Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Drony-kamikadze kontra okręty - wybrane aspekty wojny na Morzu Czarnym 2022-2023

Rochowicz Robert

Problemy Techniki Uzbrojenia

|

2023

|

R. 52, z. 167

271--282

PL

Wojna ukraińsko-rosyjska przynosi od początku jej trwania wiele zaskakujących rozstrzygnięć militarnych. Bez wątpienia jednym z nich jest sytuacja rosyjskiej marynarki wojennej na Morzu Czarnym. Ukraina nie posiada już w zasadzie żadnego okrętu bojowego, a jednak potrafi innymi siłami i środkami wykonywać skuteczne uderzenia, co i rusz uszczuplając stan posiadania strony przeciwnej eliminując definitywnie lub poważnie uszkadzając kolejne jednostki pływające. W artykule przedstawiono aktualny stan wiedzy, dotyczącej używanych przez Ukrainę morskich bezzałogowych pojazdów bezzałogowych, opartej, co oczywiste, przede wszystkim na podstawie potwierdzonych doniesień agencyjnych z toczącej się wojny ukraińsko-rosyjskiej oraz wszelkich udostępnianych przez Ukrainę materiałów, pozwalających poznać szczegóły taktyczno-techniczne tego rodzaju uzbrojenia.

2

On the possibility of the utilization of hydrogen sulfide from the Black Sea

Simova Iskra, Velichkova Rositsa, Uzunova Milka, Angelova Radostina, Stankov Peter, Atanasov Koycho

Polityka Energetyczna

|

2023

|

T. 26, z. 2

183--194

EN

Looking for alternative sources of energy to generate electricity has been a hot topic for society for a very long time. The need to replace current energy resources such as fuel, oil, and gas is increasing, and the replacement comes from energy obtained from the wind, sun, and sea waves. In many cases, valuable raw materials can be obtained in addition to energy production, while having a significant environmental effect simultaneously. The shortage of energy and raw material resources in many countries stimulates the growth of interest in all potential sources of energy – solar, wind, wave, tidal – has lead to accelerating the demand for oil and gas, shale gas, as well as the expansion of the areas for the cultivation of technical crops for biofuels. Classical energy resources like oil, gas and coal are serious polluters of the natural environment. Especially harmful is the release of carbon dioxide and sulfur oxides during the exploitation of these resources. A significant energy raw material potential of non-traditional resources lies in the waters and bottom of the Black Sea, which is a natural geobiotechnological reactor, capable of producing a variety of energy raw resources. This paper discusses the use of hydrogen sulfide available in the Black Sea waters to produce energy and useful industrial products and proposes the respective. The technology also has an ecological effect in terms of the purification of the hydrogen sulfide pool. The paper also discusses some technologies for the separation of hydrogen sulfide to hydrogen and sulfur. An estimation of the heat value of hydrogen sulfide in the water of the Black Sea is also presented.

PL

Poszukiwanie alternatywnych źródeł energii do produkcji energii elektrycznej od dawna jest gorącym tematem w społeczeństwie. Konieczność zastąpienia obecnych źródeł energii, takich jak paliwo, ropa naftowa i gaz, jest coraz większa, a pochodzi ono z energii pozyskiwanej z wiatru, słońca i fal morskich. W wielu przypadkach, oprócz produkcji energii, można pozyskać cenne surowce, mając jednocześnie znaczący wpływ na środowisko. Niedobór surowców energetycznych i surowcowych w wielu krajach stymuluje wzrost zainteresowania wszystkimi potencjalnymi źródłami energii – słońcem, wiatrem, falami, pływami – doprowadził do przyspieszenia popytu na ropę i gaz, gaz łupkowy, a także ekspansji powierzchni pod uprawę roślin technicznych na biopaliwa. Klasyczne źródła energii, takie jak ropa naftowa, gaz i węgiel, poważnie zanieczyszczają środowisko naturalne. Szczególnie szkodliwe jest wydzielanie się dwutlenku węgla i tlenków siarki podczas eksploatacji tych zasobów. Znaczący potencjał surowcowy energii nietradycyjnych zasobów tkwi w wodach i dnie Morza Czarnego, które jest naturalnym reaktorem geobiotechnologicznym, zdolnym do produkcji różnorodnych surowców energetycznych. W artykule omówiono wykorzystanie siarkowodoru dostępnego w wodach Morza Czarnego do produkcji energii i użytecznych produktów przemysłowych oraz zaproponowano odpowiednie rozwiązania. Technologia ma również efekt ekologiczny w zakresie oczyszczania basenu siarkowodoru. W artykule omówiono również niektóre technologie rozdziału siarkowodoru na wodór i siarkę. Przedstawiono również oszacowanie wartości opałowej siarkowodoru w wodach Morza Czarnego.

