Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Rozważania nad relacjami pomiędzy dyscypliną nauk o bezpieczeństwie a pedagogiką

Klimek Krzysztof Włodzimierz

Studia Bezpieczeństwa Narodowego

|

2025

|

R. 15, Nr 37

91--109

PL

Problemami bezpieczeństwa i występującymi jego zagrożeniami w różnym zakresie zajmuje się wiele dyscyplin naukowych, a każda z nich inaczej określa przedmiot swojego zainteresowania oraz metodologię poznania i opisania różnych aspektów bezpieczeństwa. W niniejszym opracowaniu zajmiemy się dwiema z nich: naukami o bezpieczeństwie i pedagogiką, które ulokowane są w dziedzinie nauk społecznych i zajmują się - każda na swój sposób - problemami bezpieczeństwa. Stąd też przedmiotem podjętych rozważań naukowych uczyniono związki zachodzące między naukami o bezpieczeństwie a pedagogiką, a cel niniejszego artykułu odnosi się do ukazania wspólnych obszarów i kategorii łączących obydwie nauki - czyli bezpieczeństwa i edukacji. Rozważania i analizy zaprezentowane w tekście stanowią próbę znalezienia odpowiedzi na następujące pytanie: Jakie wzajemne relacje zachodzą między naukami o bezpieczeństwie a pedagogiką? Odpowiedź na tak sformułowany problem, w oparciu o źródła naukowe i doświadczenie w pracy pedagogicznej, zawrzeć można w przyjętej tezie, która zakłada, że elementami wspólnymi (łączącymi) obydwie nauki jest ich przynależność do dziedziny nauk społecznych (a więc i taki sam przedmiot zainteresowań - człowiek i jego miejsce w społeczeństwie) oraz bezpieczeństwo i edukacja jako kategorie wspólne tych nauk. Wyjaśnieniu przedstawionego problemu badawczego i weryfikacji postawionej tezy posłużyła krytyczna analiza różnych opracowań i publikacji naukowych, przede wszystkim z zakresu nauk o bezpieczeństwie, pedagogiki i edukacji dla bezpieczeństwa. Należy odnotować również, że wśród zastosowanych metod znalazły się także: synteza, porównanie i wnioskowanie. Rezultaty dociekań badawczych zawierają się w poszczególnych częściach opracowania, w których kolejno: dokonano charakterystyki nauk o bezpieczeństwie i pedagogiki w aspekcie przynależności obydwu nauk do dziedziny nauk społecznych oraz wyeksponowaniu i opisano kategorie wspólne, łączące te nauki (czyli bezpieczeństwo i edukację), w takim zakresie, który dotyczy właśnie edukacji dla bezpieczeństwa i pedagogiki bezpieczeństwa.

EN

Many scientific disciplines address security issues and the threats they pose to varying degrees, each with its own distinct focus and methodology for understanding and describing various aspects of security. This paper will focus on two of these disciplines: security sciences and pedagogy, which are situated within the social sciences and address security issues in their own way. Therefore, the subject of this research is the relationship between security sciences and pedagogy, and the aim of this article is to demonstrate the common areas and categories connecting both disciplines - security and education. The considerations and analyses presented in this text attempt to answer the following question: What are the interrelationships between security sciences and pedagogy? The answer to this formulated problem, based on scientific sources and pedagogical experience, can be contained in the adopted thesis, which assumes that the common elements (connecting) both disciplines are their affiliation with the social sciences (and therefore the same subject of interest - humans and their place in society), as well as security and education as common categories of these disciplines. The presented research problem and verification of the thesis were clarified through a critical analysis of various studies and scientific publications, primarily in the fields of security sciences, pedagogy, and education for security. It should also be noted that the methods employed also included synthesis, comparison, and inference. The results of the research are contained in the individual sections of the study, which, in turn, characterize security sciences and pedagogy in terms of their affiliation with the social sciences, and highlight and describe the common categories connecting these disciplines (i.e., security and education), to the extent that concerns education for security and education for security.

2

Kształcenie młodzieży szkolnej i studentów w Polsce w zakresie bezpieczeństwa

Adamczewska Marta, Bazela Rafał

Rocznik Bezpieczeństwa Morskiego

|

2025

|

R. XIX

543--558

PL

Edukacja dla bezpieczeństwa w Polsce przeszła przekształcenia od przysposobienia wojskowego do interdyscyplinarnego modelu obejmującego obronność, reagowanie kryzysowe, pierwszą pomoc i cyberbezpieczeństwo. Klasy mundurowe, OPW i Legia Akademicka ujednoliciły i poszerzyły system kształcenia, a organizacje pozarządowe wzmacniają go działaniami wychowawczymi, ratowniczymi i proobronnymi. Według autorów artykułu główne wyzwania to przygotowanie kadry, rozwój infrastruktury i jasne określenie roli NGO w sytuacjach nadzwyczajnych.

EN

Education for security in Poland has undergone transformations from military training to an interdisciplinary model covering defense, crisis response, first aid, and cybersecurity. Uniformed classes, OPW, and the Academic Legion have unified and expanded the education system, while non-governmental organizations strengthen it through educational, rescue, and pro-defense activities. According to the authors, the main challenges include teacher training, infrastructure development, an a clear definition of the role of NGOs in emergency situations.

