Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 39

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  floods
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
PL
Ekstremalne zjawiska pogodowe i rosnąca liczba ludności znacząco obciążają istniejącą (a często niewystarczającą) infrastrukturę odwadniającą w miastach na całym świecie, prowadząc do powodzi, które niszczą budynki i infrastrukturę, zagrażają bezpieczeństwu ludzi i osłabiają gospodarkę.
EN
The research subject involves dangerous hydrological phenomena (floods) in the Esil River Basin (Akmola and North Kazakhstan regions). The aim set by the authors was to improve the theoretical knowledge about floods and inundations, in order to contribute to solving the general problem of ensuring the safety of the territories in the Esil Water Management Basin (WMB) against harmful effects of water. In Kazakhstan, floods are caused by almost all known causes in the world: in most of the country – spring floods, the high-intensity rainfall. Additionally, there were cases when floods occurred as a result of dam failures (e.g. in the case of the Kyzylagash village in the Almaty region). Annually, the damage caused by floods throughout Kazakhstan amounts to several tens of billions of tenge. The predicted increase in air temperature and precipitation, coupled with the intensive development of farmland river valleys, will undoubtedly lead to the increase in the frequency and destructive power of floods. Therefore, developing a set of measures to prevent and protect against floods constitutes an urgent task. These measures will significantly reduce the expenses for the liquidation of the flood effects. The data on extreme hydrological phenomena (EHP) in the Esil River basin were collected and systematized. The conditions for the formation of high floods on the rivers of the researched region were studied. Various “typical” scenarios of the formation of dangerous and catastrophic floods were presented. The periods of passage of snow-melt floods (high floods) and other regularities of the intra-annual water regime in the Esil river basin were determined.
EN
The paper discusses the role of orographic barriers in generating torrential precipitation in mountainous regions in different climatic zones, the Eastern Himalayas (tropical zone with well-developed monsoon activity) and the northern slope of the Carpathians (temperate zone with transitional climate). Attention has been paid to the different altitudes and courses of the orographic ridges as well as their location relative to the prevailing directions of influx of moist air masses. The cases analysed included torrential rains with monsoon circulation from the S–SW direction at the 2–3 km high edge of the Himalayas, with special consideration to the distance from the margin of the mountains and the exposure of the slopes. They generate frequent flood waves, landslides, debris flows and upbuilding of the alluvial cones in the foreland of the mountain barriers. The impact of the orographic barrier is significantly less marked in the Polish Carpathians. In the western part, the compact edge of the Western Beskids with an altitude of 0.5–1 km and the WSW–NEE course, exposed to moist air masses inflowing from the northern sector, is fragmented eastward into smaller mountain groups, which facilitates the penetration of moist masses of air with occurrence of prolonged precipitation into the mountains. At times, the storm cloud moves along the mountain edge (the margin of the Western Bieszczady Mts.). The marginal scarp of the Foothills has a northern exposure and a height of 150–200 m, and promotes frequent convective precipitation causing local flash floods in small streams. The cases of downpours and high discharges selected for the analysis were those for which there was available a dense network of measuring stations. An insufficient number of stations in constructing precipitation maps based on interpolation would lead to distorting the spatial image. If this were the case, then the role of slope exposure, which has an essential impact on the distribution of precipitation in mountainous regions, would be completely neglected.
EN
Ain Sefra is one of the Algerian cities that had been experienced several devastating floods during the past 100 years. The purpose of this study is to simulate runoff in the semi-arid region of Ain Sefra watershed through the employing of the Hydrologic Engineering Center – Hydrologic Modelling System (HEC-HMS). In this paper, the frequency storm is used for the meteorological model, the Soil Conservation Service – curve number (SCS-CN) is selected to calculate the loss rate and Soil Conservation Service unit hydrograph method have been applied to simulate the runoff rate. After calibration and validation, the simulated peak discharges were very close with observed values. The Nash–Sutcliffe efficiency coefficient was 0.95, indicates that the hydrological modeling results are satisfactory and accepted for simulation of rainfall-runoff. The peak discharges obtained for the 10, 50, 100 and 1000 year storms are respectively 425.8, 750.5, 904.3 and 1328.3 m3∙s–1.
