Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Czy specjacja pierwiastków w wodzie ma sens? Część IX - formy chemiczne magnezu i wapnia w wodzie

Rychlewski Paweł, Zembrzuska Joanna, Kamgar Elham, Różańska Maria

Technologia Wody

|

2025

|

Nr 1 (87)

47-51

PL

Magnez (Mg) i wapń (Ca) to pierwiastki drugiej grupy układu okresowego należące do metali alkalicznych ziem rzadkich. Ich zawartość w skorupie ziemskiej wynosi odpowiednio 2,3% oraz 4,1%. W organizmach żywych pierwiastki te stanowią części kofaktorowe wielu enzymów, odpowiedzialnych za prawidłowe przetwarzanie energii w organizmach żywych. Ponadto magnez odpowiada, za prawidłową replikację DNA i syntezę witaminy D. Wapń natomiast buduje kości, które stanowią rusztowanie dla całego ciała oraz pełnią funkcję magazynu tego pierwiastka. W środowisku wodnym Ca oraz Mg występują w formie jonów dwuwartościowych lub jako części składowe wielu różnych minerałów.

EN

Magnesium (Mg) and calcium (Ca) are elements of the second group of the periodic table, belonging to the rare earth alkaline metals. Their content in the earth's crust is 2.3% and 4.1%, respectively. In living organisms, these elements are cofactors of many enzymes responsible for the proper processing of energy in living organisms. In addition, magnesium is responsible for the proper replication of DNA and the synthesis of vitamin D. Calcium, on the other hand, builds bones, which are a scaffolding for the entire body and act as a storage for this atom. In the aquatic environment, Ca and Mg occur in the form af divalent ions or as components of many different minerals.

2

Analiza zawartości suchej masy i makroelementów w nawozach naturalnych oraz ocena możliwości stosowania tych nawozów zgodnie z obowiązującymi przepisami

Tkaczyk Przemysław, Sawicka Jolanta, Igras Janusz

Przemysł Chemiczny

|

2025

|

T. 104, nr 7

702--707

PL

Przeprowadzono analizę zawartości suchej masy i zawartości azotu, fosforu, potasu, magnezu oraz wapnia w nawozach naturalnych pobranych z gospodarstw prowadzących produkcję zwierzęcą. Przebadano podstawowe nawozy, takie jak obornik, gnojowica, gnojówka i pomiot ptasi. Stwierdzono duże zróżnicowanie zawartości suchej masy i składników pokarmowych. Największe ilości analizowanych składników pokarmowych stwierdzono w pomiocie, nieco mniejsze w obornikach, a najmniejsze w gnojowicy i gnojówce. Wykazano, że stosowanie nawozów naturalnych zgodnie z maksymalnym limitem azotu wpłynie na przekroczenie dopuszczalnej ilości fosforu przy zastosowaniu każdego z badanych nawozów naturalnych, co pogorszy zarządzanie tymi nawozami w gospodarstwach rolnych.

EN

The dry matter content and the level of N, P, K, Mg and Ca in natural fertilizers collected from farms engaged in animal prodn. were analyzed. The studies included such natural fertilizers types as solid manure, slurry, liq. manure and poultry litter. Considerable variability in the dry matter content and nutrient content of the manures was obsd. The highest concns. of the analyzed nutrients were found in poultry litter, slightly lower in solid manure and the lowest in slurry and liq. slurry. The study showed that the use of org. fertilizers in accordance with the max. N limit would lead to exceeding the permissible P limit for each of the tested fertilizers, which would complicate the management of natural fertilizers on farms.

3

Effects of cacium ions on starch gelatinizaiton and particle flocculation

Tang Min, Luo Jiaxin

Physicochemical Problems of Mineral Processing

|

2025

|

Vol. 61, iss. 5

art. no. 209962

EN

While interfering ions in water play a crucial role in altering starch's adsorption behavior on hematite, their effects on starch gelatinization properties have not been fully understood. The purpose of this research is to investigate how Ca2+ affects the morphology of caustic-gelatinized starch and its effectiveness in flocculating iron oxides. A series of tests and measurements were employed, including batch flotation, sedimentation, turbidity, viscosity, zeta potentials, Fourier Transform Infrared, powder contact angle, and surface force calculations. The results demonstrate that calcium ions inhibit starch gelatinization, as evidenced by increased turbidity and reduced viscosity. This reduces floc size and settling rate, ultimately weakening starch's flocculation efficiency. The mechanism likely involves calcium-mediated re-entanglement of stretched starch chains through interactions with the functional sites generated during alkaline gelatinization. The formation of Ca-starch crosslinking diminishes the starch gel's ability to flocculate fine particles.