3

Long-term analysis of air temperatures variability and trends on the Romanian Black Sea Coast

Bosneagu Romeo, Lupu Carmen Elena, Torica Emil, Lupu Sergiu, Vatu Nicolae, Tanase Viorel Mihai, Vasilache Camelia, Daneci-Patrau Daniel, Scurtu Ionut Cristian

Acta Geophysica

|

2022

|

Vol. 70, no 5

2179--2197

EN

Air temperature is one of the most important parameters that contribute to weather variability over time, being influenced by the flow of solar radiation, the general circulation of currents in the atmosphere relief. The present paper analyzes the minimum, maximum, and mean temperatures in Dobrogea, on the Romanian Black Sea coastal area, aiming to illustrate their evolution, which is a precondition for sustainable development in this region, from the perspective of regional and global climate changes. The weather stations included in this study are Constanta, Mangalia, Gura Portitei, Sfantu Gheorghe, and Sulina. The Pettit Test and the Standard Normal Homogeneity Test were used to determine changes in the evolution of the air temperature. For the period 1990–2020, the analysis of the change points, with a 95% confidence level, shows a particularly interesting situation supporting the general evolution of air temperature at global level. Nonparametric tests including linear regression, Mann–Kendall, and Sen's slope tests were used to analyze trends for monthly, seasonal, and annual series. Results showed an increasing trend in the annual minimum, maximum, and mean temperatures in all five weather stations.

4

An Introduction to Polish-Turkish Relations in the Context of European Security

Yurdatapan Arda

Kwartalnik Bellona

|

2021

|

Nr 4

39--52

EN

This article is an introduction to the analysis of a bilateral relationship between Poland and Turkey, with particular focus on its influence on Europe’s security. Since this relationship is not an isolated one, we have to take into consideration the main actors having a geopolitical interest in the region between the Baltics and the Black Sea as well as the Middle East and their potential to influence Polish-Turkish relations to their own benefit. It seems that a geopolitical relationship between Poland and Turkey has the potential to influence the relations of other actors in order to favor peaceful stabilization and increase security in the region. However, one has to take into account the reactions of current partners of both states, since the consequences of a strategic Polish-Turkish alliance would be manyfold for nations in closer as well as wider geopolitical context. Such political factors as geographical barriers, cultural and religious differences, conflicting interests of other regional players or unexpected socio-political developments might serve as disruptive tools against which both, Poland and Turkey, would have to counteract actively and systematically. The benefits of the Polish-Turkish alliance - not only for Poland and Turkey, but for the entire region - seem to significantly outweigh its potential disadvantages. The increased security in the region is a major stabilizing factor that paves the way for a long-term sustainable socio-economic progress in all Europe.

PL

Artykuł jest wstępem do analizy relacji bilateralnych między Polską a Turcją, zwłaszcza pod kątem ich wpływu na bezpieczeństwo Europy. Relacje te należy ujmować z uwzględnieniem także głównych aktorów geopolitycznie zainteresowanych regionem między Bałtykiem a Morzem Czarnym i Bliskim Wschodem oraz możliwości wpływania przez nich na stosunki polsko-tureckie w aspekcie własnych interesów. Jak się wydaje, stosunki geopolityczne między Polską a Turcją zaczynają sprzyjać pokojowej stabilizacji i zwiększeniu poziomu bezpieczeństwa w regionie. Należy brać pod uwagę jednak reakcje dotychczasowych partnerów obu państw, ponieważ konsekwencje strategicznego sojuszu polsko-tureckiego mogą dotyczyć zarówno narodów bliskiego sąsiedztwa, jak i szerszego kontekstu geopolitycznego. Takie czynniki polityczne jak bariery geograficzne, różnice kulturowe i religijne, sprzeczne interesy innych regionalnych graczy lub nieoczekiwane zmiany społeczno-polityczne mogą być wykorzystywane jako narzędzia destrukcyjne, którym i Polska, i Turcja musiałyby aktywnie i systematycznie przeciwdziałać. Korzyści z sojuszu polsko-tureckiego - nie tylko dla Polski i Turcji, lecz także dla całego regionu - wydają się przewyższać jego potencjalne wady. Zwiększony poziom bezpieczeństwa w regionie jest bowiem czynnikiem stabilizującym, sprzyjającym długoterminowemu zrównoważonemu postępowi społeczno-gospodarczemu całej Europy.

