Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Zielone technologie w zrównoważonym budownictwie

Węglarz Arkadiusz, Pierzchalski Michał, Gilewski Paweł

Materiały Budowlane

|

2026

|

nr 1

64--65

2

Wpływ wilgotności i gęstości mieszanek cementogruntowych na ich przewodność cieplną

Rainer Jakub, Bodak Bartłomiej, Masłowski Mikołaj

Przegląd Budowlany

|

2025

|

R. 96, nr 5

72--75

PL

Cementogrunt to materiał szeroko stosowany w budownictwie, analizowany głównie pod kątem właściwości mechanicznych i filtracyjnych. Dotychczas niewiele uwagi poświęcano jego zachowaniu termicznemu, mimo że w praktyce może on współpracować z instalacjami geotermalnymi, gdzie przewodnictwo cieplne odgrywa kluczową rolę. W niniejszej pracy podjęto próbę określenia wpływu wilgotności oraz gęstości mieszanek cementogruntowych na ich właściwości cieplne. Do badań wykorzystano metodę sondy igłowej, analizując próbki wykonane z piasku średniego i cementu przy zróżnicowanej zawartości wody oraz stopniu zagęszczenia. Wyniki pokazały, że zarówno wzrost wilgotności, jak i gęstości objętościowej prowadzą do zwiększenia przewodności cieplnej. Uzyskane zależności mogą stanowić podstawę do optymalizacji składu i technologii wykonania cementogruntów z myślą o ich wykorzystaniu w projektowaniu systemów geotermalnych i energetycznych.

EN

Soil-cement composites are widely used in construction and are typically analyzed in terms of their mechanical and filtration properties. However, their thermal behavior remains relatively underexplored, despite their potential interaction with geothermal systems where thermal conductivity plays a crucial role. This study aims to evaluate the impact of moisture content and density on the thermal properties of cement-soil mixtures. The needle probe test was used to analyze samples prepared from medium sand and cement, with varying water content and degrees of compaction. The results showed that increases in both moisture and bulk density lead to higher thermal conductivity. The observed relationships may serve as a basis for optimizing the composition and processing technology of cement-soil mixtures for their potential application in the design of geothermal and energy-related systems.

3

W kierunku zrównoważonego rozwoju w budownictwie – Katedra Inżynierii Materiałów Budowlanych L-2

Hager Izabela, Tracz Tomasz, Mróz Katarzyna, Zdeb Tomasz, Stryszewska Teresa, Sitarz Mateusz

Przegląd Budowlany

|

2025

|

R. 96, nr 3

25--28

PL

Artykuł opisuje działalność Katedry Inżynierii Materiałów Budowlanych (KIMB) Politechniki Krakowskiej, podkreślając jej wkład w rozwój zrównoważonego budownictwa.

EN

The paper describes the activities of the Chair of Building Materials Engineering (KIMB) at Cracow University of Technology, highlighting its contribution to the development of sustainable construction.

4

Ślad węglowy wyrobów budowlanych – platforma FoCA – wspierająca rynek budowlany w osiągnięciu neutralności klimatycznej

Kaczorek Dobrosława, Piasecki Michał

Przegląd Budowlany

|

2025

|

R. 96, nr 5

111--114

PL

W obliczu wyzwań klimatycznych i rosnących wymagań legislacyjnych Unii Europejskiej sektor budowlany stoi przed koniecznością głębokiej transformacji w kierunku neutralności klimatycznej. Kluczowym elementem tego procesu jest umiejętność oceny i ograniczania śladu węglowego materiałów i całych obiektów budowlanych. Artykuł prezentuje projekt badawczy FoCA (Free of Carbon Architecture) oraz jego główny rezultat – interaktywną platformę internetową, która ma na celu wsparcie małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), projektantów i inwestorów w Polsce i Turcji w podejmowaniu świadomych decyzji projektowych i inwestycyjnych opartych na wiarygodnych danych środowiskowych. Platforma agreguje dane o śladzie węglowym materiałów, umożliwia ich porównywanie oraz przeprowadzanie analiz zgodnie z unijnym systemem LEVEL(S), stanowiąc praktyczne narzędzie wspierające dekarbonizację budownictwa.