4

Mapping the vulnerability of groundwater and assessing the health risks of deficiencies in essential elements in the Lukunga watershed of Kinshasa city

Matungila Juvenal Juve, Djoudar Hallal Dahbia Née, Aziez Ouahiba, Mbudi Clement, Makanzu Fils, Khelfi Mohamed El Amine

Geomatics, Landmanagement and Landscape

|

2025

|

no. 4

167--186

EN

The increasing reliance on boreholes in Kinshasa reflects the ongoing inadequacy of the public water supply, raising concerns about the management of groundwater and the potential health risks connected to aquifer contamination. This study assesses the vulnerability of groundwater in the Lukunga watershed using the GOD method, complemented by a health risk analysis focusing on deficiencies in essential minerals: calcium (Ca) and magnesium (Mg). Hazard quotient (HQd) was applied to evaluate the risk of chronic exposure. Physico-chemical data from 23 water samples (September 2023) supported the generation and validation of vulnerability maps. Integration the GOD model and HQd approach offers a cost-effective and scientifically robust framework, especially suited for data-limited urban settings. The GOD model provided a rapid classification of aquifer sensitivity, while HQd refinement incorporated hydrochemical data to improve exposure risk estimates. The results revealed that nearly 30% of the watershed falls under the ‘very high’ vulnerability category, particularly in downstream areas and along major rivers. The main source of pollution is linked to domestic waste due to poor urban sanitation. Although chemical contamination remains low, the predominant health risk arises from insufficient Ca and Mg levels, with average concentrations of 1.19 mg/L and 1.07 mg/L, respectively. These suggest very soft water and an insufficient daily intake, especially for vulnerable populations. Elevated HQd values indicate potential long-term health consequences, including an increased risk to bone and cardiovascular conditions. This study highlights the urgent need for improved monitoring of groundwater and mineral supplementation strategies to protect public health and ensure the sustainable management of Kinshasa water resources.

PL

Rosnące uzależnienie od odwiertów w Kinszasie odzwierciedla utrzymującą się niewystarczalność publicznego zaopatrzenia w wodę, co budzi obawy dotyczące zarządzania wodami gruntowymi i potencjalnych zagrożeń dla zdrowia związanych z zanieczyszczeniem wód gruntowych. Niniejsze badanie ocenia wrażliwość wód gruntowych w zlewni Lukunga za pomocą metody GOD, uzupełnionej analizą ryzyka zdrowotnego skupiającą się na niedoborach niezbędnych minerałów: wapnia (Ca) i magnezu (Mg). Do oceny ryzyka przewlekłego narażenia zastosowano współczynnik zagrożenia (HQd). Dane fizykochemiczne z 23 próbek wody (wrzesień 2023 r.) posłużyły do wygenerowania i walidacji map narażenia. Integracja modelu GOD i podejścia HQd oferuje opłacalne i solidne naukowo ramy, szczególnie przydatne w warunkach miejskich o ograniczonej ilości danych. Model GOD umożliwił szybką klasyfikację wrażliwości wód gruntowych, podczas gdy udoskonalenie HQd uwzględniało dane hydrochemiczne w celu poprawy szacunków ryzyka narażenia. Wyniki ujawniły, że prawie 30% zlewni należy do kategorii „bardzo wysokiego” zagrożenia, szczególnie w obszarach położonych niżej i wzdłuż głównych rzek. Głównym źródłem zanieczyszczeń są odpady komunalne z powodu złej higieny miejskiej. Chociaż zanieczyszczenie chemiczne utrzymuje się na niskim poziomie, dominującym zagrożeniem dla zdrowia jest niedobór wapnia i magnezu, ze średnimi stężeniami odpowiednio 1,19 mg/l i 1,07 mg/l. Sugerują one bardzo miękką wodę i niewystarczające dzienne spożycie, szczególnie w przypadku grup wrażliwych. Podwyższone wartości HQd wskazują na potencjalne długoterminowe konsekwencje zdrowotne, w tym zwiększone ryzyko chorób kości i układu sercowo-naczyniowego. Niniejsze badanie podkreśla pilną potrzebę lepszego monitorowania wód gruntowych i strategii suplementacji minerałami w celu ochrony zdrowia publicznego i zapewnienia zrównoważonego zarządzania zasobami wodnymi Kinszasy.