5

Application of electrical resistivity tomography for imaging seawater intrusion in a coastal aquifer

Niculescu Bogdan Mihai, Andrei Gina

Acta Geophysica

|

2021

|

Vol. 69, no. 2

613--630

EN

Following previous geoelectrical researches initiated in 2009 for the delineation and characterization of seawater intrusion in a freshwater aquifer of Sarmatian (late Middle Miocene) age, a subsurface imaging survey via 2-D electrical resistivity tomography (ERT) was conducted in 2019 on the outskirts of Vama Veche resort—Romanian Black Sea southern coast. The survey was organized in the framework of a feld camp sponsored by the Foundation of the Society of Exploration Geophysicists (SEG)–Tulsa, OK, USA, with participation of teams from the University of Bucharest—Department of Geophysics and the Geological Institute of Romania. A number of eight ERT profles with N–S, W–E, NNE–SSW, and WNW–ESE orientation and 155–315 m length were imaged with a SuperSting R8/IP instrument (Advanced Geosciences Inc.), using deployments of 32–64 electrodes at 5 m spacing, in Wenner, Schlumberger, and dipole–dipole array confgurations. The processing and interpretation of high-resolution ERT data indicated that the seawater intrusion, evidenced as very low resistivity (5–10 Ω m) anomalous zones starting at approximately 45–49 m depth, has advanced at least 500 m inland. The survey results also allowed the identifcation of a system of fractures or faults with an approximate NW–SE/WNW–ESE and, possibly, N–S orientation, that might have provided potential pathways for saline water intrusion.

6

Seasonal dynamics of catalase activity in Cystoseira crinita (Black Sea) and Fucus vesiculosus (Barents Sea)

Shakhmatova Olga, Ryzhik Inna

Ecological Chemistry and Engineering. S

|

2020

|

Vol. 27, nr 4

643--650

EN

The seasonal dynamics of catalase activity of two related species of brown macroalgae, Cystoseira crinita (Desf.) Bory (1832) and Fucus vesiculosus L. (1753) was studied. In general, catalase activity (CA) in C. crinita was several times higher than in F. vesiculosus. The maximum values of CA in C. crinita were observed in November and the minimum ones in September. For F. vesiculosus, the maximum CA was found in January and the minimum in April. Abrupt changes in water temperature significantly affected the catalase activity in C. crinita and F. vesiculosus. In both species of algae, a similar seasonal trend in the change of CA was noted: two periods of adaptation adjustment associated with sharp changes in the temperature regime (spring and autumn) were distinguished. In spring, with a rapid increase in the temperature of the water masses, catalase inactivation occurred, whereas during summer to winter transition, accompanied by a sharp water cooling, catalase activity increases. Stabilization of the CA values of the studied macroalgae in the absence of sharp temperature variability was observed. However, this period of "stationary state” varies in time: in Cystoseira crinita it lasts from May to August, and in Fucus vesiculosus it lasts from May to December.

7

Using Vertical Electrical Soundings to characterize seawater intrusions in the southern area of Romanian Black Sea coastline

Mihai Niculescu Bogdan, Andrei Gina

Acta Geophysica

|

2019

|

Vol. 67, no. 6

1845--1863

EN

Seawater intrusions are a major environmental hazard for coastal freshwater aquifers. They are generated mainly by the uncontrolled exploitation of freshwater in pumping stations, if the aquifers are in hydraulic connection with the sea. In Romania, such marine intrusions have occurred in the southern part of Black Sea’s coastline, in Costinești and Vama Veche resorts, contaminating the main aquifers hosted in Sarmatian (late Middle Miocene) limestones, at distances ranging from hundreds of meters to over 2 km inland. For the study of these salinization phenomena, Vertical Electrical Sounding (VES) surveys were performed in the affected areas. These surveys allowed the delineation and spatial–temporal monitoring of the intrusions and offered information related to faults that may have provided pathways for seawater migration toward the exploitation wells. The 1D interpretation of VES apparent resistivity data was performed via a set of novel software applications. The forward modeling component of the applications uses digital linear filtering and allows the simulation of theoretical VES responses for horizontally-layered geological media with virtually unlimited number of layers. The pseudo-inversion component of the applications is based on a random sampling of the parameters space of the geoelectrical models. The interpretation of VES surveys recorded in Vama Veche area by using the elaborated software indicates that the seawater intrusion occurs at more than 40 m depth. This agrees with a well flow test which produced saltwater at 40–60 m depth in that area.