3

Edukacja dla bezpieczeństwa w kreowaniu odporności na zagrożenia w zakresie zarządzania kryzysowego w Polsce

Zagórska Anna

Rocznik Bezpieczeństwa Morskiego

|

2025

|

R. XIX

979--997

PL

Odporność na zagrożenia wymaga dysponowania odpowiednią wiedzą i umiejętnościami, co ściśle koreluje z potrzebą edukacji przez całe życie. Edukacja dla bezpieczeństwa jest obszerną, interdyscyplinarną dziedziną. Jej ważnym elementem jest edukacja na temat zagrożeń, zdolności radzenia sobie w sytuacjach kryzysowych, czy udzielania pomocy potrzebującym. Edukacja dla bezpieczeństwa może być prowadzona w systemie formalnym, pozaformalnym i nieformalnym. Na ogół kojarzona jest z działaniami na różnych szczeblach systemu oświaty. Jednak, by była skuteczna powinna być prowadzona intensywnie i w odniesieniu do osób w różnym wieku, w tym także dorosłych. Celem artykułu jest ukazanie istoty oraz stanu edukacji dla bezpieczeństwa w budowaniu odporności na zagrożenia w zakresie zarządzania kryzysowego w Polsce.

EN

Resilience to threats requires appropriate knowledge and skills, which is closely correlated with the need for lifelong learning. Safety education is a broad, interdisciplinary field. An important element of it is education about threats, the ability to cope in crisis situations, and providing assistance to those in need. Safety education can be conducted in formal, non-formal, and informal systems. It is generally associated with activities at various levels of the education system. However, in order to be effective, it should be conducted intensively and in relation to people of different ages, including adults. The aim of this article is to present the essence and state of safety education in building resilience to threats in the field of crisis management in Poland.

4

Wojna na Ukrainie : inspiracje dla zachowań społecznych człowieka i edukacji dla bezpieczeństwa (refleksje obywatelskie i akademickie)

Pieczywok Andrzej

Wiedza Obronna

|

2024

|

nr 4

29--50

PL

Celem artykułu jest określenie wpływu skutków wojny na Ukrainie na zachowania społeczne człowieka oraz na wartość edukacji dla bezpieczeństwa. W tym zakresie autor wykorzystał główne teorie wyjaśniające zachowania agresywne człowieka, wskazał na zachowania społeczne spowodowane zagrożeniami wojennymi na Ukrainie, a także na znaczenie edukacji dla bezpieczeństwa – refleksje obywatelskie i akademickie. Zastosowano metody teoretyczne w postaci analizy, syntezy i porównania literatury oraz studium przypadków (zachowania ludności cywilnej). Wyniki badań nieprzypadkowo wskazują, że współczesne problemy wynikające z wojny na Ukrainie pozostają w ścisłym związku z refleksją nad człowiekiem i jego funkcjonowaniem w społeczeństwie. Autor formułuje przy tym własną konstrukcję wykorzystania edukacji dla bezpieczeństwa w społeczeństwie ogarniętym wojną.

EN

The aim of the article is to determine the impact of the effects of the war in Ukraine on human social behavior and the value of education for security. In this regard, the author used the main theories explaining aggressive human behavior, pointed to social behavior caused by war threats in Ukraine, as well as the importance of education for security - civic and academic reflections. Theoretical methods were used in the form of analysis, synthesis and comparison of literature and case studies (behavior of the civilian population). It is no coincidence that the research results indicate that contemporary problems resulting from the war.

5

Cyberprzestrzeń i dydaktyka cyfrowa na rzecz bezpieczeństwa człowieka

Pieczywok Andrzej

Cybersecurity and Law

|

2024

|

Vol. 12 (2)

94--105

PL

Treść artykułu wskazuje na istotny obszar kształcenia, dotyczy bowiem cyberprzestrzeni i dydaktyki cyfrowej w edukacji na rzecz bezpieczeństwa człowieka. Mimo dynamicznego rozwoju systemów zabezpieczeń informatycznych liczba przestępstw popełnianych w cyberprzestrzeni stale rośnie. Negatywne skutki bycia w cyberprzestrzeni powodują zagrożenia życia psychicznego, społecznego i zdrowotnego. Właściwie realizowana dydaktyka cyfrowa ma wpływ na bezpieczeństwo człowieka i jest realizowana głównie w środowisku szkół i uczelni, a więc tam, gdzie funkcjonuje proces dydaktyczny pomiędzy nauczycielem a uczniem. Celem artykułu jest przedstawienie znaczenia cyberprzestrzeni i dydaktyki cyfrowej w kontekście kształtowania bezpieczeństwa człowieka. Autor artykułu scharakterystyzował cyberprzestrzeń w edukacji na rzecz bezpieczeństwa człowieka, wykorzystanie dydaktyki cyfrowej, a także przedstawił wnioski poprawiające bezpieczeństwo cyfrowe człowieka.

EN

The content of the article indicates an important area of education, as it concerns cyberspace and digital didactics in education for human security. Despite the dynamic development of IT security systems, the number of crimes committed in cyberspace is constantly growing. The negative effects of being in cyberspace cause threats to mental, social and health life. Properly implemented digital teaching has an impact on human safety and is implemented mainly in schools and universities, i.e. where the teaching process between teacher and student operates. The aim of the article is to present the importance of cyberspace and digital didactics in the context of shaping human security. In addition to the introduction, the article contains the characteristics of cyberspace in education for human security, the use of digital didactics, as well as conclusions to improve human digital security.