5

Effect of fertilisation with P, Mg or S enriched urea-ammonium nitrate solution on the management of macronutrients in common maize

Wierzbowska Jadwiga, Sienkiewicz Stanisław, Światły Arkadiusz

Journal of Water and Land Development

|

2023

|

no. 57

39--51

EN

The purpose of this study has been to determine the effect of fertilisation with urea-ammonium nitrate (UAN) solution enriched with P, Mg or S on the content of macronutrients in the grain and straw of maize. The following fertilisers were tested in the field experiment: ammonium nitrate, urea, UAN - 32% N; RSM+S - 26% N + 3% S; RSM+P(Medium) - 26% N and 4.80% P; RSM+P(Starter) - 21% N and 7.86% P; UAN + Mg - 20% N + 4% Mg. In each year of the experiment, significant differentiation in the contents of P, K, Ca, Mg and S in maize grain and straw was observed, depending on the applied nitrogen fertilisation. However, considering the average values from each treatment achieved over the three years, it was demonstrated that the fertilisation significantly changed only the content of P and S in grain and K and Ca in straw of maize. The removal of nutrients was the highest in the second year of the research and amounted in kg∙ha-1 : P - about 100, K - about 350, Ca - about 80, Mg - about 35 and S - about 31, which in turn were differentiated over the years of the experiment in the three years. The removal of P, K, Mg and S also significantly depended on fertilisation. Significant differences, however, most often concerned the control treatment relative to the fertilised ones. The contribution of grain to the accumulation of nutrients also varied significantly in the three years of the experiment. Significantly the lowest share of grain in terms of P and S accumulation was noted in maize grown without N fertilisation.

6

The Effects of Various Organic Materials on Dactylis glomerata Yield and Content of Selected Macroelements

Malinowska Elżbieta, Wiśniewska-Kadżajan Beata, Ostaszewska Urszula, Horaczek Tomasz

Journal of Ecological Engineering

|

2023

|

Vol. 24, nr 7

108--118

EN

The aim of the experiment was to assess the effects of various organic materials on Dactylis glomerata yield, on the content of selected macroelements (K, Ca and Mg) and on K:Ca, K:Mg and K:(Ca + Mg) ratios. As a valuable forage plant, Dactylis glomerata (cocksfoot grass) is a common grass in Poland both in grassland and in arable fields. Its rapid spring growth and its resistance to drought, low temperatures, but also to frequent mowing and pests, makes it a common species in meadows, pastures and grassland, both permanent and alternating. In order to achieve the research goal, a three-year pot experiment was established in a greenhouse. The experiment was conducted in a completely random design, in four replications. In the autumn before the experiment, soil was mixed with organic materials (chicken manure, mushroom substrate and rye straw) and put into pots. To selected units, an additional amount of mineral N was applied in the first year and NPK fertilizers in consecutive years. Mineral fertilizers were applied at the beginning of the growing period. Compared to control, the application of mineral and organic fertilizers resulted in a significant increase in Dactylis glomerata yield. The highest biomass yield (average over the growing periods) was recorded on the unit treated with manure, straw and mineral fertilizers (27.64 g•pot-1) and on the one with mushroom substrate applied together with rye straw and mineral fertilizers (26.47 g•pot-1). The K:(Ca+Mg) ratio in the forage was normal and averaged 0.933, but mineral fertilizers, compared to other treatments, narrowed it.

7

Foamed calcium phosphate cements and their behaviour during incubation in distilled water

Cichoń Ewelina, Prajsnar Justyna, Guzik Maciej, Czechowska Joanna, Skibiński Szymon, Pańtak Piotr, Ślósarczyk Anna, Zima Aneta

Engineering of Biomaterials

|

2021

|

Vol. 24, no. 163

27

8

Hydrogeological Assessment of the Mineral Composition of the Bottled Waters Available For Sale in Poland

Porowska Dorota

Journal of Ecological Engineering

|

2020

|

Vol. 21, nr 4

103--111

EN

The choice of bottled waters available for sale is large. The assessment of their mineral composition was based on the results of 120 natural waters and 46 mineral waters (in relation to the hydrogeological classification of water mineralization). Significant diversity was found in terms of the basic mineral composition, and in many cases also a wealth of microcompounds (e.g. fluorides, iodine, selenium), which have a positive effect on the human health. Both the deficiency and excess of the water consumed and the amount of contained ingredients have an influence on the human health. While choosing water, it is worth considering the volume of water consumed, the age and health of the consumer, season of year, activity, type of diet, taken dietary supplements, vitamins and medicines. The information on the label is sufficient to choose the water suited to the individual needs. The waters with high mineralization and/or with large concentrations of microcompounds should be used after medical consultations to determine their use: specify the area of application and recommended drinking amount and frequency.