8

Content of zinc and lead in water and in algae from selected Black Sea bays near Sevastopol

Niemiec M., Wiśniowska-Kielian B., Komorowska M., Żmuda K., Kuzminowa N.

Ecological Chemistry and Engineering. A

|

2016

|

Vol. 23, nr 1

7--19

EN

For many years there has been intensified human pressure in the region of Sevastopol, arising out of its strategic role as the main city in the region as well as a port where the Russian or Soviet Black Sea fleet was stationed. The industry in Sevastopol, municipal sewage as well as agriculture are important sources of pollutants that enter the Black Sea in the region of this city. In terms of shaping the environmental protection policy (not only in the research region but in the whole basin), it is important to conduct monitoring research connected with the pollution of the Black Sea in regions with different levels of human pressure. The aim of this study was to assess the content of zinc and lead in water and in algae from selected Black Sea bays near Sevastopol. The samples of water and algae were collected in August 2012 from eight bays of Sevastopol (Galubaja, Kozacha, Kamyshova, Kruhla, Striletska, Pishchana, Pivdenna and the Sevastopol Bays) as well as one sample from the open sea near Fiolent. Cystoseira barbata and Ulva rigida algae were taken from the same places. The collected water samples were conserved in situ and after being brought to the laboratory their zinc and lead contents were determined. The collected algae were rinsed in distilled water, dried, and then homogenized and mineralized. The lead content was determined in mineralisates by AAS method with electrothermal atomization, and the zinc content was determined using the ICP-OES method. The zinc content in water ranged from 36.43 to 233.3 µg Zn·dm–3, and the lead content was between 1.32 and 38.32 µg Pb·dm–3. Considerable differences in contents of the studied elements in water of individual bays were found. Variability of zinc and lead concentration in the studied water samples was 69 and 112%, respectively. The highest zinc contents were found in water from the Striletska, Kozacha, and Sevastopol Bays, and the highest lead contents from the Kozacha and Kruhla Bays. Their lowest concentration was found in the water collected in the open sea. Moreover, the lower zinc concentration was in water from Pivdenna and Pishchana Bays, and the lowest lead concentration was found in the Galubaja and Pishchana Bays. The zinc content in the algae ranged between 6.517 and 30.21 mg·kg–1. The Cystoseira barbata algae contained over twice more zinc than the Ulva rigida. The lead content in the algae ranged between 0.567 and 7.692 mg Pb·kg–1. Compared with the Ulva rigida, almost a half more lead was found in the Cystoseira barbata. No statistically significant correlation between the content of the studied elements in water and the algae biomass was observed. However, a significant positive correlation between the content of these metals in both species of algae was found. The values of the zinc bioaccumulation coefficient varied from 32 to 642, and of lead from 30 to 1,273. Contents of the studied elements, both in biotic and abiotic part of the studied ecosystems, point at anthropogenic enrichment. However, the results obtained for the Sevastopol, Kozacha, and Striletska Bays point to a danger of their excessive bioaccumulation and a potential risk to the life of aquatic organisms as well as seafood consumers.

