Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 57

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 3 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  korozja siarczanowa
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 3 next fast forward last
EN
In a corrosive environment with coupled dry-wet-sulfate action, concrete structures are susceptible to erosion by sulfate ions, which seriously affects the safe operating life. To forecast the operational lifetime of concrete below the influence of the dry-wet cycle and sulfate erosion environment, four different admixtures of polypropylene fiber: 0, 0.6, 0.9, and 1.2 kg/m3, were incorporated into concrete specimens, and indoor accelerated tests were designed to observe the macroscopic and microscopic deterioration law analysis of concrete specimens; using the precept of damage mechanics, the damage of concrete under solubility cycle was established. The damage evolution equation of concrete under freeze-thaw cycles was established and the operational life of concrete was predicted. The results showed that the overall mass loss rate of concrete specimens increased with the number of tests, and the relative energetic modulo decreased with the number of tests; the pore change pattern, microstructure, and internal material composition of specimens under different working conditions were obtained by using NMR scanning technique, SEM electron microscope scanning technique and XRD physical phase analysis technique. The damage evolution equation shows that adding a certain amount of polypropylene fiber to concrete can improve the working life of concrete under dry and wet connected sulfate assault.
PL
W pracy przedstawiono opis zjawiska korozji siarczanowej występującej w konstrukcjach betonowych infrastruktury kanalizacyjnej, jakimi są zbiorniki, komory i studzienki kanalizacyjne. Ze względu na konieczność ochrony betonu przed tak agresywnym środowiskiem autor przedstawia innowacyjną technologię natrysku membrany polimocznikowej odpornej na biogenny kwas siarkowy, która nakładana jest za pomocą specjalistycznego robota metodą odśrodkową.
EN
The paper presents a description of the phenomenon of sulphate corrosion occurring in concrete structures of sewage infrastructure, such as tanks, chambers and sewage manholes. Due to the need to protect concrete against such an aggressive environment, the author presents an innovative technology of spraying a polyurea membrane resistant to biogenic sulfuric acid, which is applied by a specialized robot using the centrifugal method.
PL
Kominy przemysłowe są poddawane niekorzystnym wpływom środowiskowym powodujących często degradację konstrukcji, wywołaną między innymi korozją siarczanową. Celem badań niniejszej pracy była weryfikacja autorskiej adaptacji modelu korozji siarczanowej, w szczególności oszacowania zakresu parametrów tego modelu dla rzeczywistych konstrukcji, na których autorzy prowadzili badania in situ. Stosując analizę odwrotną i korzystając z uzyskanych wyników badań, oszacowano realne zakresy parametrów procesu dyfuzji i korozji siarczanowej. Przeprowadzone na tej bazie analizy numeryczne procesu dają akceptowalną w pewnym zakresie zgodność z obserwacjami na obiektach rzeczywistych. Wyniki wskazują jednocześnie, że zwiększenie dokładności odwzorowania procesów rzeczywistych będzie wymagało uwzględnienia w modelu wpływu temperatury na parametry modelu.
EN
Industrial chimneys are exposed to the adverse environmental influences often causing structure degradation, among other, by the sulfate corrosion. In this paper verification of authors adaptation of sulfate diffusion model is presented. In particular estimation the model parameters for the real structures was done (for which in situ tests were done). Using the results of the chemical tests of the chimney the reverse analysis was used to estimate the real steering parameters of the sulfate diffusion process and sulfate corrosion. Based on these estimated parameters the numerical analysis was carried out. Obtained results are in acceptable manner compatible with what is observed on real degraded chimney. Additionally, obtained results indicate that the temperature impact on the process is needed to be included into the model.