9

Phosphorus and its Fractionation in Bottom Sediments of Selected Lakes of Wielkopolskie Lakeland in Central and Western Poland

Bryl Łukasz, Sobczyński Tadeusz

Rocznik Ochrona Środowiska

|

2019

|

Tom 21, cz. 2

1515--1532

EN

The role of phosphorus contained in bottom sediments of water reservoirs is crucial in the whole eutrophication process. It is an element responsible for the proper functioning of aquatic ecosystems, and its excess leads to deterioration of water quality. The release of phosphorus from bottom sediments directly into the water depends on many factors. This process is particularly intensified at the moment of anaerobic conditions occurring in the bottom layer, or the phenomenon of resuspension of sediments due to external factors, such as intense waving. The persistence of phosphorus deposition in sediments also depends on the nature of chemical connections and changing oxidation-reduction conditions, temperature and pH. Bottom sediments from eight selected lakes of Wielkopolskie Lakeland were investigated for their total phosphorus content and the possibility of its rerelease into water. The subject of the study were the following lakes: Wolsztyńskie, Winiary, Jelonek, Siekiera, Pniewskie, Umultowskie, Góreckie, Strykowskie. The investigated water reservoirs are glacial lakes, usually shallow and characterized by large variations in water level. The samples of bottom sediments were collected from profundal zone with a tube probe from the surface layer of 10 cm thickness, i.e. the layer that exchanges matter with the surrounding water. The collected sediments were placed in sealed, plastic containers to their full capacity. Before proceeding to carry out detailed laboratory analyzes, samples were prepared accordingly. First, the bottom sediments were thoroughly homogenized. Then, they were dried and subjected to further testing. The obtained results were statistically analyzed in the program Statistica 6 PL. Phosphorus was fractionated by means of a sequential extraction described by Psenner. The sediments were also analyzed for the content of phosphorus binding components such as organic matter, iron, aluminium and calcium. Phosphorus was found to be bound mostly to organic matter, aluminium and calcium – the fractions from which it was difficult to release into water. The share of exchangeable and most mobile and bioavailable iron-bound fraction of phosphorus was the lowest but it was still high enough to cause phytoplankton blooms. No clear relationships between the content of individual phosphorus-binding components and the share of phosphorus fractions related to them in total phosphorus pool were identified. Total content of phosphorus in the sediments of the investigated lakes was analogue and similar to that determined in bottom sediments of other eutrophic lakes of Wielkopolskie Lakeland. The content of aluminium, calcium, iron and organic matter were much more variable.

PL

Rola fosforu zawartego w osadach dennych zbiorników wodnych jest kluczowa w całym procesie ich eutrofizacji. Jest pierwiastkiem odpowiedzialnym za prawidłowe funkcjonowanie ekosystemów wodnych, a jego nadmiar prowadzi do pogorszenia się jakości wody. Uwalnianie się fosforu z osadów dennych bezpośrednio do toni wodnej zależy od wielu faktorów. Szczególnie proces ten intensyfikuje się w momencie pojawienia się w warstwie naddennej warunków beztlenowych, czy też zjawiska resuspensji osadów na skutek oddziaływania czynników zewnętrznych, np. intensywnego falowania. Trwałość deopozycji fosforu w osadach zależy również od charakteru połączeń chemicznych oraz zmiennych warunków oksydacyjno-redukcyjnych, temperatury, a także pH. Badano osady denne z ośmiu wybranych jezior Pojezierza Wielkopolsko-Kujawskiego pod kątem całkowitej zawartości fosforu i potencjalnej możliwości jego ponownego uwalniania do toni. Przedmiotem badań były następujące jeziora: Wolsztyńskie, Winiary, Jelonek, Siekiera, Pniewskie, Umultowskie, Strykowskie, Góreckie. Badane zbiorniki wodne to jeziora polodowcowe, zwykle płytkie, charakteryzujące się dużymi wahaniami poziomu wody. Próbki osadów dennych pobierano za pomocą sondy rurowej z powierzchniowej warstwy osadu o miąższości 10 cm, czyli warstwy, która uczestniczy w wymianie materii z tonią. Pobrany osad umieszczano w szczelnych, plastikowych pojemnikach napełniając je do pełna. Przed przystąpieniem do przeprowadzania szczegółowych analiz laboratoryjnych próbki zostały odpowiednio przygotowane. W pierwszej kolejności osady denne dokładnie zhomogenizowano. Następnie wysuszono oraz przeprowadzono kolejne analizy. Uzyskane wyniki badań poddano analizie statystycznej w programie Statistica 6 PL. Frakcjonowanie fosforu realizowano na drodze ekstrakcji sekwencyjnej wg schematu zaproponowanego przez Psennera. Dodatkowo w osadach oznaczano materię organiczną oraz żelazo, glin i wapń, czyli składniki osadu wiążące fosfor. Stwierdzono, że w ogólnej puli fosforu poszczególnych osadów największy udział miały frakcje związane z materią organiczną i glinem oraz z wapniem, czyli stosunkowo trudniej uwalniane do toni. Udział frakcji wymiennej i związanej z żelazem, czyli frakcji najbardziej mobilnych, biodostępnych, był mniejszy co jednak było wystarczające, aby w wodach tych jezior występowały zakwity fitoplanktonu. Nie zaobserwowano natomiast wyraźnych zależności pomiędzy zawartością w osadach poszczególnych składników wiążących fosforany, a udziałem frakcji fosforu z nimi związanych w ogólnej jego puli. Łączna zawartość fosforu w osadach badanych jezior była analogiczna i podobna do tej stwierdzonej w osadach dennych innych eutroficznych jezior Pojezierza Wielkopolskiego. Zawartość glinu, wapnia, żelaza i materii organicznej była znacznie bardziej zmienna.