EN

In the face of climate challenges and the growing legislative requirements of the European Union, the construction sector is confronted with the need for a profound transformation towards climate neutrality. A key element of this process is the ability to assess and reduce the carbon footprint of materials and entire buildings. This article presents the FoCA (Free of Carbon Architecture) research project and its main outcome – an interactive online platform designed to support Small and Mediumsized Enterprises (SMEs), designers, and investors in Poland and Turkey in making informed design and investment decisions based on reliable environmental data. The platform aggregates carbon footprint data of materials, enables their comparison, and facilitates analyses in line with the EU’s LEVEL(S) framework, serving as a practical tool to support the decarbonization of the construction sector.

5

Sztuczna inteligencja w projektowaniu zrównoważonych budynków. Część I. Technologie i wyzwania projektowania proekologicznego

Sanetra Paulina, Zamorowski Jan

Przegląd Budowlany

|

2025

|

R. 96, nr 5

141--147

PL

W pierwszej części artykułu przedstawiono wybrane zastosowania sztucznej inteligencji (SI) w projektowaniu zrównoważonych budynków, ze szczególnym uwzględnieniem technologii, takich jak uczenie maszynowe, sieci neuronowe i algorytmy optymalizacyjne. Omówiono ich znaczenie w zwiększaniu efektywności energetycznej, automatyzacji procesów projektowych oraz doborze wyrobów budowlanych spełniających wymagania środowiskowe. Przeanalizowano także wyzwania zrównoważonego budownictwa, wpływ sektora budowlanego na środowisko oraz znaczenie analizy cyklu życia (LCA). Podkreślono korzyści płynące z integracji SI z nowoczesnymi narzędziami projektowymi i systemami zarządzania energią w kontekście ograniczania emisji CO₂ i zwiększania efektywności energetycznej budynków.

EN

The first part of the article presents selected applications of artificial intelligence (AI) in the design of sustainable buildings, with particular emphasis on technologies such as machine learning, neural networks, and optimization algorithms. Their role in enhancing energy efficiency, automating design processes, and selecting building products that meet environmental requirements is discussed. The paper also examines the challenges of sustainable construction, the environmental impact of the building sector, and the significance of life cycle assessment (LCA). Furthermore, it highlights the benefits of integrating AI with modern design tools and energy management systems in the context of reducing CO₂ emissions and improving the energy performance of buildings.

6

Mathematical analysis of mechanical and thermal properties of hemp shivebased composites - regression model fitting

Hryniewicz Marek

Polish Technical Review

|

2025

|

No. 1

18--21

EN

This study investigates the dependencies between mechanical and thermal characteristics of hemp shive-based composite. The composites of this type are becoming popular because they are environmentally friendly, provide good thermal insulation, and have strong mechanical properties, serving as a viable alternative to traditional building materials. The research analyzes how these materials conduct heat and withstand pressure, using different ratios of hemp shive to binder. To predict the behavior of the mentioned materials, three mathematical models were applied: linear, quadratic, and exponential. The study has determined that linear models are the most effective for practical applications, as they have high R2 values, indicating a good fit with the data. A strong correlation was found between thermal conductivity and compressive strength, which helps in improving composite designs. The results endorse the use of hemp-based composites in construction, highlighting their ability to balance thermal efficiency, mechanical strength, and environmental sustainability. The study suggests more research to explore alternative binders, assess long-term durability, and evaluate the feasibility of large-scale production.

