W doświadczeniu oceniano wpływ doświetlania lampami LED na rozwój mikrosadzonek truskawki podczas aklimatyzacji. Nieukorzenione mikrosadzonki odmiany „Pink Rosa” z laboratorium in vitro, oczyszczone z agaru. posadzono do multiplatów, do podłoża składającego się z wełny mineralnej chłonącej i niechłonacej (1:1). Rośliny uprawiano w kamerach wzrostowych zapewniając im wysoką wilgotność (80-90%), temperaturę 20-22°C oraz doświetlając je 16 godzin na dobę. Źródłem światła były: lampa sodowa 400 W (HPS), lampa LED – DAPLON-plus/2011 skonstruowana w Instytucie Elektrotechniki, emitująca światło w zakresach widmowych: czerwonym 68,5%, niebieskim 28,4% i bliskiej podczerwieni 3,1% (LED I) oraz lampa LED GrowBox emitująca światło czerwone i niebieskie 8:1 (LED II). Ze względu na wrażliwość mikrosadzonek początkowo rośliny cieniowano tak by natężenie napromienienia wynosiło 50 µmol m-2s-1, natomiast po 3 tygodniach zwiększono je do poziomu 100-120 µmol m-2s-1. Wszystkie rośliny nawożono identycznie płynną pożywką nawozową zawierającą makro i mikroskładniki. Wzrost i rozwój mikrosadzonek oceniono po 7 tygodniach aklimatyzacji. Zastosowane do doświetlania lampy LED wpłynęły bardzo korzystnie na wzrost mikrosadzonek truskawki. Mikrosadzonki doświetlanie lampami DAPLON-plus/2011 (LED I) miały największą świeżą masę, powierzchnię liści oraz najdłuższe korzenie. Nieznacznie słabiej rozwiniętą część nadziemną miały rośliny doświetlane drugim wariantem lamp, LED II. Rośliny doświetlane lampami LED wytworzyły więcej korzeni oraz miały grubsze szyjki korzeniowe niż doświetlanie lampami HPS.
EN
The effect of artificial lighting, using HPS and LED lamps during acclimatization of strawberry was evaluated. Unrooted strawberry plantlets ‘Pink Rosa’ obtained from in vitro laboratory were planted into growing media consisted of mineral wool granulates, water repellent and water absorbent (50:50 v/v). Plantlets were grown in growth chambers, with high humidity (80-90%), temp. 20-22°C and with artificial lighting using HPS (400 W) and LED lamps, photoperiod 16/8 h (day/night). Two types of LED lamps were used: LED I (Daplon-plus/2011 - emitted, red, blue and far red diodes at ratios 68,5%, 28,4% and 3,1%, respectively) and LED II (LED GrowBox – emitted red and blue light at ratios 8:1). Quantum irradiance was maintained at the same level in all treatments: 50 µmol m -2 s-1 during the first 3 weeks and later on 100-120 µmol m -2 s-1. All plants were fertigated twice a week using the same nutrient solution, contained macro and microelements. Plants were evaluated after 7 weeks of acclimatization. Both LED lamps used in this experiment resulted in greater weight, higher leaf area and better root development comparing to plantlets grown with HPS lamps.
W artykule zaprezentowano praktyczną realizację sześciostanowiskowego systemu doświetlania roślin, zbudowanego w oparciu o najnowsze osiągnięcia technologii SSL LED. System został zaprojektowany i wykonany dla potrzeb projektu badawczego nr 2011/01/B/NZ9/00058 finansowanego przez NCN (2011-2014) i realizowanego na Wydziale Ogrodniczym Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie. Prezentowany system składa się z 24 lamp LED oświetlających sześć stanowisk. Każde ze stanowisk, którego parametry mogą być niezależnie sterowane i programowane, zostało wyposażone w cztery lampy LED o jednakowych charakterystykach spektralnych. W artykule przedstawiono strukturę systemu, możliwości jego programowania, charakterystyki spektralne lamp oraz zaprezentowano przykładową mapę rozkładu natężenia oświetlenia jednego ze stanowisk, a także przedyskutowano możliwości jej modyfikacji. Przeprowadzono również wstępną ocenę przydatności poszczególnych stanowisk w aspekcie badań wpływu światła generowanego przez diody LED na plonowanie oraz właściwości fizjologiczne i prozdrowotne roszponki warzywnej.
