The article examines the scale and structure of road incidents involving freight transport vehicles in Poland in 2022. Drawing on national statistical data, it investigates both accidents and collisions involving light and heavy trucks, focusing on their distribution by region, road type, incident category, and location. The analysis highlights noticeable regional differences, with the highest numbers of incidents occurring in central and southern Poland, particularly in voivodeships characterised by high traffic volumes and dense infrastructure. Particular attention is given to incidents on motorways and expressways, which, although representing a relatively small proportion of the total network, account for a disproportionate share of truck-related accidents. Furthermore, the study explores typical incident scenarios, showing that side and rear-end collisions are most common, whereas accidents involving pedestrians or head-on collisions are often more severe. The paper also addresses the financial consequences of such events, estimating the cost of road infrastructure restoration resulting from damage caused by heavy goods vehicles. The findings suggest the need for a more differentiated and spatially focused approach to safety management in freight transport, one that accounts for both traffic dynamics and the vulnerability of specific road users and infrastructure.
PL
Artykuł prezentuje wyniki analizy skali i struktury zdarzeń drogowych z udziałem pojazdów transportu towarowego w Polsce w 2022 roku. Na podstawie krajowych danych statystycznych przeprowadzono szczegółowe badania wypadków i kolizji obejmujących zarówno samochody dostawcze, jak i ciężarowe, ze szczególnym uwzględnieniem ich rozmieszczenia w ujęciu regionalnym, według kategorii dróg, rodzaju zdarzeń oraz lokalizacji. Uzyskane wyniki wskazują na wyraźne różnice regionalne: największą liczbę zdarzeń odnotowano w Polsce centralnej i południowej, zwłaszcza w województwach o dużym natężeniu ruchu i gęstej sieci drogowej. Na szczególne podkreślenie zasługują zdarzenia występujące na autostradach i drogach ekspresowych, które, mimo że stanowią stosunkowo niewielki odsetek całej sieci, generują nieproporcjonalnie wysoki udział wypadków z udziałem pojazdów ciężarowych. Przeprowadzona w pracy analiza pozwoliła również zidentyfikować typowe scenariusze zdarzeń, wśród których najczęściej występują zderzenia boczne oraz najechania na tył, podczas gdy wypadki z udziałem pieszych czy zderzenia czołowe wiążą się zazwyczaj z poważniejszymi skutkami. Artykuł odnosi się także do konsekwencji finansowych omawianych zdarzeń, koncentrując się na kosztach odtworzenia infrastruktury drogowej uszkodzonej przez pojazdy ciężarowe. Wyniki badań wskazują na potrzebę bardziej zróżnicowanego i przestrzennie ukierunkowanego podejścia do zarządzania bezpieczeństwem w transporcie towarowym, które uwzględnia zarówno dynamikę ruchu, jak i podatność poszczególnych użytkowników dróg oraz odporność elementów infrastruktury.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Postępująca w ostatnich latach urbanizacja i antropogenizacja naturalnych środowisk bytowania zwierząt dzikich wpływa znacząco na wzmożone interakcje zwierząt dzikich i środowisk ich bytowania, które w ujęciu ekonomicznym z reguły określane są wspólnym mianem szkód łowieckich. Dodatkowo stan ten pogłębiany jest utrzymującą się tendencją wzrostową liczebności zwierzyny grubej, a tym samym wysokich wskaźników lokalnych zagęszczeń poszczególnych gatunków. Problematykę szkód rozpatrywać należy wielopłaszczyznowo, co uwarunkowane jest zarówno ich charakterem, jak i specyfiką gatunków je wyrządzających oraz miejscem powstania szkody. W ostatnich latach ze względu na wzmożony ruch komunikacyjny dość powszechne stają się przypadki kolizji drogowych z udziałem dzikich zwierząt, głównie ssaków kopytnych, określanych wspólnym mianem – zwierzęta łowne.
EN
During the last few years, the progressive increase in the number of cases of road collisions and accidents involving wild animals has been recorded. Such situation is clearly conditioned by the urbanization of natural living environment of wild animals in the form of road networks, as well as the growth of wild ungulates population, that are mainly the subjects of this kind of traffic incidents. In the case of transportation damage made by wild animals, during which a motor vehicle involved in the incident is usually damaged, there is none clear legal regulations on identifying the person responsible for compensating the damage suffered by the vehicle owners. In cases of motor vehicle damage during road accidents and collisions involving wild animals, efforts to claim compensation from the legal owner of the game, i.e. the Treasury, are irrelevant. At the same time, there are opportunities of claiming the compensation from the road manager, where the accident occurred, or its insurer, or possibly from the tenant or manager of the hunting area, where the accident occurred, but only in cases of a causal link between the hunting run in the same date and place and the road collision.
Celem badań było poznanie przestrzennego zróżnicowania miejsc zamieszkania sprawców wypadków i kolizji drogowych w Krakowie. Pracę oparto na analizie przestrzennej danych dotyczących miejsca zamieszkania 577 sprawców zdarzeń drogowych, które zdarzyły się na terenie Krakowa w 2010 roku, w znacznej większości na głównych ciągach komunikacyjnych. Materiał zebrany został przez funkcjonariuszy Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w Krakowie. Na potrzeby badań wykorzystano próbę losową zdarzeń drogowych, w zależności od zadysponowania patrolu przez dyżurnego. Najwyższą gęstością zamieszkania sprawców zdarzeń drogowych cechują się północno-zachodnie dzielnice miasta z maksimum przypadającym na dzielnicę V (Krowodrza) oraz obszar Nowej Huty. Nadspodziewany jest udział w zdarzeniach drogowych sprawców zamieszkałych poza obszarem badań - łącznie blisko 36% wszystkich sprawców zdarzeń drogowych. Wśród sprawców pochodzących spoza Krakowa dominują mieszkańcy powiatu krakowskiego i szerzej - Krakowskiego Obszaru Metropolitalnego. Uwidacznia się również wyższy udział sprawców zamieszkujących wzdłuż korytarza komunikacyjnego Katowice - Kraków - Rzeszów. Najwięcej zdarzeń drogowych wśród mieszkańców Krakowa ma miejsce w pierwszych 3 km oraz 5 minutach podróży, przy czym wpływ odległości i czasu podróży od miejsca zdarzenia na liczbę zdarzeń nie jest proporcjonalny. Obraz interakcji przestrzennych w Krakowie generalnie nawiązuje do liczby sprawców przeliczonych na 10 tys. mieszkańców, ale są od tej zasady dość istotne wyjątki.
EN
The main objective of the research was recognition of spatial variation of places of residence perpetrators of traffic incidents in Cracow. This is an innovate approach. It focuses on road safety issues which have not been yet expounded. The article is based on spatial analysis of data about place of residence of 577 perpetrators. These events have oceurred in Cracow primarily on main traffic routes in 2010. Data has been collected by police officers of the Traffic Departments in Cracow. Data has been a random sample. The highest density of dwellings is in the North-West districts Cracow with a maximum in the Krowodrza and Nowa Huta districts. The number of traffic incidents does not coincide with the number of perpetrators living in these districts. Unexpected is the nearly 36% of offenders residing outside the city. Among drivers causing accidents from outside Cracow most are residents of the Cracow Metropolitan Area. It is noted higher share of perpetrators living along Katowice - Cracow - Rzeszów communication section. The largest number of traffic incidents among residents of Cracow take place in the first 3 kilometers and 5 minutes but these factors are not proportional. Phenomenon of spatial interaction in Cracow generally refers to number of perpetrators converted to 10 000 inhabitants but there are noticeable exceptions.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.