EN
The EST system – emission-free sewage transport is one of many methods used to counteract and limit the formation of hydrogen sulfide in the sewage system. EST method is the environment and human friendly, and effective at the same time. This solution applies aeration and flushing of pressure pipelines using compressed air with closed vent valves. The paper presents the results of field tests of the EST system, which also verified previous laboratory tests carried out in a broader range. The tests were carried out on two different delivery pipelines (Object-1, Object-2), consisting of several kilometers long sections Pump Station – Expansion well with hydrogen sulfide concentration measurement. The results show that the EST system is an effective solution for controlling hydrogen sulfide in a pressure sewage system. The application of the EST system caused an immediate decrease in H2S concentration under 50 ppm. The measurements were taken in the expansion well, where short-term outbursts of large loads of hydrogen sulfide were observed during sewage pumping. Purges carried out 1-2 times a day, caused a decrease in instantaneous gas load (from the average level of 758 mg H2S/pump cycle at Object-1 to 15 mg H2S/cycle and from 3 914 to 322 mg H2S/cycle at Object-2). Results of field studies have also shown that individual optimization of the EST system operation for a selected section of the pressure sewage system (length of the aeration cycle and its frequency during the day), may control the concentration of H2S. The EST system, reducing the concentration of H2S by over 90%, ensures the safety of sewage system operation and decreases its impact on the surrounding environment.
PL
Wśród wielu stosowanych metod przeciwdziałania i ograniczenia powstawania siarkowodoru, jedną z bardziej przyjaznych zarówno dla środowiska, jak i człowieka, a jednocześnie skuteczną jest system BTS – bezemisyjnego transportu ścieków. Rozwiązanie to bazuje na napowietrzaniu oraz płukaniu rurociągów tłocznych sprężonym powietrzem przy zamkniętych zaworach odpowietrzających. W niniejszym artykule przedstawiono wyniki testów terenowych systemu BTS, które były jednocześnie weryfikacją przeprowadzonych wcześniej w szerszym zakresie badań laboratoryjnych. Badania przeprowadzano na dwóch różnych rurociągach tłocznych (Obiekt-1, Obiekt-2), obejmujących kilkukilometrowe odcinki Pompownia – Studnia rozprężna z pomiarem stężenia siarkowodoru. Uzyskane wyniki wykazały, że system BTS jest skutecznym rozwiązaniem kontroli siarkowodoru w kanalizacji ciśnieniowej. Bezpośrednio po jego zastosowaniu stężenie H2S obniżało się do wartości <50 ppm. Pomiary wykonywane były w studni rozprężnej, w której to obserwowano chwilowe wyrzuty dużych ładunków siarkowodoru podczas pompowania ścieków. Przeprowadzone przedmuchy płuczące rurociągu w cyklu 1-2 razy na dobę pozwoliły na obniżenie chwilowego ładunku gazu z poziomu średniego 758 mg H2S/cykl pompowy dla Obiektu-1 do 15 mg H2S/cykl oraz z 3914 do 322 mg H2S/cykl dla Obiektu-2. Badania terenowe wykazały, że w oparciu o indywidualną optymalizację pracy systemu BTS dla wybranego odcinka sieci kanalizacji tłocznej, w zakresie długości cyklu napowietrzania oraz jego częstotliwości w ciągu doby można uzyskać kontrolę stężenia siarkowodoru zapewniając bezpieczeństwo w zakresie eksploatacji kanalizacji oraz oddziaływania na otaczające środowisko, zmniejszając stężenie gazu o ponad 90%.
EN
One of the basic threats in terms of concrete used for tanks or ducts applied in wastewater management is the phenomenon of biogenic sulphate corrosion (BSC). BSC is a particular case of corrosion caused by the action of sulphuric acid (IV), which is formed as a result of a number of biochemical processes, which can take place, e.g. in an environment encountered within the aforementioned structures. Ions present in sulphuric acid react with cement hydration products, which leads to replacing the primary cement matrix components with compounds easily-soluble or highly-swelling during crystallization. The outcome of advanced corrosion is usually an observed formation of a white, amorphous, sponge-like mass, which is easily separated from the underlying concrete. The article discusses a case study of a BSC process in a newly constructed primary settling tank in a municipal wastewater treatment plant.