PL
Ain Sefra jest jednym z algierskich miast, które doświadczyły kilku niszczących powodzi w ciągu minionych 100 lat. Celem badań prezentowanych w pracy było symulowanie odpływu w regionie o klimacie półsuchym w zlewni Ain Sefra z wykorzystaniem systemu modelowania hydrologicznego HEC-HMS. W pracy użyto częstotliwości opadów nawalnych do konstruowania modelu meteorologicznego, liczbę krzywych Służby Ochrony Gleb USA – ang. Soil Consevation Service (SCS-CN) wybrano do obliczenia tempa strat, a metodę jednostkowego hydrogramu Służby Ochrony Gleb USA użyto do symulowania szybkości odpływu. Po przeprowadzeniu kalibracji i walidacji modelu symulowane maksymalne odpływy były bardzo bliskie wartościom obserwowanym. Współczynnik wydajności Nasha–Sutcliffa równy 0,95 wskazuje, że wyniki modelowania hydrologicznego są zadowalające i mogą być przyjęte do symulowania relacji opad–odpływ. Uzyskane maksymalne odpływy dla 10-, 50-, 100- i 1000-letnich opadów nawalnych wynoszą odpowiednio 425,8, 750,5, 904,3 i 1328,3 m3∙s–1.
EN
Climate change projections suggest that extremes, such as floods, will modify their behaviour in the future. Detailed catchment-scale studies are needed to implement the European Union Floods Directive and give recommendations for flood management and design of hydraulic infrastructure. In this study, a methodology to quantify changes in future flood magnitude and seasonality due to climate change at a catchment scale is proposed. Projections of 24 global climate models are used, with 10 being downscaled by the Spanish Meteorological Agency (Agencia Estatal de Meteorologı´a, AEMET) and 14 from the EURO-CORDEX project, under two representative concentration pathways (RCPs) 4.5 and 8.5, from the Fifth Assessment Report provided by the Intergovernmental Panel on Climate Change. Downscaled climate models provided by the AEMET were corrected in terms of bias. The HBV rainfall-runoff model was selected to simulate the catchment hydrological behaviour. Simulations were analysed through both annual maximum and peaks-over-threshold (POT) series. The results show a decrease in the magnitude of extreme floods for the climate model projections downscaled by the AEMET. However, results for the climate model projections downscaled by EURO-CORDEX show differing trends, depending on the RCP. A small decrease in the flood magnitude was noticed for the RCP 4.5, while an increase was found for the RCP 8.5. Regarding the monthly seasonality analysis performed by using the POT series, a delay in the flood timing from late-autumn to late-winter is identified supporting the findings of recent studies performed with observed data in recent decades.
PL
Przedstawiono wyniki najnowszych badań mających na celu dokładne określenie obecnego stanu dna kanału ujściowego Wisły (Przekopu Wisły) na odcinku od portu w Świbnie do falochronów w ujściu do Zatoki Gdańskiej. Wykorzystano nowoczesne, bezinwazyjne techniki pomiarowe, m.in. z zastosowaniem echosondy wielowiązkowej i parametrycznego profilomierza osadów. Uzyskano szczegółowe dane o morfologii dna i strukturze geologicznej osadów. Wykazano, że kanał ujściowy Wisły może nie spełnić w wystarczającym stopniu warunków do swobodnego spływu wód w wypadku dużych wezbrań, a szczególnie w sytuacji intensywnego spływu lodów dryfowych.
