Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Ocena efektywności redukcji zanieczyszczeń przez oczyszczalnię komunalną w gminie Poniec

Kałasz Klaudia, Glura Konrad, Szymańska Alicja, Ślachciński Mariusz, Szymański Grzegorz M., Wyrwas Bogdan

Gaz, Woda i Technika Sanitarna

|

2026

|

Nr 1

13--17

PL

W artykule przeprowadzono ocenę skuteczności redukcji zanieczyszczeń przez komunalną oczyszczalnię ścieków w gminie Poniec, ze szczególnym uwzględnieniem anionowych i niejonowych związków powierzchniowo czynnych. Zwrócono uwagę na główne problemy środowiskowe wynikające z industrializacji, stan czystości wód w Polsce oraz znaczenie gospodarki ściekowej. Opisano również etapy pracy oczyszczalni w gminie Poniec oraz charakterystykę związków powierzchniowo czynnych. Przeanalizowano także próbki ścieków pobierane codziennie na wlocie i wylocie oczyszczalni w marcu i kwietniu. Surfaktanty anionowe oznaczano metodą MBAS jako substancje aktywne wobec błękitu metylenowego, natomiast surfaktanty niejonowe metodą BiAS-tio (substancje wchodzące w reakcję z odczynnikiem Dragendorffa). Otrzymane wyniki wykazały wysoką skuteczność oczyszczalni w usuwaniu obu grup surfaktantów, a stężenia zanieczyszczeń w ściekach oczyszczonych były znacznie niższe i zgodne z obowiązującymi normami środowiskowymi.

EN

This article assesses the effectiveness of pollutant reduction at the municipal wastewater treatment plant in the Poniec commune, with particular emphasis on anionic and nonionic surfactants. It highlights the main environmental problems resulting from industrialization, the state of water purity in Poland, and the importance of wastewater management. It also describes the operational stages of the Poniec commune’s wastewater treatment plant and the characteristics of surfactants. Wastewater samples collected daily at the inlet and outlet of the treatment plant in March and April were also analyzed. Anionic surfactants were determined using the MBAS method as active substances against methylene blue, while nonionic surfactants were determined using the BiAS-thio method (substances reacting with Dragendorff’s reagent). The results demonstrated the high effectiveness of the treatment plant in removing both groups of surfactants, and the concentrations of pollutants in the treated effluent were significantly lower and in line with applicable environmental standards.

2

Kiedy Chemia Wyznacza Granice: Sekret Sprayu Sędziowskiego

Dąbska Kinga

Analit

|

2026

|

Nr 16

10--12

PL

Współczesny sport coraz chętniej adaptuje zaawansowane rozwiązania inżynieryjne w celu zapewnienia transparentności i dynamiki rozgrywek. Jednym z najbardziej ikonicznych przykładów jest wprowadzony na szeroką skalę podczas Mistrzostw Świata w 2014 roku spray sędziowski. Choć dla laika jest to jedynie „biała linia” na murawie, z perspektywy chemii fizycznej mamy do czynienia ze złożonym układem koloidalnym o charakterze piany. Artykuł analizuje mechanizmy stabilizacji i szybkiej degradacji tej struktury, wpływ lotnych związków organicznych (VOC) na atmosferę stadionu oraz wskazuje na współczesne trendy proekologiczne, takie jak wykorzystanie biosurfaktantów i polipeptydów w projektowaniu nowoczesnych składów.

EN

Modern sports increasingly adopt advanced engineering solutions to ensure transparency and the dynamic nature of the game. One of the most iconic examples is the vanishing referee spray, introduced on a large scale during the 2014 FIFA World Cup. While to a layperson it is merely a "white line" on the pitch, from a physical chemistry perspective, it is a complex colloidal system with the characteristics of a foam. This article analyzes the mechanisms of stabilization and rapid degradation of this structure, the impact of volatile organic compounds (VOCs) on the stadium atmosphere, and highlights contemporary pro-ecological trends, such as the use of bio-surfactants and polypeptides in the design of modern formulations.

3

Ocena skuteczności biodegradacji wspomaganej inokulacją biopreparatem z dodatkiem surfaktantu w procesie oczyszczania gleby historycznie zanieczyszczonej węglowodorami ropopochodnymi