EN
This article presents the practical implementation of the six research stations system for plant supplemental lighting, based on the latest SSL LED technology. The system has been designed and made for the purposes of the research project no 2011/01/B/NZ9/00058, funded by the National Science Centre (2011-2014) and conducted at the Department of Horticulture, Agricultural University of Krakow. The presented system consists of 24 LED lamps illuminating six research units. Each of the units, whose technical parameters can be independently controlled and programmed, is equipped with four LED lamps of the same spectral characteristics. The article presents the structure of the system, the possibility of its programming, spectral lamps characteristics and a sample map of illuminance distribution. Preliminary evaluation of the usefulness of the presented SSL LED system for improvement of the lamb's lettuce yielding and its physiological or pro-healthy properties was also discussed.
Trawy zbóż, a zwłaszcza trawa pszeniczna, są coraz częściej postrzegane i doceniane jako produkt spożywczy bogaty w naturalne witaminy, minerały, chlorofil, enzymy i składniki odżywcze. Soki z nich odżywiają, wzmacniają odporność organizmu, hamują rozwój wolnych rodników tlenowych, leczą choroby skóry, zapobiegają stanom zapalnym, redukują cholesterol, zmniejszają ryzyko miażdżycy tętnic, neutralizują pestycydy, pomagają w utrzymaniu właściwej masy ciała, detoksykują krew i wątrobę, naprawiają DNA. W artykule podjęto tematykę związaną z procesem ich doświetlania, które jest bardzo istotne zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym. Zaprezentowano i przedyskutowano przydatność systemu do prowadzenia prac eksperymentalnych związanych z optymalizacją procesu doświetlania upraw trawy pszenicznej. System ten pozwala na opracowanie założeń projektowych, wspomaganie projektowania i wdrożenie do produkcji dedykowanych, niskokosztowych, energooszczędnych i niezawodnych lamp LED, przeznaczonych do zoptymalizowanego wspomagania domowych upraw trawy pszenicznej.
EN
Cereal grasses, and especially wheat grass, are more and more frequently recognized as a natural food product, rich in natural vitamins, minerals, chlorophyll, enzymes and nutrients. Their juices: nourish, strengthen the immune system, inhibit development of free oxygen radicals, heal skin diseases, prevent from inflammatory disorders, reduce cholesterol, decrease a risk of atherosclerosis, neutralize pesticides, help with keeping the proper body weight, remove toxic substances from blood and liver, and improve DNA. The article discusses the subject connected with the process of artificial lighting wheat grasses, produced at home conditions, which is essential especially in the period of autumn and winter. The experimental system, connected with the optimization of the process of wheat grass lighting during cultivation has been presented and discussed. This system enables to elaborate project assumptions, support designing and implement dedicated, low-cost, energy-saving and reliable LED lamps into production intended for the optimised support of indoor wheat grass cultivation.
Chemiczne regulatory wzrostu są nadal powszechnie stosowane w produkcji ogrodniczej. Jednak rosnące zanieczyszczenie środowiska i troska o jego stan, a także względy ekonomiczne, powodują konieczność poszukiwania nowych, ekologicznych sposobów uzyskiwania pożądanego pokroju roślin. W praktyce zastosowanie znalazło już modyfikowanie wzrostu poprzez oddziaływanie odpowiednią temperaturą lub stosowanie bodźców mechanicznych wywołujących stres prowadzący do zahamowania wzrostu, bez negatywnego wpływu na jakość roślin. W wielu badaniach wykazano, iż światło o określonej jakości może wpływać na wzrost i morfogenezę wielu gatunków roślin. W produkcji ogrodniczej zastosowanie znalazły fotoselektywne folie, jednak ze względu na stosunkowo krótką trwałość oraz mniejszą przepuszczalność światła słonecznego bardziej przydatne, z praktycznego punktu widzenia, mogą okazać się źródła światła o określonym składzie spektralnym. Dotyczy to zwłaszcza coraz popularniejszych diod.