EN
The article presents the results of the most recent research aiming at precise determination of the current state of the Vistula estuary channel (the Vistula Cutting) in the section between the harbor in Świbno and the jetties in the Gulf of Gdansk estuary. The research used state-of-the-art, non-invasive measurement techniques, including multi-beam echo sounder and parametric deposits profile gauge. It allowed gathering detailed data on the bottom morphology and geological structure of the deposits. The article proves that the Vistula estuary channel may not sufficiently meet the conditions for free water runoff in the event of large high waters, in particular in the situation of intensive drift ice.
PL
W artykule omówiono główne problemy z podejściem do zagospodarowania den dolin rzecznych, w tym dolnej Wisły. Wzrost dynamiki odpływu wód, warunkowanego zmianami globalnymi klimatu, a także coraz większą ingerencją człowieka (rolnictwo, urbanizacja, przemysł), skutkuje tym, że mamy do czynienia ze wzrostem ilości i wysokości wezbrań z jednoczesnym potęgowaniem się susz. Z kolei podstawową zasadą prawidłowo funkcjonującego systemu rzecznego jest to, by umożliwić swobodny odpływ nadmiaru wód, zwłaszcza podczas wezbrań. I tak korytem następuje odpływ wód najczęściej trwających, tj. od niżówek poprzez stany (pochodne przepływy) średnie do tzw. stanów pełnokorytowych, zaś wody wezbraniowe są odprowadzane, specjalnie wykształconym przez rzekę, poziomem (równina) zalewowym. Tymczasem powierzchnia międzywala jest traktowana jako korytarz ekologiczny, obszar specjalnej ochrony ptaków (OSO) – Dyrektywa Ptasia, oraz specjalne obszary ochrony siedlisk (SOO) – Dyrektywa Siedliskowa. Utrzymanie roślinności na międzywalu powoduje zagrożenie w momencie występowanie zwiększonych przepływów wody, przyczyniając się do wezbrań o charakterze powodzi. W ocenie autorów złą praktyką jest m.in. zachowanie drzewostanu i zakrzewienia na powierzchni równiny zalewowej międzywala, które dzięki „zaszłościom” historycznym i gospodarczym (nie prowadzono wyrębu i wycinki) dziś uniemożliwiają prawidłowe funkcjonowanie tej makroformy korytowej (odcinki zatorogenne, utrudniające spływ wód wezbraniowych).
EN
The article discusses main problems related to the approach to development of river valley bottoms, including that of lower Vistula. Increased water outflow dynamics, determined by the global climate change, as well as growing human influence (agriculture, urbanization, industry) lead to escalation of the number and height of floods with simultaneous accumulation of droughts. On the other hand, the basic principle of a correctly functioning river system is to enable free outflow of the excess of waters, especially during floods. The most frequent water stages, i.e. from low water, thorough average water (derived flows), to the so-called bankfull stages, flow downstream the riverbed, whereas high water stages flow into the flood plain shaped by the river. The surface of the inter-embankment zone is treated as an ecological corridor, the area of special protection of birds (SPA) – the Birds Directive, and the area of special protection of habitats (SAC) – the Habitats Directive. Conservation of vegetation in the inter-embankment zone is dangerous at the moment of increased water flows, contributing to the occurrence of high water stages with flood characteristics. The authors consider it to be a wrong practice to preserve wood stands and bushes in the inter-embankment flood plain which, due to historical and economic reasons (no felling nor logging were carried out), prevent today the correct functioning of this riverbed macro-form (sections generating jams, hindering the outflow of flood waters).
EN
The grain size of material transported during flood along the longitudinal profile of the small Carpathian stream (the Bystrzanka stream) and its main tributaries was examined. The silt fraction is the dominant material transported during floods. The average content of this fraction varies from 67 to 88%. The highest standard deviation was recorded in relation to the sand fraction, what have been linked with the human impact (especially in the channel). During the rising limb phase the sand fraction showed a higher percentage content than during decreasing limb (at the same water level) and contrary in the case of the finest fraction. There were observed a statistically significant (<0.05) inverse relationship between the sand and silt fraction and the sand and clay fraction. The study showed no statistically significant impact of factors (precipitation, discharge) controlling summer floods on the size of suspended sediment.