6

Współczesny wymiar edukacji dla bezpieczeństwa w Polsce

Grabowska-Lepczak Izabella

Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej

|

2022

|

Nr 81

167--178

PL

Współczesne i przyszłe procesy zmian w edukacji mają charakter wielowymiarowy. Opierają się na kierunkach odnoszących się do podmiotu, celu, metod i technik nauczania. Rozwój edukacji na rzecz bezpieczeństwa wiąże się ściśle z refleksją nad człowiekiem i jego funkcjonowaniem w środowisku. Obecnie największy nacisk kładzie się na rozwijanie osobowości, kompetencji i świadomości ludzi. Kształcenie w zakresie bezpieczeństwa powinno być traktowane priorytetowo, dlatego szczególnie istotna jest motywacja ludzi do podjęcia działań na rzecz podniesienia poziomu bezpieczeństwa człowieka. Analizując dotychczasowe rozważania nad istotą edukacji dla bezpieczeństwa oraz opierając się na powszechnie realizowanych działaniach praktycznych, w artykule podjęto próbę ukazania współczesnego wymiaru tego zagadnienia w Polsce. Celem artykułu jest ukazanie istotnych filarów tworzących system edukacji na rzecz bezpieczeństwa, na które składają się między innymi współpraca instytucji oświatowych, organizacji pozarządowych i służb mundurowych. Istotne jest także ukazanie wpływu nowoczesnych technologii na efektywność kształcenia. W artykule przedstawiono systemowe i kompleksowe podejście do realizacji zadań z zakresu przeciwdziałania zagrożeniom, kształtowania świadomości społeczeństwa, a także istotę współdziałania edukacji formalnej i pozainstytucjonalnej jako warunku budowy trwałego systemu bezpieczeństwa państwa.

EN

Contemporary and future processes of changes in education are multidimensional. They are based on directions that relate to the subject, purpose, methods, and techniques of teaching. The development of education for security is closely related to reflection on human being and his functioning in the environment. Currently the greatest emphasis is placed on developing people’s personality, competences and awareness. Education in the field of security should be treated as priority, therefore it is particularly important to motivate people to take actions aimed at increasing the level of human security. Analyzing the current considerations on the essence of education for security and basing on commonly implemented practical activities, the article attempts to show the contemporary dimension of this issue in Poland. The aim of the article is to present the essential pillars underlying the safety education system, which comprise among others cooperation between educational institutions, non-governmental organizations and uniformed services. It is also important to show the impact of modern technologies on the effectiveness of education. The article presents a systemic and comprehensive approach to counteracting threats, shaping public awareness, the essence of cooperation between formal and non-institutional education as a condition for building a permanent state security system.

7

The importance of raising defensive awareness among children and young people with the involvement of the Polish Armed Forces

Bober Agnieszka

Scientific Journal of the Military University of Land Forces

|

2022

|

Vol. 54, No. 4(206)

473--493

EN

The raising of defensive awareness among children and young people is one of the fundamental roles in the process of creating a defence system, and thus the national security of the Republic of Poland. It should start at the stage of upbringing in the family home and then evolve with the help of educational facilities and their accompanying institutions, among which the Armed Forces of the Republic of Poland should be mentioned in particular. It is important to note that care for the creation of a reliable security system rests not only with an institution such as the Armed Forces of the Republic of Poland and other uniformed services, but also with every citizen of the Polish state – in accordance with the law in force. Proper development of defensive awareness would not be possible if it were not for close cooperation between the Armed Forces of the Republic of Poland and the education sector. This is evidenced by the results of a pilot study, presented in the follow-ing article, conducted in the form of a questionnaire among eighth-grade students of the Henryk Sienkiewicz Primary School in Siedlce, as well as students of two third-grade classes with the military profile, at the European Secondary School of Uniformed Services in Wrocław. Their main objective was to show the degree of defence awareness formation among children and young people, using specific methods and institutions that have a direct impact on this process. As it was shown – as a result of the research analysis – a group of respondents, regardless of the knowledge they already have, want to continue to deepen it. This means that specific projects need to be created which in cooperation with many pro-defence organisations have a direct impact on shaping the security of the Polish state through working with its youngest citizens.

PL

Kształtowanie świadomości obronnej wśród dzieci i młodzieży stanowi jedną z podstawowych ról w procesie tworzenia systemu obronnego, a tym samym bezpieczeństwa narodowego Rzeczypospolitej Polskiej. Jej początek winien rozpoczynać się już na etapie wychowania w domu rodzinnym, a następnie ewoluować przy pomocy placówek oświatowych i instytucji im towarzyszących, wśród których należy w szczególności wskazać Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej. Istotny jest fakt, iż dbałość o tworzenie niezawodnego systemu bezpieczeństwa spoczywa nie tylko na instytucji, jaką są Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej oraz pozostałych służbach mundurowych, lecz także na każdym obywatelu państwa polskiego – w myśl obowiązującego prawa. Prawidłowe kształcenie świadomości obronnej nie byłoby również możliwe, gdyby nie ścisła współpraca Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej wraz z sektorem oświaty. Dowodem tego są przedstawione w poniższym artykule wyniki badań pilotażowych, przeprowadzonych w formie ankiety, wśród uczniów klas ósmych Szkoły Podstawowej im. Henryka Sienkiewicza w Siedlcach, a także uczniów dwóch klas trzecich o profilu wojskowym, w Europejskim Liceum Służb Mundurowych we Wrocławiu. Ich głównym celem było ukazanie stopnia wykształcenia świadomości obronnej wśród dzieci i młodzieży, z wykorzystaniem określonych metod oraz instytucji, mających bezpośredni wpływ na niniejszy proces. Jak ukazano – w wyniku analizy badań – grupa respondentów mimo posiadanej wiedzy, chce nadal ją pogłębiać. Oznacza to potrzebę tworzenia określonych przedsięwzięć, które we współpracy z wieloma organizacjami proobronnymi, mają bezpośredni wpływ na kształtowanie bezpieczeństwa państwa Polskiego, już u najmłodszych obywateli.