PL
Siarczany należą do agresywnych związków chemicznych, których oddziaływanie na betony cementowe może prowadzić do ich zniszczenia. Przeprowadzone badania dotyczą wpływu siarczanów na mikrostrukturę zapraw z wieloskładnikowych cementów. W tym celu przygotowane próbki z tych cementów, które zawierały mieszaninę dodatków mineralnych o własnościach pucolanowych złożonych z popiołu lotnego, dennego popiołu i żużla granulowanego, w sumarycznej ilości 20%. Przygotowano także próbkę porównawczą, bez dodatków mineralnych. Przygotowane próbki poddano działaniu 10% roztworu siarczanu sodu przez 2,7,28,90 i 360 dni, a dla porównania przechowywano je także w wodzie wodociągowej. Mikrostrukturę tak przechowywanych próbek badano pod elektronowym mikroskopem skaningowym. Uzyskane wyniki wykazały, że wzrost czasu dojrzewania próbek powoduje wzrost zawartości C-S-H. Stwierdzono także powstawanie ettringitu w próbkach przechowywanych w roztworze siarczanu sodu.
EN
Sulfates are a significant chemical components that may lead to failures of cement concrete composites. The present study is dedicated to analyzing the effects of sulfate on the microstructure of cement composite mortars. For this purpose, cementing composite specimens were prepared with 20% pozzolan mixture [fly ash + granulated blastfurnace slag + bottom ash] by mass of cement, together with the reference additive-free specimen of cement concrete, without any mineral admixtures. These cementing composite mortar specimens were then treated for 2, 7, 28, 90, and 360 days in tap water and 10% sodium sulfate solution. The microstructure of the additive-free mortar and composite cement mortar, partially replaced with 20% pozzolan, was then investigated using a scanning electron microscope. The results showed that increasing curing time also increases the formation of C-S-H [calcium silicate hydrate] gel in the cement mortar, when the microstructural changes in the cement are explored in detail. Ettringite formation [3CaO·Al2O3·3CaSO4·32H2O] in the specimens cured in 10% Na2SO4 was also noticed, in the present experiments.
PL
Kominy przemysłowe, z uwagi na charakter pracy i lokalizację, pracują w środowisku charakteryzującym się silnym oddziaływaniem korozyjnym na konstrukcje budowlane. Głównym źródłem negatywnych oddziaływań chemicznych są spaliny przepływające przez przewód kominowy, zawierające znaczne ilości związków siarki, które w określonych warunkach mogą wywoływać korozję siarczanową konstrukcji trzonu komina, a w konsekwencji prowadzić do obniżenia nośności i trwałości konstrukcji żelbetowych kominów. Celem pracy była próba jednolitego, możliwie prostego opisu procesu korozji siarczanowej jako superpozycji kilku sprzężonych procesów zachodzących w trakcie pracy komina, a w szczególności: a) przepływu spalin w przewodzie komina; b) dyfuzji jonów siarki w betonie trzonu komina z jednoczesnym tworzeniem się siarczanów; c) postępującej destrukcji betonu trzonu żelbetowego w wyniku korozji siarczanowej i w efekcie obniżania się nośności konstrukcji komina. Badania konstrukcji in situ są danymi wejściowymi dla powyższych procesów. Rozważania teoretyczne są ilustrowane wynikami analizy wybranego żelbetowego komina przemysłowego odprowadzającego spaliny o dużej zawartości związków siarki.
EN
Industrial chimneys usually operate in an environment with a strong corrosive influence. The main corrosion source is the sulfur-containing combustion gas. This corrosion leads to chimney bearing capacity and durability decreasing. The main goal of the research was possible simple sulfur corrosion description as a superposition of the following processes: a) combustion gas flow, b) sulfur ion diffusion over the chimney shaft with sulfate generating, c) destruction of the material as a result of sulfur corrosion. In situ investigations were the base for the input data for the above processes. Theoretical investigations are illustrated by the results of the analysis of industrial chimney which carry off the combustion gas with large quantity of the sulfur compounds.
PL
Obecnie w Polsce budowane są systemy kanalizacji grupowej o coraz dłuższych przewodach ciśnieniowych, co powoduje długie czasy przetrzymywania ścieków w warunkach beztlenowych, bez możliwości ich odświeżania. Z kolei na terenie oczyszczalni ścieków przykrywa się obiekty, aby ograniczyć ich uciążliwość zapachową. Konsekwencją tych działań jest przyśpieszona korozja betonu. W artykule omówiono w sposób syntetyczny: czynniki powodujące korozję betonu, przewidywanie możliwości jej wystąpienia oraz metody przeciwdziałania.