PL

W pracy zbadano zależności pomiędzy właściwościami mechanicznymi i termicznymi kompozytu na bazie paździerzy konopnych. Kompozyty tego typu cieszą się coraz większą popularnością, ponieważ są przyjazne dla środowiska, zapewniają dobrą izolację termiczną i posiadają dobre właściwości mechaniczne, stanowiąc realną alternatywę dla tradycyjnych materiałów budowlanych. W badaniu analizowano, w jaki sposób te materiały przewodzą ciepło i wytrzymują ciśnienie, stosując różne proporcje paździerzy konopnych do spoiwa. Do przewidywania zachowania tych materiałów zastosowano trzy modele matematyczne: liniowy, kwadratowy i wykładniczy. W badaniu ustalono, że modele liniowe są najskuteczniejsze w zastosowaniach praktycznych, ponieważ mają wysokie wartości R2, co wskazuje na dobre dopasowanie do danych. Stwierdzono silną korelację między przewodnością cieplną a wytrzymałością na ściskanie, co pomaga w ulepszaniu projektów kompozytów. Wyniki potwierdzają zastosowanie kompozytów na bazie konopi w budownictwie, podkreślając ich zdolność do równoważenia wydajności cieplnej, wytrzymałości mechanicznej i zrównoważenia środowiskowego. Badanie sugeruje dalsze badania w celu zbadania alternatywnych spoiw, oceny długoterminowej trwałości i oceny wykonalności produkcji na dużą skalę.

7

Duże inwestycje w zrównoważonym stylu

Kołaczek Piotr

Nawierzchnie Asfaltowe

|

2025

|

Nr 1

8-11

PL

Polska jest jednym z największych placów budów w Europie, a projekty drogowe mają w tym ogromny udział. Coraz częściej też ich inwestorzy i wykonawcy sięgają po innowacyjne rozwiązania. Jakie są najważniejsze trendy na tym rynku w 2025 r.?

8

Sustainable development in building engineering – hempcrete in 3D printing technology

Piechówka-Mielnik Magdalena, Bednarz Łukasz, Krupa Michał, Wojciechowska Gabriela, Dolińska Noëlla

Materiały Budowlane

|

2025

|

nr 9

129--135

EN

The paper presents applications of 3D concrete printing technology and reinforcement of mixtures with hemp fibers. It discusses the requirements for 3D printable concretes, fiber properties, and their impact on the rheology and mechanical parameters of mixtures. The results of studies on cement mixtures with fiber addition are presented, considering the effect of the w/c ratio on consistency and print quality. Combining 3D printing with natural fibers supports sustainable construction.

PL

W artykule przedstawiono zastosowanie technologii druku 3D betonu i zbrojenia mieszanek włóknami konopnymi. Omówiono wymagania dotyczące betonów do druku 3D, właściwości włókien oraz ich wpływ na reologię i parametry mechaniczne mieszanek, a także wyniki badań mieszanek cementowych z dodatkiem włókien, uwzględniając wpływ współczynnika w/c na konsystencję i jakość wydruku. Połączenie druku 3D z naturalnymi włóknami wspiera zrównoważone budownictwo.

9

Stone Age 2.0 – revitalising the oldest ideas of masonry construction in the era of sustainable construction

Balcer-Zgraja Małgorzata

Materiały Budowlane

|

2025

|

nr 5

67--77

EN

The aim of the study is to organise knowledge about the properties of stone and its role in the built environment. Research has been conducted in the areas of: material properties, innovative solutions, and prospects for use in architecture. The popularity of raw aesthetics, the need to exhibit materiality, the physical experience of space in the era of the digital revolution is encouraging the revitalisation of stone in architecture, making this material an important element of sustainable construction.

PL

Celem artykułu jest uporządkowanie wiedzy o właściwościach kamienia i jego roli w środowisku zbudowanym. Przeprowadzono badania właściwości materiału, innowacyjnych rozwiązań oraz perspektyw zastosowania w architekturze. Popularność surowej estetyki, potrzeba eksponowania materialności, fizycznego doświadczania przestrzeni w erze rewolucji cyfrowej sprzyja rewitalizacji kamienia w architekturze, czyniąc z tego materiału istotny element budownictwa zrównoważonego.

10

Sequestrational carbonation of recycled aggregate - the path to circularity and improved concrete quality

Zawal Daniel

Materiały Budowlane

|

2025

|

nr 5

16--25

EN

For about a decade, the carbonation of concrete has been viewed as a way to enable the sequestration of carbon dioxide, previously emitted in cement production processes. CO2 sequestration can be intensified by subjecting recycled aggregate to carbonation. The use of such aggregate in the realization of warm foundation slabs, which are a solution in passive and zero‑energy houses, contributes not only to one of the principles of sustainable construction, which is the circularity of building materials, but also to the improvement of the properties of concrete, such as obtaining greater strength comparing to the use of aggregate not subjected to carbonation. The study shows that the strength increased by an average of about 16% and was comparable to that of concrete with natural aggregate. At the same time, the concrete’s water absorption decreased (13 to as much as 30%) as well as the degree of strength loss in the frost resistance test.