Wojtowicz Katarzyna, Steliga Teresa

Nafta-Gaz

|

2025

|

R. 81, nr 6

381--388

PL

W artykule przedstawiono zagadnienia związane z wykorzystaniem techniki biodegradacji wspomaganej środkami powierzchniowo-czynnymi w celu oczyszczania gleb zanieczyszczonych węglowodorami ropopochodnymi. W badaniach wykorzystano glebę pobraną z terenu historycznie zanieczyszczonego ropą naftową (gleba G6), którą zaszczepiono mieszaniną biopreparatu opracowanego na bazie autochtonicznych bakterii i grzybów z roztworem środka powierzchniowo-czynnego NanoSurf EOR. Test biodegradacji prowadzono w skali półtechnicznej metodą pryzmowania ex situ z comiesięcznym monitoringiem poziomu stężeń węglowodorów alifatycznych i wielopierścieniowych węglowodorów ropopochodnych oraz stopnia toksyczności gleby. W wyniku sześciomiesięcznego procesu oczyszczania uzyskano obniżenie stężenia TPH (ang. total petroleum hydrocarbons – całkowite węglowodory ropopochodne) z 6062,59 mg/kg s.m. gleby do 768,11 mg/kg s.m. gleby (87,34%) oraz WWA (wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne) z 12,05 mg/kg s.m. gleby do 1,60 mg/kg s.m. gleby (86,73%). Przeprowadzone analizy toksykologiczne z wykorzystaniem testów Phytotoxkit™, Ostracodtoxkit F™ oraz Microtox®SPT potwierdziły zależność pomiędzy poziomem zanieczyszczeń ropopochodnych w glebie a stopniem jej toksyczności. Ponadto, w trakcie procesu oczyszczania nie stwierdzono powstawania toksycznych produktów ubocznych, o czym świadczy sukcesywne obniżanie poziomu toksyczności badanej gleby względem organizmów testowych należących do różnych grup troficznych (bakterie, pierwotniaki, rośliny wyższe). Badania prowadzone w warunkach półtechnicznych pozwoliły na ocenę skuteczności biodegradacji wspomaganej inokulacją biopreparatem i środkiem powierzchniowo-czynnym NanoSurf EOR w rekultywacji gleby zanieczyszczonej substancjami ropopochodnymi.

EN

This article addresses the use of biodegradation technique supported by surfactants to remediate soils contaminated with petroleum hydrocarbons. The study was conducted using soil collected from an area historically polluted with crude oil (G6 soil). The soil was inoculated with a mixture comprising a biopreparation based on autochthonous bacteria and fungi, along with a solution of NanoSurf EOR surfactant. The biodegradation test was carried out on a semi-technical scale using the ex situ pile method, with monthly monitoring of aliphatic hydrocarbons and polycyclic petroleum hydrocarbon concentrations, as well as soil toxicity levels. Over the six-month remediation process, the TPH (Total Petroleum Hydrocarbons) concentration decreased from 6062.59 mg/kg d.m. soil to 768.11mg/kg d.m. soil (87.34%), while the PAH (Polycyclic Aromatic Hydrocarbons) concentration – from 12.05 mg/kg d.m. soil to 1.60 mg/kg d.m. soil (86.73%). Toxicological analyzes conducted using Phytotoxkit™, Ostracodtoxkit™ and Microtox®STP tests confirmed a relationship between the level of petroleum contamination and soil toxicity. Furthermore, no toxic by-products were formed during the remediation process, as evidenced by the gradual reduction in soil toxicity towards test organisms from various trophic groups (bacteria, protozoa, and higher plants). The research conducted under semi-technical conditions enabled the assessment of the effectiveness of biodegradation supported by inoculation with a biopreparation and the NanoSurf EOR surfactant in remediating petroleum-contaminated soil.

4

Zastosowanie surfaktantów syntetycznych w wybranych sektorach przemysłu

Giel Anna, Nowicki Piotr

Chemik

|

2025

|

Nr 4

196--202

PL

Przegląd literaturowy dotyczący związków powierzchniowo czynnych, ich struktury molekularnej i funkcji jakie pełnią w wielu technologiach przemysłowych. Szeroko omówiono kryteria klasyfikacji surfaktantów ze względu na typy ugrupowań hydrofilowych i liofilowych, zdolności polarnej części cząsteczki do dysocjacji w środowisku wodnym, a także z uwagi na ich właściwości funkcjonalne. Zwrócono uwagę na aspekty ekonomiczne stosowania surfaktantów i przedstawiono ich zastosowanie w przemyśle kosmetycznym, detergentowym, farmaceutycznym, spożywczym, rolniczym, papierniczym i tekstylnym.

EN

A review, with 37 refs., of surfactants, their molecular structure, and their functions in numerous industrial technologies. The criteria for classifying surfactants were discussed in detail in terms of the types of hydrophilic and hydrophobic groups, the ability of polar molecules to dissociate in an aq. environment, and their functional properties. The economic aspects of the use of surfactants were also highlighted and their applications in the cosmetics, detergent, pharmaceutical, food, agricultural, paper, and textile industries were presented.