EN
Even though chemical growth regulators are still commonly applied in horticultural production, the increasing environment al pollution and high retardant costs call for a search for new organic methods to produce the desired plant habit. In practice growth modification by providing an adequate temperature or the application of mechanical stimuli triggering stress leading to the growth inhibition, without a negative effect on the plant quality have been already applied. Many reports demonstrate that light of a specific colour can affect growth and morphogenesis of many plant species. In horticultural production photoselective films are used, however due to a relatively short durability and a lower sunlight transmission, in practice, the sources of light of a specific spectral composition can be more applicable. It rewers particularly diodes, becoming more and more popular.
W artykule podano wyniki analizy możliwości zastosowania półprzewodnikowych źródeł światła (LED) w doświetlaniu wybranych gatunków sadzonek roślin. Przedstawiono wybrane zagadnienia z zakresu doświetlania upraw szklarniowych światłem sztucznym z uwzględnieniem aspektów fotosyntetycznych i fotomorfogenetycznych. Scharakteryzowano badania przeprowadzone w Instytucie Elektrotechniki i Instytucie Ogrodnictwa. Do badań wykorzystano opracowany model oprawy LED o widmie w zakresie światła niebieskiego, czerwonego oraz promieniowania bliskiej podczerwieni. Artykuł zawiera opis tej oprawy wraz z przedstawieniem jej podstawowych parametrów fotometrycznych i elektrycznych. W czterotygodniowym eksperymencie badawczym wykazano, że zastosowanie tej oprawy do doświetlania sadzonek roślin może prowadzić do wymiernego zmniejszenia kosztów eksploatacyjnych w porównaniu z obecnie stosowanymi w tym zakresie lampami sodowymi.
EN
The article analyzes the applicability of semiconductor light sources (LED) for illumination of selected plant seedlings. Few chosen problems of supplementary artificial light illumination of greenhouse spices including photosynthetic andmphotomorphogenetic aspects were presented. The studies were performed in Electrotechnical Institute and Horticulture Institute. They were based on the application of LED lamp model of blue, red as well as infrared spectrum. The basic photometric and electical data of the lamp were stated. The four weeks research experiment proved the measurable reduction of operating costs of proposed LED application In comparison with currently used for this purposes HPS lamps.
Ukorzenione sadzonki roślin rabatowych: fuksji 'Beacon' oraz irezyny 'Shiny Rose' uprawiano zimą w szklarni stosując doświetlanie lampami sodowymi (400 W) i LED (zestaw oświetleniowy DAPLON-plus/2011 skonstruowany w Instytucie Elektrotechniki, emitujący światło w zakresach: niebieskim, czerwonym i bliskiej podczerwieni). Doświetlanie stosowano w godzinach 6-18, wyłączając je, gdy natężenie naturalnego promieniowania docierającego do roślin było wyższe niż 200 W m-2. Rośliny kontrolne uprawiano bez doświetlania. Dla obydwu doświetlanych kombinacji natężenie napromieniowania mierzone na poziomie łanu liści wynosiło 150-190 ?mol m-2 s-1. Wybrane parametry wzrostu roślin (wysokość, rozkrzewienie, świeżą i suchą masę) oceniono po 6 tygodniach wzrostu. Uzyskane wyniki wskazują, że obydwa gatunki doświetlane lampami LED były bardziej zwarte, wytworzyły mniej pędów bocznych oraz miały mniejszą powierzchnię liści. Świeża i sucha masa nadziemnej części irezyny i fuksji była najwyższa w przypadku doświetlania światłem sodowym. Najniższe wartości analizowanych parametrów wykazano w przypadku roślin kontrolnych, niedoświetlanych.