PL

Od prawie dekady karbonatyzację betonu postrzega się jako sposób umożliwiający sekwestrację dwutlenku węgla, wyemitowanego wcześniej w procesach produkcji cementu. Sekwestrację CO2 można zintensyfikować, poddając karbonatyzacji kruszywo z recyklingu. Zastosowanie takiego kruszywa w realizacji ciepłych płyt fundamentowych, stanowiących rozwiązanie w domach pasywnych i zeroenergetycznych, przyczynia się nie tylko do realizacji jednego z założeń budownictwa zrównoważonego, jakim jest cyrkularność materiałów budowlanych, ale również do poprawy właściwości betonu, m.in. uzyskania większej wytrzymałości niż w przypadku zastosowania kruszywa niepoddanego karbonatyzacji. Z przeprowadzonych badań wynika, że wytrzymałość zwiększyła się średnio ok. 16% i była porównywalna z wytrzymałością betonu z kruszywem naturalnym. Jednocześnie zmniejszeniu uległa nasiąkliwość betonu (13 do nawet 30%) oraz stopień utraty wytrzymałości w badaniu mrozoodporności.

11

Green roofs in the design of building structures – design challenges and innovative solutions

Dawczyński Szymon

Materiały Budowlane

|

2025

|

nr 7

110--118

EN

Green roofs are gaining popularity as part of sustainable urban construction, offering numerous environmental, economic and social benefits. The paper identifies design challenges associated with their implementation, such as increased structural loads depending on the system chosen, advanced materials and technologies, including modern monitoring systems. Attention is also given to the development of hybrid roofs, combining green functions with renewable energy production.

PL

Zielone dachy zyskują na popularności jako element zrównoważonego budownictwa miejskiego, ponieważ zapewniają korzyści ekologiczne, ekonomiczne i społeczne. W artykule wskazano wyzwania projektowe związane z ich realizacją, takie jak zwiększone obciążenia konstrukcji w zależności od wybranego systemu, zaawansowane materiały i technologie, w tym także nowoczesne systemy monitoringu. Zwrócono także uwagę na rozwój dachów hybrydowych, łączących funkcje zieleni z produkcją energii odnawialnej.

12

Economic development priorities of the EU and research directions – analysis of convergence and challenges in the construction sector

Sagan Joanna, Górka-Stańczyk Monika

Materiały Budowlane

|

2025

|

nr 10

160--169

EN

The article analyzes the alignment between the strategic goals of the European Union, as outlined in the European Green Deal, and the directions of scientific research in the field of sustainable construction. A qualitative comparative analysis was conducted of EU strategic documents and scientific publications from the Scopus database (2020-2024). Using the VOSviewer tool, five main thematic research clusters were identified: building materials, energy efficiency of buildings, urban planning, environmental assessment, and social aspects. In the field of materials, research is dominated by efforts to reduce the environmental impact of concrete, the use of waste and natural materials, geopolymers, and phase change materials. Regarding buildings and their life cycle, the analysis focuses on energy efficiency, integration of renewable energy sources, and digitalization. In the area of urban planning, studies focus on mitigating the urban heat island effect and urban pollution island through the use of green infrastructure in buildings. The analysis showed a high level of alignment between research and EU priorities, but also highlighted the need for deeper and broader analyses, particularly in the social domain. A research gap was identified in relation to sustainable buildings for agriculture.