5

Metody oceny pianotwórczości i stabilności piany

Traczyk-Truba Olga, Marzec Marta, Nowak Izabela

Chemik

|

2025

|

Nr 2-3

116--120

PL

Przeprowadzono przegląd literaturowy dotyczący piany i jej stabilności. Zwrócono uwagę na kluczowe czynnikami reologiczne takie jak napięcie powierzchniowe, lepkość roztworu, lepkoelastyczność filmu międzyfazowego oraz parametry geometrii bąbli. Skoncentrowano się na stabilizacji piany dzięki surfaktantom, które obniżają napięcie powierzchniowe i tworzą warstwy ochronne na granicy faz. Ich efektywność zależy od budowy cząsteczki, stężenia względem CMC oraz kinetyki adsorpcji. Podano także informacje na temat lepkoelastyczności filmu międzyfazowego (mechanizm Plateau–Marangoniego–Gibbsa), która decyduje o odporności na deformacje, zaś równowaga sił van der Waalsa, elektrostatycznych i sterycznych determinuje ciśnienie rozłączające w ściankach bąbli. W ostatniej części omówiono metody pomiaru parametrów pianotwórczości i stabilności.

EN

A review, with 27 refs., of foam formation and its stability. Key rheological factors, such as surface tension, solution viscosity, interfacial film viscoelasticity, and bubble geometry parameters, were highlighted. The focus was on foam stabilization through surfactants, which lower surface tension and form protective layers at the interface. Their effectiveness depends on the molecular structure, concentration relative to CMC, and adsorption kinetics. Information on interfacial film viscoelasticity (Plateau–Marangoni–Gibbs mechanism), which determines resistance to deformation, was also provided, while the balance of van der Waals, electrostatic, and steric forces determines the separation pressure in bubble walls. The methods for measuring foam formation and stability parameters were presented.

6

Zjawiska międzyfazowe : 80 lat badań. Część 2, Makroskopowe i mikroskopowe właściwości granic faz

Hołysz Lucyna, Zdziennicka Anna, Wiącek Agnieszka Ewa, Jurak Małgorzata, Chibowski Emil, Jańczuk Bronisław

Wiadomości Chemiczne

|

2024

|

[Z] 78, 9-10

1223--1262

EN

The paper describes the course of research on surface and interfacial phenomena as well as the obtained results, which were initiated by Professor Andrzej Waksmundzki in 1945 in the Department of Physical Chemistry and Electrochemistry organized by him at Maria Curie-Skłodowska University. It has been developed over the years and is still being developed today. The Research Group of Interfacial Phenomena and Flotation was established in the Department, which was at that time headed by doc. Jerzy Szczypa. Then, in 1997 the Department of Interfacial Phenomena was established and currently, because of the reorganization of UMCS it functions as the Department of Interfacial Phenomena at the Institute of Chemical Sciences. Initially, the Group Research was focused on the problems of mineral enrichment using the flotation and foam separation methods. This also involved the research on the wettability of various solids, their surface free energy and methods of its determination, both theoretically and experimentally by measuring contact angles. The research on the electric a double layer and electrokinetic phenomena was also carried out. There were applied also gas chromatography and adsorption methods, as well as modern equipment for examining surface properties of solids and liquids. Over the years, the scope of research on these phenomena has expanded to include superhydrophobic surfaces, the use of plasma for solid surface modification, investigations on layers of biologically active substances on various substrates, and biopolymer films in terms of their biocompatibility and use in pharmacy and medicine. The stability of dispersed systems and emulsions, as well as the influence of external fields (electric and magnetic) on the stability of dispersed systems in terms of the scale deposition were studied. In parallel, extensive research was carried out on the adsorption, aggregation and wetting properties of different surfactants, sugar surfactants, biosurfactants, their multi-component mixtures and those with organic additives such as short-chain alcohols, which being developed. The details of the research and its published results can be found in the extensive bibliography attached to the paper.

7

Nowoczesne biosurfaktanty : czym są oraz co je wyróżnia?

Woźniak Bartosz, Garstka Antonina, Wawrzyńczak Agata, Nowak Izabela

Przemysł Chemiczny

|

2024

|

T. 103, nr 9

1000--1005

PL

Przedstawiono charakterystykę biosurfaktantów otrzymywanych w procesach biotechnologicznych w zestawieniu z szeroko obecnie stosowanymi na rynku surfaktantami syntetycznymi. Podkreślono duży potencjał aplikacyjny biosurfaktantów wynikający z rosnącego zainteresowania konsumentów bardziej ekologicznymi zamiennikami syntetycznych związków powierzchniowo czynnych.

EN

A review, with 44 refs., of the characteristics of biosurfactants obtained by biotechnological processes and comparison of their properties with synthetic surfactants. The fundamentals of surfactant action and the structure of biosurfactant molecules, methods of obtaining and industrial applications were discussed.