9
Content available Water management in the Vistula delta (Poland)
EN
This paper presents past and recent water management in the area called the Vistula Delta Fens (Żuławy Fens). This area (56 x 56 km) is located at the outlet of the Vistula River to the Baltic Sea, at the shore of the Gulf of Gdańsk. A large part of the area (30%) is located below sea level as potentially submerged depressions. A multitude of rivers, channels, ditches and pumping stations have been constructed here over several centuries. The area is characterized by highly productive alluvial soils, surface water with a high potential for fish-farming and fishery, and attractive tourist areas at the banks of the rivers and channels. Historically, floods have occurred repeatedly as a result of: (i) – breaks in the dams along big rivers, e.g. after heavy rains and high water levels (in summer); (ii) – dam breaks caused by accumulation of ice-cakes in winter or during spring times; (iii) – dam breaks after storms on the sea with increasing sea water levels at the river outlets (mainly in winter); (iv) – overflow of water into flat land after heavy rains followed by slow drainage of water from the fields, ditches, channels and pumping stations (in summer); (v) – overflow of water into depressions and swamps below sea level after interruptions of, or decreases in, the pump operations at the pumping stations. The EU directive on flood control advises that the member countries should: (i) – produce maps of the areas vulnerable to floods to facilitate communication and planning; (ii) – develop management plans for flooding events; (iii) – exchange experience and codes of good practice during flood; (iv) – facilitate a close cooperation between the scientific community and politicians in the field of flood protection; (v) – raise the level of knowledge, communication and awareness among local societies living in areas prone to flooding.
PL
W artykule przedstawiono rys historyczny powodzi w XIX wieku, proponowany projekt Przekopu, przebieg jego realizacji i konsekwencje, towarzyszące mu budowle hydrotechniczne i regulacyjne oraz konieczność dysponowania sprawną organizacją lodołamania. Przedstawiono również rozwój stożka usypowego, jaki powstał po wykonaniu Przekopu, i obecny stan końcowej części Przekopu.
EN
The article presents the historical outline of floods in the 19th century, the proposed Cross-cut project, course of its implementation and its consequences, as well as the accompanying hydro-technical and regulation facilities and the need to have an efficient ice-breaking organization. It also present the development of the talus cone created after the Cross-cut was completed and the current state of the terminal part of the Cross-cut.
PL
Opracowywane w ramach wdrażania Dyrektywy Powodziowej mapy zagrożenia powodziowego nie obejmują, co wynika z przyjętej metodyki ich przygotowania, wszystkich obszarów narażonych na występowanie powodzi. W artykule omówiono jeden z takich przypadków odnoszący się do powodzi roztopowej o lokalnym zasięgu. Wykorzystując materiały archiwalne Autorzy omówili przebieg i skutki tego zjawiska, wskazując na naturalne i antropogeniczne przyczyny jego wystąpienia na przykładzie zlewni Bolszewki.
EN
The flood hazard maps, elaborated as part of implementation of the Flood Directive, do not cover all the areas exposed to the flood risk, as it results from the adopted methodology of their preparation. The article discusses one of such cases, related to a local meltwater flood. Based on archival documents, the Authors describe the course and the consequences of this phenomenon, using the example of the Bolszewki catchment basin, indicating the natural and the anthropogenic causes of its occurrence.