EN
Rooted cuttings of fuchsia 'Beacon' and iresine 'Shiny Rose' were cultivated in greenhouse during winter months (November, December). Supplemental lighting was applied from 6 do 18 using High Pressure Sodium Lamps (HPS, 400 W) or LED lamps (DAPLON-plus/2011, model elaborated in Electrotechnical Institute, Warsaw). Lamps were switched off when natural irradiation was higher than 200 W m-2. Control plants were grown in natural light conditions - without supplemantal lighting. For both treatements with supplemental lighting light intensity on plant canopy was 150-190 ?mol m-2 s-1. The growth parameters (plant height, branching, fresk and dry weight) were evaluated after 6 weeks of cultivation In greenhouse. Obtained results showed that both bedding plants iresine and fuchsia grown with LED lamps were more compact, with shorter side shoots and with lower leaf area. Fresh and dry weight of iresine and fuchia were the highest in conditions with HPS lamps. According to expectations the control plants, grown without supplemental lighting, had significantly shorter stems with less side shoots, the lowest fresh and dry weights and the lowest leaf area. Plants grown with supplemental ligting using HPS and LED lamps,had higer chlorophyll content in leaves (expressed as CCM and SPAD values), comparing to control plants.
Dynamiczny rozwój technologii SSL LED (Solid-State Lighting Light-Emitting Diode) spowodował, że stosowane dotychczas lampy sodowe i fluorescencyjne są i będą coraz częściej wypierane przez źródła światła na niej oparte. W artykule zaprezentowano kompletny system przeznaczony do doświetlania roślin, w tym również upraw, metodą in vitro. Omówiono wybrane zagadnienia związane z konstrukcją opraw oświetleniowych oraz z inteligentnym systemem ich sterowania, umożliwiającym implementację zaawansowanych algorytmów doświetlania. Przeanalizowano możliwości i aspekty ekonomiczne zasilania systemu z hybrydowej instalacji fotowoltaicznej.
EN
As a result of dynamic progress in SSL LED technology - the up to the present exploited sodium and fluorescent lamps are and will be more and more frequently superseded by light sources, basing on this technology. In the article a complete system assigned for plant irradiation, including in vitro cultivation methods has been presented. Detailed problems dealing with the lamp frames' structure as well as with an intelligent control system enabling implementation of advanced irradiation algorithms - have been discussed. Prospects and economic aspects of powering the system from a hybrid photovoltaic installation have been thoroughly analysed.
W artykule przedstawiono efekty jakie uzyskano oświetlając pieprzycę siewną dwoma rodzajami światła w zakresie 460-475nm oraz 610-630nm. Porównano uzyskane efekty z próbami kontrolnymi wystawionymi na działanie światła słonecznego. Do oświetlania roślin wykorzystano dwa rodzaje diod mocy firmy Helio: diody czerwone HSHP-E3LR o mocy 3W i widmie z zakresu 610-630 nm, diody niebieskie HSHP-E3LB o mocy 3W oraz zakresie widma 460-475nm. Sterowanie czasami włączenia i wyłączenia oświetlenia, oraz regulacja obrotów wentylatorów odbywała się za pośrednictwem komputera PC pracującego wraz ze sterownikiem otwartego źródła Arduino UNO. Obserwowano zdolność kiełkowania oraz dynamikę wzrostu w pierwszych pięciu dniach. Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że zastosowane światło czerwone (460-475nm) w dużym stopniu wpływa na zdolność kiełkowania oraz wzrost roślin. W przypadku oświetlania światłem niebieskim zaobserwowano, że wzrost roślin jest podobny jak w próbie kontrolnej oświetlanej światłem słonecznym. Ponadto światło niebieskie powodowało widoczne uszkodzenia korzeni oraz żółknięcie krawędzi liści.