PL
W artykule przeanalizowano odporność na korozję siarczanową nowych rodzajów cementów wieloskładnikowych, będących przedmiotem prac normalizacyjnych, dotyczących nowelizacji normy cementowej EN 197-1. Badane cementy trójskładnikowe zawierały popiół lotny krzemionkowy V, granulowany żużel wielkopiecowy S i/lub zmielony wapień LL. Badania przeprowadzono na zaprawach wykonanych z 4 rodzajów zaproponowanych cementów. Wykazały one, że cementy, w których składzie znajdowała się mieszanina wapienia i popiołu lotnego krzemionkowego nie są odporne na korozję siarczanową, natomiast zastąpienie jednego z tych składników odpowiednią ilością zmielonego granulowanego żużla wielkopiecowego wpłynęło korzystnie na odporność korozyjną badanych mieszanek cementowych.
EN
The article analyzes the resistance to sulphate corrosion of new types of multi-component cements, that are the subject of standardization works related to the amendment of the cement standard EN 197-1. Ternary cements contained siliceous fly ash (V), granulated blast furnace slag (S) and / or limestone (LL). The tests were carried out on mortars made of 4 types of proposed cements. Studies have shown that cements which composition was a mixture of limestone and siliceous fly ash are not resistant to sulphate corrosion, whereas substitution of one of these components with a suitable amount of ground granulated blast furnace slag had a positive effect on the corrosion resistance of tested cements.
11
Content available remote Zagrożenie korozją siarczanową w kanalizacji
PL
Produkty betonowe, służące do budowy systemów kanalizacyjnych, obarczone są podatnością na korozję siarczanową. Nie oznacza to jednak, że należy ograniczyć ich stosowanie w budowie przewodów podziemnych, ponieważ, tak jak wszystkie inne produkty, posiadają swoje wady i zalety, a każdy materiał podlega procesom destrukcji Na etapie procesu projektowania rurociągu należy uwzględniać wszystkie negatywne czynniki, a następnie wdrożyć rozwiązania, odpowiednie do lokalnych uwarunkowań, na tyle trwałe, by zachować racjonalny poziom kosztów przedsięwzięcia.
EN
Concrete products, used for constructing sewers, are prone to sulphate corrosion. It does not imply automatically that one should not use them. As all of the products they have some advantages and disadvantages-one should also remember that each and every material is a subject to destruction. During the pipeline design phase, all of the negative factors must be included, and then the appropriate and sustainable solutions, concerning local conditions.
12
Content available remote Relining w Pruszkowie : modernizacja sieci kanalizacyjnej pasma pruszkowskiego
PL
W wyniku zaawansowanej korozji siarczanowej, która zniszczyła betonowe kanały ogólnospławne sieci kanalizacyjnej zlokalizowanej w tzw. paśmie pruszkowskim, woda gruntowa dostawała się do wnętrza przewodów, a ścieki przedostawały się do gruntu. Pojawiła się więc konieczność przeprowadzenia renowacji przewodów. Do prac wybrano technologie bezwykopowe, w tym metodę reliningu z zastosowaniem modułów GRP na odcinku blisko 2 km.
13
Content available remote The degradation of concrete in the presence of domestic sewage
EN
The paper presents the effects of domestic sewage on concrete rings, which were used to build pumping stations. The tests were performed on samples of concrete and concrete corrosion products (sludge) that had been collected from existing and functioning sewage wells. The problem of the degradation of the concrete concerned several wells entire sewage system, and in that said faulty ventilation. The authors indicates, that the lack of proper ventilation can be a potential cause of the microclimate strongly aggressive in relation to the concrete. The study has used research on the chemical analysis of concrete as well as microscopic observations. Additionally, concrete strength tests were carried out in order to determine the effects and the scale of the observed changes due to biological corrosion in the aspect of the changes to mechanical features.
