Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Optimization of clean-in-place parameters and comparative analysis of surface cleanability in pharmaceutical and cosmetic manufacturing

Budak Yakup

Scientiae Radices

|

2025

|

Vol. 4, Iss. 2

115--131

EN

This study focused on cleaning validation (CV), emphasizing the importance of preventing cross-contamination and ensuring product safety in the pharmaceutical and cosmetic industries. The cleanability of detergent, metal, and active pharmaceutical ingredient (API) residues was evaluated on various surfaces, including stainless steel (316 L), borosilicate glass, and polymers such as polyethylene (PE) and polypropylene (PP). The effectiveness of clean-in-place (CIP) treatments using alkaline (CIP-100) and acidic (CIP-200) detergents was evaluated in combination with APIs such as amlodipine and nabumetone. Surfaces were contaminated and subjected to CIP protocols at 25°C and 60°C, with rinse water volumes ranging from 50 to 250 mL. pH analysis, conductivity measurements, and high-performance liquid chromatography quantified residual contaminants. The results showed that the CIP treatment effectively reduced metal residues below safety thresholds, with API recovery rates between 91.2% and 97.5%. Although polymer surfaces showed chemical inertness with less metal ion release, they exhibited lower efficiency in cleanability due to their hydrophobic nature and surface roughness (Ra: 0.8-1.2 μm). Higher CIP temperatures increased cleaning efficiency, while lower rinse water volumes decreased efficiency. The study optimized CIP parameters, highlighting the advantages of polymer materials in minimizing contamination and balancing rinse water usage and cleaning efficiency.

2

Oznaczanie niklu, molibdenu, wanadu i glinu w materiałach z przerobu katalizatorów petrochemicznych (HDS)

Kozłowicz Sylwia, Madej Piotr, Charasińska Jadwiga, Jamroz Ewa, Tapa Daniel, Telega Renata

Materials Science and Welding Technologies / Technologie Materiałowe i Spawalnicze

|

2025

|

Vol. 69, No. 3

12--17

PL

Recykling zużytych katalizatorów petrochemicznych z instalacji odsiarczania (HDS) ma ogromny potencjał do odzysku surowców krytycznych. Celem badań przeprowadzonych w Centrum Chemii Analitycznej Łukasiewicz – IMN było opracowanie procedur analitycznych do kontroli składu chemicznego próbek katalizatora petrochemicznego po ekstrakcji frakcji ropopochodnej oraz próbek katalizatora petrochemicznego wzbogacanych termicznie w procesie pirolizy.

EN

The recycling of spent petrochemical catalysts from desulphurisation plants (HDS) has the potential to recover Critical Raw Materials. The research conducted at the Łukasiewicz Centre for Analytical Chemistry – IMN aimed to develop analytical procedures to control the chemical composition of petrochemical catalyst samples afer oil fraction extraction and petrochemical catalyst samples thermally enriched by pyrolysis.

3

High-temperature protective coatings and methods of their analysis

Nowak Wojciech, Paszek Urszula

Ochrona przed Korozją

|

2024

|

nr 5

120--125

EN

Materials used for elements of the hot part of aircraft engines must fulfill a number of requirements, including high temperature corrosion resistance, durability and good strength in a wide temperature range. The continuous increase in engines’ efficiency by increasing their operating temperature resulted in the need to use heat-resistant protective coatings. Currently, aluminum layers or multi-component MCrAlY alloys are used. However, the use of an alternative fuel in the form of hydrogen means that the coatings must be resistant to water vapor at high temperatures. Hence, the work proposes high entropy alloys (HEA) as a candidate for materials for protective coatings. At the same time, basic methods for analyzing high-temperature corrosion products on the mentioned protective coatings are presented.

PL

Materiały stosowane na elementy gorącej części silników lotniczych muszą spełniać wiele wymagań, przede wszystkim musi je cechować wysoka żaroodporność, trwałość, jak również dobra wytrzymałość w szerokim zakresie temperatury. Ciągłe zwiększanie sprawności silników poprzez podnoszenie temperatury ich pracy spowodowało, że konieczne stało się stosowanie żaroodpornych powłok ochronnych. Obecnie stosuje się warstwy aluminidkowe lub wieloskładnikowe stopy typu MCrAlY. Używanie wodoru jako paliwa alternatywnego sprawia, że powłoki muszą być odporne na działanie pary wodnej w wysokiej temperaturze. W pracy zaproponowano stopy o wysokiej entropii mieszania (HEA) jako potencjalne materiały na powłoki ochronne. Przedstawiono także podstawowe metody analizy produktów korozji wysokotemperaturowej na takich powłokach.