8

Perfluorowane związki organiczne PFAS - nowe wyzwanie w przygotowaniu wody do spożycia

Włodarczyk-Makuła Maria, Zimoch Izabela

Instal

|

2024

|

nr 1

44--47

PL

Celem pracy była ogólna charakterystyka organicznych mikrozanieczyszczeń z grupy perfluorowanych surfaktantów (PFAS) w kontekście proponowanych zmian w przepisach prawnych dotyczących wody do spożycia. Zmiany te są konieczne ze względu na wpisanie PFAS w Dyrektywie wodnej na listę związków, których kontrola w wodzie do spożycia będzie wymagana i monitorowana. Do grupy PFAS zalicza się kilka tysięcy związków, w strukturze których fluor jest przyłączony zamiast wodoru do łańcucha (prostego lub rozgałęzionego) alifatycznych węglowodorów. Oznaczanie stężeń tych związków w wodzie będzie wyzwaniem dla przedsiębiorstw wodociągowych ze względu na trudności analityczne. Ze względu na występowanie tych związków w wodach powierzchniowych i podziemnych, będących źródłem zaopatrzenia ludności w wodę do spożycia konieczne będzie wprowadzenie ich do bieżącego monitorowania. Jest to istotne dla zdrowia ludności ze względu na potencjalnie toksyczne oddziaływanie tych związków. W artykule opisano właściwości związków perfluorowanych, oddziaływanie na organizmy, dopuszczalne stężenia PFAS w wodzie do spożycia określone w przypisach prawnych w innych krajach oraz metodykę ich oznaczania.

EN

The aim of the article was a general characterization of organic micropollutants from the group of perfluorinated surfactants (PFAS) in the context of proposed changes in legal regulations regarding drinking water. These changes are necessary due to the inclusion of PFAS in the Water Directive on the list of compounds whose control in drinking water will be required and monitored. The PFAS group includes several thousand compounds in the structure of which fluorine is attached instead of hydrogen to a chain (straight or branched) of aliphatic hydrocarbons. Determining the concentrations of these compounds in water will be a challenge for water supply companies due to analytical difficulties. Due to the presence of these compounds in surface and groundwater, which is the source of drinking water for the population, it will be necessary to include them in ongoing monitoring. This is important for the health of the population due to the potentially toxic effects of these compounds. The article describes the properties of perfluorinated compounds, their impact on organisms, the permissible concentrations of PFAS in drinking water specified in legal regulations in other countries, and the analytical methodology of these compounds.

9

Physicochemical and Tribological Properties of Aqueous Solutions of Hydrolysate and Hydrolysate with Surfactants as Potential Lubricant Bases

Sułek Marian W., Szczerek Marian, Przepiórka Marian

Tribologia

|

2022

|

nr 2

67--78

EN

The study aimed to confirm the hypothesis that aqueous solutions of polymers with surfactants meet the criteria of ecological lubricant bases. An oat hydrolysate was used as the macromolecular substance, and the surfactants were successively: sodium dodecyl sulphate (SDS), Sodium Lauryl Ether Sulfate (SLES), Sodium Lauroyl Sarcosinate (SLS). The research was carried out for two-component solutions (water, hydrolysate) and three-component solutions (water, hydrolysate, surfactant). In order to document this thesis, tribological tests were performed with a constant and increasing load as a function of time. Stationary tests with loads of 2, 3, and 4 kN confirmed the predictions that active substances in two- and three-component solutions create a lubricating film that transfers high loads with relatively low motion and wear resistance. The stability and durability of the lubricating film were confirmed under the conditions of increasing load at a speed of 409 N/s. An approximately 12-fold increase in the seizing load for the hydrolysate solutions in relation to water was found, and the maximum load value for the T02 tester (7200 N) was achieved. The durability of the lubricating film was mainly determined by the adsorption of the hydrolysate, which was confirmed by physicochemical tests.

PL

Celem pracy było potwierdzenie hipotezy, że wodne roztwory polimerów z surfaktantami spełniają kryteria ekologicznych baz substancji smarowych. Jako substancję wielkocząsteczkową zastosowano hydrolizat owsa, a surfaktantami były kolejno: sodium dodecyl sulfate (SDS), Sodium Lauryl Ether Sulfate (SLES), Sodium Lauroyl Sarcosinate (SLS). Badania przeprowadzono dla roztworów dwuskładnikowych (woda, hydrolizat) oraz trójskładnikowych (woda, hydrolizat, surfaktant). Aby udokumentować tę tezę wykonano badania tribologiczne przy stałym i wzrastającym w funkcji czasu obciążeniu. Testy stacjonarne przy obciążeniach 2, 3, 4 kN potwierdziły przewidywania, że substancje ak tywne w roztworach dwu- i trójskładnikowych tworzą film smarowy, który przenosi wysokie obciążenia przy relatywnie niskich oporach ruchu i zużycia. Stabilność i trwałość filmu smarowego została potwierdzona w warunkach wzrostu obciążenia z szybkością 409 N/s. Stwierdzono około 12-krotny wzrost obciążenia zacierającego dla roztworów hydrolizatu względem wody oraz osiągniętą maksymalną dla testera T02 wartości obciążenia (7200 N). O trwałości filmu smarowego zdecydowała głównie adsorpcja hydrolizatu, co zostało potwierdzone badaniami fizykochemicznymi.