PL
W artykule przedstawiono skutki oddziaływania ścieków gospodarczobytowych na kręgi betonowe, z których wykonano przepompownie. Badania prowadzono na próbkach betonu i produktach korozji betonu (szlamu), które zostały pobrane z istniejących i eksploatowanych studzienek kanalizacyjnych. Problem degradacji betonu dotyczył kilku studzienek całego sytemu kanalizacyjnego, w których stwierdzono wadliwą wentylację. Autorzy wskazują, że brak właściwej wentylacji może stanowić potencjalną przyczynę powstania mikroklimatu silnie agresywnego w stosunku do betonu. W opracowaniu wykorzystano badania z zakresu analizy chemicznej betonu oraz obserwacje mikroskopowe. Dodatkowo wykonano badania wytrzymałości, w celu określenia skutków, zasięgu zaobserwowanych zmian korozji biologicznej w aspekcie zmian cech mechanicznych.
PL
Na przykładzie jednej ze śląskich elektrowni z instalacją mokrego odsiarczania spalin (IMOS) z węzłem oczyszczania ścieków omówiono problem korozji siarczanowej betonu osadników na ścieki o dużym ładunku jonów SO42-.
EN
The problem of sulfate corrosion of concrete, on the example of one of the Silesian power plant with the installation of wet flue gas desulfurization (WFGD) with a wastewater treatment junction is discussed. The attention is focused on settling tanks, which are collecting wastewater with high content of SO42- ions.
15
Content available remote Zapobieganie korozji siarczanowej betonowej kanalizacji
PL
Przedstawiono sposoby zmniejszania uciążliwości korozji siarczanowej kanalizacji przez zastosowanie właściwych metod jej projektowania. Pokazano jakie efekty zmniejszenia ilości rozpuszczonych siarczków można uzyskać w przypadku odpowiedniego doboru średnicy przewodu ciśnieniowego. Następnie omówiono metody projektowania spadków minimalnych, które pozwalają zmniejszyć ilość osadów kanalizacyjnych. Wreszcie wymieniono główne metody chemiczne zapobiegania korozji siarczanowej.
EN
Sewerage design rules applied for reducing sulphate corrosion nuisance have been described. The effect of decreasing hydrogen sulphide emission by properly selecting of pressure pipe diameter has been discussed. Then two methods applied to minimal slopes of sewers computing were suggested and compared . Finally chemical methods of sulphide corrosion prevention have been listed.
16
Content available remote Korozja siarczanowa betonu, analiza problemu
PL
W artykule omówiono czynniki decydujące o odporności betonu na korozję siarczanową, do których należą przede wszystkim przepuszczalność betonu, zawartość cementu oraz jego skład. Przypomniano, że zawartość żużla większa od 60% w cementach hutniczych nie wymaga przestrzegania małej zawartości Al2O3 w żużlu ani C3A w cemencie. Natomiast w przypadku mniejszej od 50%, zawartość Al2O3 w żużlu powinna być mała, maksymalnie 11%, a C3A w cemencie nie przekraczać 8%. Wyjaśniono, że korozja siarczanowa powoduje przede wszystkim zmniejszenie pH, a zaczyna ono być groźne już przy pH mniejszym od 11,5, przyspieszając znacznie odwapnienie fazy C-S-H. Poruszono także najbardziej agresywny rodzaj korozji siarczanowej połączonej z karbonatyzacją betonu i prowadzącej do zniszczenia fazy C-S-H przechodzącej w thaumasyt, nie posiadający właściwości wiążących.
EN
The factors influencing the resistance of concrete to sulphate attack, namely permeability, cement content and its phase composition were discussed. It was remained that the slag content in cement higher than 60% makes the limiting of Al203 content in slag and C3A in clinker unnecessary. However, the lower slag content in cement than 50% the content of Al203 in slag should be lower than 11% and C3A in clinker 8%. It was explained that sulphate attack primarily the decrease of pH is causing and it became dangerous if pH falls below 11.5 and the decalcifying of C-S-H is accelerating. The most dangerous sulphate corrosion, linked with concrete carbonation, the transformation of C-S-H to thaumasite without binding properties is also presented.
18
Content available remote Cementy niskoalkaliczne w ofercie handlowej Górażdże Cement S.A.
PL
W artykule omówiono właściwości cementów niskoalkalicznych NA produkowanych przez Górażdże Cement S.A. w świetle wymagań norm PN-EN 197-1, PN-B-19707 oraz Ogólnych Specyfikacji Technicznych Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Przedstawiono również korzyści wynikające ze stosowania cementów niskoalkalicznych NA w składzie betonu wraz z kierunkami zastosowania.