PL

Od wielu lat w rejonie Sewastopola ma miejsce nasilona antropopresja wynikająca ze strategicznej jego roli jako głównego miasta w regionie oraz portu, w którym przez wiele lat stacjonowała rosyjska lub radziecka flota czarnomorska. Ważnymi źródłami zanieczyszczeń trafiających do Morza Czarnego w rejonie Sewastopola są przemysł zlokalizowany w tym mieście, ścieki komunalne oraz rolnictwo. Prowadzenie badań monitoringowych związanych z zanieczyszczeniem Morza Czarnego w rejonach o różnym poziomie antropopresji jest istotne z punktu widzenia kształtowania polityki ochrony środowiska nie tylko w rejonie badań, ale w całym basenie tego akwenu. Celem pracy była ocena zawartości cynku i ołowiu w wodzie oraz glonach z wybranych zatok Morza Czarnego w okolicach Sewastopola. Próbki wody oraz glonów pobrano w sierpniu 2012 r. z ośmiu zatok Sewastopola (Gałubaja, Kozacha, Kamyshova, Kruhla, Striletska, Pishchana, Pivdenna i Sewastopolska) oraz jedną próbkę z otwartego morza w okolicach Fioletu. Z tych samych miejsc pobrano glony Cystoseira barbata i Ulva rigida. Pobraną wodę konserwowano na miejscu i po przewiezieniu do laboratorium oznaczono w niej zawartość cynku i ołowiu. Pobrane glony wypłukano w wodzie destylowanej, suszono, a następnie homogenizowano i mineralizowano. W mineralizatach oznaczono zawartość cynku metodą ICP-OES, a zawartość ołowiu oznaczono metodą ASA z atomizacją elektrotermiczną. Zawartość cynku w wodzie mieściła się w zakresie od 36,43 do 233,3 µg Zn·dm–3, a ołowiu w zakresie od 1,32 do 38,32 µg Pb·dm–3. Stwierdzono znaczne różnice zawartości badanych pierwiastków w wodzie z poszczególnych zatok. Względne odchylenie standardowe stężenia cynku i ołowiu w badanych próbkach wody wynosiła odpowiednio 69 i 112%. Największe zawartości cynku stwierdzono w wodzie z zatok Striletska, Kozacha i Sewastopolska, a ołowiu w zatokach Kozacha i Kruhla. Najmniejsze ich stężenie stwierdzono w wodzie pobranej na otwartym morzu, a ponadto cynku z zatok Pivdenna i Pishchana, a ołowiu z zatok Gałubaja i Pishchana. Zawartość cynku w glonach wahała się w granicach od zakresie od 6,517 do 30,21 mg·kg–1 s.m. Glony Cystoseira barbata zawierały ponad dwukrotnie więcej cynku w porównaniu z Ulva rigida. Zawartość ołowiu w glonach wahała się w zakresie 0,567 do 7,692 mg Pb · kg–1 s.m. Prawie o połowę więcej ołowiu stwierdzono w Cystoseira barbata w porównaniu z Ulva rigida. Nie stwierdzono statystycznie istotnej korelacji pomiędzy zawartością badanych pierwiastków w wodzie i w biomasie glonów. Wykazano natomiast istotną dodatnią korelację pomiędzy zawartością cynku i ołowiu w obydwu gatunkach glonów. Wartość współczynnika bioakumulacji cynku wahała się w granicach od 32 do 642, a ołowiu od 30 do 1273. Zawartości badanych pierwiastków, zarówno w biotycznej, jak i abiotycznej części badanych ekosystemów wskazują na antropogeniczne wzbogacenie, jednakże wyniki uzyskane w próbkach z zatok Sewastopolska, Kozacha i Striletska wskazują na niebezpieczeństwo nadmiernej ich bioakumulacji i potencjalne zagrożenie życia organizmów wodnych oraz konsumentów owoców morza.

9

Content of Ni and Cr in water and in algae from selected Black Sea bays in the region of Sevastopol

Niemiec M., Wiśniowska-Kielian B., Komorowska M.