PL

W artykule zaprezentowano zgodność pomiędzy strategicznymi celami Unii Europejskiej, wynikającymi z Europejskiego Zielonego Ładu, a kierunkami badań naukowych dotyczących zrównoważonego budownictwa. Przeprowadzono jakościową analizę porównawczą dokumentów strategicznych UE i publikacji naukowych z bazy Scopus (2020-2024). Za pomocą narzędzia VOSviewer zidentyfikowano pięć głównych tematów badań: materiały budowlane; efektywność energetyczna budynków; urbanistyka; ocena środowiskowa oraz aspekty społeczne. W obszarze materiałów dominują badania nad ograniczaniem wpływu betonu na środowisko, wykorzystaniem odpadów i materiałów naturalnych, geopolimerami, czy materiałami zmiennofazowymi. W przypadku budynków i ich cyklu życia, analiza koncentruje się na efektywności energetycznej budynków, integracji OZE i cyfryzacji. W obszarze urbanistyki prowadzone są badania dotyczące łagodzenia efektu miejskiej wyspy ciepła i miejskiej wyspy zanieczyszczenia przez zastosowanie zielonej infrastruktury budynków. Analiza wykazała dużą zgodność badań z unijnymi celami, ale wskazano potrzebę pogłębienia i poszerzenia analiz, szczególnie w obszarze społecznym. Wskazano lukę badawczą w odniesieniu do zrównoważonych budynków dla rolnictwa.

13

Beton przyszłości w infrastrukturze : jak recykling odpadów betonowych zmienia budowę dróg i mostów

Liszka Krzysztof

Magazyn Autostrady

|

2025

|

Nr 6

41--43

PL

Beton jest fundamentem nowoczesnej cywilizacji - dosłownie i w przenośni. Jego produkcja przekracza 14 miliardów ton rocznie, czyniąc go najczęściej stosowanym materiałem budowlanym na świecie. Jednocześnie odpowiada za około 8% globalnych emisji CO2. Dziś, wobec rosnących wyzwań klimatycznych, inżynierowie, naukowcy i projektanci infrastruktury szukają sposobów na jego transformację. Jednym z obiecujących kierunków jest recykling betonu, który zmienia sposób projektowania i budowy dróg, mostów oraz innych elementów infrastruktury publicznej.

EN

Concrete is the foundation of modern civilization - literally and figuratively. With production exceeding 14 billion tons per year, it is the most widely used construction material in the world. It also accounts for approximately 8% of global CO2 emissions. Today, faced with growing climate challenges, engineers, scientists, and infrastructure designers are seeking ways to transform it. One promising direction is concrete recycling, which is transforming the way roads, bridges, and other public infrastructure are designed and constructed.

14

Wybrane współczesne technologie budowlane stosowane w projektowaniu przestrzeni publicznych

Rybak-Niedziółka Kinga

Inżynieria i Budownictwo

|

2025

|

R. 81, nr 5

603--605

PL

Opracowanie przedstawia różnorodność zastosowania współczesnych technologii budowlanych w realizacjach urbanistycznych. Przedstawione rozwiązania koncentrują się na wykorzystaniu betonu, drewna oraz systemów modułowych w kształtowaniu przestrzeni publicznych. Przykłady bazują na norweskich realizacjach w Oslo, które w pełny sposób pokazują spektrum możliwości i korzyści związanych z zastosowaniem wybranych elementów tworzących przyszłościowe oraz estetyczne kierunki dalszych działań. Wyniki przedstawiają konkretne rozwiązania tworzące niepowtarzalne miejsca w nowoczesnej strukturze urbanistycznej.

EN

This study presents the diverse applications of contemporary construction technologies in urban developments. The presented solutions focus on the use of concrete, wood, and modular systems in shaping public spaces. Examples are based on Norwegian projects in Oslo, which fully demonstrate the spectrum of possibilities and benefits associated with the use of selected elements, creating forward-looking and aesthetic directions for future development. The results present specific solutions that create unique spaces within a modern urban structure.

15

Wpływ dodatków rozdrobnionego HPDE i granulatu gumowego z opon samochodowych na wskaźnik ITSR mieszanki mineralno-asfaltowej