PL
Celem pracy jest charakterystyka występowania wezbrań i niżówek w użytkowanej rolniczo zlewni rzeki Zagożdżonki w profilu Płachty Stare i Czarna, na podstawie hydrogramu przepływów dobowych. Badana zlewnia monitorowana jest przez Katedrę Inżynierii Wodnej SGGW w zakresie wybranych wielkości hydrometeorologicznych od 1962 r. i należy do nielicznej grupy małych zlewni badawczych w Polsce, posiadających kilkudziesięcioletnie dane pomiarowe. W pracy wezbrania i niżówki zdefiniowano za pomocą przepływów granicznych, odcinających poszukiwane zjawiska na hydrogramach przepływów dobowych. Okres badawczy obejmował 50 lat (1963–2012) dla profilu Płachty Stare i 22 lata (1991–2012) dla profilu Czarna. Dla obu profili określono i porównano częstość i okres występowania zjawisk oraz ich parametry ilościowe. W badanych kilku dziesięcioleciach w zlewni rzeki Zagożdżonki przepływy wezbraniowe i niżówkowe stanowiły do 10% wszystkich zaobserwowanych dobowych przepływów. W zlewni stwierdzono dominację wezbrań w półroczu zimowym, a niżówek w półroczu letnim. Wraz z przyrostem powierzchni zlewni zauważono wzrost częstości występowania niżówek, wydłużenie czasu ich trwania i zwiększenie objętość deficytu, natomiast w przypadku wezbrań spadek ich liczby, mimo wzrostu czasu ich trwania i objętości.
EN
The aim of the study was to characterise the occurrence of floods and streamflow droughts in the catchment of the Zagożdżonka River in two gauging stations: Płachty Stare and Czarna, based on the daily flow hydrographs. The study catchment is monitored by the Department of Water Engineering, Warsaw University of Life Sciences since 1962 and is one of the few small catchments in Poland with such a long data set. To define floods and low waters, the cut-off limit on the daily hydrographs has been used. The research covered the period of 50 years (1963–2012) for the Płachty Stare gauging station and 22 years (1991–2012) for Czarna one. The frequency of occurrence, the duration of analysed phenomena and their quantitative parameters were determined and compared for both stations. Floods and droughts in the Zagożdżonka River during analysed period of time were calculated as 10% of all observed daily flows. Floods dominate in the winter half of hydrological year, streamflow droughts occur in the first half of summer season. Along with increasing catchment area, increased frequency, duration and water deficit of droughts were noted. The frequency of flood occurrence decreased with the increasing catchment area.
EN
The paper outlines changes in the channel morphology of the Ropa riverbed over the last six years, taking into account the role of large floods and the Klimkówka water reservoir in shaping the morphology of the riverbed. The analysis was based on annual geodetic measurements of the Ropa riverbed conducted between 2009–2014. The research was carried out in four cross profiles of the riverbed located upstream (1 profile) and downstream (3 profiles) of the reservoir. In order to recognise the direction and scale of morphology changes of the riverbed, additional analyses of water levels in the Ropa River was performed in the analysed multiannual period. The conducted analysis led to the conclusion that floods with extremely large discharges are the key factor causing the deepening of the riverbed downstream from the reservoir. It can be up to about 70 cm deep during a single event. The reservoir is just one additional factor of many which shape the direction and scale of changes to the riverbed. A significant role in modifying the riverbed morphology upstream from the reservoir is played by river control works, which diminish the effects of sediment accumulation occurring on this section.
PL
W artykule opisano koncepcję mobilnego systemu do obserwacji terenu w celu wykrywania ognisk pożarów. Podstawową funkcję w tym systemie spełnia bezzałogowy statek powietrzny wyposażony w wyspecjalizowane kamery telewizyjne i termowizyjne sygnalizujące obecność obszarów o podwyższonej temperaturze, które mogą zostać zidentyfikowane jako ogniska pożaru. System posiada możliwość dwukierunkowej komunikacji drogą radiową ze stanowiskiem dowodzenia i po drobnych modyfikacjach może być wykorzystany do monitorowania zdarzeń związanych z ochroną ludzi i mienia, a także z zapewnieniem bezpieczeństwa w warunkach zagrożenia klęskami żywiołowymi i terroryzmem. Ze względu na niewielkie dopuszczalne przepisami wysokości lotu uwzględniony zostanie układ sygnalizujący zagrożenie wynikające ze zbliżania się do napowietrznych linii wysokiego napięcia, który ułatwi bezkolizyjne ich ominięcie.