10

Considering the influence of calcium on EAF dust acid leaching

Havlik Tomas, Miskufova Andrea, Turek Peter, Urban Kobialkova Ivana

Physicochemical Problems of Mineral Processing

|

2019

|

Vol. 55, iss. 2

528--536

EN

This work focuses on the hydrometallurgical processing of EAF steelmaking dust in laboratory conditions. The behavior of calcium under the influence of sulphuric acid as the leaching agent is discussed. Due to calcium presence the acid is continuously consumed, gradually leaching the calcium phase from EAF dust as well as other zinc- and iron-containing phases. A thorough composition analysis of the input sample of EAF dust was performed. A kinetic study of calcium showed that its leaching is a very fast process, but most of the calcium reacting with sulphuric acid is precipitated from the solution in the form of CaSO4∙2H2O. This causes greater sulphuric acid consumption, and therefore it is necessary to study the calcium behavior during processing of EAF dust. This work is narrowed with calcium behavior during leaching of EAF dust in sulphuric acid and effect of calcium to extraction other metals into solution.

11

Reakcje stali z pręta stalowego z matrycą cementową w strefie przejściowej w zbrojonym betonie

Kurdowski Wiesław, Trybalska Barbara

Cement Wapno Beton

|

2019

|

R. 22/84, nr 2

104--115

PL

Artykuł poświęcony jest badaniom zmian budowy i składu strefy przejściowej pręta stalowego z matrycą cementową po różnym czasie eksploatacji od 3 miesięcy do 40 lat. Stwierdzono, że najpierw jony żelaza ze stali dyfundują do matrycy cementowej i reagują z jonami wapnia z utworzeniem uwodnionego żelazianu wapnia. Są dwie drogi powstawania uwodnionego żelazianu wapnia: reakcja jonów żelaza z jonami wapnia w strefie pierwotnie zajmowanej przez portlandyt. A druga jest przemianą fazy C-S-H przez jony żelaza, które stopniowo zastępują krzem. W późniejszym okresie zachodzi dyfuzja jonów wapnia do warstewki pasywacyjnej, a nawet do stali, z dalszą zmianą składu strefy przejściowej. Jednak nie powoduje to zmiany wiązania matrycy cementowej ze stalą, które nawet po 80 latach jest dobre i wynosi od 3 MPa do 4 MPa. A więc zachodzące zmiany składu strefy przejściowej nie powodują wzrostu porowatości w tej strefie i zmiany jej wytrzymałości. Natomiast warstewka pasywacyjna na stali tworzy się powoli, prawdopodobnie bezpośrednio po związaniu betonu. Po trzech miesiącach twardnienia około 30 % powierzchni stali jest pokryte tą warstewką. Po trzydziestu latach warstewka pasywacyjna na stali utrzymuje się w bardzo dobrym stanie, lecz po 40 latach rozpoczęcie jej niszczenia jest już widoczne, a po 80 latach jest już prawie całkowicie zniszczona. Jednak nawet po tym okresie nie znaleziono nawet śladów rdzy na stali po tym okresie.

EN

The paper is devoted to the research of the interfacial transition zone steel bar – cement matrix changes in reinforced concrete after different time of exploitation from 3 months to forty years. It was found that firstly iron ions from steel are diffusing into cement matrix and reacting with calcium ions with hydrated calcium ferrite formation. There are two routs of hydrated calcium ferrite formation: the reaction of calcium and iron ions in the zone previously occupied by portlandite. The second is the transformation of the phase C-S-H by iron ions, which are substituting gradually the silica. Later the calcium ions diffusion into the passive film on steel and even into the steel are occurring with the hydrated calcium ferrite formation and the farther changes of ITZ are causing. However, even after eighty years, the bond of steel with cement matrix is very good, and measured value is in the range 3 MPa to 4 MPa. Thus these processes are totally changed the ITZ composition, however, without porosity increase and with good bond of steel bars with concrete. On the steel bars the passive film is starting slowly to be formed, probably immediately after the beginning of concrete hardening. After three months of the reinforced concrete curing about 30% of steel surface became covered by this film. After thirty years the passive film on steel is remaining in the very good state, after forty years the beginning of destruction starts to be visible, but after eighty years became almost totally destructed. Despite the passivation film destruction no trace of rust was found even on the steel bars in eighty years old reinforced concrete.