10

Redukcja oporów przepływu

Malcher Tadeusz

Przemysł Chemiczny

|

2022

|

T. 101, nr 9

714--717

PL

Zjawisko anormalnie zmniejszonych oporów przepływu wywołują substancje powierzchniowo czynne SPC (surfaktanty) oraz polimery o dużej masie cząsteczkowej. Dzięki tym dodatkom można uzyskać znaczne, nawet kilkudziesięcioprocentowe, oszczędności energii niezbędnej do realizacji przepływu. Przejawia się to w zwiększonym natężeniu przepływu płynu, bez zmiany zapotrzebowania na moc.

EN

A review, with 26 refs., of the fundamentals of the phenomenon of abnormally reduced flow resistance caused by the addn. of surfactants or high molecular weight polymers. The practical benefits resulting from the use of the additives were indicated and examples of their applications were presented.

11

Usuwanie jonów chromu z roztworów micelarnych techniką MEUF : badania aktywności powierzchniowej oraz właściwości micelarnych surfaktantów i ich mieszanin

Konopczyńska Beata, Prochaska Krystyna

Wiadomości Chemiczne

|

2021

|

[Z] 75, 9-10

1351--1373

PL

Kluczowe znaczenie przy wyborze rodzaju i stężenia związku powierzchniowo czynnego do usuwania jonów metali z roztworów wodnych techniką ultrafiltracji micelarnej (MEUF, ang. Micellar-Enhanced Ultrafiltration) ma szczegółowa znajomość micelarnych właściwości surfaktantów. Z drugiej strony należy pamiętać, że chcąc opracować proces MEUF przyjazny dla środowiska konieczne jest zastosowanie co najmniej dwóch kryteriów doboru surfaktantu. Użyty w procesie MEUF związek powierzchniowo czynny powinien zapewnić nie tylko uzyskanie wysokiej efektywności usuwania jonów separowanego metalu, ale również powinien charakteryzować się niską toksycznością oraz dużą biodegradowalnością. W pracy przedstawiono wyniki badań właściwości adsorpcyjnych oraz micelarnych dwóch handlowych związków powierzchniowo czynnych (dodecylosiarczanu sodu (SDS) i oksyetylenowanego estru metylowego kwasów oleju rzepakowego (R=C12–C24, n=10) o nazwie handlowej Rofam10 oraz ich nierównomolowej mieszaniny. Omówione w pracy badania dotyczą również oceny skuteczności usuwania jonów Cr+3 z wodnych roztworów czterech różnych soli chromu(III) w obecności: SDS, Rofam10 oraz mieszaniny SDS+Rofam10. Wykazano, że w układzie micelarnym zawierającym mieszaninę SDS+Rofam10 można uzyskać retencję Cr(III) bliską 100%, większą niż w układzie MEUF zawierającym jedynie anionowo czynny surfaktant SDS. Ponadto uzyskane wyniki pokazały, że zaledwie nieznaczny dodatek biodegradowalnego surfaktanta pochodzenia naturalnego Rofam10 do anionowego zpcz SDS pozwala istotnie zmniejszyć sumaryczną zawartość surfaktantu w badanym układzie MEUF.

12

Ruch pęcherzyka w cieczach i fizykochemiczna metoda detekcji zanieczyszczeń powierzchniowo-aktywnych w wodzie

Zawała Jan, Kosior Dominik, Małysa kazimierz

Wiadomości Chemiczne

|

2021

|

[Z] 75, 9-10

1317--1342

EN

Motion of gas bubbles in aqueous phase (either clean water or solutions of surface-active substances) is a phenomenon of great practical importance. Gas/liquid contacting is one of the most common operations in the chemical and petrochemical industry and mineral processing In particular in mineral industry, for all kind of flotation processes it is the main act responsible for the success of the entire technology As a result, properties of the liquid/gas interfaces are considered as a one of the most important parameters, determining the outcome of industrial applications and engineering processes. These properties can be modified by surfactants which adsorption (molecules accumulation) at the interfaces leads to the decrease in the interfacial tension and modification of the hydrodynamic boundary conditions. Description of a single bubble motion in wide range of flow magnitude (Reynolds numbers) is not trivial and many attempts have been undertaken to quantify a bubble behavior in liquids. This paper presents a short overview of the current “state of arts” on physics of the bubble motion in liquids and the elaborated models, describing motion of the bubble formed in liquid phase. The comparison of the theoretical models predictions with the available experimental data is presented. It is shown, moreover, that the bubble velocity can be used as a very sensitive tool for detection of organic contaminations in environmental water samples.