8

Edukacja na rzecz bezpieczeństwa w szkołach ponadpodstawowych w roku 1989 i 2021 : analiza porównawcza

Urych Ilona, Zadorożna Marlena

Studia Bezpieczeństwa Narodowego

|

2021

|

R. 11, Nr 21

65--79

PL

Celem artykułu jest wskazanie przeobrażeń w realizacji treści z zakresu bezpieczeństwa w szkołach ponadpodstawowych. Sytuacja problemowa rozpatrywana została w kategorii poznawczej, stąd też zastosowano teoretyczne metody badań, jak: analiza, synteza, wnioskowanie i abstrahowanie. Analizie poddano współcześnie realizowany program tego przedmiotu z programem wprowadzonym w roku szkolnym 1989/90. Przeprowadzone wyniki badań dowodzą, że na przestrzeni dekad edukacja stricte obronna sukcesywnie ustąpiła miejsca edukacji na rzecz szeroko rozumianego bezpieczeństwa, powodując poszerzanie perspektywy poznawczej. Owa zależność pozwoliła na wnioskowanie, że w prakseologicznym projektowaniu procesów edukacji w zakresie bezpieczeństwa, determinując organizację, formy i warunki realizacji zajęć. Tym samym zawarte w 1989 roku treści dotyczące projektowania procesu edukacji na rzecz bezpieczeństwa pojawiają się także współcześnie. Mimo upływu lat, wciąż wydają się one aktualne i potrzebne.

EN

The aim of the article is to show the transformations in the implementation of safety content in secondary schools. The problem situation was considered in the cognitive category, hence the theoretical research methods such as analysis, synthesis, inference and abstraction were used. The curriculum of this subject currently implemented with the program introduced in the school year 1989/90 was analyzed. The research results show that over the decades, strictly defensive education has gradually given way to education in favor of broadly understood security, resulting in the broadening of the cognitive perspective. This dependence allowed us to conclude that in the praxeological design of safety education processes, it determines the organization, forms and conditions of the classes. Thus, the content on designing the process of education for safety, contained in 1989, also appears today. Despite the passage of time, they still seem to be up-to-date and needed.

9

Edukacja dla bezpieczeństwa wobec kreowania społeczeństwa odpornego na zagrożenia

Martuszewska Jolanta

Studia Bezpieczeństwa Narodowego

|

2021

|

R. 11, Nr 20

21--32

PL

Bezpieczeństwo i edukacja dotyczą każdego obywatela, pośrednio i bezpośrednio niemal wszystkich jego sfer życia oraz typów jego aktywności od urodzenia, aż do późnej starości. Pełnego bezpieczeństwa nie jest w stanie zagwarantować żadne państwo oraz służby funkcjonujące w jego ramach. O bezpieczeństwo musimy zatroszczyć się sami. Jednym ze sposobów jego zapewnienia jest poszerzanie wiedzy i podążanie za zmianami. Powszechna samoobrona jako część obrony cywilnej polega na obowiązkowym udziale ludności w zajęciach podstawowych lub ćwiczeniach praktycznych. W czasie ćwiczeń wykonywane są przedsięwzięcia, dające możliwość nabycia umiejętności ochrony własnego zdrowia i życia, gospodarstwa domowego i udzielania pomocy poszkodowanym. Powszechne przeszkolenie i dobre przygotowanie obywateli niewątpliwie stanowi wzmocnienie zdolności obronnych państwa. Celem edukacji dla bezpieczeństwa jest m.in. wyposażenie uczniów w wiedzę związaną z bezpieczeństwem państwa, kształtowanie umiejętności niezbędnych do skutecznego działania w sytuacji zagrożenia oraz działań zapobiegawczych i gotowości do niesienia pomocy. Jednakże zajęcia praktyczne w ramach przedmiotu, które pozwalają utrwalić prawidłowe reakcje występują w ograniczonym zakresie. Celem artykułu jest opisanie działań państwa podczas przygotowania do samoobrony, w których znaczącą rolę, w ramach obrony cywilnej, pełni edukacja dla bezpieczeństwa. Odporność należy rozumieć jako przygotowanie się społeczeństwa narażonego na zagrożenia, poprzez edukację i ćwiczenia praktyczne w celu adaptacji w nowej sytuacji. Natomiast kształtowanie odporności na zagrożenia ma na celu wzbudzić zaangażowanie do działań ograniczających ryzyko wystąpienia zagrożenia.

EN

Security and education concern every citizen, directly and indirectly, in almost all spheres of life and types of activity from birth to old age. Full security cannot be guaranteed by any state and the services functioning within its framework. We must take care of security ourselves. One of the ways of ensuring it is to increase knowledge and to keep up with changes. General self-defense as a part of civil defence consists in compulsory participation of the population in basic classes or practical exercises. During the exercises, undertakings are carried out, giving the opportunity to acquire skills for protecting one’s own health and life, household and helping the injured. Universal training and good preparation of citizens undoubtedly strengthens the defence capabilities of the state. The aim of education for safety is, among other things, to equip students with knowledge related to state safety, shaping the skills necessary to act effectively in a threatening situation, as well as preventive measures and readiness to aid. However, practical classes within the subject, which allow to consolidate proper reactions, occur to a limited extent. In this article, resilience should be understood as the preparation of a society exposed to threats, through education and practical exercises to adapt to a new situation. On the other hand, shaping resilience to threats aims to arouse commitment to actions that reduce the risk of danger.

