line. However, the problem involves remote source, among others, distributed re newable energy sources, operated periodically (wind or solar farms), in particular. These sources feed power to the line via power devices that are susceptible to voltage drops. This enables their disconnection during short ‑circuits, which may lead to reduced cur rent and incorrect protection operation. The lecture presents methods employed to improve the operational effectiveness of the protection within a system with distributed generation.

19

Projektowanie instalacji fotowoltaicznych na dachach wielkopowierzchniowych obiektów halowych

Kołat Karol, Zajdel Paulina

Przegląd Budowlany

|

2025

|

R. 96, nr 4

153--156

PL

Rozwój technologii paneli fotowoltaicznych (PV) oraz spadek kosztów ich komponentów przyczynił się do popularyzacji tego źródła energii odnawialnej. W szczególności dachy płaskie budynków magazynowych i przemysłowych stanowią atrakcyjną przestrzeń do instalacji PV. Projektowanie konstrukcji wsporczej pod panele PV na płaskich dachach obiektów wielkopowierzchniowych wiąże się z licznymi wyzwaniami dla projektanta, szczególnie z powodu braku norm i jednoznacznych wytycznych. W pracy przedstawione zostały kluczowe czynniki mające wpływ na efektywną pracę modułów PV oraz bezpieczeństwo instalacji, a zatem nasłonecznienie, orientacja paneli, zacienienie, oddziaływanie wiatru, ochrona przeciwpożarowa oraz ochrona odgromowa.

EN

The development of photovoltaic (PV) panel technology and the decrease in the costs of their components have contributed to the popularization of this source of renewable energy. In particular, flat roofs of warehouse and industrial buildings are an attractive space for PV installations. Designing a support structure for PV panels on flat roofs of large-area facilities is associated with numerous challenges for the designer, especially due to the lack of standards and clear guidelines. The paper presents key factors influencing the effective operation of PV modules and the safety of the installation, i.e. solar radiation, panel orientation, shading, wind impact, fire and lightning protection.

20

Implementation indicators of renewable energy sources (RES) in the West Pomeranian Voivodeship

Rudnicki Piotr

Polish Technical Review

|

2025

|

No. 3

2--10

EN

The aim of the present paper is to indicate and discuss the conditions that currently affect the implementation of renewable energy sources (RES) in the perspective of the West Pomeranian Voivodeship in Poland. To achieve the aim, a qualitative and quantitative study was designed, which employed research methods and techniques such as: 1) analysis of the existing data; 2) supplementary research (interviews with the authorities and social organizations) plus 3) qualitative individual in-depth telephone interviews (TDI) with the residents of the Voivodeship in a form of questionnaire using the CAWI technique. The instruments currently operating in Poland with RES were examined. They included subsidies, support programs, credit reliefs and their impact on indicators such as socio-cultural aspects, knowledge or ecological awareness, social acceptance of photovoltaics, and even traditions and cultural values, in addition to the attitudes towards innovations or technological solutions. The research results achieved may constitute a recommendation for the introduction of the new RES in the future in other regions of Poland. The conclusions constitute an up-to-date database of the collected data on RES.

PL

Celem artykułu jest ocena uwarunkowań wpływających na wdrażanie wykorzystania odnawialnych źródeł energii (OZE) w województwie zachodniopomorskim. W ramach realizacji celu badawczego zastosowano badania mieszane - jakościowe oraz ilościowe i wykorzystano następujące techniki badawcze: 1) analizę danych zastanych; 2) badanie uzupełniające (wywiady z władzami oraz organizacjami społecznymi); 3) jakościowe indywidualne wywiady pogłębione (TDI), przeprowadzone telefonicznie z mieszkańcami województwa przy zastosowaniu techniki CAWI. Przedmiotem badania były instrumenty wspierające rozwój wykorzystania OZE, takie jak np.: dofinansowania, programy wsparcia, ulgi kredytowe oraz ich oddziaływanie na wskaźniki społeczno-kulturowe, poziom wiedzy czy świadomość ekologiczną, społeczną akceptację dla fotowoltaiki, a nawet tradycje i wartości kulturowe oraz postawy względem innowacji czy rozwiązań technologicznych. Osiągnięte wyniki badań mogą stanowić rekomendację dla wprowadzania nowego OZE na przyszłość w innych regionach Polski. Wnioski są aktualną bazą zebranych danych o OZE w Polsce dla województwa zachodniopomorskiego.