13

Procesy filtracyjne wspomagane micelami : przegląd stosowanych surfaktant

Bryjak Marek

Wiadomości Chemiczne

|

2021

|

[Z] 75, 9-10

1343--1349

EN

The short review describes typical surfactants used for micelle enhanced ultrafiltration (MEUF). Concerning the kind of pollutant that has to be removed from aqueous solutions, different surface-active species can be applied. However, to get the efficient separation two bodies have to be selected: a specific surfactant and an ultrafiltration membrane. Each procedure has its own rules to be fulfilled.

14

Otrzymywanie innowacyjnych polimerowych środków powierzchniowo czynnych

Biniecka Paulina, Pieńkowska Marta

Przemysł Chemiczny

|

2021

|

T. 100, nr 7

668--671

PL

Otrzymano 9 związków powierzchniowo czynnych w reakcji transestryfikacji tereftalanu 2-etyloheksylu z poliglikolem etylenowym i w następczych reakcjach estryfikacji kwasów tłuszczowych (oleinowy, stearynowy i walerianowy) 2-etyloheksanolem, prowadzonych w obecności katalizatorów metaloorganicznych. Oznaczono ich właściwości fizykochemiczne i powierzchniowo czynne (napięcie powierzchniowe, lepkość, pH, zwilżalność, rozpuszczalność w wodzie, współczynnik HLB, wskaźnik trwałości piany oraz punkt zmętnienia). Otrzymane surfaktanty charakteryzowały się współczynnikiem HLB w zakresie 11-16, co świadczyło o ich hydrofilowym charakterze, wszystkie były dobrymi emulgatorami typu O/W i środkami piorącymi.

EN

Nine surfactants were obtained by transesterification of 1,4-(BuEtCCH₂OCO)₂C₆H₄ with polyethylene glycol and subsequent esterification reactions of fatty acids (oleic, stearic or valeric) with BuEtCCH₂OH, carried out in the presence of organometallic catalysts. Their phys.-chem. and surface active properties (surface tension, viscosity, pH, wettability, water solubility, HLB coeff., foam durability index and cloud point) were detd. The surfactants showed the HLB coeff. in the range of 11-16, which proved their hydrophilic nature. They were all good oil/water emulsifiers and washing agents.

15

The Effect of Surfactants with Steric Hindrance on the Physicochemical and Tribological Properties of Metalworking Fluids

Sułek Marian Włodzimierz, Przepiórka Jacek, Kulczycki Andrzej, Hreczuch Wiesław

Tribologia

|

2020

|

nr 2

75--84

PL

W poprzednich pracach postulowano zastosowanie roztworów surfaktantów jako oryginalne rozwiązanie przy formułowaniu składu MWF. Negatywną cechą niektórych z tych cieczy była nadmierna pianotwórczość, której zmniejszenie przez wprowadzenie hydrofobowych inhibitorów piany, było ograniczone. Dlatego też zaplanowano syntezę nowych, oksyalkilenowanych pochodnych alkoholu 2-etyloheksylowego i sulfobursztynianu otrzymanego z tego rodzaju alkoholu. Ze względu na zawadę sferyczną związki te charakteryzują się niską pianotwórczością. Wodne roztwory tych surfaktantów poddano badaniom fizykochemicznym i tribologicznym.

EN

n earlier studies, it has been postulated that solutions of surfactants should be used as an original solution for formulation of Metal Working Fluids (MWF) compositions. The negative feature of some of the fluids was their excessive foamability whose reduction, by introducing hydrophobic foam inhibitors, was limited. Therefore, a synthesis of new oxyalkylated derivatives of 2-ethylhexyl alcohol and sulfosuccinate obtained from this alcohol was planned. Due to steric hindrance, these compounds exhibit low foamability. Aqueous solutions of these surfactants were subjected to physicochemical and tribological tests.

16

Separation and concentration of cationic surfactant solutions with the use of ceramic modules

Klimonda Aleksandra, Kowalska Izabela

Environment Protection Engineering

|

2020

|

Vol. 46, nr 2

41--51

EN

This paper presents the findings of experimental research on employing ultrafiltration and microfiltration ceramic modules (150 kDa, 0.14 μm, 0.45 μm) for removal and concentration of the cationic surfactant Tequat LC90i (TEAQ) from water solutions. The filtration tests were performed at a semi-pilot installation in a crossflow regime. The feed solution parameters (surfactant concentration, pH of the treated solution, the presence of inorganic salt), and process conditions (transmembrane pressure and linear velocity) on the membrane filtration efficiency were evaluated. In all tests, very satisfactory TEAQ retention coefficients (in the range of 70–95) have been achieved. However, surfactant fouling occurred resulting in deterioration of the permeability of the modules. Modules characterized by the pore sizes greater than the size of surfactant particles (i.e., 0.45 μm modules) proved to be the most fouling resistant ones. It was also proven that process performance at high linear flow velocity can efficiently reduce the intensity of membrane pore blocking.