Walotek Konrad, Olma Anna

Inżynieria i Budownictwo

|

2025

|

R. 81, nr 2

151--156

PL

Mieszanki mineralno-asfaltowe należą do najdroższych materiałów budowlanych wykorzystywanych w budownictwie komunikacyjnym, a ich najkosztowniejszym składnikiem jest lepiszcze asfaltowe. Wysoka cena lepiszcza wynika z procesu rafinacji ropy naftowej. Dlatego zasadne wydaje się stosowanie dodatków odpadów przemysłowych w mieszankach mineralno-asfaltowych. Takie rozwiązanie może przyczynić się do obniżenia kosztów produkcji poprzez zastąpienie drogich składników tańszymi surowcami wtórnymi, a jednocześnie wpisuje się w koncepcję gospodarki o obiegu zamkniętym i zrównoważonego budownictwa. Zagraniczne doświadczenia wskazują, że wykorzystanie odpadów w mieszankach mineralno-asfaltowych nie tylko przynosi korzyści ekonomiczne i ekologiczne, ale także może poprawiać ich parametry, zwłaszcza w przypadku zastosowania odpadów gumowych. W niniejszej pracy przedstawiono wyniki badań nad wpływem dodatku odpadów przemysłowych (HDPE oraz miału gumowego) na wytrzymałość na rozciąganie pośrednie oraz wskaźnik odporności na oddziaływanie wody i mrozu. Odpady HDPE miały formę ciętych strzępów pochodzących z recyklingu opakowań, natomiast odpady gumowe pochodziły z mechanicznego rozdrabniania opon samochodowych i zostały doprowadzone do uziarnienia 0/2 mm. Odpady HDPE zastosowano jako środek modyfikujący lepiszcze asfaltowe (metoda „mokra”), natomiast odpady gumowe wykorzystano na dwa sposoby: jako dodatek modyfikujący lepiszcze (metoda „mokra”) oraz jako substytut frakcji piaskowych (metoda „sucha”). Mieszanki mineralno-asfaltowe przygotowano na podstawie recepty mieszanki AC11S. Na wykonanych próbkach przeprowadzono badania ITSR zgodnie z Wytycznymi Technicznymi cz. 2. Wyniki badań wskazują, że zastosowanie niektórych dodatków odpadów gumowych oraz HDPE pozytywnie wpłynęło na wytrzymałość na rozciąganie pośrednie oraz wskaźnik odporności na oddziaływanie wody i mrozu. Może to świadczyć o korzystnym wpływie odpadów przemysłowych na trwałość mieszanek mineralno-asfaltowych.

EN

Asphalt mixtures are one of the most expensive construction materials used in roads, and the most expensive component of the mixture itself is the asphalt binder. The high price of asphalt binder is due to its production process, i.e. crude oil refining. The use of industrial waste additives in asphalt mixtures therefore seems to be a valid solution. On the one hand, this can reduce production costs by replacing valuable components with very cheap waste, while on the other hand, such measures should have a very positive impact on the environment, in line with the idea of a closed-cycle economy and sustainable construction. Experience gained over many years abroad shows that the use of waste materials in mineral and asphalt mixtures, in addition to their economic and ecological advantages, also makes it possible to achieve a partial improvement in their parameters, particularly when rubber waste is used. This paper presents the results of a study of the effects of the addition of industrial waste (HDPE and rubber fine), on the indirect tensile strength and water and frost resistance index of mineral-asphalt mixtures. The HDPE waste used in the study was in the form of shredded chips from the processing of everyday packaging, while the rubber waste came from the mechanical shredding of passenger car tyres and was brought to a grain size of 0/2 mm. The HDPE waste was used in the mineral and asphalt mixture as a binder modifier (so-called wet method); in the case of rubber waste, two variants of its use were realised, as an additive modifying the binder (wet method) and as a modification of the mineral and asphalt mixture by replacing sand fractions (dry method). Mineral-asphalt mixtures were prepared based on an AC11S mix recipe. ITSR tests were carried out on samples of the prepared mix in accordance with Technical Guideline Part 2. The tests carried out showed a positive effect of some of the rubber waste additives and HDPE on the values of the indirect tensile strength parameters and the ITSR water and frost resistance index. This may indicate a positive effect of the industrial waste used on the durability of the mineral and asphalt mixtures.