EN
The article presents results obtained by lighting garden cress with two types of light within the range of 460-475 nm and 610-630 nm. The obtained results were compared with control samples exposed to sun light. Two types of Helio diodes were used for lighting plants: red diodes HSHPE3LR of 3W power and spectrum within the range of 610-630 nm, blue diodes HSHP-E3LB of power 3W and spectrum range 460-475 nm. Controlling times of turning on and of the light and regulation of fan turnarounds took place through a PC operating along with a driver of an unsealed source Arduino UNO. Germination ability and dynamics of growth in first five days were reported. It was determined on the basis of the obtained results, that red light which was applied (460-475 nm)significantly influences germination ability and plants growth. In case of blue light, it was noticed that plant growth is similar to the one in case of a control sample lighted with sun light. Moreover, blue light caused visible damage to roots and yellowing of leaves edges.
Dynamiczny rozwój technologii SSL LED (Solid-State Lighting LightEmitting Diode) oraz znaczny wzrost cen energii elektrycznej w ostatnich latach spowodowały większe zainteresowanie źródłami światła opartymi o tę technologię. Równocześnie unikalne właściwości diod LED, polegające na możliwości doboru odpowiedniej charakterystyki spektralnej emitowanego światła, stworzyły możliwości wpływania na rozwój roślin przy pomocy odpowiedniego doboru składowych widma. W artykule opisano kompletny system przeznaczony do doświetlania roślin. Omówiono wybrane zagadnienia związane z konstrukcją opraw oświetleniowych oraz z inteligentnym systemem sterowania, umożliwiającym implementację zaawansowanych algorytmów doświetlania, w tym zależności czasowych.
EN
The dynamic development of the SSL LED technology (Solid-State Lighting LightEmitting Diode) and a significant increase in electricity prices in recent years has led to a greater interest in light sources based on this technology. At the same time the unique properties of LEDs which include the selection of an appropriate spectral characteristics of the emitted light opened up tremendous opportunities to influence the development of plants with the proper selection of spectral components. This paper describes a complete system designed for plant lighting. It discusses some issues related to the design of luminaires and an intelligent control system enabling the implementation of advanced lighting algorithms, including advanced timing.
W artykule zaprezentowano eksperymentalny system pozwalający na ocenę przydatności najnowszych osiągnięć technologii SSL LED dla potrzeb doświetlania roślin. Zastosowane w systemie diody LED zostały wprowadzone do sprzedaży w ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy, a ich parametry pozwoliły na prognozowanie pozytywnego wyniku eksperymentu. Przy projektowaniu systemu uwzględniono trudne warunki technoklimatyczne środowiska, w którym system będzie eksploatowany. Dla oceny systemu przeprowadzono pomiary: charakterystyk spektralnych, liczności fotonów oraz rozsyłu strumienia świetlnego. System zainstalowano w nowoczesnej szklarni należącej do Wydziału Ogrodniczego Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie i przeprowadzono szereg badań, pozwalających na ocenę jego przydatności w procesie doświetlania roślin. Do eksperymentu wybrano roszponkę warzywną (Valerianella locusta), roślinę o bardzo atrakcyjnych walorach smakowych i zdrowotnych, której cena rynkowa uzasadnia poniesienie dodatkowych nakładów na jej doświetlanie.
EN
The article presents the experimental system to measure the usefulness of the latest SSL LED technology for irradiation of plants. LEDs applied to the system were introduced for sale in the last several months, and their parameters allowed us to predict a positive outcome of the experiment. When designing the system the difficult conditions of the environment in which the system will be operated were taken into account. For the evaluation of the system the following measurements were done: spectral characteristics, multiplicity of photons and light distribution. The system was installed in a modem greenhouses belonging to the Faculty of Horticulture of the University of Agriculture in Krakow and several studies to assess its usefulness in the process of plants irradiation were conducted. For the experiment, vegetable lamb's lettuce (Valerianella locusta] was selected, a plant that has a very appealing taste and is beneficial for health. The market price justifies the additional expenses incurred for its irradiation.