17

Badanie właściwości smarnościowych mineralnego oleju bazowego zawierającego nanocząstki heksagonalnego azotku boru i ocena wpływu surfaktantów na ich sedymentację

Chodkiewicz Arkadiusz, Kałdoński Tadeusz

Biuletyn Wojskowej Akademii Technicznej

|

2020

|

Vol. 69, nr 4

15--41

PL

W artykule przedstawiono wyniki badań właściwości smarnościowych mineralnego oleju bazowego SN150 zawierającego heksagonalny azotek boru (h-BN) o różnej granulacji. Zastosowano azotek boru o rozdrobnieniu cząstek poniżej 100 nm i drugi o rozdrobnieniu poniżej 25 μm. Badania smarnościowe przeprowadzono na aparacie czterokulowym. Metodykę tych badań określono na podstawie dokumentu normatywnego PN-EN ISO 20623:2018-02, który zawiera następujące parametry charakteryzujące smarność: najniższe obciążenie zacierające ISL [N], obciążenie zespawania WL [N], wskaźnik zużycia pod obciążeniem LWI [N], średnią średnicę śladu zużycia MWSD [mm] uzyskaną w długotrwałej próbie zużywania pod określonym obciążeniem. Wykonano również krzywą zużycie — obciążenie, tj. zależność średniej średnicy śladu zużycia od obciążenia. Przeprowadzono także badania sprawdzające wpływ wybranych środków powierzchniowo czynnych na przebieg procesu sedymentacji heksagonalnego azotku boru w mineralnym oleju bazowym SN150. Na podstawie przeprowadzonych badań oraz ich analizy stwierdzono, że heksagonalny azotek boru pozytywnie wpływa na właściwości smarnościowe oleju bazowego; lepsze wyniki uzyskano dla nanoazotku boru o rozdrobnieniu poniżej 100 nm. Ustalono także, że problem sedymentacji cząstek stałych heksagonalnego azotku boru rozwiązuje dodatek dyspergatora w postaci imidu kwasu bursztynowego.

EN

The article presents the results of tests on the lubricity properties of SN150 base oil containing hexagonal boron nitride (h-BN) of different granulation. The boron nitride with a particle size below 100 nm and the second one with a particle size below 25 μm were used. The lubricity tests were carried out on a four-ball apparatus. The methodology of these tests was determined on the basis of the normative document PN-EN ISO 20623: 2018-02, which contains the following parameters characterising the lubricity: initial seizure load ISL [N], weld load WL [N], load-wear index LWI [N], mean wear scar diameter MWSD [mm] obtained in a long duration wear test under a specified load; wear-load curve, i.e., the dependence of the mean wear scar diameter on the load, was also performed. Tests were also carried out to check the influence of selected surfactants on the sedimentation process of hexagonal boron nitride in the SN150 mineral base oil. Based on the conducted research and their analysis, it was found that hexagonal boron nitride has a positive effect on the lubricating properties of the base oil; better results were obtained for the boron nano-nitride with a particle size below 100 nm. It was also found that the problem of sedimentation of the solid particles of hexagonal boron nitride was solved by the addition of succinimide dispersant.

18

Obniżenie potencjału drażniącego szamponów do włosów poprzez zastosowanie nowych surfaktantów o charakterze zwitterjonowym

Zięba Małgorzata, Seweryn Artur, Klimaszewska Emilia, Wieczorek Daria

Przemysł Chemiczny

|

2019

|

T. 98, nr 4

581--585

PL

Przedstawiono możliwość zastosowania 4 nowych surfaktantów (N-tetradecylo-N-propylomorfolino-3-sulfonian, N-tetradecylo-N-butylomorfolino-4-sulfonian, N-tetradecylo-N,N-dimetylo-3-amonio-1-propanosulfonian, N-tetradecylo-N,N-dimetylo-4-amonio-1-butanosulfonian) w charakterze składników prototypu szamponu (w stężeniu 2%). Zastosowano jako bazę receptury mieszaninę 3 innych surfaktantów, w skład której wchodziły sole sodowe: siarczanu alkoholu laurylowego, siarczanu etoksylowanego alkoholu laurylowego oraz dietanoloamid kwasów tłuszczowych z oleju kokosowego, we wszystkich prototypach szamponów w stężeniu masowym odpowiednio 5,4%, 3,3% i 2,0%. W celu porównania właściwości drażniących szampon referencyjny oparty był na tej bazie z dodatkiem kokoamidopropylobetainy. Wyznaczając wartości liczby zeinowej badanych szamponów oraz wartości pH mieszanin szamponów w obecności albuminy wołowej (stosowanej jako wyznacznik właściwości drażniących), wykazano, że prototypy szamponów były delikatniejsze w oddziaływaniu na skórę w porównaniu z szamponem referencyjnym.