4

Przegląd wybranych metod analitycznych służących do oznaczania azotu występującego w różnych formach chemicznych

Maj Izabela, Charasińska Jadwiga, Gorewoda Tadeusz

Analityka : nauka i praktyka

|

2023

|

nr 2

32--36

PL

Pomimo rosnącego zainteresowania technikami instrumentalnymi metody klasyczne nadal odgrywają kluczowe znaczenie przy oznaczaniu różnych form azotu. W artykule przedstawiono zastosowanie wybranych metod, zarówno klasycznych, jak i instrumentalnych, do oznaczania azotu całkowitego, organicznego, azotanów (V), azotanów (III), cyjanków oraz jonu amonowego.

5

Metody analityczne a badania degradacji farmaceutycznych substancji aktywnych

Liana Aleksnadra, Bulska Ewa

Analityka : nauka i praktyka

|

2023

|

nr 2

10--15

PL

Wiedza na temat warunków powstania danego zanieczyszczenia jest cennym źródłem informacji, które pozwala rozwiązać problemy ze stabilnością.

6

Oznaczanie związków fosforu w matrycach roślinnych

Żyszka-Haberecht Beata, Wieczorek Dorota, Lipok Jacek

Wiadomości Chemiczne

|

2021

|

[Z] 75, 7-8

1017--1038

EN

The variety of the chemical forms of phosphorus compounds occurring in plant tissues, accompanied by the complexity of the chemical composition of plants as the analytical matrices, are the reasons why there is no one, the best answer, how those individual substances may be determined qualitatively and quantitatively. Interestingly, if the subject of determination is the total phosphorus content, the spectrum of effective methods and techniques seems to be impressive. However, in case of spectrophotometric measurements and classical variants of absorption (FAAS) or emission (ICP-AES/ ICP-OES) spectrometry techniques, it is necessary at first to isolate various phosphorus forms from the matrix, and then to mineralize them prior determination. The development of combined methods e.g. ETV-ICP- AES or HR-ETAAS, does allow the isolation of the phosphorus analyte and its detection in a kind of “one step” analytical procedure, directly in plant tissues. Similar benefits, while maintaining the sensitivity of determinations, are brought by the use of XRF, SIMS or nanoSIMS - more expensive techniques of imaging the presence of phosphorus in biological matrices. In turn, the application of nuclear magnetic resonance spectroscopy, especially the 31P NMR technique is thought to be the most universal approach. Using this technique and being aware of higher limit of detection, it is possible to determine various plant phosphorus compounds qualitatively and quantitatively, at the same time.

7

Design and analysis methods for composite bonded joints

Dobrzański Przemysław, Oleksiak Witold

Transactions on Aerospace Research

|

2021

|

Nr 1 (262)

45--63

EN

A literature review on existing design and analysis methods for composite adhesively bonded joints has been conducted. Methods that might form a basis for development of practical engineering methodology for adhesively bonded joints were selected and described. Starting from the simplest and the fastest analytical methods (closed-form solutions): average shear stress, shear lag model and adhesive beam model through more complex and more time consuming numerical methods supported by finite element analysis: global models, local models, cohesive zone models. Assumptions and applicability of each method was discussed. Simple and fast methods in order to be reliable have to include many conservative assumptions and therefore may lead to over-designed structure (weight penalty). Structural optimization and weight reduction require the usage of more complex and time consuming methods. Therefore, selection of adequate methods should always be balanced against strength, durability, costs and weight.

PL

W artykule przedstawione zostały wyniki przeglądu literatury poświęconemu metodom projektowania oraz analiz wytrzymałościowych kompozytowych połączeń klejonych. Wybrane oraz opisane zostały metody, które mogą posłużyć jako podstawa do opracowania praktycznej inżynierskiej metodologii projektowania połączeń klejonych. Zaczynając od prostych oraz szybkich metod analitycznych: metoda średniego naprężenia tnącego, shear lag model, klejowy model belkowy, poprzez bardziej skomplikowane i czasochłonne metody numeryczne wspierane przez metodę elementów skończonych: modele globalne, modele lokalne, model strefy kohezyjnej. Omówiono założenia oraz odpowiedniość każdej z metod. Proste oraz szybkie metody, aby były niezawodne, muszą zawierać wiele założeń, które prowadzą do przewymiarowania struktury. W celu optymalizacji struktury oraz redukcji jej masy, bardziej złożone i czasochłonne metody muszą zostać użyte. W związku z tym, wybór odpowiedniej metody do danego zagadnienia powinien być zawsze zrównoważony pomiędzy wytrzymałością, trwałością, kosztem oraz masą.