16

Prefabrykowane konstrukcje drewniane w zrównoważonym budownictwie na przykładzie biblioteki publicznej

Golański Michał, Juchimiuk Justyna, Kwiatkowski Jacek, Figat Andżelika

Inżynieria i Budownictwo

|

2025

|

R. 81, nr 5

569--573

PL

Prefabrykacja w budownictwie rozwija się dynamicznie, odpowiadając na rosnące zapotrzebowanie na szybkie, energooszczędne i ekologiczne rozwiązania budowlane. W przeciwieństwie do tradycyjnych metod budowy prefabrykacja charakteryzuje się wytwarzaniem elementów konstrukcyjnych w kontrolowanych warunkach fabrycznych, co gwarantuje ich wysoką jakość, powtarzalność oraz precyzyjne wykonanie. W artykule podjęto próbę analizy wpływu technologii prefabrykowanej na środowisko. Przedstawiono przegląd dostępnych rozwiązań prefabrykowanych stosowanych w budownictwie w Polsce, a także różnice w podejściu projektowym i wykonawczym. Podano również konkretne studium przypadku realizacji budynku użyteczności publicznej – biblioteki, jako dowód możliwości zastosowania projektowania zrównoważonego.

EN

Prefabrication in construction is developing dynamically, responding to the growing demand for fast, energy-efficient, and ecological building solutions. Unlike traditional construction methods, prefabrication is characterized by the production of structural elements under controlled factory conditions, ensuring high quality, repeatability, and precise workmanship. This article attempts to analyse the environmental impact of prefabrication technology. It presents an overview of available prefabrication solutions used in construction in Poland, as well as differences in design and implementation approaches. A specific case study of a public building – a library – is also presented, demonstrating the feasibility of sustainable design.

17

Budownictwo przyszłości zakorzenione w tradycji: japońskie inspiracje dla budownictwa i architektury cyrkularnej XXI wieku

Veverkowá Magdalena Daria, Sutkowska Maja

Inżynieria i Budownictwo

|

2025

|

R. 81, nr 5

627--631

PL

W artykule omówiono potencjał drewna jako materiału budowlanego XXI wieku w kontekście gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ) oraz projektowania dla demontażu (DfD). Na przykładzie Japonii, kraju o ograniczonych zasobach, lecz bogatej tradycji ciesielskiej, zaprezentowano rozwiązania łączące dziedzictwo kulturowe z innowacjami technologicznymi. Analizie poddano zarówno historyczne konstrukcje, takie jak Kiyomizu-dera czy brama torii w Miyajima, jak i nowoczesne realizacje, m.in. Visionary Commons, budynek edukacyjny na Uniwersytecie w Okayamie (OUX), oraz Grand Ring na Expo Osaka 2025. Szczególną uwagę poświęcono technikom nuki i filozofii mottainai, promującym trwałość, wielokrotność użycia i szacunek dla materiału. Przedstawione przykłady ilustrują uniwersalne wartości możliwe do wdrożenia w globalnej transformacji sektora budowlanego w kierunku zrównoważonego rozwoju.

EN

The article discusses the potential of wood as a 21st-century building material within the framework of the circular economy (GOZ) and design for disassembly (DfD). Using Japan as an example, the article presents solutions that combine cultural heritage with technological innovation. Japan is a country with limited resources but a rich carpentry tradition. Historical structures, such as the Kiyomizu-dera temple and the torii gate in Miyajima, as well as modern designs like the Visionary Commons (OUX) educational building at Okayama University and the Grand Ring for Expo Osaka 2025, were analyzed. Focus is given to nuki techniques and the mottainai philosophy, which promote durability, reuse, and respect for the material. These examples illustrate universal values that can be adopted globally to transform the construction sector towards sustainability.

18

Factors and drivers of architectural form modelling in aspect of climate change

Juchimiuk Justyna, Golański Michał

Inżynieria Bezpieczeństwa Obiektów Antropogenicznych

|

2025

|

Nr 3

30--41

EN

Article explores the aspect of massing of building form as a sustainable strategy in architectural design for maximizing climate resilience of buildings and urban environments. It includes research results on climate related factors influencing the shape, spatial form and material selection during the early architectural design stage of buildings which contribute to mitigation global climate change. The outcomes of the analysis were used to formulate the assumptions of the functional and utility program for buildings designed as sustainable and climate-resistant. The research resulted in the formulation of a set of guidelines for the expected functional and investment program supporting the climate resilience of the designed buildings. Climate resilience can be achieved by architectural design based on environmental research enhancing structural and energy performance. This translates into directions and areas of development for the integrated design process and sustainable construction practices, formulated as conclusions.