10

Dziedziny wychowania do bezpieczeństwa

Klimek Krzysztof

Studia Bezpieczeństwa Narodowego

|

2021

|

R. 11, Nr 22

11--27

PL

Edukacja dla bezpieczeństwa - jako przedmiot nauczania w szkole, na różnych poziomach edukacji - rozpatrywana jest w kontekście realizacji procesu kształcenia i procesu wychowania wśród uczniów. Obejmuje więc swym zakresem nie tylko zdobywanie wiedzy i umiejętności w obszarze przeciwdziałania różnym zagrożeniom, ale także kształtowanie osobowości, postaw i zachowań uczniów w trudnych sytuacjach. Zatem oddziaływania wychowawcze, obok kształcących, wpisane są na stałe w proces edukacji na rzecz bezpieczeństwa, dlatego mówimy o wychowaniu do (dla) bezpieczeństwa. Przedmiotem i podmiotem wychowania do (i dla) bezpieczeństwa jest człowiek narażony na współczesne zagrożenia w życiu społecznym, zwłaszcza zagrożenia militarne, ekologiczne, ekonomiczne, społeczne czy też zagrożenia w cyberprzestrzeni. W kontekście zaś wychowania w dziedzinie bezpieczeństwa rozpatrywać winniśmy problemy wychowania młodego człowieka w wielu sferach jego życia. Stąd też warto te sfery życia, ujęte w dziedziny wychowania, odnieść do edukacji dla bezpieczeństwa. Biorąc za punkt wyjścia w tym względzie podstawę programową wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego w szkole oraz treści kształcenia przedmiotu „Edukacja dla bezpieczeństwa”, szczególna uwaga w niniejszych rozważaniach skierowana zostanie na wychowanie moralne, wychowanie zdrowotne i fizyczne, wychowanie umysłowe oraz wychowanie obywatelskie i patriotyczne. Dopełnienie wywodów stanowić będą informacje o wychowaniu (jako podstawowej kategorii pedagogicznej i procesie obejmującym całe życie człowieka) i wychowaniu do bezpieczeństwa. Problemy bezpieczeństwa ludzi (w naszym przypadku dzieci i młodzieży) stają się współcześnie przedmiotem wielu różnorodnych działań edukacyjnych - kształcących i wychowawczych. Oprócz wiedzy i umiejętności w dziedzinie bezpieczeństwa (i przeciwdziałania zagrożeniom) należy kształtować u uczniów również postawy i zachowania, odnoszące się do różnych sytuacji życia codziennego. Tym samym wchodzimy niejako w poszczególne sfery ich życia, traktowane w wychowaniu (do bezpieczeństwa) jako jego dziedziny.

EN

Education for safety - as a subject of education at school, at various levels of education - is considered in the context of the implementation of the educational process and the upbringing process among students. Therefore, it covers not only the acquisition of knowledge and skills in the area of counteracting various threats, but also shaping the personality, attitudes and behavior of students in difficult situations. Thus, educational impact, apart from educating, is permanently inscribed in the process of education for safety, which is why we are talking about education for (for) safety. The subject and subject of education for (and for) security is a human being exposed to contemporary threats in social life, especially military, ecological, economic, social threats or threats in cyberspace. In the context of education in the field of security, we should consider the problems of educating a young person in many spheres of his life. Hence, it is worth referring these spheres of life to education for safety. Taking as the starting point in this respect the core curriculum of pre-school education and general education at school and the content of education in the subject „Education for security”, particular attention in these considerations will be focused on moral education, health and physical education, mental education as well as civic and patriotic education. The arguments will be complemented with information about education (as a basic pedagogical category and a process that covers the whole human life) and education to safety. The problems of people’s safety (in our case, children and adolescents) are nowadays the subject of many different educational activities - educating and educating. In addition to knowledge and skills in the field of security (and counteracting threats), students should also develop attitudes and behaviors relating to various everyday situations. Thus, we enter some spheres of their lives, treated in education (for security) as its area.

11

Miasteczka ruchu drogowego jako element polityki bezpieczeństwa ruchu drogowego dla dzieci i młodzieży

Rokitowski Przemysław, Sowa Nikodem

Inżynieria i Budownictwo

|

2021

|

R. 77, nr 9-10

501--504

PL

Przedstawiono podstawowe informacje dotyczące miasteczek ruchu drogowego (MRD), uwarunkowań prawnych projektowania i budowy takiej infrastruktury oraz danych statystycznych i badań potwierdzających przydatność MRD do podnoszenia świadomości i wiedzy z zakresu przepisów ruchu drogowego.

EN

The article presents basic information on safety towns, legal conditions for the design and construction of such infrastructure, as well as statistical data and research confirming the usefulness of safety towns for raising awareness and knowledge in the field of road traffic regulations.