8

Techniki chemometryczne w analizie zafałszowań produktów spożywczych

Sawicki Wojciech

Przemysł Spożywczy

|

2021

|

T. 75, nr 8

38--43

PL

Wyzwania stawiane współczesnej analityce żywności wymuszają wprowadzanie nowych technik, które pozwolą zapewnić bardziej dokładną kontrolę produktów o nieznanym i bardzo złożonym składzie. W celu szybkiego uzyskania użytecznej informacji opracowano szereg metod chemometrycznych, które stanowią cenne uzupełnienie stosowanych obecnie technik analitycznych. Chemometria jest stosowana do analizy zgromadzonych danych analitycznych i ustalenia związków między nimi przy użyciu statystyki, matematyki oraz logiki. Opiera się ona na wielowymiarowej analizie złożonych danych analitycznych, konstrukcji modeli kalibracyjnych i klasyfikacyjnych. W artykule przedstawiono wybrane techniki chemometryczne i ich zastosowanie w analizie autentyczności żywności.

EN

The challenges posed by modern food analysis require the introduction of new techniques that will allow for more precise control of products with unknown and very complex composition. In order to quickly obtain useful information, a number of chemometric methods have been developed that provide valuable additions to current analytical techniques. Chemometry is used to analyze collected analytical data and establish relationships between them using statistics, mathematics, and logic. It is based on multi-dimensional analysis of complex analytical data, as well as construction of calibration and classification models. This paper presents selected chemometric techniques and their application in the analysis of food authenticity.

9

Autentyczność żywności – wykrywanie zafałszowań produktów spożywczych

Sawicki Wojciech

Przemysł Spożywczy

|

2021

|

T. 75, nr 2

10--15

PL

Zafałszowanie produktów spożywczych (food adulteration) bardzo często jest działaniem intencjonalnym (celowym i świadomym), głownie z chęci zwiększenia zysku ekonomicznego. Praca przedstawia aktualne informacje na temat metod analitycznych stosowanych do identyfikacji zafałszowań żywności. Ze względu na złożoność problemu omówiono techniki analityczne (zarówno konwencjonalne, jak i nowe) aktualnie stosowane do identyfikacji zafałszowań, obejmujące metody fizykochemiczne, oparte na analizie DNA, chromatograficzne i spektroskopowe. Pomimo postępów, jakie nastąpiły w analizie żywności nadal istnieje potrzeba opracowania odpowiednio czułych i mających szerokie zastosowanie metod analitycznych, które obejmowałyby różne aspekty fałszowania żywności.

EN

Food adulteration is very often an intentional (intended and conscious) action, mainly due to the desire to increase economic profit. This paper presents current information on analytical methods used to identify food adulterations. Due to the complexity of the problem, the analytical techniques (both conventional and new) currently used for the identification of adulterations, including sensory, physicochemical, DNA-based, chromatographic and spectroscopic methods, are discussed. Despite the advances made in food analysis, there is still a need to develop suitably sensitive and widely applicable analytical methods that will encompass all the various aspects of food adulteration.

10

Surface Morphology of a Microplastic as an Indicator of Its Microscale Degradation

Majewski Kamil A., Myszograj Sylwia, Płuciennik-Koropczuk Ewelina

Civil and Environmental Engineering Reports

|

2021

|

Vol. 31, no. 4

196--213

EN

Most of the plastic produced, being one-use plastic packaging, is finally disposed of into the environment. Several agents such as solar radiation, mechanical forces, and microbial action may enable the degradation of these plastics. The purpose of this article is to present a method for studying the properties of a surface of a microplastic particle affected by erosion at the microscale level, which occurred with the help of destructive forces associated with the impact of the sea. The results of analysis of the morphology of the tested sample of microplastic (consisting of poly(propylene)) allowed observing how it was degraded. Examining the surface of a microplastic, one can analyze a number of factors as well as determine the possible path the material has traveled until it was collected as a sample. By determining the scale of the patterns, it is possible to estimate how long the sample and other microplastics present in marine environments have been there. The use of an Atomic Force Microscope not only allows the surface of the sample to be imaged in a non-destructive manner but also enables the degree of degradation to be calculated mathematically, provided a baseline is established from which erosion can be assumed to have originated.