12

Effect of Solution Treatment on Mechanical Properties of Cast AZ91-(Ca) Alloys

Jun Joong-Hwan

Archives of Metallurgy and Materials

|

2019

|

Vol. 64, iss. 1

265--269

EN

Effects of solution treatment on room temperature mechanical properties were studied in cast AZ91 (Mg-9%Al-1%Zn-0.2%Mn) and AZ91-0.5%Ca alloys. In as-cast state, the Ca addition contributed to the suppression of discontinuous β phase precipitation and the formation of Al2 Ca phase. After solution treatment, the AZ91 alloy had only a small amount of Al8 Mn5 particles, while β and Al2 Ca phases were still present in the Ca-containing alloy. In as-cast state, the AZ91-0.5%Ca alloy showed better yield strength and hardness than the AZ91 alloy. The solution treatment increased the elongation in both alloys, which eventually led to the increase in ultimate tensile strength. The solution treatment resulted in a marked decrease in yield strength and hardness in the AZ91 alloy, whereas the decrements in those values were relatively negligible in the Ca-containing alloy due to the residual phases and solution hardening effect of Ca.

13

Próba zmiękczania wody podziemnej w procesie krystalizacji heterogenicznej w złożu fluidalnym z użyciem ługu sodowego

Markowicz P., Olsińska U.

Ochrona Środowiska

|

2018

|

Vol. 40, nr 2

51--54

PL

Twardość wody, powodowana obecnością jonów wapnia i magnezu, nie jest czynnikiem stanowiącym zagrożenie zdrowia konsumentów. Jednakże woda o podwyższonej twardości może nie być akceptowana przez odbiorców z powodu wytrącania się osadów i wówczas zmniejszenie twardości wody staje się koniecznym warunkiem komfortu jej użytkowania. Zmiękczanie wody może być prowadzone na drodze chemicznej lub fizycznej, w takich procesach jak wymiana jonowa, procesy membranowe, strącanie chemiczne czy krystalizacja. Możliwości zmiękczania wody podziemnej metodą krystalizacji heterogenicznej, łącznie z usuwaniem związków żelaza i manganu, określono doświadczalnie w stacji pilotowej, której podstawowym elementem był reaktor ze złożem fluidalnym z piasku kwarcowego, pełniącego rolę zarodków krystalizacji węglanu wapnia. Twardość ogólna wody podziemnej wynosiła 160÷166 gCaCO3/m3, zawartość żelaza – 0,44÷0,66 gFe/m3, a manganu – 0,16÷0,23 gMn/m3. Do zmiękczania wody zastosowano ług sodowy (NaOH), dawkowany w ilości odpowiadającej w przybliżeniu dawce stechiometrycznej wymaganej do usunięcia jonów wapnia. W badaniach pilotowych nad zmiękczaniem wody podziemnej w procesie krystalizacji heterogenicznej z użyciem ługu sodowego wykazano możliwość zmniejszenia twardości ogólnej wody o 40% przy użyciu dawki NaOH o połowę mniejszej od stechiometrycznej. Stwierdzono selektywne usuwanie jonów wapnia, przy stosunkowo niewielkim zmniejszeniu zawartości jonów magnezu, a także jednoczesne usunięcie z wody związków żelaza i manganu. Przeprowadzona analiza porównawcza procesu krystalizacji heterogenicznej i nanofiltracji potwierdziła przydatność obu procesów do zmniejszania twardości wody wprowadzanej do systemu dystrybucji oraz jej negatywnych skutków.

EN

Hardness of water caused by calcium and magnesium salts does not pose any health risk to consumers. However, harder water may not be widely accepted due to the build-up of scale deposits. Hence, hardness reduction becomes a critical factor of water usage comfort. Water hardness may be reduced via chemical or physical processes, such as ion exchange, membrane processes, stripping or crystallization. Potential application of heterogeneous crystallization to groundwater hardness reduction, including iron and manganese removal, was determined empirically at the pilot station with fluidized bed reactor of arenaceous quartz, serving as a nuclei of crystallization for calcium carbonate. Total hardness of groundwater was ranging from 160 to 166 gCaCO3/m3, the iron content – from 0.44 to 0.66 gFe/m3, while the manganese – from 0.16 to 0.23 gMn/m3. Sodium hydroxide (NaOH) was used for the purpose of water softening, at the amount close to the stoichiometric dose required for the calcium ion removal. Pilot studies on groundwater softening using the heterogeneous crystallization with sodium hydroxide revealed a possibility to reduce the total water hardness by 40% at the half stoichiometric point. Selective calcium ion removal was demonstrated with relatively small reduction in magnesium content. Iron and manganese cations were co-removed. A comparative analysis of heterogeneous crystallization and nanofiltration confirmed suitability of the both processes for hardness reduction of water entering the distribution system and elimination of its adverse effects.