12

Ocena wybranych elementów zdalnej metody nauczania na podstawie szkolenia specjalistów ochrony przeciwpożarowej

Zwęgliński Tomasz

Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej

|

2020

|

Nr 75 (tom 3)

281--310

PL

Artykuł poświęcony jest ocenie elementow o charakterze technicznym, w tym multimedialnych, które wykorzystywane są w szkoleniach realizowanych metodą nauczania zdalnego. Celem badań było podniesienie jakości szkoleń e-learningowych poprzez znalezienie odpowiedzi na pytanie, na jakie elementy kursu należy zwrocić szczególną uwagę, aby spełniały one oczekiwania ich uczestników? Badania przeprowadzono w oparciu o dwa szkolenia specjalistów ochrony przeciwpożarowej zrealizowane w Szkole Głownej Służbie Pożarniczej. W pracy posłużono się metodą sondażu diagnostycznego przeprowadzonego techniką ankiety audytoryjnej z wykorzystaniem narzędzia kwestionariusza ankiety. Uzyskane dane poddano analizie statystycznej, w tym korelacji współczynnika r-Pearsona oraz istotności rożnic międzygrupowych. Uzyskane wnioski wskazują na fakt, że większa liczba zastosowanych podczas kursu opcji o charakterze technicznym, w tym multimedialnych, pozwala na zwiększenie satysfakcji uczestnikow kursu. W świetle uzyskanych wynikow istotnym staje się problem, jak uatrakcyjnić kurs, a tym samym przekonać kursantów do możliwie częstego stosowania dostępnych opcji, takich jak np. automatyczny lektor czy możliwość wykonywania dodatkowych zadań sprawdzających wiedzę. Tego typu aktywność przekłada się na spełnienie oczekiwań uczestnikow szkolenia, a także na pozytywne postrzeganie metody nauczania zdalnego jako efektywnej metody kształcenia.

EN

The paper is dedicated to assessing elements of a technical nature, including multimedia ones, which are generally applied in training and education implemented in the form of distance learning. The objective of the study was to enhance the quality of e-learning training by finding out to which elements of the educational course should particular attention be paid to make sure that they meet expectations of their participants. The study was carried out on the basis of two training courses addressed at fire protection specialists organised in the Main School of Fire Service. In the paper use was made of the method of diagnostic survey conducted based on the auditorium questionnaire with the use of the survey questionnaire tool. The obtained data were subjected to a statistical analysis, including the r-Pearson correlation coefficient and the significance of inter-group differences. Based on the drawn conclusions a presumption may be made that if a bigger number of options of a technical nature are offered during the training course, including multimedia ones, this considerably enhances the satisfaction of training participants. Given the obtained results it is crucial to find how to make the training more attractive to its participants, and consequently to convince tchem to use the offered options as frequently as possible, such as for example an automatic lecturer or the possibility of executing additional tests to verify one’s knowledge. This type of activity contributes to meeting expectations of training participants, and also to positive perceiving of the distance education method as one that is highly effective.

13

Edukacja dla bezpieczeństwa w instytucjach zhierarchizowanych na przykładzie Państwowej Straży Pożarnej

Kogut Bogusław

Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej

|

2020

|

Nr 74 (tom 2)

229--245

PL

Celem artykułu jest wskazanie ważnych aspektów związanych z edukacją dla bezpieczeństwa w instytucjach zhierarchizowanych, jakimi są służby mundurowe, ze szczególnym uwzględnieniem Państwowej Straży Pożarnej. Odpowiednie przygotowanie instytucji zhierarchizowanych jest kluczem do niwelowania zagrożeń lub efektywnego usuwania skutków ich występowania. Elementem kluczowym w przygotowaniu służb do działań jest edukacja dla bezpieczeństwa, w tym szczególnie doskonalenie zawodowe jako proces systematycznej oraz ciągłej aktywności zawodowej mający na celu aktualizowanie, rozszerzanie oraz pogłębianie wiedzy i umiejętności związanych z wykonywanym zawodem. Państwowa Straż Pożarna jako służba ratownicza posiada wdrożony system doskonalenia zawodowego, który przygotowuje strażaków do prawidłowego i skutecznego niesienia pomocy w przypadku zagrożenia życia, zdrowia i mienia oraz środowiska. Funkcjonowanie tego systemu jest przedmiotem rozważań w poniższym artykule.

14

Education for safety in Hierarchically structured institutions on the example of the State Fire Service

Kogut Bogusław

Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej

|

2020

|

Nr 74 (tom 2)

247--263

EN

The purpose of the article is to indicate important aspects related to education for safety in hierarchically structured institutions, such as uniformed services, taking the State Fire Service as an example. Proper preparation of hierarchically structured institutions is the key to eliminating threats or effectively removing the effects of their occurrence. The key element in preparing services for activities is education for safety, in particular professional development as a process of systematic and continuous professional activity aimed at updating, expanding and deepening knowledge and skills related to the profession. The State Fire Service as a rescue service has implemented a professional improvement system that prepares firefighters to correctly and effectively provide help in the event of a hazard to life, health and property and the environment, the functioning of this system is the subject of consideration in the following article.

PL

Celem artykułu jest wskazanie ważnych aspektów związanych z edukacją dla bezpieczeństwa w instytucjach zhierarchizowanych, jakimi są służby mundurowe, ze szczególnym uwzględnieniem Państwowej Straży Pożarnej. Odpowiednie przygotowanie instytucji zhierarchizowanych jest kluczem do niwelowania zagrożeń lub efektywnego usuwania skutków ich występowania. Elementem kluczowym w przygotowaniu służb do działań jest edukacja dla bezpieczeństwa, w tym szczególnie doskonalenie zawodowe jako proces systematycznej oraz ciągłej aktywności zawodowej mający na celu aktualizowanie, rozszerzanie oraz pogłębianie wiedzy i umiejętności związanych z wykonywanym zawodem. Państwowa Straż Pożarna jako służba ratownicza posiada wdrożony system doskonalenia zawodowego, który przygotowuje strażaków do prawidłowego i skutecznego niesienia pomocy w przypadku zagrożenia życia, zdrowia i mienia oraz środowiska. Funkcjonowanie tego systemu jest przedmiotem rozważań w poniższym artykule.