11

Metody oznaczania barwników naturalnych w produktach spożywczych

Krępska Małgorzata, Jagiełło Jolanta, Lasoń-Rydel Magdalena, Sieczyńska Katarzyna, Rutowicz Joanna

Przemysł Chemiczny

|

2019

|

T. 98, nr 7

1142--1147

PL

Barwniki naturalne to jedna z głównych grup barwników stosowanych w procesie barwienia żywności. Są one obecnie coraz częściej używane ze względu na to, że wiele państw zakazało stosowania niektórych barwników syntetycznych. Większa liczba oraz różnorodność produktów barwionych barwnikami naturalnymi zwiększa liczbę analiz zawartych w nich barwników. Przedstawiono najważniejsze metody oznaczania barwników naturalnych w produktach spożywczych, biorąc pod uwagę zarówno właściwości tych barwników, jak i różnorodność matryc.

EN

A review, with 49 refs., of procedures for sampling natural dyes for anal. by thin-layer chromatog., visible spectroscopy and high-performance liq. chromatog.

12

Methods of carbonyl compounds determination in aerosol generated from electronic cigarettes

Madej Daria, Sobczak Andrzej

Proceedings of ECOpole

|

2019

|

Vol. 13, No. 1-2

37--48

EN

An electronic cigarette, known as an electronic nicotine delivery system or commonly as an e-cigarette, has become a popular alternative to traditional tobacco products since its introduction on the market. It is currently used in many countries around the world and has a wide circle of followers. However, research on the composition of the aerosol inhaled by users of electronic cigarettes is still underway. The results of these studies allow estimating exposure to toxic chemicals. They can become a tool to assess the harmfulness of these devices use. One of the major groups of compounds whose content is determined in the aerosol is carbonyl compounds. They are formed by the partial decomposition of propylene glycol and glycerin (used as base substances) and flavourings at the aerosol generation temperature. Prolonged exposure to carbonyl compounds such as formaldehyde or acetaldehyde is a known factor to increase the risk of asthma and cancer. Hence, precise measurements of these compounds content in the aerosol are important to assess the effect of electronic cigarettes on the users health. This article provides a brief overview of the methods used to determine the carbonyl compounds content in an aerosol generated from electronic cigarettes.

PL

Elektroniczny papieros, zwany systemem dozującym nikotynę lub potocznie e-papierosem, od chwili wprowadzenia na rynek stawał się popularną alternatywą tradycyjnych wyrobów tytoniowych. Obecnie stosowany jest w wielu krajach całego świata i ma szerokie grono zwolenników. Jednakże wciąż trwają badania nad składem aerozolu wdychanego przez użytkowników elektronicznych papierosów. Wyniki tych badań pozwalają na oszacowanie narażenia na toksyczne związki chemiczne. Mogą one stać się narzędziem służącym ocenie szkodliwości stosowania tych urządzeń. Jedną z głównych grup związków, których zawartość oznacza się w aerozolu, są związki karbonylowe. Związki te tworzą się w wyniku częściowej dekompozycji substancji bazowych (glikolu propylenowego i gliceryny) oraz dodatków smakowo-zapachowych w temperaturze generowania aerozolu. Długotrwała ekspozycja na związki karbonylowe, takie jak formaldehyd czy acetaldehyd, jest znanym czynnikiem podwyższającym ryzyko astmy i chorób nowotworowych. Stąd dokładne pomiary zawartości tych związków w aerozolu są istotne ze względu na badania wpływu na zdrowie stosujących elektroniczne papierosy. Niniejszy artykuł stanowi zwięzły przegląd stosowanych metod oznaczania zawartości związków karbonylowych w aerozolu generowanym z elektronicznych papierosów.

13

Uproszczona metoda analizy pola termicznego w izolacji przewodu przy wykorzystaniu funkcji Greena

Zaręba M.