W artykule przedstawiono analizę możliwości zastosowania półprzewodnikowych źródeł światła (LED) w doświetlaniu roślin w procesie ich wzrostu. Scharakteryzowano wpływ światła naturalnego na ten proces. Uwzględniono właściwości LED i dotychczas powszechnie stosowanych w tym zakresie wyładowczych źródeł światła. Do badań i analiz wykorzystano model oprawy diodowej opracowanej w Zakładzie Techniki Świetlnej i Promieniowania Optycznego Instytutu Elektrotechniki. Oprawa integruje diody o dominującej długości fal promieniowania w zakresie światła niebieskiego i czerwonego, zbliżonych do maksimów krzywej fotosyntezy. Na podstawie badań zoptymalizowano parametry zasilania, określono właściwości wykonanej oprawy diodowej oraz porównano podstawowe jej parametry z parametrami źródeł światła stosowanymi dotychczas do doświetlania roślin. Biorąc pod uwagę wyniki prac, w tym cechy diod, ich właściwości energetyczne oraz postęp technologiczny w tej dziedzinie, sformułowano stosowne wnioski.
EN
The article presents the analysis of the possibilities for the Solid State Lights (LED) being applied for the horticulture purposes. The influence of the daylight on the process of plant growth was outlined. The main features of LED as well as commonly used for this case discharge lamps were stated. The relevant analysis were performed using the LED model lamp elaborated in the Light Engineering and Optical Radiation Department of Electrotechnical Institute. It integrates the red and blue LEDs of the radiation pick wave lenghts close to the extremes of the action spectrum of photosyntesis. The power supply of LED lamp was optimized as well as the main parameters were defined in comparison to the actually used lamps for grow lighting. Taking into account the results of research works, LED features as well as the technological progress in the field of solid state lights, the relevant concluding suggestions were expressed.
Do badań wzięto dwie odmiany pomidora szklarniowego: Starbuck F1 i Admiro F1 firmy De Ruiter Seeds. Rośliny pomidora sadzono na matach z wełny mineralnej 10.02.2010 r. w 3 kamerach o powierzchni 60 m2 każda. Bezpośrednio po posadzeniu roślin w dwóch kamerach zainstalowano lampy: 9 sztuk metalohalogenkowych o mocy 400 W i 9 sztuk sodowych (HPS) o mocy 400 W. W trzeciej kamerze uprawiano rośliny z użyciem naturalnego źródła światła (kombinacja kontrolna). Dokonano następujących pomiarów parametrów fizjologicznych liści: intensywność fotosyntezy, intensywność transpiracji, współczynnik WUE (iloraz fotosyntezy i transpiracji), wydajność kwantowa fotosyntezy. Uzyskane wyniki badań wskazują, że istotny wzrost intensywności fotosyntezy uzyskano poprzez dodatkowe wprowadzenie doświetlania roślin lampami metalohalogenkowymi i sodowymi. Największy wpływ na intensywność transpiracji roślin miała wilgotność powietrza – jeden z głównych czynników klimatu szklarni w uprawie roślin. Istotny wpływ na wskaźnik wykorzystania wody przez rośliny miała intensywność fotosyntezy i transpiracji.
EN
In this experiment two cultivars of the tomato were used Starbuck F1 and Admiro F1 provided by company De Ruiter Seeds. Plants were planted on the slabs of mineral rockwool on the 10th February, 2010 in the 3 greenhouse climate controlled chambers 60 sq. meters each. Directly after transplantation the supplementary lighting was provided. In one chamber there was 9 metal-hallide lamps, in next one – 9 sodium lamps (HPS), each lamp with power 400 W. In third chamber plants were grown with the natural light (as control combination). The following measurements were taken: photosynthesis intensity, transpiration intensity, water usage efficiecy (WUE), quantum yield of photosynthesis. The results shows that significant growth of photosynthesis intensity followed usage of supplementary light both with HPS and metal-hallide lamps. The greatest impact on transpiration intensity has air humidity – one of the major factors of greenhouse climate. Both photosynthesis and transpiration intensity revealed influence on the water usage efficiency.