Ecological Chemistry and Engineering. A

|

2015

|

Vol. 22, nr 4

433--446

EN

Trace metals play an important role in functioning of marine and ocean ecosystems. The particular importance of these elements in ecosystems of salt water basins results from their low concentrations in waters of these basins. The content of trace elements in ocean waters is from a few to several dozen times lower than in fresh waters. Such conditions caused that sea organisms developed, by means of evolution, the ability to intensive absorption of trace elements from water in order to meet the physiological demand for them. However, such abilities can cause excessive bioaccumulation of trace elements in ecosystems with elevated their supply, caused by human pressure or enrichment of the water environment from natural sources. The aim of this paper was to assess the nickel and chromium content in water and in algae from selected Black Sea bays near Sevastopol. The samples of water and algae were collected in August 2012 from eight bays in the region of Sevastopol (Galubaja, Kozacha, Kamyshova, Kruhla, Striletska, Pishchana, Pivdenna, the Sevastopolska Bay) as well as one sample from the open sea near Fiolent. Cystoseira barbata and Ulva rigida algae were collected from the same places. The collected water samples were conserved in situ and after being brought to the laboratory their contents of nickel and chromium were determined. The collected algae were rinsed in distilled water, dried, and then homogenized and mineralized. Content of the studied elements was determined in mineralisates by AAS method with electrothermal atomization. It was found that both elements concentrations in water from individual bays were 2–3 times different. The nickel content ranged between 1.74 and 4.14 ·gNi · dm–3, and the chromium content was between 1.56 and 5.97 ·gCr · dm–3. Water from the Striletska Bay contained the highest amount of the studied elements. The nickel content in the studied algae ranged between 1.967 and 12.87 mg · kg–1 d.m., and the chromium content between 0.342 and 7.650 mg · kg–1 d.m. A higher accumulation of these elements was found in Cystoseira barbata than in Ulva rigida. Algae collected in the Sevastopolska Bay contained the highest amount of nickel, and algae from the Pivdenna Bay contained the highest amount of chromium. The content of the studied elements in biomass of the algae was not correlated with their concentration in water. On the other hand, a significant correlation between the nickel content in the algae of both species was found. Values of nickel bioaccumulation coefficients in the studied ecosystems were close to values recorded in environments with high human pressure, whereas in the case of chromium they were very low, much lower than values given in available literature. It was a result of a very high concentration of this element in water, and its moderate content in the algae. Generally, a higher content of the studied elements, both in water and in the algae, was found in all the bays than in samples collected in the open sea. The highest threat of the studied metals was found in the Sevastopolska and Pivdenna Bays.

PL

Metale śladowe odgrywają ważną rolę w funkcjonowaniu ekosystemów morskich i oceanicznych. Szczególne znaczenie tych pierwiastków w ekosystemach zbiorników wód słonych wynika z bardzo małych ich stężeń spotykanym w wodach tych akwenów. Zawartość pierwiastków śladowych w wodach oceanicznych jest od kilku do kilkudziesięciu razy mniejsza niż w wodach słodkich. Takie warunki sprawiły, że organizmy morskie wykształciły na drodze ewolucji zdolność do intensywnego pobierania pierwiastków śladowych z wody w celu zaspokojenia zapotrzebowania fizjologicznego na nie. Takie zdolności mogą jednak powodować nadmierną bioakumulację pierwiastków śladowych w ekosystemach o podwyższonej ich podaży, spowodowanej antropopresją lub wzbogaceniem środowiska wodnego ze źródeł naturalnych. Celem pracy była ocena zawartości niklu i chromu w wodzie oraz glonach z wybranych zatok Morza Czarnego w okolicach Sewastopola. Próbki wody oraz glonów pobrano w sierpniu 2012 r. z ośmiu zatok w rejonie Sewastopola (Gałubaja, Kozacha, Kamyshova, Kruhla, Striletska, Pishchana, Pivdenna, Sewastopolska) oraz jedną próbkę z otwartego morza w okolicach Fioletu. Z tych samych miejsc pobrano glony Cystoseira barbata i Ulva rigida. Pobraną wodę konserwowano na miejscu i po przywiezieniu do laboratorium oznaczono w niej zawartość niklu i chromu. Pobrane glony wypłukano w wodzie destylowanej, suszono, a następnie homogenizowano i mineralizowano. W roztworach oznaczono zawartość badanych pierwiastków metodą ASA z atomizacją elektrotermiczną. Stwierdzono 2–3-krotne różnice stężenia obydwu pierwiastków w wodzie z poszczególnych zatok. Zawartość niklu mieściła się w zakresie od 1,74 do 4,14 ·gNi · dm–3, a chromu w zakresie od 1,56 do 5,97 ·gCr · dm–3. Najwięcej badanych pierwiastków zawierała woda z zatoki Striletska. Zawartość niklu w badanych glonach wahała się w zakresie od 1,967 do 12,87 mg · kg–1 s.m., a chromu od 0,342 do 7,650 mg · kg–1 s.m. Stwierdzono większe nagromadzenie tych pierwiastków w Systoseira barbata niż w Ulva rigida. Najwięcej niklu zawierały glony pobrane w zatoce Sewastopolskiej, a najwięcej chromu zawierały glony z zatoki Pivdenna. Zawartość badanych pierwiastków w biomasie glonów nie była skorelowana z ich stężeniem w wodzie. Stwierdzono natomiast istotną korelację między zawartością niklu w glonach obydwu gatunków. Wartości współczynników bioakumulacji niklu w badanych ekosystemach były zbliżone do notowanych w środowiskach o dużym nasileniu antropopresji, natomiast w przypadku chromu były bardzo małe, dużo mniejsze niż podawane w dostępnej literaturze. Powodem było bardzo duże stężenie tego pierwiastka w wodzie i umiarkowanej jego zawartości w glonach. Generalnie we wszystkich zatokach stwierdzono większą zawartość badanych pierwiastków (zarówno w wodzie, jak i w glonach) niż w próbkach pobranych na otwartym morzu. Największe zagrożenie badanymi metalami stwierdzono w zatokach Sewastopolska i Pivdenna.