Przegląd Elektrotechniczny

|

2018

|

R. 94, nr 11

155--158

PL

W pracy przedstawiono uproszczoną metodę analizy pola termicznego w izolacji przewodu przy wykorzystaniu funkcji Greena. Podstawą metody jest dekompozycja obszarów przewodu. Żyłę przewodu modelowano jako element skupiony, zaś izolację analizowano jako element o parametrach rozłożonych. W rezultacie, w pracy wyznaczono krzywe rozgrzewu oraz termiczne stałe czasowe w izolacji przewodu przy stałej (uśrednionej) i zmiennej rezystywności żyły przewodu. Wyniki pozytywnie zweryfikowano metodą elementów skończonych.

EN

In the paper a simplified method of determination of the thermal field in wire insulation was presented by using the Green’s function. The basic of the method is the decomposition of the regions of the wire. The core of the insulation was modeled as a inert element of the first order, and the insulation was analyzed as the distributed parameter. As a result, heating up curves and time constant in the insulation of the wire were determined for the constant (averaged) and variable resistivity. The result was positively verified using the finite element method.

14

Methods of carbonyl compounds determination in aerosol generated from electronic cigarettes

Madej D., Sobczak A.

Proceedings of ECOpole

|

2018

|

Vol. 12, No. 1

21--32

EN

An electronic cigarette, known as an electronic nicotine delivery system or commonly as an e-cigarette, has become a popular alternative to traditional tobacco products since its introduction on the market. It is currently used in many countries around the world and has a wide circle of followers. However, research on the composition of the aerosol inhaled by users of electronic cigarettes is still underway. The results of these studies allow estimating exposure to toxic chemicals. They can become a tool to assess the harmfulness of these devices use. One of the major groups of compounds whose content is determined in the aerosol is carbonyl compounds. They are formed by the partial decomposition of propylene glycol and glycerin (used as base substances) and flavourings at the aerosol generation temperature. Prolonged exposure to carbonyl compounds such as formaldehyde or acetaldehyde is a known factor to increase the risk of asthma and cancer. Hence, precise measurements of these compounds content in the aerosol are important to assess the effect of electronic cigarettes on the users health. This article provides a brief overview of the methods used to determine the carbonyl compounds content in an aerosol generated from electronic cigarettes.

PL

Elektroniczny papieros, zwany systemem dozującym nikotynę lub potocznie e-papierosem, od chwili wprowadzenia na rynek stawał się popularną alternatywą dla tradycyjnych wyrobów tytoniowych. Obecnie stosowany jest w wielu krajach całego świata i ma szerokie grono zwolenników. Jednakże wciąż trwają badania nad składem aerozolu wdychanego przez użytkowników elektronicznych papierosów. Wyniki tych badań pozwalają na oszacowanie narażenia na toksyczne związki chemiczne. Mogą one stać się narzędziem służącym do oceny szkodliwości stosowania tych urządzeń. Jedną z głównych grup związków, których zawartość oznacza się w aerozolu, są związki karbonylowe. Związki te tworzą się w wyniku częściowej dekompozycji substancji bazowych (glikolu propylenowego i gliceryny) oraz dodatków smakowo-zapachowych w temperaturze generowania aerozolu. Długotrwała ekspozycja na związki karbonylowe, takie jak formaldehyd czy acetaldehyd, jest znanym czynnikiem podwyższającym ryzyko powstania astmy i chorób nowotworowych. Stąd dokładne pomiary zawartości tych związków w aerozolu są istotne ze względu na badania wpływu na zdrowie osób stosujących elektroniczne papierosy. Niniejszy artykuł stanowi zwięzły przegląd stosowanych metod oznaczania zawartości związków karbonylowych w aerozolu generowanym z elektronicznych papierosów.

15

Różnicowa kalorymetria skaningowa DSC z mikroskopią online na wybranych przykładach

Tomikowski R., Tomikowska R.

LAB Laboratoria, Aparatura, Badania

|

2018

|

R. 23, nr 4

32--37

16

Metody oceny emisji odorów z obiektów gospodarki hodowlanej

Grzelka A., Sówka I., Miller U.