EN
This paper describes the concept of mobile system for observation of land in order to detect fire outbreaks. The primary function of this system meets the unmanned aerial vehicle equipped with a specialized television cameras and thermal imaging indicating the presence of areas with elevated temperatures, which may be identified as a fire. The system has the possibility of two-way radio communication with the position of command and after minor modifications, can be used to monitor events related to the protection of persons and property as well as ensuring security in conditions of vulnerability to natural disasters and terrorism. Due to the low altitude limit regulations will include a signaling system risks arising from the approximation of the overhead high voltage lines, which will help them bypass the collision.
PL
Metoda SCS (ang. Soil Conservation Service) pozwalająca wyznaczyć wysokość opadu efektywnego. Metoda geomorfologicznego hydrogramu jednostkowego do wyznaczenia hydrogramu odpływu ze zlewni niekontrolowanej. Aplikacja metody do sytuacji w zlewni Kanału Raduni na przykładzie powodzi z 2001 roku. Wyniki obliczeń dla potoków zasilających Kanał Raduni, odniesienie uzyskanych przepływów do odpływu z 2001 roku.
EN
Presentation of the SCS (Soil Conservation Service) methodology for rainfall excess calculation. Determination of the instantaneous geomorphological unit hydrograph method for the surface runoff. Method applied to the 2001 flush flood in the basin of the Radunia Channel. Result discussion referred to the 2001 case.
16
Content available remote Powodzie miejskie. Wody opadowe – aspekty prawne, ekonomiczne i techniczne
PL
Zagadnienia powodzi na terenach miejskich. Gospodarka wodami opadowymi i powierzchniowymi na obszarach zurbanizowanych jako najważniejszy czynnik przyszłego funkcjonowania i rozwoju miast. Podstawowe problemy istniejących systemów, braki podstaw projektowych, błędy identyfikacji zagrożeń. Braki w dokumentacji zagospodarowania przestrzennego. Problemy aktywności gmin i jej finansowania.
EN
Questions of flooding in urban areas. Management of the rainwater and surface water in urban areas as the most important factor of the future cities existence and development. Basic problems of existing systems, the basics of design deficiencies, errors of identify threats. Lacks of the land development documentation. Problems municipalities activity and its financing.
EN
The lower, ending part of a small lowland Rudnia River (RR) in NE Poland was restored in 1999 and transformed into a meandering river. In this study, a few years after the natural connection between the main channel and its historic floodplain was restored, we examined the impact of river channel restoration on nitrogen dynamics and its biogeochemistry. Data were collected over a period of a year at monthly intervals from two sections of the river located on the regulated and restored sections. Spatial and temporal variations in the occurrence of mineral (NH(+4), NO(-2), NO(-3) and organic forms of nitrogen were investigated. Much higher average concentrations of organic nitrogen forms were found in the water from the restored part of the river than in the regulated one. Mineral nitrogen contribution to the total nitrogen (TN) pool was the highest, and the total organic nitrogen (TON) to total inorganic nitrogen (TIN) ratio exceeded 2 mg•dm-3 in the restored river section. The seasonal trend in concentration of organic nitrogen forms for the restored section was higher and statistically significantly different from the data recorded at the regulated river section. Geological, hydrological, and biogeochemical factors caused elevated organic nitrogen concentrations in the water at the restored part. The most important environmental parameters for nitrogen dynamics are geological structure of river valley, formation and condition of river banks ecotone zone, and water retention time in the river channel. Results from this study suggest that properly restored lowland river floodplains can be effective nitrate sink for mineral forms of nitrogen.