W referacie omówiono wstępne prace nad opracowaniem wysokoprężnej lampy wyładowczej metalohalogenkowej o mocy 400 W, o tak dobranych warunkach procesu wyładowania łukowego oraz parametrach konstrukcyjnych lampy, aby uzyskane z niej widmo emisyjne w stopniu maksymalnym odwzorowywało krzywą fotosyntezy. Jednocześnie mając na uwadze konieczność zmniejszenia kosztów eksploatacji oświetlenia w procesie doświetlania upraw w szklarniach skonstruowano model elektronicznego układu stabilizacyjno-zapłonowego do lampy, uzyskując dzięki temu znaczną obniżkę kosztów energii elektrycznej.
EN
In this paper some initial works on optimization of emission spectra of high-pressure, metal-halide discharge lamp 400 W are described and discussed. The primary aim of the analysis was maximisation of photosynthesis effects in plant raising cultivated in greenhouses. The constructional parameters and conditions of electric arc emission characteristics are opitimised to fit the optimal theoretical photosynthesis illumination spectra. Moreover a new model of the electronic stabilizer for discharge lamp ignition was designed and realized succesfully - taking into account the neccesity of reduction the lighting costs in the illumination of plants raising process in greenhouse. The result obtained was a significant reduction of electrical energy costs.
Artykuł omawia najnowsze trendy i rozwiązania w bieżącej technice doświetlania roślin, niezbędnej dla intensyfikacji ich upraw. Niezwykle prawdopodobny staje się rozwój tej techniki w perspektywie jutra, umożliwiający wysoce efektywne doświetlanie roślin z wykorzystaniem diod LED zasilanych z autonomicznych instalacji fotowoltaicznych. Diody LED, cechujące się obszernym wachlarzem doboru i modelowania charakterystyki widma oraz olbrzymią sprawnością, niedoścignioną wśród źródeł eksploatowanych dotychczas, stają się coraz bardziej popularne w świecie. Specjalistyczne metody zasilania diod LED, w tym także atrakcyjne fotowoltaiczne, wymagają - tak jak i same diody, jeszcze nieco podwyższonych kosztów eksploatacji. Maleją one jednak dość raptownie w miarę niezwykle szybkiego rozwoju elektroniki, oferując w zamian szeroką paletę możliwości eksperymentowania we wszystkich aspektach fotosyntezy.
EN
The paper discusses the latest trends and solutions in actual plants' irradiation technique as well in the sphere of their cultivation's intensification. The development of these techniques in terms of tomorrow becomes uncommonly probable, permitting a highly effective plants' irradiation by means of LED diodes, powered from the autonomous photovoltaic installations. The LED diodes featuring a wide spectrum of choiced and modelled light characteristics and an enormous efficiency, not to be obtained among the up to now exploited light sources - become more and more popular on the world. The specialized LED diodes' powering methods, including attractive photovoltaic ones, still need - so as the diodes themselves - some elevated exploitation costs. Nevertheless these latter become precipitately lowered, as the consequence of extensive development of electronics, offering in turn a wide bundle of experimental possibilities in all the aspects of photosynthesis.
W artykule przedstawiono charakterystykę lamp używanych do doświetlania roślin w szklarniach, oraz zaproponowano zastosowanie metody morfologicznej przy doborze urządzeń doświetlających.
EN
The article presents characteristics of lamps used to provide additional light for greenhouse plants, and proposes use of a morphological method when selecting this type of light equipment.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.