15

Appraisal of selected elements of the distance learning method based on training of fire protection specialists

Zwęgliński Tomasz

Zeszyty Naukowe SGSP / Szkoła Główna Służby Pożarniczej

|

2020

|

Nr 75 (tom 3)

311--340

EN

The paper is dedicated to assessing elements of a technical nature, including multimedia ones, which are generally applied in training and education implemented in the form of distance learning. The objective of the study was to enhance the quality of e-learning training by finding out to which elements of the educational course should particular attention be paid to make sure that they meet expectations of their participants. The study was carried out on the basis of two training courses addressed at fire protection specialists organised in the Main School of Fire Service. In the paper use was made of the method of diagnostic survey conducted based on the auditorium questionnaire with the use of the survey questionnaire tool. The obtained data were subjected to a statistical analysis, including the r-Pearson correlation coefficient and the significance of inter-group differences. Based on the drawn conclusions a presumption may be made that if a bigger number of options of a technical nature are offered during the training course, including multimedia ones, this considerably enhances the satisfaction of training participants. Given the obtained results it is crucial to find how to make the training more attractive to its participants, and consequently to convince tchem to use the offered options as frequently as possible, such as for example an automatic lecturer or the possibility of executing additional tests to verify one’s knowledge. This type of activity contributes to meeting expectations of training participants, and also to positive perceiving of the distance education method as one that is highly effective.

PL

Artykuł poświęcony jest ocenie elementow o charakterze technicznym, w tym multimedialnych, które wykorzystywane są w szkoleniach realizowanych metodą nauczania zdalnego. Celem badań było podniesienie jakości szkoleń e-learningowych poprzez znalezienie odpowiedzi na pytanie, na jakie elementy kursu należy zwrocić szczególną uwagę, aby spełniały one oczekiwania ich uczestników? Badania przeprowadzono w oparciu o dwa szkolenia specjalistów ochrony przeciwpożarowej zrealizowane w Szkole Głownej Służbie Pożarniczej. W pracy posłużono się metodą sondażu diagnostycznego przeprowadzonego techniką ankiety audytoryjnej z wykorzystaniem narzędzia kwestionariusza ankiety. Uzyskane dane poddano analizie statystycznej, w tym korelacji współczynnika r-Pearsona oraz istotności rożnic międzygrupowych. Uzyskane wnioski wskazują na fakt, że większa liczba zastosowanych podczas kursu opcji o charakterze technicznym, w tym multimedialnych, pozwala na zwiększenie satysfakcji uczestnikow kursu. W świetle uzyskanych wynikow istotnym staje się problem, jak uatrakcyjnić kurs, a tym samym przekonać kursantów do możliwie częstego stosowania dostępnych opcji, takich jak np. automatyczny lektor czy możliwość wykonywania dodatkowych zadań sprawdzających wiedzę. Tego typu aktywność przekłada się na spełnienie oczekiwań uczestnikow szkolenia, a także na pozytywne postrzeganie metody nauczania zdalnego jako efektywnej metody kształcenia.

16

Edukacja dla bezpieczeństwa w Polsce od XX do XXI wieku

Zaczek Zaczyński Krzysztof M.

Wiedza Obronna

|

2020

|

nr 1

79--93

PL

W Polsce, na przestrzeni dziejów, problematyka kształcenia i wychowania młodego pokolenia wyrastała z potrzeb i możliwości społecznych oraz postępów nauki i techniki. Zachodzące procesy przemian następowały na ogół w sposób naturalny, zmierzając do realizacji potrzeb społecznych, pozostając w zasadzie w zgodności z duchem czasu a często też czas ten wyprzedzając. Polska myśl pedagogiczna dotycząca edukacji dla bezpieczeństwa nie pozostawała w tyle za nowoczesną myślą innych państw gdy nie wzorowała się bezkrytycznie na obcych rozwiązaniach. W niniejszym materiale starano się przedstawić rys historyczny przygotowania społeczeństwa polskiego do problematyki bezpieczeństwa ze szczególnym uwzględnieniem edukacji młodzieży.

EN

In Poland, throughout history, the issue of education and upbringing of the young generation grew out of social needs and opportunities as well as the progress of science and technology. The processes of change usually took place in a natural way, aiming to meet social needs, basically in keeping with the spirit of the times and often overtaking this time. Polish pedagogical thought regarding education for security did not lag behind the modern thought of other countries when it did not model uncritically on foreign solutions. This article sought to present the historical background. The preparation of the Polish society, for security issues, with particular emphasis on youth education.

17

Counteracting Threats to Societal Security at School: A Polish Way Towards Multicultural Education

Domalewska Dorota

Safety & Defense

|

2020

|

1

31--47

EN

As Poland is becoming a more attractive destination for immigrants, Polish schools need to develop relevant solutions that can assist the integration of immigrant students into Polish society. The objective of this study is threefold. Firstly, the paper aims to discuss the role of schools in counteracting threats to societal security resulting from increased migration. Secondly, the study investigates immigration policy and educational solutions in Poland. Finally, we evaluate educational solutions implemented in schools to facilitate the integration of immigrant children, their safety, as well as discuss the difficulties and advantages resulting from the presence of foreign students in Polish schools. The study shows that schools play a special role in educating young people about societal values, personal safety and societal security. Educational solutions aiming at immigrant integration need to be investigated in the context of multidimensional legislation on immigration. The findings of the quantitative analysis relate to the solutions adopted by Polish schools that assist the integration of foreign students. They also shed light on the problems and benefits of having heterogeneous classes. Most schools in Poland offer foreign students a number of educational opportunities related to Polish language acquisition, academic performance (e.g. remedial lessons) and social integration. Inability to speak Polish is the greatest problem at schools, which is the root cause of other complex problems, such as foreign students’ falling behind with schoolwork, slower pace of the lesson, and discipline problems.