EN

Four new surfactants (N-tetradecyl-N-propylomorpholine-3-sulfonate, N-tetradecyl-N-butylomorpholine-4-sulfonate, N-tetradecyl-N,N-dimethyl-3-amonio-1-propanesulfonate, N-tetradecyl-N,N-dimethyl-4-amonio-1-butanesulfonate) were used (2% by mass) as components of prototype shampoos. In addn., a mixture of 3 other surfactants (base), which included Na salts of lauryl alc. sulfate, ethoxylated lauryl alc. sulfate and diethanoloamide of fatty acids from coconut oil was used in all prototype shampoos in mass concns. of 5.4%, 3.3% and 2.0% by mass, resp. Moreover, a reference shampoo was made based on cocoamidopropyl betaine to compare irritant properties of the tested shampoos. Values of zein no. of the tested shampoos as well as pH values of shampoo mixts. with bovine serum albumin (used as measure of irritant properties) showed that prototype shampoos were more gently affected on a skin as compared to the ref. shampoo.

19

Quality of hair shampoos differing in the type of basic surfaktant

Kwaśniewska Dobrawa, Wieczorek Daria, Staszak Katarzyna, Woszczek Michalina

Problemy Jakości

|

2019

|

R. 51, nr 5

21--24

EN

Shampoos are one of the most important segments of the cosmetics market. Their basic task is to clean the hair and scalp from dust, sebum, microorganisms. Therefore the consumer first of all expects the shampoo to have good washing properties. In consumer choices, foam-forming properties and viscosity are not unmistakable. All this meant that the aim of this work was to determine the surface activity, foaming properties and viscosity of several shampoos available in the Polish market. The analysis included shampoos with “classic composition” and shampoos containing ingredients of natural origin. Critical micelle concentration was determined by measurements of the surface tension by tensiometer using the du Noüy method. In turn, the wetting properties evaluated on the basis of the contact angle. Both the size of the contact angle and the CMC value indicate that shampoos containing ingredients of natural origin can compete in quality with classic shampoos.

PL

Szampony stanowią jeden z ważniejszych segmentów rynku kosmetyków. Ich podstawowym zadaniem jest oczyszczanie włosów i skóry głowy z kurzu, sebum, mikroorganizmów, dlatego też konsument przede wszystkim oczekuje, aby szampon wykazywał dobre właściwości myjące. W wyborach konsumenckich nie bez znaczenia są także właściwości pianotwórcze oraz lepkość produktu. Celem niniejszej pracy jest ocena aktywności powierzchniowej, właściwości pianotwórczych oraz lepkość kilku szamponów dostępnych na polskim rynku. Analizie poddano szampony o „klasycznym składzie” oraz szampony zawierające składniki pochodzenia naturalnego. Krytyczne stężenie micelizacji wyznaczono, dokonując pomiarów napięcia powierzchniowego za pomocą tensjometru, wykorzystując metodę du Noüy. Z kolei właściwości zwilżające oceniono na podstawie wartości kąta zwilżania. Zarówno wielkość kąta zwilżania, jak i wartość CMC wskazują, że szampony zawierające składniki naturalnego pochodzenia mogą konkurować pod względem jakości z klasycznymi szamponami.

20

Zastosowanie spektometrii UV-Vis do oznaczania surfaktantów anionowych

Hernet Julia, Czyżewska Magda, Kilimnik Sebastian

Postępy w Inżynierii Mechanicznej

|

2019

|

nr 14(7)

105--113

PL

W dzisiejszych czasach dążenia do życia bardziej ekologicznego bardzo ważnym aspektem jest kontrolowanie szkodliwego wpływu związków chemicznych na nasz ekosystem. Surfaktanty to grupa związków, która jest stosowana bardzo powszechnie w wielu gałęziach przemysłu, dziedzinach życia codziennego, a także w badaniach laboratoryjnych. Mają jednak negatywny wpływ na środowisko naturalne, dlatego nadal trwają badania nad tymi związkami. W artykule przedstawiono zagadnienia dotyczące zastosowania metod spektroskopii do oznaczania surfaktantów anionowych, wykorzystywanych zarówno w przemyśle maszynowym, samochodowym i elektronicznym, jak i przy produkcji artykułów spożywczych, kosmetycznych i włókienniczych.

EN

Nowadays striving for a greener life is a very important aspect of controlling the harmful effects of chemical compounds on our ecosystem. Surfactants are a group of compounds that is widely used in many areas of daily life and laboratory tests. In contrast to their wide spectrum of applications, their negative impact on the environment stands, which is why research on these compounds is still ongoing. The article presents issues related to the use of spectroscopy methods for the determination of anionic surfactants, which are widely used both in the machinery, automotive and electronics industries, as well as in the production of food, cosmetics and textile.