Inżynieria Ekologiczna

|

2018

|

Vol. 19, nr 2

56--64

PL

Hodowla zwierząt gospodarskich oprócz licznych korzyści niesie ze sobą szereg negatywnych skutków dla środowiska naturalnego, w tym emisję zanieczyszczeń, m.in. zapachowych, do powietrza atmosferycznego. Celem pracy była charakterystyka metod stosowanych w ocenie emisji odorów obiektów hodowlanych oraz analiza standardów odorowych stosowanych w światowych przepisach prawnych. Z przeprowadzonych analiz wynika iż w systemie prawnym krajów europejskich stosuje się standardy odorowe wyrażane w europejskich jednostkach zapachowych na określoną jednostkę czasu przypadającą na stanowisko dla jednego zwierzęcia (ouE/s/stanowisko dla zwierzęcia). Analiza wykonanych pomiarów stężenia zapachowego i obliczeń wskaźników emisji odorów przeprowadzonych dla ferm drobiu (indyków i brojlerów), fermy trzody chlewnej i fermy zwierząt futerkowych wykazała najwyższe wartości emisji odorów dla fermy trzody chlewnej oraz najwyższe obliczone wskaźniki emisji odorów dla warchlaków oraz macior, co jest zgodne z wartościami wskaźników emisji odorów sugerowanymi przez UE.

EN

Livestock farming, in addition to numerous benefits, has a number of negative effects on the environment, including the emissions of pollutants, incl. odorants, to atmospheric air. The purpose of the work was to characterize the methods used in assessing the emission of odours from breeding facilities and to analyze the odor standards used in the global legal regulations. The values of odour concentrations measured in livestock buildings and the emission values estimated on the basis of emission factors for various types of livestock farming are presented in the paper. The analyses show that the legal system of European countries applies odour standards expressed in European odour units for a specific unit of time per one animal position (ouE/s/animal place). The analysis of odour concentration measurements and calculations of odour emission factors carried out for poultry farms (turkeys and broilers), pig farms and fur farms showed the highest values of odour emissions for a swine farm and the highest calculated odour emission rates for weaners and sows, which is in line with the values of odor emission indicators suggested by the EU.

17

Comparison of heating curves of a rectangular busbar in different conditions of heat abstraction during the short-circuit heating

Zaręba M.

Bulletin of the Polish Academy of Sciences. Technical Sciences

|

2018

|

Vol. 66, nr 1

79--85

EN

The paper compares heating curves for a rectangular busbar in the conditions of convective and adiabatic heat transfer during short-circuit heating. Different coefficients of heat transfer from the external surface of the busbar and different busbar cross-sections have been assumed. This has allowed determining the error value occurring when the adiabatic rather than convective boundary condition is presumed at short circuit. The analysis takes into account a change of resistivity in the temperature function. The respective boundary-initial problems have been solved with analytical methods using Green’s function. The calculated results show that no considerable errors occur for long-lasting short circuits with an adiabatic rather than convective boundary condition.

18

Oznaczanie zawartości hydroksyproliny w handlowych preparatach kolagenowych metodą spektrofotometryczną

Gendaszewska D.

Technologia i Jakość Wyrobów

|

2017

|

R. 62

141--148

PL

W pracy zbadano zawartość hydroksyproliny w preparatach handlowych metodą spektrofotometryczną. Zastosowanie kwasowej hydrolizy w szybki i łatwy sposób pozwoliło na wyodrębnienie wolnych aminokwasów z preparatów kolagenowych. Stężenie hydroksyproliny w badanych preparatach (K2-K5) było dość wysokie i mieściło się w granicy od 594 μg/ml do 1243 μg/ml. Główną zaletą badanych preparatów kolagenowych jest zawartość niezhydrolizowanego kolagenu, który zawiera naturalny czynnik nawilżający.

EN

The content of hydroxyproline in commercial preparations was determined by spectrophotometric method. Acidic hydrolysis in a quick and easy method for isolation of free amino acids from collagen preparations. It was found that the concentration of hydroxyproline in the tested formulations (K2-K5) was quite high and ranged from 594 μg/ml to 1243 μg/ml. The main advantage of the tested collagen preparations is the content of non-hydrolysed collagen, which contains a natural moisturizing agent.

19

Weryfikacja przydatności wybranych metod analitycznych stosowanych w ocenie zanieczyszczeń środowiska węglowodorami

Holewa-Rataj J., Król A., Dobrzańska M.