EN
The discussion of floods in this paper covers the section of the Odra River basin from its source down to the mouth of the Nysa Klodzka River and the section of the Vistula River basin down to the Krakow profile. The area of the upper part of Odra River basin is 13,455 km2 and the length of the river bed in this section is ca. 273.0 km. In the reach examined, the Vistula River is 184.8 km long and has a catchment area of approximately 8,101 km2. Geographical and environmental conditions in the upper part of the Vistula and Odra Rivers basins are conducive to floods both in the summer and winter seasons. The analyses conducted for the 19th and 20th centuries demonstrate that two main types of floods can be distinguished. Floods with a single flood wave peak occurred in the following years in the upper Odra River basin: 1813, 1831, 1879, 1889, 1890 and 1896, and on the Vistula River they were recorded in 1805, 1813, 1816, 1818, 1826, 1830, 1834, 1844 and 1845. In the 20th century, similar phenomena were recorded on the Odra River in 1903, 1909, 1911, 1915, 1925, 1960, 1970 and 1985, and on the Vistula River they occurred in 1903, 1908, 1925, 1931, 1934, 1939, 1948, 1951, 1970, 1972, 1991, 1996, 1997 and 1999. The second category includes floods with two, three or more flood wave peaks. These are caused by successive episodes of high rainfall separated by dry periods that last for a few days, a fortnight or even several weeks. Such floods occurred on the upper Odra River in 1847, 1854, 1880, 1888, 1892, 1897 and 1899; while on the Vistula River only two (1839 and 1843) floods featured two flood wave peaks. In the 20th century on the upper Odra River, floods of this type occurred in 1902, 1926, 1939, 1940, 1972, 1977 and 1997; on the upper Vistula River, they were recorded in 1906, 1915, 1919, 1920, 1940, 1958, 1960 and 1987.
PL
Celem badań jest analiza powodzi w XIX i XX w. w górnej części dorzecza Odry (tj. po ujście Nysy Kłodzkiej) oraz w górnej części dorzecza Wisły (tj. po profil w Krakowie). Powierzchnia badanej części dorzecza Odry wynosi 13 455 km2, a długość koryta rzeki około 273,0 km. Wisła na opisywanym odcinku ma długość 184,8 km, a powierzchnia zlewni wynosi około 8101 km2. Warunki środowiska geograficznego dorzecza górnej Wisły i Odry powodują powstawanie powodzi zarówno w półroczu letnim, jak i zimowym. Z przeprowadzonych analiz dla okresu XIX i XX wieku wynika, że w przebiegu powodzi można wyróżnić dwa ich zasadnicze typy. Wezbrania o jednej kulminacji w XIX wieku w górnej części dorzecza Odry wystąpiły w latach: 1813, 1831, 1879, 1889, 1890 i 1896, a w górnej części dorzecza Wisły w latach: 1805, 1813, 1816, 1818, 1826, 1830, 1834, 1844 i 1845. W XX wieku podobne zjawiska notowano na Odrze w latach: 1903, 1909, 1911, 1915, 1925, 1960, 1970 i 1985, a na Wiśle w latach: 1903, 1908, 1925, 1931, 1934, 1939, 1948, 1951, 1970, 1972, 1991, 1996, 1997 i 1999. Do drugiego typu powodzi zaliczono te o dwóch, trzech i większej liczbie kulminacji. Ich przyczyną były fale następujących po sobie dużych opadów deszczu, przedzielone kilku-, kilkunastodniowymi, a nawet kilkutygodniowymi okresami bezopadowymi. Tego typu powodzie wystąpiły na górnej Odrze w latach: 1847, 1854, 1880, 1888, 1892, 1897 i 1899, a na Wiśle jedynie dwie powodzie z 1839 i 1843 roku odznaczały się dwiema kulminacjami. W XX wieku na górnej Odrze powodzie o tego typu parametrach miały miejsce w latach: 1902, 1926, 1939, 1940, 1972, 1977 i 1997, a na górnej Wiśle były to: 1906, 1915, 1919, 1920, 1940, 1958, 1960 oraz 1987. Na przestrzeni XIX i XX wieku wystąpiło tylko kilka przypadków, gdy powodzie miały miejsce zarówno w górnej części dorzecza Wisły, jak i w górnej części dorzecza Odry. Taka sytuacja zazwyczaj miała miejsce w przypadku katastrofalnych wezbrań, do których zalicza się m.in. te z lat: 1813, 1903, 1915, 1925, 1939, 1940, 1960, 1970, 1972 i 1997.