EN
In the paper properties of low-alkaline cements from Górażdże Cement S.A. trade offer were discussed in relation to requirements of following standards PN-EN 197-1, PN-B-19707 and technical specification of the General Directorate for National Roads and Motorways. The benefits of application of low-alkaline cements with application direction were also presented.
PL
Normowe zaprawy z dwóch przemysłowych cementów: portlandzkiego i hutniczego zostały w przypadku jednej serii próbek napowietrzone. Próbki obu serii dojrzewały 28 dni w wodzie, a następnie zanurzone w wodnym roztworze Na2SO4. W próbkach z CEM I ekspansja wystąpiła po 33 miesiącach, natomiast zaprawy napowietrzone były nieznacznie trwalsze. Próbki zaprawy z CEM I zachowywały się podobnie po poddaniu 40 cyklom zamrażania i odmrażania, jednak próbki nienapowietrzone uległy znacznie szybszemu zniszczeniu. Zaprawy z cementu hutniczego były odporne na korozyjne działanie roztworu siarczanowego, natomiast po 40 cyklach zamrażania próbki nienapowietrzone wykazały dużą ekspansję. Można stwierdzić, że zachowanie wszystkich próbek było klasyczne, zgodne z przewidywaniami.
EN
The standard mortars of industrial Portland cement and blastfurnace cement were produced, of which one series remained non-air-entrained and the second was air-entrained. The mortars from both series were cured 28 days in water, and then immersed in Na2SO4 water solution. In the case of Portland cement samples the expansion occurred after 25 months and caused their destruction after 33 months, but air-entrained mortars were slightly more durable. The samples of CEM I, after 40 cycles of freezing and thawing were behaving similarly, however, non-air-entrained specimens were destructed much earlier. The mortars from CEM III cement was durable in Na2SO4 solution, however, non-air entrained samples high expansion after 40 cycles of freezing and thawing were showing. The behaviour of the mortars were classic and as it should be expected.
PL
W artykule badano wpływ naturalnego zeolitu – klinoptilolitu na odporność zapraw z cementu portlandzkiego na korozję siarczanową. Badania wykazały, iż obecność klinoptilolitu powoduje wzrost odporności na korozję siarczanową. Przyczyną korzystnego wpływu klinoptilolitu są właściwości pucolanowe klinoptilolitu i związane z tym zmiany w składzie fazowym zaczynu polegające na ograniczeniu ilości wodorotlenku wapnia. Zaprawy z klinoptilolitem przechowywane w roztworze siarczanu sodu wykazują utratę wytrzymałości wynoszącą odpowiednio 3% i 6% dla 25% i 40% zamiany cementu portlandzkiego przez klinoptilolit. W przypadku zaprawy odniesienia bez zeolitu spadek wyniósł 43%. Ograniczenie procesu korozji potwierdza znaczna redukcja (25% zeolitu), a nawet eliminacja (40% zeolitu) ilości ettringitu w zaprawie po ekspozycji w roztworze siarczanu. Dodatek klinoptilolitu poza wpływem na trwałość powoduje pogorszenie konsystencji zapraw ze względu na wysoką wodożądność tego zeolitu.
EN
Paper presents the results of investigations on the influence of natural zeolite-clinoptilolite on sulphate resistance of Portland cement mortars. Investigations showed, that presence of clinoptilolite increases sulphate resistance of cement mortars. The reason for profitable influence of clinoptilolite are pozzolanic properties of clinoptilolite. Due to pozzolanic proeprties there are changes in phase composition, first of all decrease in portlandite content in hardened mortars. Mortars containing clinoptilolite immersed in sodium sulphate solution exhibited strength losses of 3% and 6% for 25% and 40% replacement of cement by clinoptilolite respectively. In case of reference mortar without clinoptilolite the loss was equal to 43%. The content of ettringite formed was significantly limited (25% of zeolite) or even totally eliminated (40% of zeolite) in clinoptilolite bearing samples immersed in sulphate solution confirms mitigation of sulphate attack on mortars containing clinoptilolite. Introduction of clinoptilolite to mortars results in lower consistency due to high water demand of clinoptilolite.
first rewind previous Strona / 3 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.