19

Gospodarka odpadami budowlanymi i rozbiórkowymi

Jasek Wiktoria Eulalia, Szafraniak Dominik Jonatan, Głowacka Anna, Zemski Łukasz, Bednarek Roman

Instal

|

2025

|

nr 4

46--50

PL

Efektywne zarządzanie surowcami wtórnymi pochodzącymi z budowy, remontu i prac wyburzeniowych pozwala oszczędzić pieniądze i ograniczyć destrukcję środowiska. W artykule omówiono, ile odpadów budowlanych wytwarza się w Polsce porównując do innych krajów zrzeszonych w Unii Europejskiej. Wskazano hierarchię postępowania z odpadami i podano proporcje zagospodarowania uzyskiwanych z rozbiórek materiałów. W artykule poddano analizie odpady z rozbiórki obiektu sportowego określając, na podstawie danych zawartych w Kartach Przekazania Odpadów i dostarczonych od firmy rozbiórkowej, jakich surowców i ich proporcji w stosunku do siebie można spodziewać się po rozbiórce konstrukcji o podobnej technologii wznoszenia i przeznaczenia. Zebrane informacje pozwoliły wskazać, że największa ilość wywożonych w tym przypadku odpadów to gleba i ziemia, a dalej odpowiednio gruz betonowy, ceglany i zmieszany, którego proporcje znacząco różnić się mogą w zależności od rodzaju rozbieranej konstrukcji. Określono przewidywaną masę odpadów z podziałem na poszczególne frakcje odpadów dla obiektów o identycznej technologii wznoszenia.

EN

Effective management of secondary raw materials from the construction, renovation and demolishing buildings site saves money and reduces environmental destruction. The article discusses how much construction waste is generated in Poland compared to other countries associated in the European Union. The waste hierarchy is indicated and the proportions of materials obtained from demolition are given. In the article, an analysis was conducted on the waste generated from the demolition of a sports facility, determining the types of materials and their proportions based on the data contained in the Waste Transfer Notes provided by the demolition company. The collected information enabled the identification of predominant types of waste expected from the demolition of structures with similar construction technologies and intended purposes. The findings indicated that the largest volume of waste removed in this instance comprised soil and earth, followed by concrete rubble, brick debris, and mixed materials, the proportions of which may vary significantly depending on the type of structure being demolished. The expected weight of waste was determined, broken down into individual waste fractions for facilities with identical construction technology.

20

Analysis of the use of fiber concrete in lintel beams as an alternative to traditional prefabricated solutions

Sawczyński Szymon, Vighio Anees Ahmed, Taseer Muhammad Yousaf Raza

Budownictwo o Zoptymalizowanym Potencjale Energetycznym

|

2025

|

Vol. 14

27--35

EN

Sustainable construction focuses on minimizing raw material consumption and optimizing construction processes in terms of both economy and ecology. Lintels are among the structural elements where material usage can be significantly reduced. Traditionally used prefabricated beams, while convenient, often exhibit excessive strength relative to actual loads, leading to unnecessary costs and an increased carbon footprint. This article examines the potential use of fiber-reinforced concreto - concrete strengthened with polymer and steel fibers - as an alternative to traditional lintels. Comparative strength tests were conducted on four beam variants, including those reinforced with fiber reinforcement. The results indicate that despite having a lower load-bearing capacity compared to prefabricated beams, fiber- -reinforced concrete can be a viable option in certain scenarios, particularly where lintels do not serve a primary load-bearing function. Additionally, the article aligns with contemporary construction trends, such as the use of waste materials in concrete reinforcement, by considering the incorporation of plastic fibers as an alternative to traditional steel reinforcement. The use of recycled fibers - including plastics, reclaimed steel, and carbon fibers from the aerospace and automotive industries - can enhance the mechanical properties of concrete while reducing its environmental impact. These innovations align with the principles of the circular economy, providing both ecological and economic benefits. The research findings suggest that fiber-reinforced concrete lintels can contribute to reducing construction costs and limiting the consumption of natural resources, making them a compelling alternative to conventional solutions.