Nafta-Gaz

|

2017

|

R. 73, nr 10

768--777

PL

Węglowodory to szeroka grupa związków organicznych, które niejednokrotnie klasyfikowane są jako substancje szkodliwe, toksyczne oraz mające negatywny wpływ na środowisko a także zdrowie i życie ludzi. Istnieje wiele metod oznaczania zawartości tych związków w próbkach środowiskowych. W artykule przedstawiono wybrane metody analityczne, które mogą być stosowane do oznaczania zawartości węglowodorów w próbkach środowiskowych. Omówiono również wyniki badań próbek gleb w różnym stopniu zanieczyszczonych węglowodorami oraz wyniki badań próbek rzeczywistych, w tym o złożonej matrycy pochodzących z terenów działalności górnictwa naftowego i gazownictwa, uzyskane poprzez zastosowanie wybranych metod analitycznych. Na podstawie analizy otrzymanych wyników badań dokonano następnie oceny przydatności wybranych metod analitycznych do określania stopnia zanieczyszczenia próbek środowiskowych węglowodorami.

EN

Hydrocarbons are a broad group of organic compounds, often classified as hazardous, toxic substances having a negative impact on the environment, as well as on people’s health and life. There are many methods for the determination of these compounds in environmental samples. This article presents selected analytical methods that can be used, for the determination of hydrocarbons in environmental samples. It also discusses the results of tests performed with use of selected analytical methods, on samples of soils contaminated with hydrocarbons in varying degrees, and the results of tests on real samples, including samples with complex matrices derived from areas of oil and gas industry activity. Assessment of the suitability of selected analytical methods for determining the degree of contamination of environmental samples by hydrocarbons was conducted, based on the analysis of the research results.

20

New analytical approaches for evaluating the performance of systematic pre-tensioned fully grouted rockbolts in tunnel stabilization

Ranjbarnia M., Fahimifar A., Oreste P.

Archives of Mining Sciences

|

2016

|

Vol. 61, no. 4

823--852

EN

In this paper, two new analytical approaches are presented on the basis of convergence-confinement method to compute both the ultimate convergence of circular tunnel and its plastic zone having been reinforced by systematically pre-tensioned fully grouted rockbolts. The models have two basic assumptions: (1) the grouted rockbolts increase the radial internal pressure within a broken rock mass by both the pre-tensioned force and the probable following induced force due to rock mass movement (2) tunnel convergence (specially short-term) occurs only due to reducing and diminishing of the radial constrained stress on tunnel surface provided by the working face. Hence, the values of both the pre-tensioned pressure and the mentioned radial constrained stress are specially taken into consideration in this paper. That is, according to their magnitudes, two different conditions occur: the magnitude of pre-tensioned pressure is greater than that of the constrained stress at bolt installation time and vice versa. The solutions are extended to each of conditions, and illustrative examples are solved. The proposed approaches predicting almost identical results show that pre-tensioning of grouted rockbolts will increase the efficiency and effectiveness of rockbolts.

PL

W pracy tej przedstawiono dwie analityczne metody oparte na metodzie badania konwergencji i naprężeń wymuszonych wykorzystane do obliczania zarówno granicznej konwergencji tunelu o przekroju koła oraz zachowania strefy plastycznej, po wzmocnieniu tunelu za pomocą wstępnie naprężanych i zacementowanych kotew. Model opiera się dwóch założeniach: (1) zacementowane kotwy prowadzą do wzrostu ciśnienia wewnętrznego w kierunku promieniowym w kruszonym materiale skalnym, spowodowanego siłą wstępnego naprężenia oraz siłą spowodowaną przez ruchy górotworu; (2) – konwergencja tunelu (zwłaszcza w ujęciu krótkoterminowym) pojawia się jedynie wskutek zmniejszenia wymuszonego naprężenia promieniowego na powierzchni tunelu generowanego w rejonie przodka wydobywczego. W metodzie zwrócono szczególną uwagę na wartości ciśnienia wstępnego naprężenia jak i naprężenia wymuszonego. W zależności od wielkości tych naprężeń mamy do czynienia z dwiema zupełnie odmiennym sytuacjami: wielkość ciśnienia wstępnego naprężenia jest większa niż naprężenia wymuszonego w trakcie mocowania kotew, lub odwrotnie. Podano rozwiązania dla obydwu rozważanych przypadków i zaprezentowano przykłady. Prawie identyczne wyniki otrzymane przy użyciu obydwu metod wskazują, że wstępne naprężenia cementowanych kotew poprawia ich skuteczność działania.