18

Challenges for safety sciences and education in the light of the current experience with the Covid-19 pandemic

Cieślarczyk Marian

Przegląd Nauk o Obronności

|

2020

|

R. 5, Nr 9

27--52

EN

The subject of the research conducted for the purpose of this article was the crisis generated by the COVID 19 pandemic, which continues to spread around the world. An attempt was made to define the current and anticipated consequences of the pandemic in terms of several areas of the broadly understood concept of safety. Purpose: The purpose of the article was to present one of the possible methods for examination of the multidimensional safety problems generated by the pandemic at a national and international level. Method: The article was prepared using a problem based approach and elements of the heuristic method: the new look method and the analogue method The research part was, in turn, based on critical document analysis. Results: The article demonstrates the possibilities offered by a holistic research perspective and the need for an inter and transdisciplinary approach. On the basis of the current experience with the pandemic, several theoretical models were suggested for examining the consequences of COVID 19 and prepare for similar challenges in the future The applicability of these models was previously tested empirically in relation to the crisis management system in Poland. Conclusions: The conclusions may have cognitive and practical value, especially in relation to safety systems and the related subsystem of health safety, as well as for education.

19

Rozwój wychowawczy uczniów w procesie edukacji dla bezpieczeństwa

Klimek Krzysztof

Studia Bezpieczeństwa Narodowego

|

2019

|

R. 9, Nr 15

159--174

PL

Szkolna edukacja w dziedzinie bezpieczeństwa obejmuje swym zakresem nie tylko zdobywanie wiedzy i umiejętności w obszarze przeciwdziałania różnym zagrożeniom, lecz także kształtowanie osobowości, postaw i zachowań uczniów w trudnych sytuacjach. Stąd też w artykule podjęto próbę przedstawienia zagadnień związanych z działalnością wychowawczą w procesie edukacji dla bezpieczeństwa. Wstępne rozważania dotyczą podstawowych problemów związanych z edukacją dzieci i młodzieży na rzecz bezpieczeństwa we współczesnej szkole. Wyjaśniono również podstawowe pojęcia i kategorie: edukacja, kształcenie, wychowanie (jego istotę jako zjawiska i procesu) oraz rozwój wychowawczy. Natomiast w kontekście wychowania i rozwoju wychowawczego, w ramach edukacji dla bezpieczeństwa, opisano problemy kształtowania odpowiedzialności, zdolności empatycznych, postaw altruistycznych, aktywności, obowiązkowości, odwagi, solidarności międzyludzkiej, zaangażowania oraz gotowości do wspierania innych.

EN

School education in the field of security covers not only acquiring knowledge and skills in the area of counteracting various threats, but also shaping the personality, attitudes and behavior of students in difficult situations. Therefore, this article attempts to present issues related to educational activities in the educational process for safety. Initial considerations concern the basic problems related to the education of children and youth in favor of security in the modern school. Basic concepts and categories have also been explained: education, education, upbringing (its essence as phenomena and process) and educational development. In the context of upbringing and educational development, as part of education for safety, problems of shaping responsibility, empathic skills, altruistic attitudes, duty, courage, interpersonal solidarity, commitment and readiness to support others are described.

20

Kształtowanie postaw humanitarnego zachowania się i niesienia pierwszej pomocy w ramach przedmiotu edukacja dla bezpieczeństwa

Klimek Krzysztof

Studia Bezpieczeństwa Narodowego

|

2019

|

R. 9, Nr 16

39--54

PL

Obecnie człowiek spotyka w swoim życiu wiele zagrożeń, w każdej chwili może ulec wypadkowi bądź być świadkiem takiego zdarzenia. Niejednokrotnie jednak ludzie nie potrafią lub nie chcą udzielić pomocy poszkodowanym. Dlatego tak ważną kwestią jest ich przygotowanie, w szczególności dzieci i młodzieży, do udzielania pierwszej pomocy. Pierwszoplanowa rola w tym zakresie przypada więc edukacji szkolnej. Stąd też pierwszą część opracowania poświęcono analizie podstawy programowej i treści podręczników szkolnych z przedmiotu edukacja dla bezpieczeństwa – oczywiście pod kątem problemów i zagadnień związanych z pierwszą pomocą w nagłych wypadkach. W dalszej kolejności przedstawiono ustawy i rozporządzenia, które normują proces przygotowania nauczycieli do prowadzenia lekcji w zakresie udzielania pierwszej pomocy. Natomiast zasadniczą i najistotniejszą część rozważań stanowią treści dotyczące kształtowania u uczniów na lekcjach edukacji dla bezpieczeństwa gotowości do niesienia pomocy potrzebującym, humanitaryzmu i altruizmu.

EN

Contemporary man faces many dangers in his lifetime, and may have accidents or witness such an event at any time. Often people are unable or unwilling to help the injured. That is why it is so important to prepare people, especially children and adolescents, to provide first aid. The primary role in this respect is therefore played by school education. Hence, the first part of this study is devoted to the analysis of the core curriculum, and the content of school textbooks on the subject of Education for safety ‒ obviously in terms of problems and issues related to first aid in emergency. Subsequently, the laws and regulations that regulate the process of preparing teachers to conduct first aid lessons are presented. On the other hand, the main and most important part of this consideration, is the content on shaping students’ readiness to help those in need, humanitarianism and altruism in the Education for Safety lessons.