EN
The present paper introduces the topical area of the Polish–Swiss research project FLORIST (Flood risk on the northern foothills of the Tatra Mountains), informs on its objectives, and reports on initial results. The Tatra Mountains are the area of the highest precipitation in Poland and largely contribute to flood generation. The project is focused around four competence clusters: observation-based climatology, model-based climate change projections and impact assessment, dendrogeomorphology, and impact of large wood debris on fluvial processes. The knowledge generated in the FLORIST project is likely to have impact on understanding and interpretation of flood risk on the northern foothills of the Tatra Mountains, in the past, present, and future. It can help solving important practical problems related to flood risk reduction strategies and flood preparedness.
20
Content available Wiszące miasta przyszłości
PL
Celem artykułu jest zaprezentowanie autorskiej wizji miast przyszłości. Dziś największym niebezpieczeństwem dla miast są postępujące zmiany klimatyczne i związane z nimi zagrożenia. Ok. 1/6 populacji żyje na terenach nadmorskich, skrajnie narażonych na kataklizmy, a tereny zagrożone są, paradoksalnie, najchętniej zasiedlane. Rośnie częstotliwość kataklizmów (huragany i tsunami), potwierdzony jest stały wzrost poziomu morza, a systemy obronne i infrastruktura miast nie rozwija się. Tragicznym przykładem jest Nowy Jork, zdewastowany przez huragany Irene (2011) i Sandy (2012). Proponowane rozwiązania budowania tam i ewakuacji ludności są niezdecydowane, kosztowne i nie dają gwarancji bezpieczeństwa. Proponowane rozwiązanie to bezwzględne podniesienie wszystkiego, co użytkuje człowiek – budynków i infrastruktury. Lekkie, wytrzymałe struktury wiszące znakomicie spełnią to zadanie. Miasto na wysokości funkcjonuje w czasie kataklizmu, do każdego obiektu jest dostęp, a ludzie każdorazowo nie tracą całego dobytku. „Wiszące miasta” są nie tylko bezpieczne, ale także piękne i przyjazne. Połączenia między budynkami, zagospodarowane dachy i podniesione przestrzenie publiczne są postulatami, które w przekonaniu autora powinny być wymagane zawsze i wszędzie, aby upiększać miasta i sprzyjać życiu publicznemu.
EN
The objective of this article is to present an authorial vision of the cities of the future. These days, the worst threat to cities is the progressing climate change with the related phenomena. About one sixth of the global population lives in seaside areas which are extremely exposed to cataclysms but endangered zones are, paradoxically, most inhabited. The frequency of disasters (hurricanes and tsunamis) is rising, a constant increase in the sea level is proved, whereas defensive systems and urban infrastructure are not developing. A tragic example is New York devastated by hurricanes named Irene (2011) and Sandy (2012). The proposed solutions of building dams and evacuating people are shaky, costly and do not guarantee safety. A suggested solution is to raise everything that man uses: buildings and infrastructure. Light, durable hanging structures will fulfill this assignment excellently. A city at a height still functions during a disaster – there is access to every object, while people do not lose their entire belongings each time. “Hanging cities” are not just safe but also beautiful and friendly. Connections between buildings, developed roofs and raised public spaces are postulates which – in the author’s opinion – should be required always and everywhere in order to beautify cities and support public life.
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.