14

Surfactant-assisted fabrication and evaluation of macroporous calcium phosphate bone cements

Cichoń E., Zima A., Ślósarczyk A.

Engineering of Biomaterials

|

2018

|

Vol. 21, no. 148

56

15

Analyses of calcium influence on the AlSi9CuMnNi alloy

Náprstková Nataša, Kraus Pavel, Cais Jaromír, Stančeková Dana, Miturska Izabela

Advances in Science and Technology. Research Journal

|

2018

|

Vol. 12, no. 3

32--38

EN

Treatment of metal alloys is one of the ways to affect the properties of the material. The article describes an experiment realized at FPTM UJEP when was experimentally studied the influence of alloys AlSi9CuMnNi calcium modification on some of its properties. The alloy was modified with various amounts of calcium and subsequently machining. Also hardness was measured in the resulting alloys. Machining was performed under certain cutting conditions. After machining the obtained chip was evaluated. Chip was evaluated for its shape, length and amount of chips per 100 g. Devices in FPTM laboratories were used to prepare experimental casts and to evaluate hardness and chips, like the melting furnace LAC K70/13, hardness tester Ernst AT 250X or microscope Olympus SZX 10. Experimental quantities of calcium was 0.05, 0.1 and 0.15 wt. %. Presented experiments are part of the extensive research undertaken at Faculty of Production Technologies and Management at Jan Evangelista Purkyně University in Ústí nad Labem.

16

Habitat Conditions of Canadian Goldenrod in a Selected Region of Eastern Poland

Bielecka A., Królak E., Biardzka E.

Journal of Ecological Engineering

|

2017

|

Vol. 18, nr 4

76--81

EN

The Canadian goldenrod Solidago canadensis (L) is an invasive species in Poland. It occurs both in habitats only weakly impacted by anthropogenic factors as well as in habitats subjected to intensive transformations by humans. The aim of this study was to characterise the habitats of S. canadensis in Mińsk Mazowiecki and in out-of-town areas. It has been shown, based on an analysis of the principal soil properties, that the sites where S. canadensis was found had clayey-sandy soil and a C/N ratio indicative of medium and high soil degradation. Canadian goldenrod was found at sites with a diverse content of phosphorus, calcium and magnesium in soil, as well as a diverse soil pH, indicative of a strongly acidic, acidic and alkaline character of the soil.

17

Zmiany twardości wody na linii zakład uzdatniania wody – krakowscy odbiorcy

Rybka J., Rachwalska O.

Analit

|

2017

|

Nr 4

55--63

PL

Każdy z nas pewnie wielokrotnie zastanawiał się nad jakością wody, którą spożywamy. Czy faktycznie jej skład jest identyczny czy może tylko zbliżony do składu wody oczyszczonej przez Zakład Uzdatniania Wody? Czy transport wody przez rurociągi ma wpływ na zmianę zawartości poszczególnych pierwiastków? W tym artykule poruszono ten problem i porównano twardość wody bezpośrednio po wszystkich etapach uzdatniania, a także tej która jest nam dostarczana do kranów. Zbadano także twardość wody pitnej przed i po użyciu domowego filtra dzbankowego, który stał się bardzo popularny w ostatnich czasach. Zmierzono zawartość jonów magnezu oraz wapnia wykorzystując do badań metodę ASA, technikę płomieniową.

EN

Each of us probably repeatedly considers the quality of water we drink. Does its composition really correspond to the composition of water purified by the Water Treatment Plant? Does transporting water through pipelines affect the change in the content of particular elements? This article addresses this issue and compares the hardness of water directly after all stages of the treatment, and water that is delivered to the tap. The hardness of drinking water was also examined before and after using a household jug filter, which has become very popular in recent times. Manufacturers of such filters guarantee better quality and taste of consumed water. The magnesium and calcium ions were measured using Atomic Absorption Spectrometry (FAAS).

18

Oznaczanie zawartości przyswajalnego dla roślin wapnia w glebie w Dolinie Kluczwody metodą ASA

Medaj A., Piechura K., Skrobot K., Sokulski S.

Analit

|

2017

|

Nr 3

50--55

PL

Wapń jest jednym z niezbędnych pierwiastków w fizjologii roślin, którego niedobór może skutkować pojawieniem się wielu chorób fizjologicznych. Pierwiastek ten występuje w glebie w różnej formie, jednak postać przyswajalną dla roślin stanowią jony Ca2+. W zależności od rodzaju podłoża oraz od głębokości jego zawartośćw glebie może ulegać zmianie. Niniejsza praca podejmuje temat zawartości przyswajalnego dla roślin wapnia w glebie w Dolinie Kluczwody. W tym celu pobrano próbki gleby na trzech głębokościach w trzech różnych miejscach na terenie wspomnianej doliny. Następnie z odpowiednio przygotowanych próbek gleby wymyto wapń w formach możliwych do poboru przez rośliny i oznaczono jego zawartość przy pomocy atomowej spektrometrii absorpcyjnej.