10

Elemental accumulation in the black sea brown algae Cystoseira studied by neutron activation analysis

Kravtsova A., Milchakova N., Frontasyeva M.

Ecological Chemistry and Engineering. S

|

2014

|

Vol. 21, nr 1

9--23

EN

For the first time the concentration of 26 macro- and microelements (Na, Mg, Al, Cl, K, Ca, Sc, V, Mn, Fe, Co, Ni, Zn, As, Br, Rb, Sr, Sb, I, Cs, Ba, Sm, Nd, Ag, Au, and U) in the thalli of brown algae Cystoseira barbata C. Ag. and Cystoseira crinita (Desf.) Bory was determined by instrumental neutron activation analysis (INAA), Sevastopol region, south-western Crimea, the Black Sea. The observed peculiarities of the elemental accumulation showed that Cystoseira spp. can be used as a biomonitor of coastal waters pollution in the study area.

PL

Po raz pierwszy oznaczono stężenia 26 makro- i mikroelementów (Na, Mg, Al, Cl, K, Ca, Sc, V, Mn, Fe, Co, Ni, Zn, As, Br, Rb, Sr, Sb, I, Cs, Ba, Sm, Nd, Ag, Au i U) w plechach brunatnic Cystoseira barbata C. Ag. i Cystoseira crinita (Desf.) Bory. Stężenia pierwiastków w próbkach czarnomorskich glonów, zebranych w okolicy Sewastopola (południowo-zachodni Krym), oznaczono z wykorzystaniem instrumentalnej neutronowej analizy aktywacyjnej (INAA). Szczególny charakter akumulacji pierwiastków wskazuje, że glony Cystoseira spp. mogą być używane jako biomonitor zanieczyszczenia wód przybrzeżnych na badanym obszarze.

11

Sovremennye podhody postroenia geologo-geofiziceskoj modeli neftegazovyh zalezej severo-zapadnogo sel’fa Cornogo Mora (na primere plosadi Smidta)

Tiscenko A. P.

Prace Instytutu Nafty i Gazu

|

2008

|

nr 150 wydanie konferencyjne

315--319

EN

Digital construction of geological-geophysical models using state-of-the-art computer technologies is described in the article. Using geological and seismic data а geological-geophysical model of oi1 and gas reservoir for one of the North-West areas of the B1ack Sea is constructed.

12

Opyt primenenia metoda mnogomernyh analogov dla kolicestvennoj interpretacii dannyh GIS severo-zapadnogo Sel’fa Cernogo Mora

Zukov N. N., Galuk S. N., Akovec E. L., Lobasov A. P.

Prace Instytutu Nafty i Gazu

|

2008

|

nr 150 wydanie konferencyjne

285

EN

The new approach for realization of indirect definitions of calculation arguments with the purpose of estimation of hydrocarbons as alternative or addition to the method of regressive analysis is offered. It proceeds from opportunities of information technologies and modern state of the informative providing of well-logging research. Is based on definition of calculation arguments by a multicomponent analogues' method in environment of the specialized database (DB). The format of DB allows to take into account the different degree of authenticity of information which are in it. The last is provided by the presence of statistical scales registrations under which we understand obligatory accompaniment of the registered value by description of his authenticity. The algorithm of search of multicomponent analogues is given. Efficiency of method is shown on experimental data from north-western shelf of the Black Sea. Advantages and lacks of regressive analysis and method of multicomponent analogues during interpretation of well-logging data are analysed.

13

Considerations on the Black Sea opening and its seismotectonic consequences

Besutiu L., Zugravescu D.

Reports on Geodesy

|

2006

|

z. 5/80

429--433

14

Czarnomorskie perspektywy

Milewska G.

Budownictwo Okrętowe i Gospodarka Morska

|

1999

|

nr 11

22-23