EN

Calcium is one of the essential elements in plants’ natural development, which deficiency may give rise to many physiological diseases. This element is found in the soil in a variety of forms, one form that is assimilable for plants are Ca2+ calcium ions. Its amount may vary depending on the type and the depth of the soil. This work sets out to discover the content of calcium that is assimilable for plants in the soil of the Kluczwoda Valley. For this purpose, the soil samples have been collected at three depths in three different locations in the valley. The fraction of calcium in forms assimilable by plants been then extracted from the properly prepared soil samples and its amount was measured by means of the atomic absorption spectrometry method.

19

Oznaczanie wybranych metali w wodzie z Zakładu Uzdatniania Wody Raba z uwzględnieniem etapów jej oczyszczania

Merchut N., Strzępek M., Swaczyna K., Wójcik S.

Analit

|

2017

|

Nr 4

44--54

PL

Do środowiska codziennie uwalniane są związki, w tym metale, posiadające różny stopień rozpuszczalności i tym samym fitotoksyczności. Związki, które są łatwo rozpuszczalne w wodzie, przenikają w głąb gleby, co prowadzi do zanieczyszczenia wód gruntowych. Metale ciężkie obecne w środowisku mają negatywny wpływ na organizmy w nim żyjące, a także na organizm ludzki. W dzisiejszych czasach, zanieczyszczenie metalami ciężkimi stanowi poważny problem, a w szczególności w rejonach południowych Polski. Najbardziej niebezpieczne są ołów, kadm, miedź, rtęć i cynk. Do głównych źródeł zanieczyszczeń należy przemysł hutniczy, wydobywczy, energetyczny, a także transport. Coraz bardziej poważny staje się problem skażenia gleby, które spowodowane jest zjawiskiem migracji oraz kumulacji metali ciężkich m.in. w użytkach rolnych usytuowanych blisko źródła uwalniania zanieczyszczeń. Pierwiastki pobierane przez rośliny, a te zjadane przez zwierzęta oraz metale zawarte w organizmach wodnych przedostają się w konsekwencji do spożywczych produktów przeznaczonych dla ludzi. Oprócz metali ciężkich w wodzie występują też metale lekkie, mające pozytywny wpływ na środowisko i organizmy żywe. W dużym stopniu wpływają na żyzność gleb, na ich odczyn, a co za tym idzie na większą produktywność upraw.

EN

Everyday, various chemical compounds including metals of different solubility and thus phytotoxicity are released to the environment,. The compounds that are readily soluble in water penetrate deep into the soil, which leads to surface and groundwater contamination. Heavy metals present in the environment have a negative impact on the living organisms as well as humans. Nowadays, heavy metal pollution is a serious problem, in particular, in the southern regions of Poland. The most dangerous are lead, cadmium, copper, mercury and zinc. The main sources of contamination are metallurgical industry, extraction processes, energy production and transport. The problem of soil contamination, which is caused by the phenomenon of migration and the accumulation of heavy metals, is becoming increasingly serious, among others in agricultural land located near the source of exhaust gases. Elements taken by plants, and those consumed by animals and metals contained in aquatic organisms, are consequently passed into food products intended for human consumption. In addition to heavy metals in water, there are other metals that have a positive effect on the environment and living organisms. They greatly affect fertility and productivity of soil.

20

Określenie zróżnicowania gleby pod względem zawartości metali: Ca, Mg, Zn, K oraz fosforanów na terenie Doliny Kluczwody

Budziwół E., Fornal M., Pączek A.

Analit

|

2017

|

Nr 3

24--31

PL

Dolina Kluczwody znajduje się na terenie Jury Krakowsko-Częstochowskiej, której charakterystyczną cechą są skały wapienne. Dodatkowo w Dolinie znajdują się jaskinie krasowe i rzadko spotykane lasy grądowe. Badania przeprowadzone na tym obszarze miały na celu porównanie zawartości fosforanów, mikro oraz makroelementów obecnych w glebie w różnych punktach pomiarowych. Dzięki temu możliwa była ocena wpływu działalności człowieka, a także czynników naturalnych na skład analizowanej gleby z tego terenu.

EN

The Kluczwoda Valley is located in the Jura, which geological base is formed on limestone rocks. Additionally, in the Valley there are karst caves and rare woods hail. The laboratory test in this area were designed to compare the content of phosphate, micro and macro elements present in the soil at various sampling points. This allows for the checking of human activities and natural factors on the composition of the analysed soil from the studied area.